Home›Shiva Purana›Vayaviya Samhita›Uttara Bhaga›Adhyaya 10›Shloka 48
←Previous Verse
Next Verse→

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 48

श्रद्धामाहात्म्यं तथा देवीप्रश्नः

The Greatness of Śraddhā and Devī’s Question to Śiva

Devanagari script

तपः कर्म जपो ध्यानं ज्ञानं वेत्यनुपूर्वशः । पञ्चधा कथ्यते सद्भिस्तदेव भजनं पुनः । अन्यात्मविदितं बाह्यमस्मदभ्यर्चनादिकम् । तदेव तु स्वसंवेद्यमाभ्यंतरमुदाहृतम्

Transliteration

tapaḥ karma japo dhyānaṃ jñānaṃ vetyanupūrvaśaḥ | pañcadhā kathyate sadbhistadeva bhajanaṃ punaḥ | anyātmaviditaṃ bāhyamasmadabhyarcanādikam | tadeva tu svasaṃvedyamābhyaṃtaramudāhṛtam

Translation

Khổ hạnh, hành nghiệp nghi lễ, trì tụng thần chú, thiền định và trí tuệ tâm linh—theo thứ tự—được bậc hiền trí dạy là năm phần; chính đó được gọi là bhajana (sự sùng kính). Điều người khác có thể biết được thì gọi là “bên ngoài”—như việc thờ phụng của chúng ta và các nghi thức liên hệ; còn chính sự sùng kính ấy, được tự thân trực nghiệm trong nội tâm, được tuyên là “bên trong”.

Word by Word
तपःausterity
तपः:
Karma (कर्म) / enumeration item
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; abstract noun
कर्मritual action
कर्म:
Karma (कर्म) / enumeration item
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
जपःrecitation (japa)
जपः:
Karma (कर्म) / enumeration item
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
ध्यानम्meditation
ध्यानम्:
Karma (कर्म) / enumeration item
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma (कर्म) / enumeration item
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
वाor/and (enumerative)
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (particle of alternative)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formइत्यादि-समाप्त्यर्थक अव्यय (quotative/closure particle)
अनुपूर्वशःin due order, successively
अनुपूर्वशः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअनुपूर्वशस् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
पञ्चधाfivefold
पञ्चधा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपञ्चधा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb of manner: ‘in five ways’)
कथ्यतेis said/declared
कथ्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
सद्भिःby the good (wise)
सद्भिः:
Karana (करण) / Agent-instrument in passive
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; ‘good/true people’
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता) / topic
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
एवindeed, only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
भजनम्worship/devotion
भजनम्:
Karta (कर्ता) / predicate-noun
TypeNoun
Rootभजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
पुनःagain; moreover
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरुक्ति/पुनरावृत्त्यर्थक (adverb)
अन्यात्मविदितम्known by others
अन्यात्मविदितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य-आत्म-विदित (कृदन्त; components: अन्य (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + विदित (कृदन्त))
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), ‘known by another self/others’
बाह्यम्external
बाह्यम्:
Karta (कर्ता) / predicate-adjective
TypeAdjective
Rootबाह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
अस्मत्of us/our
अस्मत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), बहुवचन (genitive plural) in compound sense
अभ्यर्चनादिकम्worship and the like
अभ्यर्चनादिकम्:
Karta (कर्ता) / apposition to बाह्यम्
TypeNoun
Rootअभ्यर्चन-आदि (प्रातिपदिक; components: अभ्यर्चन (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक))
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘worship etc.’
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (contrastive particle)
स्वसंवेद्यम्to be known by oneself; self-experienced
स्वसंवेद्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व-संवेद्य (कृदन्त; components: स्व (प्रातिपदिक) + संवेद्य (कृदन्त))
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भाव्य/तव्य-प्रत्ययार्थ (gerundive sense: ‘to be experienced/known’)
आभ्यन्तरम्internal
आभ्यन्तरम्:
Karta (कर्ता) / predicate-adjective
TypeAdjective
Rootआभ्यन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
उदाहृतम्is declared/called
उदाहृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-आ-हृ (धातु) → उदाहृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मणि भाव (passive sense: ‘is stated’)
Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Mantra Metadata

Type: stotra

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities
S
Shiva

FAQs

It defines bhajana (devotion to Shiva) as a graded discipline—tapas, karma, japa, dhyana, and jnana—culminating in inward realization, not merely outward religiosity.

It affirms that external Linga-worship and rites are valid as “outer” devotion, but their fulfillment is “inner” devotion—direct inner experience of Shiva attained through japa, meditation, and knowledge.

It points to disciplined Shiva-upasana: begin with karma (puja/abhyarchana) supported by tapas, then stabilize japa (e.g., Panchakshara), deepen into dhyana, and mature into jnana as inward, self-evident realization.

←Previous Verse
Next Verse→