Kālajñāna (Knowledge of Time) and Mṛtyu-cihna (Signs of Death): Śiva’s Instruction to Umā

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ त्वत्सकाशान्मया मुने । स्त्रीस्वभावः श्रुतः प्रीत्या कालज्ञानं वदस्व मे

Vyāsa thưa: “Ôi Sanatkumāra, bậc toàn tri, ôi hiền giả—con đã hoan hỷ nghe từ Ngài về bản tính của người nữ. Nay xin Ngài dạy cho con tri kiến về Thời gian (kāla).”

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । इदमेव पुराऽपृच्छत्पार्वती परमेश्वरम् । श्रुत्वा नानाकथां दिव्यां प्रसन्ना सुप्रणम्य तम्

Sanatkumāra nói: Thuở xưa, chính điều này Pārvatī đã thưa hỏi Đấng Tối Thượng, Parameśvara. Nghe nhiều câu chuyện thiêng liêng, nàng hoan hỷ và cúi lạy Ngài với lòng tôn kính sâu xa (rồi mới thưa hỏi).

Verse 3

पार्वत्युवाच । भगवंस्त्वत्प्रसादेन ज्ञातं मे सकलं मतम् । यथार्चनं तु ते देव यैर्मंत्रैश्च यथाविधि

Pārvatī thưa: “Bạch Đấng Chí Phúc, nhờ ân sủng của Ngài, con đã hiểu trọn vẹn giáo huấn. Nay xin Ngài, ô Deva, chỉ dạy việc thờ phụng Ngài phải thực hiện thế nào—bằng những thần chú nào, và theo nghi thức quy định ra sao.”

Verse 4

अद्यापि संशयस्त्वेकः कालचक्रं प्रति प्रभो । मृत्युचिह्नं यथा देव किं प्रमाणं यथायुषः

Lạy Chúa Tể, đến nay con vẫn còn một mối nghi về bánh xe của Thời gian (Kāla). Lạy Thần linh, như có những dấu hiệu của cái chết, vậy thước đo hay dấu chỉ chắc thật nào cho biết thọ mệnh đã định của một người?

Verse 5

तथा कथय मे नाथ यद्यहं तव वल्लभा । इति पृष्टस्तया देव्या प्रत्युवाच महेश्वरः

“Vậy xin Ngài hãy nói cho con, lạy Chúa Tể—nếu quả thật con là người Ngài thương mến.” Được Nữ Thần hỏi như thế, Maheshvara liền đáp lời.

Verse 6

ईश्वर उवाच । सत्यं ते कथयिष्यामि शास्त्रं सर्वोत्तमं प्रिये । येन शास्त्रेण देवेशि नरैः कालः प्रबुध्यते

Īśvara phán: “Người yêu dấu, Ta sẽ nói cho nàng sự thật—giáo pháp thù thắng bậc nhất. Hỡi Nữ Thần, nhờ giáo pháp này, con người tỉnh thức trước thực tại của Kāla (Thời gian) và trở nên sáng suốt, cảnh giác trong đạo.”

Verse 7

अहः पक्षं तथा मासमृतुं चायनवत्सरौ । स्थूलसूक्ष्मगतैश्चिह्नैर्बहिरंतर्गतैस्तथा

“(Thời gian) được biết là ngày, nửa tháng, tháng, mùa, lộ trình chí tuyến (ayanā), và năm; lại còn được nhận ra qua các dấu hiệu—thô và tế—vận hành cả bên ngoài lẫn bên trong.”

Verse 8

तत्तेहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु तत्त्वेन सुन्दरि । लोकानामुपकारार्थं वैराग्यार्थमुमेऽधुना

Nay Ta sẽ tuyên thuyết chân lý ấy cho nàng—hãy lắng nghe với sự hiểu biết sáng tỏ, hỡi người đẹp. Ôi Umā, lúc này Ta nói vì lợi ích của các cõi và để khơi dậy vairāgya, tâm ly tham không chấp.

