विष्णोर्दर्शनं स्तुतिश्च (Viṣṇu’s Manifestation and Brahmā’s Hymn)

Verse 1

नारद उवाच । ब्रह्मन् विधे महाभाग धन्यस्त्वं शिवसक्तधीः । कथितं सुचरित्रं ते शंकरस्य परात्मनः

Narada thưa: “Bạch Phạm thiên, bạch Đấng Tạo Hóa (Vidhe), bậc đại phúc—ngài thật là người có phước, vì trí tuệ ngài một lòng quy hướng về Śiva. Ngài đã thuật lại cuộc đời cao quý và cát tường của Śaṅkara, Đấng Tối Thượng Ngã.”

Verse 2

निजाश्रमे गते कामे सगणे सरतौ ततः । किमासीत्किमकार्षीस्त्वं तश्चरित्रं वदाधुना

Khi Kāma cùng đoàn tùy tùng trở về đạo tràng của mình rồi lại bắt đầu rong ruổi, sau đó đã xảy ra điều gì? Ngài đã làm gì? Nay xin kể tường tận câu chuyện về hành trạng của hắn.

Verse 3

ब्रह्मोवाच । शृणु नारद सुप्रीत्या चरित्रं शशिमौलिनः । यस्य श्रवणमात्रेण निर्विकारो भवेन्नरः

Phạm Thiên nói: “Hỡi Nārada, hãy lắng nghe với niềm hoan hỷ của lòng sùng kính câu chuyện thiêng về Đấng Nguyệt Miện (Śiva). Chỉ cần nghe thôi, con người liền dứt mọi xao động nội tâm và trở nên bất động.”

Verse 4

निजाश्रमं गते कामे परिवारसमन्विते । यद्बभूव तदा जातं तच्चरित्रं निबोध मे

Khi Kāma cùng các tùy tùng trở về đạo tràng (āśrama) của mình, những gì đã xảy ra lúc ấy—mọi điều đã diễn ra—xin hãy hiểu rõ và kể cho ta nghe câu chuyện ấy.

Verse 5

नष्टोभून्नारद मदो विस्मयोऽभूच्च मे हृदि । निरानंदस्य च मुनेऽपूर्णो निजमनोरथे

Ôi Nārada, lòng kiêu mạn của ta đã bị tiêu tan, và sự kinh ngạc dâng lên trong tim ta. Này bậc hiền triết, ta trở nên không còn hoan hỷ, vì điều ước nguyện riêng của ta vẫn chưa thành tựu.

Verse 6

अशोचं बहुधा चित्ते गृह्णीयात्स कथं स्त्रियम् । निर्विकारी जितात्मा स शंकरो योगतत्परः

Làm sao Śaṅkara có thể nhận một người nữ cứ nhiều lần ôm giữ sầu khổ trong tâm? Ngài bất biến, tự chế ngự bản thân, luôn chuyên chú Yoga—an trụ trong địa vị tối thượng vượt ngoài mọi dao động của ý niệm.

Verse 7

इत्थं विचार्य बहुधा तदाहं विमदो मुने । हरिं तं सोऽस्मरं भक्त्या शिवात्मानं स्वदेहदम्

Suy xét như thế theo nhiều cách, hỡi hiền giả, ta đã thoát khỏi mê lầm. Rồi với lòng sùng kính, ta nhớ đến Hari—Đấng thật sự là Śiva trong bản thể—Đấng ban cho người mộ đạo cả chính tự thân Ngài.

Verse 8

अस्तवं च शुभस्तोत्रैर्दीनवाक्यसमन्वितैः । तच्छ्रुत्वा भगवानाशु बभूवाविर्हि मे पुरा

Nàng tán dương Ngài bằng những thánh tụng cát tường, kèm theo lời lẽ khiêm cung và khẩn thiết. Nghe vậy, Đấng Thế Tôn liền mau chóng hiển hiện—đó là việc đã từng xảy ra thuở trước, như ta đã thuật lại.

Verse 9

चतुर्भुजोरविंदाक्षः शंरववार्ज गदाधरः । लसत्पीत पटश्श्यामतनुर्भक्तप्रियो हरिः

Hari—bốn tay, mắt như hoa sen, cầm ốc tù và, đĩa luân và chùy—rực sáng với y phục vàng chói và thân sắc thẫm; Ngài luôn là Đấng được người mộ đạo yêu kính.

