पुष्पार्पण-विनिर्णयः (Determination of Flower-Offerings to Śiva)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । व्यासशिष्य महाभाग कथय त्वं प्रमाणतः । कैः पुष्पैः पूजितश्शंभुः किं किं यच्छति वै फलम्

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Ôi vị đệ tử cao quý của Vyāsa, xin hãy nói cho chúng tôi theo thẩm quyền kinh điển: khi thờ phụng Śambhu bằng những loài hoa nào, Ngài thật sự ban những quả báo (kết quả) gì?”

Verse 2

सूत उवाच । शौनकाद्याश्च ऋषयः शृणुतादरतोऽखिलम् । कथयाम्यद्य सुप्रीत्या पुष्पार्पणविनिर्णयम्

Sūta nói: “Hỡi các bậc hiền triết, bắt đầu từ Śaunaka, xin hãy lắng nghe trọn vẹn với lòng cung kính. Hôm nay, với niềm hoan hỷ sâu xa, ta sẽ giảng rõ sự định chuẩn đúng đắn về nghi thức dâng hoa (lên Đức Chúa Śiva).”

Verse 3

एष एव विधिः पृष्टो नारदेन महर्षिणा । प्रोवाच परमप्रीत्या पुष्पार्पणविनिर्णयम्

Chính nghi thức ấy đã được đại hiền Nārada thưa hỏi. Bấy giờ người thuật lại, với niềm hoan hỷ tối thượng, đã giảng rõ quy định quyết định về việc dâng hoa cúng Đức Śiva.

Verse 4

ब्रह्मोवाच । कमलैर्बिल्वपत्रैश्च शतपत्रैस्तथा पुनः । शंखपुष्पैस्तथा देवं लक्ष्मीकामोऽर्चयेच्छिवम्

Phạm Thiên nói: Người cầu phú quý (Lakṣmī) nên thờ phụng Đức Śiva bằng hoa sen, lá bilva, cùng những đóa trăm cánh; lại cũng nên kính lễ Ngài bằng những hoa hình vỏ ốc, để tôn thờ vị Thần linh Śiva ấy.

Verse 5

एतैश्च लक्षसंख्याकैः पूजितश्चेद्भवेच्छिवः । पापहानिस्तथा विप्र लक्ष्मीस्स्यान्नात्र संशयः

Hỡi Bà-la-môn, nếu thờ cúng Đức Śiva bằng những vật ấy đủ một lakh (một trăm nghìn), thì tội lỗi được tiêu trừ; và phú quý (Lakṣmī) ắt hiện khởi—điều này không hề nghi ngờ.

Verse 6

विंशतिः कमलानां तु प्रस्थमेकमुदाहृतम् । बिल्वो दलसहस्रेण प्रस्थार्द्धं परिभाषितम्

Hai mươi đóa sen được tuyên định là một prastha (đơn vị nghi lễ). Còn bilva thì được quy định: một nghìn lá bilva bằng nửa prastha.

Verse 7

शतपत्रसहस्रेण प्रस्थार्द्धं परिभाषितम् । पलैः षोडशभिः प्रत्थः पलं टंकदशस्मृतः

Theo định nghĩa ấy, nửa-prastha được nói là bằng một nghìn đơn vị śatapatra. Một prastha được kể là bằng mười sáu pala, và một pala theo truyền thống được hiểu là mười ṭaṅka.

Verse 8

अनेनैव तु मानेन तुलामारोपयेद्यदा । सर्वान्कामानवाप्नोति निष्कामश्चेच्छिवो भवेत्

Khi hành giả cử hành nghi thức cân (tulā-āropaṇa) đúng theo chính lượng này, thì đạt được mọi mục tiêu mong cầu; và nếu làm với tâm vô dục, người ấy trở nên Śiva—chứng đắc tính Śiva nhờ lòng sùng kính không cầu.

Verse 9

राज्यस्य कामुको यो वै पार्थिवानां च पूजया । तोषयेच्छंकरं देवं दशकोष्ट्या मुनीश्वराः

Hỡi bậc hiền thánh tối thượng, ai khao khát vương quyền hãy dùng việc thờ phụng các Liṅga Pārthiva (Liṅga bằng đất) mà làm cho Thượng Đế Śaṅkara hoan hỷ, bằng mười koṭi lần cúng dường (con số vô lượng).

Verse 10

लिंगं शिवं तथा पुष्पमखण्डं तंदुलं तथा । चर्चितं चंदनेनैव जलधारां तथा पुनः

Hãy thờ phụng Śiva dưới hình tướng Liṅga: dâng hoa nguyên vẹn và hạt gạo tròn đầy; xức bột đàn hương; rồi lại nhiều lần thực hành jaladhārā—rưới dòng nước liên tục lên Liṅga.

Verse 11

प्रतिरूपं तथा मंत्रं बिल्वीदलमनुत्तमम् । अथवा शतपत्रं च कमलं वा तथा पुनः

Cũng có thể dâng pratirūpa (biểu tượng thiêng) và trì tụng thần chú, cùng lá bilva vô thượng; hoặc dâng hoa sen trăm cánh—quả thật, hoa sen cũng được dâng lên—lại nữa trong lễ thờ phụng.