Verse 9

अकस्मात्पांडुरं देहमूर्द्ध्वरागं समंततः । तदा मृत्युं विजानीयात्षण्मासाभ्यन्तरे प्रिये

Hỡi người yêu dấu, nếu thân thể bỗng nhiên tái nhợt, và một sự đổi màu bất thường dâng lên phía trên rồi lan khắp bốn bề, thì nên biết cái chết đã gần—trong vòng sáu tháng.

Verse 10

मुखं कर्णौ तथा चक्षुर्जिह्वास्तम्भो यदा भवेत् । तदा मृत्युं विजानीयात्षण्मासाभ्यन्तरे प्रिये

Hỡi người yêu dấu, khi sự cứng đờ hay mất chức năng xuất hiện ở mặt, tai, mắt và lưỡi, thì nên biết cái chết đã gần—trong vòng sáu tháng.

Verse 11

रौरवानुगतं भद्र ध्वनिं नाकर्णयेद्द्रुतम् । षण्मासाभ्यंतरे मृत्युर्ज्ञातव्यः कालवेदिभिः

Hỡi bậc cát tường, nếu một người bỗng nghe một âm thanh kèm tiếng kêu ghê rợn như raurava, thì những ai biết các dấu hiệu của Thời Gian nên hiểu rằng cái chết sẽ đến—trong vòng sáu tháng.

Verse 12

रविसोमाग्निसंयोगाद्यदोद्योतं न पश्यति । कृष्णं सर्वं समस्तं च षण्मासं जीवितं तथा

Nếu do sự hội tụ điềm gở của Mặt Trời, Mặt Trăng và Lửa mà không thấy ánh quang minh vốn phải hiện, thì mọi sự đều hiện ra tối đen trọn vẹn; và trong tình trạng ấy, mạng sống cũng được nói là chỉ còn sáu tháng.

Verse 13

वामहस्तो यदा देवि सप्ताहं स्पंदते प्रिये । जीवितं तु तदा तस्य मासमेकं न संशयः

Hỡi Nữ Thần yêu dấu, khi bàn tay trái của một người run liên tục suốt bảy ngày, thì—người thương ơi—mạng sống của người ấy chỉ còn đúng một tháng; điều này không nghi ngờ.

Verse 14

उन्मीलयति गात्राणि तालुकं शुष्यते यदा । जीवितं तु तदा तस्य मासमेकं न संशयः

Khi các chi thể của người ấy bắt đầu co giãn mở ra (trong cơn khốn đốn) và vòm miệng trở nên khô, thì mạng sống của người ấy chỉ còn một tháng—điều này không nghi ngờ.

Verse 15

नासा तु स्रवते यस्य त्रिदोषे पक्षजीवितम् । वक्त्रं कंठं च शुष्येत षण्मासांते गतायुषः

Khi mũi của một người chảy nước do rối loạn ba doṣa, thì phần đời còn lại được nói chỉ là nửa tháng. Và nếu miệng cùng cổ họng trở nên khô, người ấy được hiểu là sẽ đến tận cùng thọ mạng trong vòng sáu tháng.

Verse 16

स्थूलजिह्वा भवेद्यस्य द्विजाः क्लिद्यंति भामिनि । षण्मासाज्जायते मृत्युश्चिह्नैस्तैरुपलक्षयेत्

Hỡi người đẹp, nếu lưỡi của một người trở nên dày và các bậc dvija (những Bà-la-môn học giả) trông như uể oải, suy nhược, thì cái chết sẽ đến trong vòng sáu tháng. Nên nhận biết qua những dấu hiệu ấy.

Verse 17

अंबुतैलघृतस्थं तु दर्पणे वरवर्णिनि । न पश्यति यदात्मानं विकृतं पलमेव च

Ôi người có dung sắc thanh tú! Khi trên gương có nước, dầu hay bơ tinh (ghṛta), người ta không thấy rõ bóng mình—chỉ thấy một hình ảnh méo mó, thoáng chốc mà thôi.

Verse 18

षण्मासायुस्स विज्ञेयः कालचक्रं विजानता । अन्यच्च शृणु देवेशि येन मृत्युर्विबुद्ध्यते

Người hiểu bánh xe của Thời gian nên biết rằng thọ lượng (được nói ở đây) là sáu tháng. Và xin hãy nghe thêm nữa, hỡi Nữ Chúa—nhờ đó chân lý về cái chết được hiểu rõ ràng.