Verse 10

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसहितायां द्वितीये सतीखण्डे ब्रह्मविष्णुसंवादो नाम दशमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—quyển thứ hai, Rudra Saṃhitā, phần thứ hai gọi là Satī Khaṇḍa—chương mười, mang tên “Cuộc đối thoại giữa Brahmā và Viṣṇu”, được kết thúc.

Verse 11

हरिराकर्ण्य तत्स्तोत्रं सुप्रसन्न उवाच माम् । दुःखहा निजभक्तानां ब्रह्माणं शरणं गतम्

Nghe bài tán tụng ấy, Hari (Viṣṇu) vô cùng hoan hỷ liền phán với ta: “Ta là Đấng xua tan khổ não cho chính những kẻ sùng kính Ta. Hỡi Brahmā, người đã đến nương tựa—hãy nói điều ngươi cần.”

Verse 12

हरिरुवाच । विधे ब्रह्मन् महाप्राज्ञ धन्यस्त्वं लोककारक । किमर्थं स्मरणं मेऽद्य कृतं च क्रियते नुतिः

Hari phán: “Hỡi Đấng An bài (Vidhe), hỡi Brahmā—bậc đại trí, thật phúc lành, đấng tạo tác và làm lợi ích cho các thế giới—vì sao hôm nay ngươi nhớ đến Ta, và lời tán dương này được dâng lên nhằm mục đích gì?”

Verse 13

किं जातं ते महद्दुःखं मदग्रे तद्वदाधुना । शमयिष्यामि तत्सर्वं नात्र कार्य्या विचारणा

Nỗi khổ lớn nào đã giáng xuống ngươi? Hãy nói ngay bây giờ, trước mặt Ta. Ta sẽ làm lắng dịu và trừ sạch tất cả—chẳng cần nghi ngờ hay do dự thêm nữa.

Verse 14

ब्रह्मोवाच । इति विष्णोर्वचश्श्रुत्वा किंचिदुच्छवसिताननः । अवोच वचनं विष्णुं प्रणम्य सुकृतांजलिः

Phạm Thiên nói: Nghe lời của Viṣṇu như vậy, dung nhan Ngài hơi rạng sáng, lòng được nhẹ nhõm; Ngài cúi đầu đảnh lễ Viṣṇu với đôi tay chắp trang nghiêm, rồi mới cất lời thưa.

Verse 15

ब्रह्मोवाच । देवदेव रमानाथ मद्वार्तां शृणु मानद । श्रुत्वा च करुणां कृत्वा हर दुःखं कमावह

Phạm Thiên nói: “Ôi Thần của các thần, ôi Chúa tể của Ramā (Lakṣmī), đấng ban danh dự—xin lắng nghe lời ta. Nghe rồi, xin khởi lòng từ bi, hỡi Hara; hãy trừ khổ não và thành tựu điều mong cầu.”

Verse 16

रुद्रसंमोहनार्थं हि कामं प्रेषितवानहम् । परिवारयुतं विष्णो समारमधुबांधवम्

“Quả thật, để mê hoặc Rudra, ta đã sai Kāma đi. Hỡi Viṣṇu—bạn của Madhu—chàng đã lên đường cùng đoàn tùy tùng và cùng ái thê của mình.”

Verse 17

चक्रुस्ते विविधोपायान् निष्फला अभवंश्च ते । अभवत्तस्य संमोहो योगिनस्समदर्शिनः

Họ bày đủ mọi phương kế, nhưng tất cả đều vô hiệu. Rồi sự mê lầm cũng khởi lên nơi vị yogin tâm bình đẳng, bậc thấy muôn loài đồng nhất.

Verse 18

इत्याकर्ण्य वचो मे स हरिर्मां प्राह विस्मितः । विज्ञाताखिलदज्ञानी शिवतत्त्वविशारदः

Nghe lời ta như vậy, Hari (Viṣṇu) kinh ngạc mà nói với ta—Ngài là bậc biết trọn điều đáng biết, không còn vô minh, và thấu suốt sâu xa chân lý của Śiva.

