Shloka 68

Kālajñāna (Knowledge of Time) and Mṛtyu-cihna (Signs of Death): Śiva’s Instruction to Umā

Devanagari script

दिनान्यत्र दशाष्टौ च संहरंत्येव चारतः । अवांतरदिने यस्तु संक्षेपात्ते प्रकीर्तितः

Transliteration

dinānyatra daśāṣṭau ca saṃharaṃtyeva cārataḥ | avāṃtaradine yastu saṃkṣepātte prakīrtitaḥ

Translation

Tại đây, theo đúng trình tự, họ cũng thu gọn số ngày—mười và tám—cho hợp với thứ lớp. Còn về ngày ở giữa, điều ấy chỉ được nói với ngươi một cách vắn tắt mà thôi.

Word by Word

• दिनानि: days
• दिनानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• दश: ten
• दश: Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दश (संख्या)
• Form: संख्यावाचक (numeral), अव्ययवत् प्रयोग; modifies ‘दिनानि’

• अष्टौ: eight
• अष्टौ: Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टन् (संख्या)
• Form: संख्यावाचक, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (special numeral form); modifies ‘दिनानि’

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• संहरन्ति: they take away/withdraw
• संहरन्ति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-हृ (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग ‘सम्-’

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha/Upapada (सम्बन्ध/उपपद)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; emphasis particle

• चारतः: gradually/in course
• चारतः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: चारतस् (अव्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) ‘in due course/gradually’

• अवांतर-दिने: on the intermediate day
• अवांतर-दिने: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अवांतर + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष—अवांतरं दिनम् (intercalary/intermediate day)

• यः: which/that (who)
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha/Upapada (सम्बन्ध/उपपद)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; contrast/emphasis

• संक्षेपात्: briefly/in summary
• संक्षेपात्: Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/अपादान), एकवचन; ‘briefly/in brief’ (ablatival usage)

• ते: to you
• ते: Sampradāna (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/सम्प्रदान), एकवचन; ‘to you’ (2nd person sense via pronoun usage in context)

• प्रकीर्तितः: is proclaimed
• प्रकीर्तितः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-कीर्त् (धातु) से क्त
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) used predicatively: ‘is proclaimed’

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights saṁhāra—withdrawal or contraction—as a principle of disciplined spiritual order, implying that regulated observance and inner restraint help the seeker move toward Shiva, the supreme Pati, beyond fluctuating time-bound states.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By emphasizing orderly practice across days, it supports Saguna Shiva worship—regular Linga-upāsanā, mantra-japa, and pūjā—through which the mind is gathered inward, preparing the devotee to realize Shiva’s higher, transcendent nature.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Maintain a structured daily sādhana—Pañcākṣarī japa (Om Namaḥ Śivāya), Tripuṇḍra with bhasma, and focused meditation—so the mind ‘contracts’ from distractions and remains steady in Shiva-bhakti.