Verse 12

शंखपुष्पैस्तथा प्रोक्तं विशेषेण पुरातनैः । सर्वकामफलं दिव्यं परत्रेहापि सर्वथा

Các bậc cổ nhân đã đặc biệt tuyên dạy rằng: dâng cúng bằng hoa śaṅkha sẽ đem lại quả phúc thiêng liêng, thành tựu mọi ước nguyện—chắc chắn cả ở đời này lẫn đời sau.

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे प्रथम खंडे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां सृष्ट्युपाख्याने शिवपूजाविधानवर्णनो नाम चतुर्दशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc Phần Thứ Nhất, trong bộ hợp tuyển thứ hai gọi là Rudra Saṃhitā, trong thiên thuật về Sáng Thế—kết thúc Chương Mười Bốn, mang nhan đề: “Mô tả phương pháp và quy tắc thờ phụng Śiva.”

Verse 15

प्रधान्यकामुको यो वै तदर्द्धेनार्चयेत्पुमान् । कारागृहगतो यो वै लक्षेनैवार्चयेद्धनम्

Người đàn ông khao khát địa vị và danh vọng thế gian nên thờ phụng Śiva với một nửa (lễ vật theo định). Còn người bị giam cầm nên thờ phụng với một lakh (một trăm nghìn) lần/đơn vị lễ vật hay tài vật ấy, để được giải thoát và phúc lành cát tường được phục hồi.

Verse 16

रोगग्रस्तो यदा स्याद्वै तदर्द्धेनार्चयेच्छिवम् । कन्याकामो भवेद्यो वै तदर्द्धेन शिवं पुनः

Khi một người bị bệnh tật hành hạ, người ấy nên thờ phụng Śiva với một nửa (lễ vật đã định). Cũng vậy, ai mong cầu một thiếu nữ—một người vợ xứng hợp—thì lại nên thờ phụng Śiva với một nửa (lễ vật đã định) ấy.

Verse 17

विद्याकामस्तथा यः स्यात्तदर्द्धेनार्चयेच्छिवम् । वाणीकामो भवेद्यो वै घृतेनैवार्चयेच्छिवम्

Ai khát cầu tri thức thánh thiện thì nên thờ phụng Śiva bằng vật gọi là tadarddha. Còn ai mong được hùng biện và làm chủ lời nói thì quả nên thờ phụng Śiva bằng bơ tinh khiết (ghee).

Verse 18

उच्चाटनार्थं शत्रूणां तन्मितेनैव पूजनम् । मारणे वै तु लक्षेण मोहने तु तदर्धतः

Để xua đuổi kẻ thù, việc cúng lễ phải thực hiện đúng theo lượng đã được quy định ấy. Đối với nghi thức nhằm tiêu diệt thì làm đủ một lakh (một trăm nghìn) lần; còn nghi thức làm mê hoặc thì làm một nửa số đó.

Verse 19

सामंतानां जये चैव कोटिपूजा प्रशस्यते । राज्ञामयुतसंख्यं च वशीकरणकर्मणि

Để chiến thắng các chư hầu, nghi thức Koṭipūjā—sự thờ phụng đủ một koṭi (một crore)—được ca ngợi. Còn đối với pháp làm cho các vua quy phục dưới ảnh hưởng, việc thờ phụng với số lượng một ayuta (mười nghìn) được khuyến nghị.

Verse 20

यशसे च तथा संख्या वाहनाद्यैः सहस्रिका । मुक्तिकामोर्चयेच्छंभुं पंचकोट्या सुभक्तितः

Vì danh tiếng—và cũng vì sự sung túc, thịnh vượng với hàng nghìn cỗ xe và những thứ tương tự—người khát cầu giải thoát nên thờ phụng Śambhu bằng lòng sùng kính thù thắng, dâng cúng theo số lượng năm koṭi (năm crore).

Verse 21

ज्ञानार्थी पूजयेत्कोट्या शंकरं लोक शंकरम् । शिवदर्शनकामो वै तदर्धेन प्रपूजयेत्

Người cầu trí tuệ giải thoát nên thờ phụng Śaṅkara—đấng lợi lạc cho muôn cõi—với lễ vật trị giá một koṭi; còn người khát khao được trực kiến Śiva thì nên thờ phụng Ngài với một nửa lễ ấy.

Verse 22

तथा मृत्युंजयो जाप्यः कामनाफलरूपतः । पंचलक्षा जपा यर्हि प्रत्यक्षं तु भवेच्छिवः

“Cũng vậy, nên trì tụng thần chú Mṛtyuñjaya, vì đó là hình tướng của quả báo thành tựu các sở nguyện. Khi đủ năm trăm nghìn biến, Śiva sẽ hiển lộ trực tiếp trước người sùng kính.”