Verse 19

विष्णुरुवाच । कस्माद्धेतोरिति मतिस्तव जाता पितामह । सर्वं विचार्य सुधिया ब्रह्मन् सत्यं हि तद्वद

Viṣṇu nói: “Bạch Đấng Tổ phụ (Brahmā), vì duyên cớ gì mà ý định ấy khởi lên nơi Ngài? Bạch Brahman, hãy suy xét mọi điều bằng trí tuệ sáng suốt rồi hãy nói—xin nói cho ta sự thật.”

Verse 20

ब्रह्मोवाच । शृणु तात चरित्रं तत् तव माया विमोहिनी । तदधीनं जगत्सर्वं सुखदुःखादितत्परम्

Phạm Thiên nói: “Hãy nghe đây, con yêu dấu, câu chuyện ấy: māyā của con là sức mê hoặc, khiến người lầm lạc. Toàn thể thế gian nương vào nó mà vận hành, luôn hướng về những kinh nghiệm như lạc và khổ.”

Verse 21

ययैव प्रेषितश्चाहं पापं कर्तुं समुद्यतः । आसं तच्छृणु देवेश वदामि तव शासनात्

Chỉ do nàng thúc giục, ta đã trở nên quyết ý làm điều tội lỗi. Ôi Chúa tể chư thiên, xin hãy nghe điều ấy; ta nói ra chỉ vì vâng theo mệnh lệnh của Ngài.

Verse 22

सृष्टिप्रारंभसमये दश पुत्रा हि जज्ञिरे । दक्षाद्यास्तनया चैका वाग्भवाप्यतिसुन्दरी

Ngay thuở khởi đầu của tạo hóa, quả thật đã sinh ra mười người con trai; và trong hàng các con gái cũng có một người—Vāgbhavā—đẹp tuyệt trần, cùng với Dakṣa và những vị khác.

Verse 23

धर्मो वक्षःस्थलात्कामो मनसोन्योपि देहतः । जातास्तत्र सुतां दृष्ट्वा मम मोहो भवद्धरे

“Dharma sinh từ ngực (của ta), Kāma sinh từ tâm (của ta), và một hữu thể khác sinh từ thân (của ta). Thế nhưng, vừa thấy người con gái ấy ở đó, mê vọng liền dấy lên trong ta—hỡi Đấng nâng giữ địa cầu.”

Verse 24

कुदृष्ट्या तां समद्राक्ष तव मायाविमोहितः । तत्क्षणाद्धर आगत्य मामनिन्दत्सुतानपि

Bị māyā của Ngài làm mê hoặc, hắn nhìn nàng bằng ánh mắt tà ác. Ngay khoảnh khắc ấy, Hara (Śiva) liền đến và quở trách ta—cùng các con trai của ta nữa.

Verse 25

धिक्कारं कृतवान् सर्वान्निजं मत्वा परप्रभुम् । ज्ञानिनं योगिनं नाथाभोगिनं विजितेन्द्रियम्

Tự cho mình là tất cả, hắn phỉ báng mọi người; lại còn khinh miệt Đấng Tối Thượng—bậc tri chân lý, Đại Du-già, Chúa tể vượt ngoài dục lạc thế gian, và Đấng đã chế ngự các căn.

Verse 26

पुत्रो भूत्वा मम हरेऽनिन्दन्मां च समक्षतः । इति दुःखं महन्मे हि तदुक्तं तव सन्निधौ

“Ôi Hari, đã trở thành con trai của ta mà ngươi lại quở trách ta ngay trước mặt. Nỗi khổ này đối với ta thật lớn lao—vì thế ta đã nói ra ngay trong sự hiện diện của ngươi.”

Verse 27

गृह्णीयाद्यदि पत्नीं स स्यां सुखी नष्टदुःखधी । एतदर्थं समायातुश्शरणं तव केशव

“Nếu người ấy chịu nhận một người vợ, thì ta sẽ được an vui, tâm trí thoát khỏi sầu khổ. Chính vì việc ấy mà chúng ta đến đây—hỡi Keśava—nương tựa nơi Ngài.”

Verse 28

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचो मे हि ब्रह्मणो मधुसूदनः । विहस्य मां द्रुतं प्राह हर्षयन्भवकारकम्

Phạm Thiên nói: “Nghe như vậy lời ta, Madhusūdana (Viṣṇu) mỉm cười, liền mau chóng đáp lời ta, khiến ta hoan hỷ và đem lại điềm lành cát tường.”