Verse 19

शिरोहीनां यदा छायां स्वकीयामुपलक्षयेत् । अथवा छायया हीनं मासमेकं न जीवति

Nếu người ta thấy bóng của chính mình không có đầu, hoặc trở thành kẻ không có bóng, thì người ấy không sống nổi dù chỉ một tháng.

Verse 20

आंगिकानि मयोक्तानि मृत्युचिह्नानि पार्वति । बाह्यस्थानि ब्रुवे भद्रे चिह्नानि शृणु सांप्रतम्

Hỡi Pārvatī, Ta đã nói rồi về những dấu hiệu nơi thân thể báo trước cái chết. Nay, hỡi bậc cát tường, Ta sẽ nói các dấu hiệu bên ngoài—hãy lắng nghe những điềm ấy ngay đây.

Verse 21

रश्मिहीनं यदा देवि भवेत्सोमार्कमण्डलम् । दृश्यते पाटलाकारं मासार्दे्धेन विपद्यते

Hỡi Nữ Thần, khi vành trăng hay vành mặt trời trở nên không còn tia sáng, lại hiện sắc đỏ nhạt, đó là điềm dữ—trong nửa tháng tai ương sẽ giáng xuống.

Verse 22

अरुंधती महायानमिंदुलक्षणवर्जितम् । अदृष्टतारको योऽसौ मासमेकं स जीवति

Người nào thấy điềm lớn trên trời gọi là Arundhatī—không có các dấu của mặt trăng, lại chẳng thấy sao nào—thì người ấy được nói là chỉ còn sống thêm một tháng.

Verse 23

दृष्टे ग्रहे च दिङ्मोहः षण्मासाज्जायते ध्रुवम् । उतथ्यं न ध्रुवं पश्येद्यदि वा रविमण्डलम्

Nếu thấy một hành tinh hiện ra theo điềm dữ, thì chắc chắn trong sáu tháng sẽ sinh mê lạc về phương hướng. Chớ nhìn Sao Bắc Cực; cũng chớ chăm chăm ngắm vầng nhật luân của Mặt Trời.

Verse 24

रात्रौ धनुर्यदापश्येन्मध्याह्ने चोल्कपातनम् । वेष्ट्यते गृध्रकाकैश्च षण्मासायुर्न संशयः

Nếu thấy cầu vồng vào ban đêm, hoặc thấy sao băng rơi giữa trưa, và lại bị kền kền cùng quạ vây quanh, thì thọ mạng chỉ còn sáu tháng—không còn nghi ngờ gì.

Verse 25

ऋषयस्स्वर्गपंथाश्च दृश्यंते नैव चाम्बरे । षण्मासायुर्विजनीयात्पुरुषैः कालवेदिभिः

Trên bầu trời, chẳng hề thấy các bậc Ṛṣi, cũng chẳng thấy con đường lên cõi trời. Vì vậy, những người thật sự biết Thời (Kāla) phải hiểu rằng thọ mạng chỉ còn sáu tháng.

Verse 26

अकस्माद्राहुणा ग्रस्तं सूर्यं वा सोममेव च । दिक्चक्रं भ्रांतवत्पश्येत्षण्मासान्म्रियते स्फुटम्

Nếu bỗng thấy Mặt Trời hay Mặt Trăng như bị Rāhu nuốt chửng, và thấy vòng phương hướng quay cuồng như rối loạn, thì người ấy rõ ràng sẽ chết trong vòng sáu tháng.

Verse 27

नीलाभिर्मक्षिकाभिश्च ह्यकस्माद्वेष्ट्यते पुमान् । मासमेकं हि तस्यायुर्ज्ञातव्यं परमार्थतः

Nếu một người đàn ông bỗng nhiên bị ruồi xanh vây quanh, thì hãy biết theo chân lý rằng tuổi thọ còn lại của người ấy chỉ còn một tháng.