Verse 23

लक्षेण भजते कश्चिद्द्वितीये जातिसंभवः । तृतीये कामनालाभश्चतुर्थे तं प्रपश्यति

Có người thờ phụng Ngài bằng một lakh (100.000) lần trì tụng/cúng dường; đến bậc thứ hai được sinh vào dòng dõi cao quý; bậc thứ ba đạt sự viên mãn các sở nguyện; và bậc thứ tư trực kiến Ngài, Đức Chúa Śiva.

Verse 24

पंचमं च यदा लक्षं फलं यच्छत्यसंशयम् । अनेनैव तु मंत्रेण दशलक्षे फलं भवेत्

Khi hoàn tất lakh thứ năm (100.000 lần), chắc chắn sẽ ban quả báo. Quả thật, cũng chính thần chú này, khi đủ mười lakh, thì đạt được quả vị viên mãn hơn.

Verse 25

मुक्तिकामो भवेद्यो वै दर्भैश्च पूजनं चरेत् । लक्षसंख्या तु सर्वत्र ज्ञातव्या ऋषिसत्तम

Bạch bậc thánh hiền tối thượng, ai khát cầu giải thoát (mokṣa) thì nên hành lễ thờ phụng bằng cỏ darbha; và trong mọi nghi thức như vậy, cần hiểu con số một lakh là chuẩn mực phải biết.

Verse 26

आयुष्कामो भवेद्यो वै दूर्वाभिः पूजनश्चरेत् । पुत्रकामो भवेद्यो वै धत्तूरकुसुमैश्चरेत्

Ai cầu thọ mạng lâu dài thì nên thờ phụng bằng cỏ dūrvā. Ai cầu có con trai thì nên thờ phụng bằng hoa dhattūra.

Verse 27

रक्तदण्डश्च धत्तूरः पूजने शुभदः स्मृतः । अगस्त्यकुसुमैश्चैव पूजकस्य महद्यशः

Trong việc thờ phụng Đức Śiva, dâng loài cây có cuống đỏ và dhattūra (cà độc dược) được ghi nhớ là đem lại điềm lành. Lại nữa, cúng dường bằng hoa agastya cũng khiến người lễ bái đạt được danh tiếng lớn lao.

Verse 28

भुक्तिमुक्तिफलं तस्य तुलस्याः पूजयेद्यदि । अर्कपुष्पैः प्रतापश्च कुब्जकल्हारकैस्तथा

Nếu ai thờ cúng Tulasī linh thiêng ấy, sẽ đạt quả báo cả hưởng thụ thế gian (bhukti) lẫn giải thoát (mukti). Cũng vậy, dâng hoa arka và hoa kubja-kalhāraka thì được oai quang tâm linh và vẻ huy hoàng thánh thiện.

Verse 29

जपाकुसुमपूजा तु शत्रूणां मृत्युदा स्मृता । रोगोच्चाटनकानीह करवीराणि वै क्रमात्

Việc thờ cúng Śiva bằng hoa dâm bụt (japā) được ghi nhớ là ban sự diệt vong cho kẻ thù. Và tại đây, theo thứ tự, dâng hoa trúc đào (karavīra) được nói là xua trừ bệnh tật.

Verse 30

बंधुकैर्भूषणावाप्तिर्जात्यावाहान्न संशयः । अतसीपुष्पकैर्देवं विष्णुवल्लभतामियात्

Dâng hoa bandhūka thì được trang sức; dâng hoa jātī thì được xe cộ—không nghi ngờ gì. Và dâng hoa atasī thì vị Thần ấy trở nên được Viṣṇu yêu mến.

Verse 31

शमीपत्रैस्तथा मुक्तिः प्राप्यते पुरुषेण च । मल्लिकाकुसुमैर्दत्तैः स्त्रियं शुभतरां शिवः

Dâng lá śamī, người nam quả thật đạt được giải thoát. Dâng hoa mallīkā (hoa nhài), Đức Śiva ban cho người nữ một cảnh giới càng thêm cát tường và phúc lành.

Verse 32

यूथिकाकुसुमैश्शस्यैर्गृहं नैव विमुच्यते । कर्णिकारैस्तथा वस्त्रसंपत्तिर्जायते नृणाम्

Nhờ đặt những đóa yūthikā (hoa nhài) cát tường, gia đạo không bị phú quý rời bỏ; cũng vậy, nhờ dâng dùng hoa karṇikāra, con người được sung túc về y phục, áo quần.

Verse 33

निर्गुण्डीकुसुमैर्लोके मनो निर्मलतां व्रजेत् । बिल्वपत्रैस्तथा लक्षैः सर्वान्कामानवाप्नुयात्

Nhờ dâng hoa nirguṇḍī ở đời này, tâm liền đạt sự thanh tịnh. Cũng vậy, nhờ dâng lá bilva—dù với số lượng lớn—người ấy được thành tựu mọi điều mong cầu nhờ ân điển của Śiva.