Verse 29

विष्णुरुवाच । विधे शृणु हि मद्वाक्यं सर्वं भ्रमनिवारणम् । सर्वं वेदागमादीनां संमतं परमार्थतः

Viṣṇu nói: “Hỡi Đấng Tạo Hóa (Brahmā), hãy lắng nghe lời ta—lời có thể trừ sạch mọi mê lầm. Theo chân lý tối thượng, lời ấy được Veda, Āgama và các thánh điển khác hoàn toàn xác chứng.”

Verse 30

महामूढमतिश्चाद्य संजातोसि कथं विधे । वेदवक्तापि निखिललोककर्त्ता हि दुर्मतिः

Ôi Vidhi (Brahmā), sao hôm nay Ngài lại rơi vào mê muội lớn lao đến thế? Dẫu Ngài là bậc tuyên thuyết Veda và thật là đấng tạo tác muôn cõi, nay Ngài đã sa vào nhận thức lệch lạc.

Verse 31

जडतां त्यज मन्दात्मन् कुरु त्वं नेदृशीं मतिम् । किं ब्रुवंत्यखिला वेदाः स्तुत्या तत्स्मर सद्धिया

Hỡi kẻ tâm trí u mê, hãy lìa bỏ sự đờ đẫn ấy; chớ ôm giữ ý niệm như vậy. Hãy nhớ bằng trí tuệ thanh tịnh và vững bền điều mà toàn thể Veda tuyên thuyết: hãy tán dương và tưởng niệm Đấng Tối Thượng—Śiva, Chúa tể của muôn loài.

Verse 32

रुद्रं जानासि दुर्बुद्धे स्वसुतं परमेश्वरम् । वेदवक्तापि विज्ञानं विस्मृतं तेखिलं विधे

Hỡi kẻ trí hiểu nông cạn, ngươi lại xem Rudra—Đấng Tối Thượng—như con trai của mình. Ôi Vidhi (Brahmā), dẫu là bậc tuyên thuyết Veda, mọi sự phân minh chân thật nơi ngươi quả đã bị lãng quên.

Verse 33

शंकरं सुरसामान्यं मत्वा द्रोहं करोषि हि । सुबुद्धिर्विगता तेद्याविर्भूता कुमतिस्तथा

Ngươi nghĩ Śaṅkara chỉ là một vị thần tầm thường giữa chư thiên, nên quả thật đang phạm tội xúc phạm. Hôm nay chánh kiến của ngươi đã rời bỏ, và một tà niệm mê lầm, lệch lạc đã khởi lên trong ngươi.

Verse 34

तत्त्वसिद्धांतमाख्यातं शृणु सद्बुद्धिमावह । यथार्थं निगमाख्यातं निर्णीय भवकारकम्

Hãy nghe kết luận về các nguyên lý (tattva-siddhānta) đã được tuyên thuyết, điều làm phát sinh trí phân biệt chân chánh. Đây là ý nghĩa chân thật do Veda công bố; khi thẩm định đúng đắn, người ta hiểu nguyên nhân của bhava (vòng hiện hữu thế gian) và con đường vượt thoát khỏi nó.

Verse 35

शिवस्सर्वस्वकर्ता हि भर्ता हर्ता परात्परः । परब्रह्म परेशश्च निर्गुणो नित्य एव च

Quả thật, Śiva là Đấng tạo tác muôn loài; Ngài là Đấng hộ trì và cũng là Đấng thu nhiếp. Ngài siêu việt vượt trên mọi siêu việt. Ngài là Brahman Tối Thượng, Chúa tể của các chúa tể—vô thuộc tính và hằng hữu đời đời.

Verse 36

अनिर्देश्यो निर्विकारी परमात्माऽद्वयोऽच्युतः । अनंतोंतकरः स्वामी व्यापकः परमेश्वरः

Ngài không thể diễn tả, bất biến, là Tối Thượng Ngã—bất nhị và bất hoại. Ngài vô tận, là Đấng đem đến sự kết thúc (của muôn loài), là Chúa tể và Chủ nhân, khắp trùm mọi nơi, là Thượng Đế tối cao—Śiva với tư cách Pati, vượt ngoài giới hạn mà vẫn hiện diện trong tất cả.