Verse 28

गृध्रः काकः कपोतश्च शिरश्चाक्रम्य तिष्ठति । शीघ्रं तु म्रियते जंतुर्मासैकेन न संशयः

Nếu kền kền, quạ hoặc bồ câu bước lên và đứng trên đầu người ấy, thì người đó sẽ chết chóng vánh; trong một tháng, không còn nghi ngờ.

Verse 29

एवं चारिष्टभेदस्तु बाह्यस्थः समुदाहृतः । मानुषाणां हितार्थाय संक्षेपेण वदाम्यहम्

Như vậy, các phân loại của ariṣṭa—những điềm gở thuộc về bên ngoài—đã được nêu ra. Vì lợi ích của loài người, ta sẽ nói tóm lược.

Verse 30

हस्तयोरुभयोर्देवि यथा कालं विजानते । वामदक्षिणयोर्मध्ये प्रत्यक्षं चेत्युदाहृतम्

Ôi Nữ Thần, như người ta có thể biết thời gian bằng cách quan sát cả hai bàn tay, cũng vậy, điều hiển hiện trực tiếp được tuyên là cái được nhận biết—rõ ràng ở giữa trái và phải.

Verse 31

एवं पक्षौ स्थितौ द्वौ तु समासात्सुरसुंदरि । शुचिर्भूत्वा स्मरन्देवं सुस्नातस्संयतेन्द्रियः

Như vậy, ô bậc mỹ lệ giữa chư thiên, khi cả hai nửa tháng đã trôi qua đúng kỳ, người ấy trở nên thanh tịnh, tắm gội chu toàn, chế ngự các căn, và nhớ niệm Đức Chúa—Chúa Śiva—mà chuyên tâm nơi Ngài.

Verse 32

हस्तौ प्रक्षाल्य दुग्धेनालक्तकेन विमर्दयेत् । गंधैः पुष्पैः करौ कृत्वा मृगयेच्च शुभाशुभम्

Sau khi rửa hai tay bằng sữa, nên xoa tay với màu nhuộm lac; rồi trang sức đôi tay bằng hương liệu và hoa, và xem xét các dấu hiệu để phân biệt điều cát tường và bất tường.

Verse 33

कनिष्ठामादितः कृत्वा यावदंगुष्ठकं प्रिये । पर्वत्रयक्रमेणैव हस्तयोरुभयोरपि

Hỡi người yêu dấu, hãy bắt đầu từ ngón út rồi tiến đến ngón cái, đếm theo thứ tự ba đốt; và cũng làm như vậy trên cả hai bàn tay.

Verse 34

प्रतिपदादिविन्यस्य तिथिं प्रतिपदादितः । संपुटाकारहस्तौ तु पूर्वदिङ्मुखसंस्थितः

Sau khi an lập tithi (ngày trăng) bắt đầu từ Pratipadā—tithi thứ nhất—hãy khởi sự ngay từ Pratipadā. Chắp hai tay theo ấn ‘saṃpuṭa’ (khum, úp chụm) và ngồi yên, hướng mặt về phương Đông.

Verse 35

स्मरेन्नवात्मकं मंत्रं यावदष्टोत्तरं शतम् । निरीक्षयेत्ततो हस्तौ प्रतिपर्वणि यत्नतः

Hãy niệm thầm trong tâm thần chú chín âm, cho đến đủ một trăm lẻ tám lần. Sau đó, cẩn trọng quan sát cả hai bàn tay, từng đốt khớp một.

Verse 36

तस्मिन्पर्वणि सा रेखा दृश्यते भृंगसन्निभा । तत्तिथौ हि मृतिर्ज्ञेया कृष्णे शुक्ले तथा प्रिये

Tại đốt khớp ấy, hiện ra một vệt như con ong đen. Ngay trong tithi đó, hãy hiểu là điềm báo tử vong—dù thuộc nửa tháng tối (kṛṣṇa) hay nửa tháng sáng (śukla), hỡi người yêu dấu.