Verse 34

शृङ्गारहारपुष्पैस्तु वर्द्धते सुख सम्पदा । ऋतुजातानि पुष्पाणि मुक्तिदानि न संशयः

Nhờ dâng những đóa hoa thơm và vòng hoa trang sức, hạnh phúc và phú quý được tăng trưởng. Hoa sinh đúng mùa, khi đem cúng lễ, ban cho giải thoát—điều ấy không nghi ngờ.

Verse 35

राजिकाकुसुमानीह शत्रूणां मृत्युदानि च । एषां लक्षं शिवे दद्याद्दद्याच्च विपुलं फलम्

Tại đây nói rằng hoa rājikā (hoa cải mù tạt) có thể ban cái chết cho kẻ thù. Nếu dâng một trăm nghìn đóa ấy lên Đức Śiva, Ngài quả thật ban phúc quả dồi dào.

Verse 36

विद्यते कुसुमं तन्न यन्नैव शिववल्लभम् । चंपकं केतकं हित्वा त्वन्यत्सर्वं समर्पयेत्

Không có loài hoa nào chẳng được Đức Śiva yêu quý. Tuy vậy, trừ hoa campaka và ketaka, mọi loài hoa khác đều có thể dâng cúng trong lễ thờ phụng.

Verse 37

अतः परं च धान्यानां पूजने शंकरस्य च । प्रमाणं च फलं सर्वं प्रीत्या शृणु च सत्तम

Nay, về việc thờ phụng Śaṅkara bằng các loại ngũ cốc, hỡi bậc hiền thiện tối thượng, hãy lắng nghe với lòng chí thành; ta sẽ nói rõ phép lượng đúng và trọn vẹn quả báo phát sinh từ đó.

Verse 38

तंदुलारोपणे नॄणां लक्ष्मी वृद्धिः प्रजायते । अखण्डितविधौ विप्र सम्यग्भक्त्या शिवोपरि

Nhờ gieo (dâng) những hạt gạo, phúc lộc (Lakṣmī) của con người được tăng trưởng. Hỡi Bà-la-môn, khi nghi lễ được cử hành trọn vẹn không gián đoạn, với lòng sùng kính chân thành hướng về Chúa Śiva, quả báo ấy chắc chắn phát sinh.

Verse 39

षट्केनैव तु प्रस्थानां तदर्धेन तथा पुनः । पलद्वयं तथा लक्षमानेन समदाहृतम्

Prastha quả thật được tính bằng sáu (đơn vị); lại còn được tính bằng một nửa của lượng ấy nữa. Cũng vậy, hai pala được nêu ra, và cả lượng “lakṣa” cũng được tuyên bố theo đúng thứ tự.

Verse 40

पूजां रुद्रप्रधानेन कृत्वा वस्त्रं सुसुन्दरम् । शिवोपरि न्यसेत्तत्र तंदुलार्पणमुत्तमम्

Sau khi cử hành lễ thờ phụng, lấy Rudra làm bậc tối thượng, người ta nên đặt một tấm vải thật đẹp lên Śiva; và ngay tại đó, nên dâng cúng lễ vật hạt gạo tối thắng.

Verse 41

उपरि श्रीफलं त्वेकं गंधपुष्पादिभिस्तथा । रोपयित्वा च धूपादि कृत्वा पूजाफलं भवेत्

Đặt một trái dừa lên trên (tòa thờ/biểu tượng Śiva), rồi dâng bột đàn hương, hoa và các phẩm vật khác đúng nghi thức; kế đó thắp hương và các lễ cúng tiếp theo—người ấy sẽ nhận trọn vẹn quả phúc của sự thờ phụng.

Verse 42

प्रजापत्यद्वयं रौप्यमासंख्या च दक्षिणा । देया तदुपदेष्ट्रे हि शक्त्या वा दक्षिणा मता

Nên dâng dakṣiṇā gồm hai đơn vị prājāpatya và một lễ vật bạc (rūpya) rộng rãi, không tính đếm. Quả thật, phải dâng cho vị đạo sư truyền trao giáo huấn ấy; hoặc tùy theo khả năng của mình mà định mức dakṣiṇā cho xứng đáng.

Verse 43

आदित्यसंख्यया तत्र ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः । लक्षपूजा तथा जाता साङ्गश्च मन्त्रपूर्वकम्

Rồi trong pháp hành thiêng liêng ấy, nên thết đãi các Bà-la-môn với số lượng bằng các Āditya. Như vậy, “lakṣa-pūjā” (một trăm nghìn lần lễ bái) được thành tựu đúng pháp—đầy đủ mọi chi phần và thực hiện với thần chú như đã truyền dạy.

Verse 44

शतमष्टोत्तरं तत्र मंत्रे विधिरुदाहृतः । तिलानां च पलं लक्षं महापातकनाशनम्

Trong trường hợp ấy, quy định về thần chú được tuyên rõ là tụng một trăm lẻ tám (108) lần. Và lễ cúng mè—một lakh pala—trở thành sức tiêu trừ các đại tội (mahāpātaka).