Verse 37

सृष्टिस्थितिविनाशानां कर्त्ता त्रिगुणभाग्विभुः । ब्रह्मविष्णुमहेशाख्यो रजस्सत्त्व तमःपरः

Đấng Chúa Tể thấm khắp, chủ trì ba guṇa, là tác nhân của sáng tạo, bảo tồn và tiêu hoại. Ngài được xưng là Brahmā, Viṣṇu và Maheśa—tương ứng rajas, sattva và tamas lần lượt trội vượt.

Verse 38

मायाभिन्नो निरीहश्च मायो मायाविशारदः । सगुणोपि स्वतंत्रश्च निजानंदो विकल्पकः

Ngài không bị Māyā phân chia, mà vẫn vô vi; chính Ngài là Chúa Tể của Māyā, tinh thông mọi vận hành của nó. Dẫu hiển lộ với thuộc tính (saguṇa), Ngài vẫn tự tại độc lập; an trụ trong hỷ lạc tự tánh, Ngài khơi mở cuộc hí lộng của muôn sai biệt.

Verse 39

आत्मा रामो हि निर्द्वन्द्वो भक्ताधीनस्सुविग्रहः । योगी योगरतो नित्यं योगमार्गप्रदर्शकः

Ngài là Tự Ngã thẳm sâu; quả thật Ngài là Rāma, vượt ngoài mọi cặp đối đãi. Tuy siêu việt mọi giới hạn, Ngài vẫn nhận lấy thánh tướng cát tường, hiền từ, để trở nên gần gũi với người mộ đạo. Hằng là bậc Đại Yogi, luôn an trụ trong Yoga, Ngài chỉ bày và giảng dạy con đường Yoga đưa linh hồn đến giải thoát trong Śiva.

Verse 40

गर्वापहारी लोकेशस्सर्वदा दीनवत्सलः । एतादृशो हि यः स्वामी स्वपुत्रं मन्यसे हि तम्

Đấng Chúa tể muôn cõi dẹp trừ kiêu mạn và luôn thương xót kẻ khiêm hạ, người khốn khổ. Bậc Chủ Tể ấy quả thật như vậy—thế mà ngươi lại xem Ngài như con trai của mình.

Verse 41

ईदृशं त्यज कुज्ञानं शरणं व्रज तस्य वै । भज सर्वात्मना शम्भुं सन्तुष्टश्शं विधास्यति

Hãy từ bỏ sự hiểu biết lầm lạc như thế và thật sự nương tựa nơi Ngài. Hãy thờ phụng Śambhu bằng trọn vẹn thân tâm; khi Ngài hoan hỷ, Ngài sẽ ban cho con “śiva” — điềm lành, cát tường.

Verse 42

गृह्णीयाच्छंकरः पत्नीं विचारो हृदि चेत्तव । शिवामुद्दिश्य सुतपः कुरु ब्रह्मन् शिवं स्मरन्

Nếu trong lòng ngươi thật khởi lên ý nghĩ rằng Śaṅkara nên nhận một người vợ, thì hỡi Brahmā, hãy tu khổ hạnh mãnh liệt, lấy Śivā làm mục đích, luôn tưởng niệm Śiva; nhờ tapas hướng về Thần linh ấy, ý chỉ thiêng liêng sẽ được thành tựu.

Verse 43

कुरु ध्यानं शिवायात्स्वं काममुद्दिश्य तं हृदि । सा चेत्प्रसन्ना देवेशी सर्वं कार्यं विधास्यति

Hãy thiền quán về Śivā, đặt điều ước nguyện mà ngươi chọn vào trong tim. Nếu Nữ Thần ấy—Đấng Chúa tể của chư thiên—ban ân hoan hỷ, thì chắc chắn Người sẽ thành tựu mọi công việc.

Verse 44

कृत्वावतारं सगुणा यदि स्यान्मानुषी शिवा । कस्यचित्तनया लोके सा तत्पत्नी भवेद्ध्रुवम्

Nếu Śivā, khi giáng sinh trong một hóa thân hữu tướng (saguṇa), trở thành người phàm, thì trong thế gian này Người chắc chắn sẽ sinh làm con gái của một ai đó và không nghi ngờ gì sẽ trở thành vợ của chính người ấy.