Verse 37

अधुना नादजं वक्ष्ये संक्षेपात्काललक्षणम् । गमागमं विदित्वा तु कर्म कुर्याञ्छृणु प्रिये

Giờ đây ta sẽ nói vắn tắt về những dấu hiệu của thời gian phát sinh từ nāda—âm thanh nội tại. Khi đã hiểu sự đến và đi (những vận động và chu kỳ) của nó, hãy thực hành các nghi lễ và bổn phận của mình—hãy lắng nghe, hỡi người yêu dấu.

Verse 38

आत्मविज्ञानं सुश्रोणि चारं ज्ञात्वा तु यत्नतः । क्षणं त्रुटिर्लवं चैव निमेषं काष्ठकालिकम्

Hỡi người đẹp có hông thon, sau khi chuyên cần thấu hiểu con đường chân chính của tri kiến về Ngã (tự tri), cũng nên hiểu các lượng đo thời gian như kṣaṇa (khoảnh khắc), truṭi (sát-na cực nhỏ), lava (khoảng ngắn), nimeṣa (chớp mắt) và kāṣṭhā (một đơn vị thời gian).

Verse 39

मुहूर्तकं त्वहोरात्रं पक्षमासर्तुवत्सरम् । अब्दं युगं तथा कल्पं महाकल्पं तथैव च

(Thời gian được tính) theo muhūrta, ngày-đêm, nửa tháng, tháng, mùa và năm; lại còn năm theo mặt trời, yuga, kalpa và cả mahākalpa nữa.

Verse 40

एवं स हरते कालः परिपाट्या सदाशिवः । वामदक्षिणमध्ये तु पथि त्रयमिदं स्मृतम्

Như vậy, theo trật tự nối tiếp, Sadāśiva dẫn kéo thời gian trôi đi; và trên đạo lộ—bên trái, bên phải và ở giữa—người ta ghi nhớ đây là ba lối vận hành.

Verse 41

दिनानि पंच चारभ्य पंचविंशद्दिनावधि । वामाचारगतौ नादः प्रमाणं कथितं तव

Từ ngày thứ năm cho đến ngày thứ hai mươi lăm, khi hành giả tiến theo lối tả đạo (vāmācāra) trong pháp tu, âm thanh nội tại khởi lên (nāda) được nói với nàng là dấu hiệu và thước đo đáng tin cậy của sự tiến bộ.

Verse 42

भूतरंध्रदिशश्चैव ध्वजश्च वरवर्णिनि । वामचारगतौ नादः प्रमाणं कालवेदिनः

Hỡi người có sắc diện thanh tú, phương hướng được chỉ ra bởi những khoảng hở (giữa các hữu thể/vật), lá cờ làm dấu, và âm thanh phát sinh khi đi theo lối tả đạo (vāmācāra) — tất cả đều được những bậc am tường vận hành của Thời gian xem là dấu hiệu xác đáng.

Verse 43

ऋतोर्विकारभूताश्च गुणास्तत्रैव भामिनि । प्रमाणं दक्षिणं प्रोक्तं ज्ञातव्यं प्राणवेदिभिः

Hỡi người nữ rạng ngời, các phẩm tính phát sinh từ những biến đổi của bốn mùa đều hiện hữu ngay tại đó. Bên phải được tuyên bố là chuẩn mực đúng đắn, và điều ấy cần được những người am tường khoa học về prāṇa (khí lực) thấu hiểu.

Verse 44

भूतसंख्या यदा प्राणान्वहंते च इडादयः । वर्षस्याभ्यंतरे तस्य जीवितं हि न संशयः

Khi các hơi thở chảy qua iḍā và những nāḍī khác chỉ vận hành đến mức được chỉ bởi “số lượng bhūta” (bhūta-saṅkhyā), thì quả thật—không còn nghi ngờ—mạng sống của người ấy sẽ chấm dứt trong vòng một năm.

Verse 45

दशघस्रप्रवाहेण ह्यब्दमानं स जीवति । पंचदशप्रवाहेण ह्यब्दमेकं गतायुषम्

Theo chuẩn của mười dòng chảy liên tục (của thời gian), người ta nói một người sống trọn một năm. Nhưng theo chuẩn của mười lăm dòng chảy như thế, thì chỉ một năm đã trôi qua—thọ mạng vì vậy bị hao giảm.