Verse 45

एकादशपलैरेव लक्षमानमुदाहृतम् । पूर्ववत्पूजनं तत्र कर्तव्यं हितकाम्यया

Mức “lakṣa” được tuyên là chỉ cần mười một pala. Tại đó, người cầu an lành và lợi ích tâm linh cho mình nên thực hiện việc thờ cúng y như cách đã được quy định trước.

Verse 46

भोज्या वै ब्राह्मणास्तस्मादत्र कार्या नरेण हि । महापातकजं दुखं तत्क्षणान्नश्यति ध्रुवम्

Vì vậy, trong việc này, người ta nhất định nên thí thực cúng dường các Bà-la-môn. Nỗi khổ sinh từ đại tội chắc chắn bị tiêu trừ ngay trong khoảnh khắc ấy.

Verse 47

यवपूजा तथा प्रोक्ता लक्षेण परमा शिवे । प्रस्थानामष्टकं चैव तथा प्रस्थार्द्धकं पुनः

Như vậy, nghi thức yava-pūjā (cúng bái bằng lúa mạch) được dạy là tối thượng, rất được Śiva yêu quý. Nghi lễ phải làm theo lượng định: tám prastha, rồi thêm nửa prastha nữa.

Verse 48

पलद्वययुतं तत्र मानमेतत्पुरातनम् । यवपूजा च मुनिभिः स्वर्गसौख्यविवर्द्धिनी

Tại đó, chuẩn lượng cổ xưa này được nói là nặng “hai pala”. Và yava-pūjā—sự cúng bái bằng lúa mạch do các bậc hiền triết thực hành—là pháp tu làm tăng thêm an lạc cõi trời.

Verse 49

प्राजापत्यं ब्राह्मणानां कर्तव्यं च फलेप्सुभिः । गोधूमान्नैस्तथा पूजा प्रशस्ता शंकरस्य वै

Đối với các Bà-la-môn mong cầu quả báo cả đạo lẫn đời, hạnh nguyện Prājāpatya quả thật phải được thực hành. Cũng vậy, sự thờ cúng Śaṅkara với phẩm vật là thức ăn từ lúa mì được đặc biệt tán dương.

Verse 50

संततिर्वर्द्धते तस्य यदि लक्षावधिः कृता । द्रोणार्द्धेन भवेल्लक्षं विधानं विधिपूर्वकम्

Nếu ai hoàn tất pháp hành cho đủ trọn số một lakh, dòng dõi người ấy sẽ tăng trưởng và hưng thịnh. Và khi dâng nửa droṇa làm lượng định theo nghi quỹ, thì được xem là sự viên mãn bậc “lakh”, miễn là nghi lễ được cử hành đúng pháp, đúng luật kinh điển.

Verse 51

मुद्गानां पूजने देवः शिवो यच्छति वै सुखम् । प्रस्थानां सप्तकेनैव प्रस्थार्द्धेनाथवा पुनः

Khi dâng đậu xanh (mudga) trong lễ thờ phụng, Chúa Śiva quả thật ban niềm an lạc thiêng liêng—dù lễ vật theo lượng bảy prastha, hay lại chỉ nửa prastha.

Verse 52

पलद्वययुतेनैव लक्षमुक्तं पुरातनैः । ब्राह्मणाश्च तथा भोज्या रुद्रसंख्याप्रमाणतः

Các bậc cổ đức đã tuyên rằng “lakṣa” (một trăm nghìn) phải được hiểu là kèm thêm hai pala. Cũng vậy, nên thết đãi các Brāhmaṇa đúng theo lượng được chỉ định bởi “Rudra-số” (con số quy định trong nghi lễ Rudra).

Verse 53

प्रियंगुपूजनादेव धर्माध्यक्षे परात्मनि । धर्मार्थकामा वर्द्धंते पूजा सर्वसुखावहा

Nhờ thờ phụng (Śiva) bằng hoa priyangu—Đấng Tối Thượng Ngã và vị giám hộ của Dharma—dharma, artha và kāma của người ấy tăng trưởng bền bỉ; sự cúng kính ấy trở thành nguồn ban mọi an lạc.

Verse 54

प्रस्थैकेन च तस्योक्तं लक्षमेकं पुरातनैः । ब्रह्मभोजं तथा प्रोक्तमर्कसंख्याप्रमाणतः

Các bậc cổ nhân nói rằng chỉ với một prastha (đơn vị đo) của vật ấy, người ta đạt công đức như bố thí một trăm nghìn. Lại nữa, theo phép tính dựa trên số lượng arka, điều ấy cũng được tuyên xưng là tương đương với một “Brahmabhoja” — bữa trai cúng dường để tôn vinh Bà-la-môn.

Verse 55

राजिकापूजनं शंभोश्शत्रोर्मृत्युकरं स्मृतम् । सार्षपानां तथा लक्षं पलैर्विशतिसंख्यया

Việc thờ cúng Śambhu bằng rājikā (hạt mù tạt) được ghi nhớ là có thể khiến kẻ thù phải chịu cái chết. Cũng vậy, nên dâng một trăm nghìn hạt mù tạt, cân lượng tương đương hai mươi pala.