Verse 45

दक्षमाज्ञापय ब्रह्मन् तपः कुर्य्यात्प्रयत्नतः । तामुत्पादयितुं पत्नीं शिवार्थं भक्तितत्स्वतः

Hỡi Brahmā, xin hãy truyền dạy Dakṣa tinh cần tu khổ hạnh (tapas) với mọi nỗ lực, để ông có thể sinh ra người phối ngẫu (người con gái) ấy—vốn tự tánh đầy lòng bhakti, được định cho mục đích của Śiva, làm bạn đời tiền định của Ngài.

Verse 46

भक्ताधीनौ च तौ तात सुविज्ञेयौ शिवाशिवौ । स्वेच्छया सगुणौ जातौ परब्रह्मस्वरूपिणौ

Hỡi người thân yêu, hãy biết rõ rằng Śiva và Śakti thật sự nương theo các tín đồ. Tuy tự tánh của các Ngài là Phạm Thiên Tối Thượng (Parabrahman), nhưng do chính ý nguyện tự tại, các Ngài hiển lộ với các phẩm tính (saguṇa) để người sùng kính có thể đến gần và phụng thờ.

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा तत्क्षणं मेशश्शिवं सस्मार स्वप्रभुम् । कृपया तस्य संप्राप्य ज्ञानमूचे च मां ततः

Phạm Thiên nói: Nói xong như vậy, ngay khoảnh khắc ấy Meśa liền tưởng niệm Śiva, vị Chúa tể của mình. Nhờ lòng từ bi của Śiva, ông đạt được tri kiến chân thật, rồi sau đó truyền lại tri kiến ấy cho ta.

Verse 48

विष्णुरुवाच । विधे स्मर पुरोक्तं यद्वचनं शंकरेण च । प्रार्थितेन यदावाभ्यामुत्पन्नाभ्यां तदिच्छया

Viṣṇu nói: “Hỡi Đấng Tạo Hóa (Brahmā), hãy nhớ lời trước kia do Śaṅkara đã nói—những lời được thốt ra khi Ngài được thỉnh cầu, và theo ý nguyện của Ngài, đã nói với hai chúng ta sau khi chúng ta được sinh thành.”

Verse 49

विस्मृतं तव तत्सर्वं धन्या या शांभवी परा । तया संमोहितं सर्वं दुर्विज्ञेया शिवं विना

Tất cả điều ấy nơi ngươi đã bị quên lãng. Thật phúc thay Śāmbhavī tối thượng (Năng lực của Śiva). Chính bởi Nàng mà muôn loài đều bị mê hoặc sâu dày; nếu không có Śiva, Nàng lại càng khó thể thấu hiểu.

Verse 50

यदा हि सगुणो जातस्स्वेच्छया निर्गुणश्शिवः । मामुत्पाद्य ततस्त्वां च स्वशक्त्या सुविहारकृत्

Khi Śiva vô tướng, vô thuộc tính (nirguṇa), do chính ý nguyện tự tại của Ngài, hiển lộ thành hữu tướng, hữu thuộc tính (saguṇa), thì trước hết Ngài sinh ra ta, rồi cũng sinh ra ngươi—tất cả đều được Ngài thực hiện như cuộc thần du, nhờ chính Thánh Năng (Śakti) nội tại của Ngài.

Verse 51

उपादिदेश त्वां शम्भुस्सृष्टिकार्यं तदा प्रभुः । तत्पालनं च मां ब्रह्मन् सोमस्सूतिकरोऽव्ययः

Hỡi Bà-la-môn, khi ấy Chúa tể Śambhu đã chỉ dạy ngươi công việc sáng tạo; và Ngài giao cho ta việc gìn giữ. Soma—đấng bất hoại—trở thành nguồn sinh thành và nuôi dưỡng tinh chất sinh lực.

Verse 52

तदा वां वेश्म संप्राप्तौ सांजली नतमस्तकौ । भव त्वमपि सर्वेशोऽवतारी गुणरूपधृक्

Rồi khi cả hai đến nhà, chắp tay cúi đầu, (họ khẩn cầu): “Xin Ngài nữa, hỡi Đấng Chúa tể muôn loài, hãy giáng thế làm hóa thân, mang lấy hình tướng hữu thuộc tính (saguṇa).”