Verse 46

विंशद्दिनप्रवाहेण षण्मासं लक्षयेत्तदा । पंचविंशद्दिनमितं वहते वामनाडिका

Với dòng chảy được đo là hai mươi ngày, khi ấy nên tính là sáu tháng. Vāma-nāḍikā (kênh bên trái) được nói là mang một lượng tương đương hai mươi lăm ngày.

Verse 47

जीवितं तु तदा तस्य त्रिमासं हि गतायुषः । षड्विंशद्दिनमानेन मासद्वयमुदाहृतम्

Khi ấy, mạng sống còn lại của người ấy—kẻ mà thọ mệnh đã gần cạn—được nói chỉ còn ba tháng; và nếu tính một tháng là hai mươi sáu ngày, thì được tuyên là chỉ bằng hai tháng.

Verse 48

सप्तविंशद्दिनमितं वहतेत्यतिविश्रमा । मासमेकं समाख्यातं जीवितं वामगोचरे

“Dẫu mang chịu trong một hạn lượng hai mươi bảy ngày, nàng cũng trở nên kiệt sức vô cùng. Trong lộ trình bên trái (vāma-gocara), thọ mạng được tuyên định là một tháng.”

Verse 49

एतत्प्रमाणं विज्ञेयं वामवायुप्रमाणतः । सव्येतरे दिनान्येव चत्वारश्चानुपूर्वशः

Chuẩn lượng này cần được hiểu theo tiêu chuẩn của hơi thở vận hành về bên trái (vāma-vāyu). Còn số ngày ở bên phải và bên kia (bên trái) là bốn, theo thứ tự tuần tự.

Verse 50

चतुस्स्थाने स्थिता देवि षोडशैताः प्रकीर्तिताः । तेषां प्रमाणं वक्ष्यामि साम्प्रतं हि यथार्थतः

Ôi Nữ Thần, mười sáu điều này—được nói là an lập trong bốn trú xứ—đã được tuyên thuyết. Nay ta sẽ nói rõ chuẩn mực và lượng đo chân chính của chúng, đúng như sự thật.

Verse 51

षड्दिनान्यादितः कृत्वा संख्यायाश्च यथाविधि । एतदंतर्गते चैव वामरंध्रे प्रकाशितम्

Bắt đầu từ điều thứ nhất, thực hiện phép đếm đúng theo nghi thức trong sáu ngày; rồi khi pháp này đã thấm nhập vào nội tâm, nó sẽ hiển lộ nơi mạch trái (vāma-randhra).

Verse 52

षड्दिनानि यदा रूढं द्विवर्षं च स जीवति । मासानष्टौ विजानीयाद्दिनान्यष्ट च तानि तु

Khi (kỳ hạn đã tính) tăng lên đến sáu ngày, người ấy sống được hai năm. Hãy biết đó là tám tháng, và những điều ấy cũng là tám ngày nữa.

Verse 53

प्राणः सप्तदशे चैव विद्धि वर्षं न संशयः । सप्तमासान्विजानीयाद्दिनैः षड्भिर्न संशयः

Hãy biết không nghi ngờ rằng mười bảy prāṇa được hiểu là một năm. Cũng vậy, hãy biết không nghi ngờ rằng bảy tháng được tính là sáu ngày.

Verse 54

अष्टघस्रप्रभेदेन द्विवर्षं हि स जीवति । चतुर्मासा हि विज्ञेयाश्चतुर्विंशद्दिनावधिः

Theo sự phân chia gọi là “aṣṭa-ghasra”, người ấy quả thật sống được hai năm. Hãy biết rằng bốn tháng được tính theo thước đo ấy là có thời hạn hai mươi bốn ngày (mỗi tháng).

Verse 55

यदा नवदिनं प्राणा वहंत्येव त्रिमासकम् । मासद्वयं च द्वे मासे दिना द्वादश कीर्तिताः

Khi các sinh khí (prāṇa) được duy trì trong chín ngày, thì được nói là tương đương ba tháng; và khi được duy trì trong hai tháng, thì được tuyên là tương đương mười hai ngày (về hiệu lực).