Verse 56

तेषां च पूजनादेव शत्रोर्मृत्युरुदाहृतः । आढकीनां दलैश्चैव शोभयित्वार्चयेच्छिवम्

Chỉ nhờ cúng lễ bằng những phẩm vật ấy thôi, sự “chết” (tức sự tiêu diệt) của kẻ thù được tuyên nói sẽ xảy ra. Sau khi trang nghiêm bằng lá cây āḍhakī, hãy phụng thờ Đức Śiva.

Verse 57

वृता गौश्च प्रदातव्या बलीवर्दस्तथैव च । मरीचिसंभवा पूजा शत्रोर्नाशकरी स्मृता

Nên bố thí một con bò đã được trang sức và thọ nhận theo đúng nghi lễ, và cũng vậy, nên bố thí một con bò đực. Sự pūjā bằng các phẩm vật sinh từ “marīci” (tia sáng)—tức những chất thanh tịnh, sattvic như bơ ghee dùng cho nghi lễ—được ghi nhớ là có năng lực diệt trừ kẻ thù (các chướng ngại trong và ngoài).

Verse 58

आढकीनां दलैश्चैव रंजयि त्वार्चयेच्छिवम् । नानासुखकरी ह्येषा पूजा सर्वफलप्रदा

Hãy phụng thờ Đức Śiva sau khi trang nghiêm bằng lá āḍhakī. Hình thức pūjā này đem lại nhiều loại an lạc và ban cho mọi quả phúc—cả lợi lạc thế gian lẫn phần thưởng tối thượng do lòng bhakti đối với Chúa tể.

Verse 59

धान्यमानमिति प्रोक्तं मया ते मुनिसत्तम । लक्षमानं तु पुष्पाणां शृणु प्रीत्या मुनीश्वर

“Như vậy, ta đã giảng cho ngươi, hỡi bậc hiền thánh tối thượng, về lượng đo gọi là ‘dhānya-māna’ (lượng đo ngũ cốc). Nay, hỡi bậc chúa tể giữa các ẩn sĩ, hãy lắng nghe với niềm hoan hỷ khi ta trình bày ‘lakṣa-māna’—lượng đo dùng cho hoa.”

Verse 60

प्रस्थानां च तथा चैकं शंखपुष्पसमुद्भवम् । प्रोक्तं व्यासेन लक्षं हि सूक्ष्ममानप्रदर्शिना

“Vyāsa—bậc hiển bày cả những chuẩn mực đo lường vi tế—đã tuyên bố rằng một ‘lakṣa’ chính là một đơn vị duy nhất phát sinh từ lượng đo ‘prastha’, theo phép tính dựa trên hoa śaṅkha.”

Verse 61

प्रस्थैरेकादशैर्जातिलक्षमानं प्रकीर्तितम् । यूथिकायास्तथा मानं राजिकायास्तदर्द्धकम्

Kinh dạy rằng: lượng chuẩn cho hoa jātī (nhài) là một lakṣa, tính bằng mười một prastha. Lượng ấy cũng áp dụng cho yūthikā; còn rājikā thì chỉ bằng một nửa.

Verse 62

प्रस्थैर्विंशतिकैश्चैव मल्लिकामान मुत्तमम् । तिलपुष्पैस्तथा मानं प्रस्थान्न्यूनं तथैव च

Đối với hoa mallikā (nhài), lượng tối thượng được quy định là hai mươi prastha. Còn với hoa tila-puṣpa (hoa mè), lượng được dạy cũng vậy nhưng hơi ít hơn một prastha.

Verse 63

ततश्च द्विगुणं मानं करवीरभवे स्मृतम् । निर्गुंडीकुसुमे मानं तथैव कथितं बुधैः

Sau đó, kinh ghi rằng lượng dâng cúng bằng hoa karavīra (trúc đào) phải được tăng gấp đôi. Đối với hoa nirguṇḍī cũng vậy, các bậc hiền trí đã dạy đúng cùng một lượng ấy.

Verse 64

कर्णिकारे तथा मानं शिरीषकुसुमे पुनः । बंधुजीवे तथा मानं प्रस्थानं दशकेन च

Lượng được quy định cũng được nói như vậy đối với hoa karṇikāra, và lại nữa đối với hoa śirīṣa. Với bandhu-jīva cũng thế, số lượng thích đáng được ấn định—tức mười lần một prastha.

Verse 65

इत्याद्यैर्विविधै मानं दृष्ट्वा कुर्याच्छिवार्चनम् । सर्वकामसमृध्यर्थं मुक्त्यर्थं कामनोज्झितः

Sau khi thấu hiểu các thước đo và chuẩn mực đúng đắn bằng nhiều cách như thế và những cách khác, người ta nên cử hành việc thờ phụng Śiva. Để thành tựu mọi mục đích chính đáng và để đạt giải thoát (mokṣa), hãy thờ phụng với tâm lìa tham ái và dục vọng.