Verse 53

इत्युक्तः प्राह स स्वामी विहस्य करुणान्वितः । दिवमुद्वीक्ष्य सुप्रीत्या नानालीलाविशारदः

Được thưa hỏi như vậy, Đấng Chúa Tể ấy đáp lời—mỉm cười, tràn đầy lòng từ bi. Với niềm hoan hỷ lớn, Ngài ngước nhìn lên cõi trời, vì Ngài tinh thông vô vàn thần lila nhiệm mầu.

Verse 54

मद्रूपं परमं विष्णो ईदृशं ह्यंगतो विधेः । प्रकटीभविता लोके नाम्ना रुद्रः प्रकीर्तितः

Hỡi Viṣṇu, hình tướng tối thượng của Ta—hình tướng đã phát sinh từ thân thể của Brahmā (Vidhe)—sẽ hiển lộ trong thế gian và được tôn xưng bằng danh hiệu “Rudra”.

Verse 55

पूर्णरूपस्स मे पूज्यस्सदा वां सर्वकामकृत् । लयकर्त्ता गुणाध्यक्षो निर्विशेषः सुयोगकृत्

Ngài, trong hình tướng viên mãn, luôn xứng đáng để ta thờ phụng và là Đấng thành tựu mọi sở nguyện của các ngươi. Ngài là tác nhân của sự tiêu dung, là Chúa tể các guṇa, là Tuyệt đối vô tướng (nirviśeṣa), và là Đấng ban Chánh Yoga (sự hiệp nhất chân thật).

Verse 56

त्रिदेवा अपि मे रूपं हरः पूर्णो विशेषतः । उमाया अपि रूपाणि भविष्यंति त्रिधा सुताः

“Ngay cả Tam Thần cũng là những hình tướng của Ta; nhưng Hara (Śiva) đặc biệt là sự hiển lộ viên mãn. Và từ Umā nữa, sẽ phát sinh các hình tướng theo ba phần—(là) những người con trai.”

Verse 57

लक्ष्मीर्नाम हरेः पत्नी ब्रह्मपत्नी सरस्वती । पूर्णरूपा सती नाम रुद्रपत्नी भविष्यति

Lakṣmī là chính phối ngẫu của Hari (Viṣṇu), còn Sarasvatī là phối ngẫu của Brahmā. Nhưng Đấng mang hình thể viên mãn, trọn vẹn—mang danh Satī—sẽ trở thành phối ngẫu của Rudra (Śiva).

Verse 58

विष्णुरुवाच । इत्युक्त्वांतर्हितो जातः कृपां कृत्वा महेश्वरः । अभूतां सुखिनावावां स्वस्वकार्यपरायणौ

Viṣṇu nói: “Nói xong như vậy, Mahādeva—Maheśvara—vì lòng từ mẫn liền ẩn mất khỏi tầm mắt. Từ đó, cả hai chúng ta đều an vui và chuyên tâm vào bổn phận riêng của mình.”

Verse 59

समयं प्राप्य सस्त्रीकावावां ब्रह्मन्न शंकरः । अवतीर्णस्स्वयं रुद्रनामा कैलाससंश्रयः

Hỡi Brahmā, khi thời khắc thích hợp đến, chính Śaṅkara tự thân giáng thế, mang danh Rudra, và ngự trên núi Kailāsa cùng với Thánh phối của Ngài.

Verse 60

अवतीर्णा शिवा स्यात्सा सतीनाम प्रजेश्वर । तदुत्पादनहेतोर्हि यत्नोतः कार्य एव वै

Ôi Chúa tể muôn loài (Prajēśvara), Nàng vốn là Śivā quả thật đã giáng sinh làm Satī. Vì thế, để chính sự hiển lộ của Nàng được thành tựu, nhất định phải dốc lòng nỗ lực.

Verse 61

इत्युक्त्वांतर्दधे विष्णुः कृत्वा स करुणां परम् । प्राप्नुवं प्रमुदं चाथ ह्यधिकं गतमत्सरः

Nói xong như vậy, Đức Viṣṇu liền ẩn mất, bày tỏ lòng từ bi tối thượng. Sau đó, người kia đạt được niềm hoan hỷ lớn lao, bởi sự ganh tỵ đã hoàn toàn lắng dịu.