Verse 56

पूर्ववत्कथिता ये तु कालं तेषां तु पूर्वकम् । अवांतरदिना ये तु तेन मासेन कथ्यते

Những phân chia thời gian đã được giảng trước đó, ở đây cũng nên hiểu y như vậy, theo đúng thứ tự ban đầu. Còn điều gì được tính bằng các ngày xen kẽ (ngày nhuận) thì phải được mô tả và tính toán ngay trong chính tháng ấy.

Verse 57

एकादश प्रवाहेण वर्षमेकं स जीवति । मासा नव तथा प्रोक्ता दिनान्यष्टमितान्यपि

Nhờ dòng chảy của mười một (đơn vị), người ấy sống được một năm; cũng có lời nói rằng thước đo ấy là chín tháng và lại thêm tám ngày nữa.

Verse 58

द्वादशेन प्रवाहेण वर्षमेकं स जीवति । मासान् सप्त विजानीयात्षड्घस्रांश्चाप्युदाहरेत्

Nhờ dòng chảy mười hai phần của sinh khí, một hữu tình sống được một năm. Lại nên biết, nó còn được tính là bảy tháng, và cũng được nói là sáu nghìn đơn vị trong phép đếm.

Verse 59

नाडी यदा च वहति त्रयोदशदिनावधि । सम्वत्सरं भवेत्तस्य चतुर्मासाः प्रकीर्तिताः

Khi dòng nāḍī chảy liên tục trong mười ba ngày, thì đối với nó, ấy được gọi là một “năm”; và bốn tháng (cāturmāsya) của nó cũng được truyền dạy như vậy.

Verse 60

चतुर्विशद्दिनं शेषं जीवितं च न संशयः । प्राणवाहा यदा वामे चतुर्द्दशदिनानि तु

Không nghi ngờ gì, chỉ còn lại hai mươi ngày sinh mệnh. Và khi khí prāṇa chảy ở kênh bên trái, điều ấy báo hiệu còn mười bốn ngày.

Verse 61

सम्वत्सरं भवेत्तस्य मासाः षट् च प्रकीर्तिताः । चतुर्विंशद्दिनान्येव जीवितं च न संशयः

Đối với người ấy, một “năm” chỉ còn là sáu tháng; và thọ mạng được nói chỉ vỏn vẹn hai mươi bốn ngày—điều này không hề nghi ngờ.

Verse 62

पंचदशप्रवाहेण नव मासान्स जीवति । चतुर्विशद्दिनान्येव कथितं कालवेदिभिः

Nhờ dòng chảy được đo là “mười lăm”, người ấy sống được chín tháng; và kỳ hạn còn lại được những bậc am tường phép tính thời gian nói rằng đúng tròn hai mươi bốn ngày.

Verse 63

षोडशाहप्रवाहेण दशमासान्स जीवति । चतुर्विशद्दिनाधिक्यं कथितं कालवेदिभिः

Nhờ dòng chảy liên tục của các chu kỳ mười sáu ngày, người ấy sống được mười tháng; và thêm hai mươi bốn ngày nữa, như các bậc am tường phép đo thời gian đã tuyên nói.

Verse 64

सप्तदशप्रवाहेण नवमासैर्गतायुषम् । अष्टादशदिनान्यत्र कथितं साधकेश्वरि

Ôi Nữ Chúa của các hành giả sādhaka, tại đây dạy rằng nhờ dòng chảy của mười bảy lần tu trì liên tiếp, thọ mạng được dẫn qua chín tháng; và tại đây lại còn nêu thêm mười tám ngày nữa.

Verse 65

वामचारं यदा देवि ह्यष्टादशदिनावधिः । जीवितं चाष्टमासं तु घस्रा द्वादश कीर्तिताः

Ôi Devī, khi thực hành kỷ luật gọi là Vāmācāra, thời hạn được quy định là mười tám ngày. Thời kỳ nâng đỡ thọ mạng cũng được nói là tám tháng, và số ngày (ghasrāḥ) được tuyên là mười hai.