Verse 66

अतः परं प्रवक्ष्यामि धारापूजाफलं महत् । यस्य श्रवणमात्रेण कल्याणं जायते नृणाम्

Nay ta sẽ tuyên thuyết quả phúc lớn lao của dhārā-pūjā, tức lễ thờ Śiva bằng dòng nước thánh rưới liên tục. Chỉ cần nghe về điều ấy thôi, điềm lành đã khởi sinh nơi con người.

Verse 67

विधानपूर्वकं पूजां कृत्वा भक्त्या शिवस्य वै । पश्चाच्च जलधारा हि कर्तव्या भक्तितत्परैः

Sau khi đã cử hành lễ thờ phụng Đức Śiva đúng theo nghi quỹ, với lòng bhakti chí thành, các tín đồ kiên định trong bhakti ấy nên tiếp đó dâng “jaladhārā” — dòng nước chảy liên tục — như một sự phụng sự cung kính.

Verse 68

ज्वरप्रलापशांत्यर्थं जल धारा शुभावहा । शतरुद्रियमंत्रेण रुद्रस्यैकादशेन तु

Để dập yên cơn sốt và chứng nói sảng, việc dâng dòng nước liên tục (abhiṣeka) là điềm lành, đem lại phúc lợi—được thực hiện với thần chú Śatarudrīya và sự xưng niệm mười một phương diện của Rudra.

Verse 69

रुद्रजाप्येन वा तत्र सूक्तेन् पौरुषेण वा । षडंगेनाथ वा तत्र महामृत्युंजयेन च

Tại đó, có thể hành lễ bằng việc trì tụng (japa) các thần chú Rudra, hoặc tụng Puruṣa Sūkta; lại nữa, có thể dùng các trợ phần sáu chi (ṣaḍaṅga), và cũng có thể trì thần chú Mahāmṛtyuñjaya.

Verse 70

गायत्र्या वा नमोंतैश्च नामभिः प्रणवादिभिः । मंत्रैवाथागमोक्तैश्च जलधारादिकं तथा

Việc dâng dòng nước liên tục và các nghi thức thờ phụng khác có thể được thực hiện bằng Gāyatrī, bằng các công thức xưng “namo-”, bằng các Thánh Danh khởi đầu với Praṇava (Oṃ), hoặc bằng các thần chú do Āgama quy định.

Verse 71

सुखसंतानवृद्ध्यर्थं धारापूजनमुत्तमम् । नानाद्रव्यैः शुभैर्दिव्यैः प्रीत्या सद्भस्मधारिणा

Vì hạnh phúc và sự tăng trưởng con cháu, pháp thờ gọi là dhārā-pūjā được tuyên là tối thượng—được cử hành với lòng mến kính, bằng nhiều phẩm vật cát tường và linh diệu—do người tín đồ chân thật mang bhasma (tro thánh) thực hiện.

Verse 72

घृतधारा शिवे कार्या यावन्मंत्रसहस्रकम् । तदा वंशस्य विस्तारो जायते नात्र संशयः

Hãy dâng lên Śiva một dòng bơ ghee liên tục, trong suốt thời gian tụng đủ một ngàn thần chú. Khi ấy, sự mở rộng dòng tộc sẽ phát sinh—không còn nghi ngờ gì.

Verse 73

एवं मदुक्तमंत्रेण कार्यं वै शिवपूजनम् । ब्रह्मभोज्यं तथा प्रोक्तं प्राजापत्यं मुनीश्वरैः

Vì thế, việc thờ phụng Śiva quả thật nên được cử hành bằng thần chú như ta đã nói. Và lễ thiết trai cúng dường các Brāhmaṇa cũng được các bậc đại hiền tuyên là nghi thức “Prājāpatya”.

Verse 74

केवलं दुग्धधारा च तदा कार्या विशेषतः । शर्करामिश्रिता तत्र यदा बुद्धिजडो भवेत्

Khi ấy, đặc biệt nên dâng một dòng sữa liên tục—chỉ sữa mà thôi. Và khi trí tuệ trở nên đần độn, trì trệ, thì hãy hòa sữa ấy với đường rồi dâng cúng.

Verse 75

तस्या संजायते जीवसदृशी बुद्धिरुत्तमा । यावन्मंत्रायुतं न स्यात्तावद्धाराप्रपूजनम्

Đối với người sùng kính ấy, một trí tuệ thù thắng khởi sinh—tựa như sự tỉnh thức của một hữu tình có ý thức. Cho đến khi tụng đủ mười nghìn biến chân ngôn, hãy tiếp tục lễ bái bằng dòng cúng dường liên tục (dhārā) không gián đoạn.

Verse 76

यदा चोच्चाटनं देहे जायते कारणं विना । यत्र कुत्रापि वा प्रेम दुःखं च परिवर्द्धितम्

Khi trong thân thể, không vì nguyên nhân rõ rệt, bỗng sinh sự xao động và lệch lạc nội tâm—và khi ở một nơi nào đó hay đối với một người nào đó, ái luyến (premā) cùng sầu khổ dần tăng—hãy hiểu đó là một dấu hiệu có ý nghĩa: những lực vô hình đang vận hành, gọi ta nương tựa nơi Śiva và nhờ sự thờ phụng đúng pháp mà phục hồi sự vững chãi bên trong.