Verse 66

चतुर्विंशद्दिनान्यत्र निश्चयेनावधारय । प्राणवाहो यदा देवि त्रयोविंशद्दिनावधिः

Tại đây, ôi Nữ Thần, hãy biết chắc rằng chu kỳ là hai mươi bốn ngày; và khi xét đến dòng sinh khí (prāṇa-vāha), ôi Devī, lộ trình của nó kéo dài đến hai mươi ba ngày.

Verse 67

चत्वारः कथिता मासाः षड्दिनानि तथोत्तरे । चतुर्विंशप्रवाहेण त्रीन्मासांश्च स जीवति

Đã được nói là bốn tháng, rồi sau đó thêm sáu ngày. Nhờ dòng chảy liên tục của hai mươi bốn (đơn vị/nhịp), người ấy còn sống tiếp thêm ba tháng nữa.

Verse 68

दिनान्यत्र दशाष्टौ च संहरंत्येव चारतः । अवांतरदिने यस्तु संक्षेपात्ते प्रकीर्तितः

Tại đây, theo đúng trình tự, họ cũng thu gọn số ngày—mười và tám—cho hợp với thứ lớp. Còn về ngày ở giữa, điều ấy chỉ được nói với ngươi một cách vắn tắt mà thôi.

Verse 69

वामचारः समाख्यातो दक्षिणं शृणु सांप्रतम् । अष्टाविंशप्रवाहेण तिथिमानेन जीवति

Như vậy, lộ trình bên trái (vāmacāra) đã được nói rõ. Nay, ngay lúc này, hãy nghe về lộ trình bên phải (dakṣiṇa). Nó vận hành theo dòng hai mươi tám, và được điều hòa bởi thước đo các tithi (ngày âm lịch).

Verse 70

प्रवाहेण दशाहेन तत्संस्थेन विपद्यते । त्रिंशद्धस्रप्रवाहेन पञ्चाहेन विपद्यते

Bởi dòng chảy liên tục, nếu giữ trong trạng thái ấy thì nó tiêu vong trong mười ngày; nhưng với dòng chảy ba vạn (về lượng/lực), nó tiêu vong trong năm ngày.

Verse 71

एकत्रिंशद्यदा देवि वहते च निरंतरम् । दिनत्रयं तदा तस्य जीवितं हि न संशयः

Ôi Devī, khi nó tiếp tục chảy không gián đoạn đến ba mươi mốt (đơn vị), thì mạng sống của người ấy chỉ còn ba ngày nữa—điều này không hề nghi ngờ.

Verse 72

द्वात्रिंशत्प्राणसंख्या च यदा हि वहते रविः । तदा तु जीवितं तस्य द्विदिनं हि न संशयः

Khi nói rằng Mặt Trời mang lấy lượng ba mươi hai hơi thở, thì thọ mạng còn lại của người ấy chỉ là hai ngày—không còn nghi ngờ gì.

Verse 73

दक्षिणः कथितः प्राणो मध्यस्थं कथयामि ते । एकभागगतो वायुप्रवाहो मुखमण्डले

Dòng khí bên phải đã được gọi là prāṇa. Nay Ta sẽ nói cho nàng về dòng ở giữa: nơi vùng mặt, luồng khí lưu chuyển thành một dòng duy nhất, hợp nhất.

Verse 74

धावमानप्रवाहेण दिनमेकं स जीवति । चक्रमे तत्परासोर्हि पुराविद्भिरुदाहृतम्

Bị cuốn theo dòng chảy lao nhanh, người ấy chỉ sống được đúng một ngày. Quả thật, trạng thái mà sinh mệnh bị cắt ngắn ấy, các bậc hiền triết thời xưa gọi là đi vào “cakra” (chu kỳ).

Verse 75

एतत्ते कथितं देवि कालचक्रं गतायुषः । लोकानां च हितार्थाय किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

Ôi Nữ Thần, Ta đã nói với nàng như vậy về bánh xe Thời Gian (kālacakra) đưa chúng sinh đến tận cùng thọ mạng. Ta cũng nói điều ấy vì lợi ích của các cõi. Nàng còn muốn nghe gì nữa?