Verse 77

स्वगृहे कलहो नित्यं यदा चैव प्रजायते । तद्धारायां कृतायां वै सर्वं दुःखं विलीयते

Khi trong chính gia đình mình luôn phát sinh bất hòa, thì nếu nghi lễ dòng chảy thiêng (dhārā) được cử hành đúng pháp, mọi sầu khổ quả thật đều tan biến.

Verse 78

शत्रूणां तापनार्थं वै तैलधारा शिवोपरि । कर्तव्या सुप्रयत्नेन कार्यसिद्धिर्धुवं भवेत्

Để chế ngự các thế lực thù nghịch, phải dâng một dòng dầu liên tục lên Śiva (Liṅga) với sự cẩn trọng lớn; nhờ sự hành trì chí thành ấy, thành tựu của nghi lễ chắc chắn phát sinh.

Verse 79

मासि तेनैव तैलेन भोगवृद्धिः प्रजायते । सार्षपेनैव तैलेन शत्रुनाशोभवेद्ध्रुवम्

Dùng chính loại dầu ấy suốt một tháng thì sự hưởng thụ và phú quý tăng trưởng. Còn dùng dầu mù tạt thì sự tiêu diệt kẻ thù chắc chắn xảy đến.

Verse 80

मधुना यक्षराजो वै गच्छेच्च शिवपूजनात । धारा चेक्षुरसस्यापि सर्वानन्दकरी शिवे

Dâng mật ong trong sự thờ phụng Śiva thì người ấy chắc chắn đạt địa vị của Chúa tể Yakṣa; và ngay cả một dòng nước mía dâng lên Ngài cũng trở thành, đối với Śiva, đấng ban mọi an lạc.

Verse 81

धारा गंगाजलस्यैव भुक्तिमुक्तिफलप्रदा । एतास्सर्वाश्च याः प्रोक्ता मृत्यंजयसमुद्भवाः

Chỉ một dòng nước sông Hằng cũng ban quả báo của cả hưởng thụ thế gian lẫn giải thoát. Tất cả những điều (dòng thánh và pháp hành) đã được nói ấy đều sinh từ Mṛtyuñjaya—Śiva, Đấng Chiến Thắng Tử Thần.

Verse 82

तत्राऽयुतप्रमाणं हि कर्तव्यं तद्विधानतः । कर्तव्यं ब्राह्मणानां च भोज्यं वै रुद्रसंख्यया

Tại đó, đúng theo nghi quỹ đã định, phải thực hiện lễ cúng dường với lượng mười nghìn. Lại phải kính trọng và thết đãi các Bà-la-môn—quả thật theo số tương ứng với Rudra—để nghi lễ được đẹp lòng Śiva.

Verse 83

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं मुनीश्वर । एतद्वै सफलं लोके सर्वकामहितावहम्

Hỡi bậc chúa tể giữa các hiền triết, nay ta đã trình bày đầy đủ mọi điều mà ngài đã hỏi. Quả thật, trong đời này, giáo huấn ấy đem lại quả lành và lợi ích cho mọi mục tiêu và ước nguyện chính đáng.

Verse 84

स्कंदोमासहितं शंभुं संपूज्य विधिना सह । यत्फलं लभते भक्त्या तद्वदामि यथाश्रुतम्

Sau khi phụng thờ Śambhu cùng với Umā và Skanda đúng theo nghi thức, quả báo nào người sùng tín đạt được nhờ lòng bhakti—nay ta sẽ nói ra, đúng như ta đã được nghe truyền dạy.

Verse 85

अत्र भुक्त्वाखिलं सौख्यं पुत्रपौत्रादिभिः शुभम् । ततो याति महेशस्य लोकं सर्वसुखावहम्

Ngay tại đây, sau khi hưởng trọn mọi an lạc cát tường cùng con cháu và những người thân khác, người ấy liền đi đến cõi của Maheśa (Đức Śiva)—cõi giới ban phát mọi phúc lạc.

Verse 86

सूर्यकोटिप्रतीकाशैर्विमानैः सर्वकामगैः । रुद्रकन्यासमाकीर्णैर्गेयवाद्यसमन्वितैः

Có những cỗ thiên xa trên không, rực sáng như hàng chục triệu mặt trời, tùy ý vận hành để thành tựu mọi ước nguyện—đầy ắp các thiếu nữ của Rudra, lại hòa cùng tiếng ca và nhạc khí.

Verse 87

क्रीडते शिवभूतश्च यावदाभूतसंप्लवम् । ततो मोक्षमवाप्नोति विज्ञानं प्राप्य चाव्ययम्

Khi đã trở thành một hữu thể của Śiva, người ấy vui chơi trong hội chúng của Śiva cho đến lúc đại kiếp tan hoại của muôn loài; rồi sau đó, nhờ chứng đắc trí tuệ giác ngộ bất hoại, người ấy đạt đến giải thoát (mokṣa).