रावणस्य तपः-शिवानुग्रहः — Rāvaṇa’s Austerity and Śiva’s Bestowal of Grace

Verse 1

सूत उवाच । रावणः राक्षसश्रेष्ठो मानी मानपरायणः । आरराध हरं भक्त्या कैलासे पर्वतोत्तमे

Sūta nói: Rāvaṇa, bậc tối thượng trong loài Rākṣasa—kiêu hãnh và nặng lòng danh dự—đã thờ phụng Hara (Đức Śiva) với lòng sùng kính trên núi Kailāsa, ngọn núi bậc nhất.

Verse 2

आराधितः कियत्कालं न प्रसन्नो हरो यदा । तदा चान्यत्तपश्चक्रे प्रासादार्थे शिवस्य सः

Sau khi thờ phụng một thời gian, khi Hara (Đức Śiva) vẫn chưa hoan hỷ, bấy giờ ông lại thực hành một khổ hạnh khác—vì mục đích dựng nên một đền điện thánh cho Đức Śiva.

Verse 3

नतश्चायं हिमवतस्सिद्धिस्थानस्य वै गिरेः । पौलस्त्यो रावणश्श्रीमान्दक्षिणे वृक्षखंडके

Sau khi cúi mình đảnh lễ, Rāvaṇa lẫy lừng—hậu duệ của Pulastya—đứng nơi dải rừng phía nam của núi Himavat, ngọn núi vốn nổi danh là chốn thành tựu siddhi.

Verse 4

भूमौ गर्तं वर कृत्वा तत्राग्निं स्थाप्य स द्विजाः । तत्सन्निधौ शिवं स्थाप्य हवनं स चकार ह

Vị Bà-la-môn (dvija) đào một hố lửa cát tường trên mặt đất và an vị ngọn lửa thiêng tại đó. Rồi đặt Đức Śiva ngay trước sự hiện diện của lửa, ông cử hành lễ homa (cúng hiến tế) đúng nghi quỹ.

Verse 5

ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थंडिलेशयः । शीते जलांतरस्थो हि त्रिधा चक्रे तपश्च सः

Vào mùa hè, ông thực hiện khổ hạnh đứng giữa năm ngọn lửa; vào mùa mưa, ông nằm trên mặt đất trần trụi; và vào mùa đông, ông ở trong nước—như vậy, theo ba cách, ông đã thực hiện khổ hạnh (tapas) nghiêm ngặt.

Verse 6

एकैकं च शिरश्छिन्नं विधिना शिवपूजने । एवं सत्क्रमतस्तेन च्छिन्नानि नव वै यदा

Trong quá trình thờ phụng Thần Shiva theo nghi lễ đã định, ông đã chặt từng chiếc đầu một. Như vậy, tiến hành một cách đúng đắn và có trật tự, khi chín chiếc đầu thực sự đã bị ông chặt bỏ...

Verse 7

ततश्शिरांसि छित्त्वा च पूजनं शंकरस्य वै । प्रारब्धं दैत्यपतिना रावणेन महात्मना

Sau đó, sau khi đã chặt những chiếc đầu (của chính mình), Ravana vĩ đại—vị chúa tể của các Daitya—thực sự đã bắt đầu việc thờ phụng Śaṅkara (Thần Shiva).

Verse 9

एकस्मिन्नवशिष्टे तु प्रसन्नश्शंकरस्तदा । आविर्बभूव तत्रैव संतुष्टो भक्तवत्सलः

Khi chỉ còn lại một người, bấy giờ Śaṅkara hoan hỷ liền hiển hiện ngay tại chính nơi ấy, mãn nguyện và luôn trìu mến kẻ sùng kính của Ngài.

Verse 10

शिरांसि पूर्ववत्कृत्वा नीरुजानि तथा प्रभुः । मनोरथं ददौ तस्मादतुलं बलमुत्तमम्

Bấy giờ, Đức Chúa phục hồi đầu của họ như trước, khiến họ không còn đau đớn. Và đối với người sùng kính ấy, Ngài ban điều mong cầu: sức mạnh tối thượng, vô song, không thể đo lường.

Verse 11

प्रसादं तस्य संप्राप्य रावणस्स च राक्षसः । प्रत्युवाच शिवं शम्भुं नतस्कंधः कृतांजलिः

Được ân sủng của Ngài, Rāvaṇa—bậc đứng đầu loài Rākṣasa—khiêm cung cúi vai, chắp tay, rồi thưa đáp với Śiva, đấng cát tường Śambhu.

Verse 12

रावण उवाच । प्रसन्नो भव देवेश लंकां च त्वां नयाम्यहम् । सफलं कुरु मे कामं त्वामहं शरणं गतः

Rāvaṇa thưa: “Xin Ngài hoan hỷ, ô Đấng Chúa tể chư thiên. Con sẽ đưa Ngài về Laṅkā. Xin làm cho ước nguyện của con được thành tựu; con đã đến nương tựa nơi Ngài.”

Verse 13

सूत उवाच । इत्युक्तश्च तदा तेन शंभुर्वै रावणेन सः । प्रत्युवाच विचेतस्कः संकटं परमं गतः

Sūta nói: Khi ấy, được Rāvaṇa thưa như vậy, đức Śambhu—tâm thoáng dao động, vì lâm vào một tình thế vô cùng nghiêm trọng—liền cất lời đáp lại.

Verse 14

शिव उवाच । श्रूयतां राक्षसश्रेष्ठ वचो मे सारवत्तया । नीयतां स्वगृहे मे हि सद्भक्त्या लिंगमुत्तमम्

Śiva phán: “Hãy lắng nghe lời Ta, hỡi bậc ưu tú trong loài Rākṣasa—lời nói chứa đựng tinh yếu. Hãy đem Liṅga tối thượng ấy về nhà ngươi, và phụng thờ bằng lòng sùng kính chân thành.”

Verse 15

भूमौ लिंगं यदा त्वं च स्थापयिष्यसि तत्र वै । स्थास्यत्यत्र न संदेहो यथेच्छसि तथा कुरु

“Khi ngươi an lập Liṅga trên mặt đất, ngay tại chỗ ấy, thì Ngài sẽ ở lại đây—không còn nghi ngờ gì. Hãy làm đúng như điều ngươi mong muốn.”

Verse 16

सूत उवाच । इत्युक्तश्शंभुना तेन रावणो राक्षसेश्वरः । तथेति तत्समादाय जगाम भवनं निजम्

Sūta nói: Được Śambhu (Śiva) dạy bảo như thế, Rāvaṇa, chúa tể loài Rākṣasa, đáp: “Xin vâng.” Ghi khắc lời ấy trong lòng, ông liền ra đi và trở về nơi ở của mình.

Verse 17

आसीन्मूत्रोत्सर्गकामो मार्गे हि शिवमायया । तत्स्तंभितुं न शक्तोभूत्पौलस्त्यो रावणः प्रभुः

Do chính māyā của Thần Śiva, ngay trên đường đi, Rāvaṇa oai hùng thuộc dòng Pulastya bỗng bị thôi thúc muốn tiểu tiện, nhưng không sao kìm giữ được.

Verse 18

दृष्ट्वैकं तत्र वै गोपं प्रार्थ्य लिंगं ददौ च तत् । मुहूर्तके ह्यतिक्रांते गोपोभूद्विकलस्तदा

Thấy một người chăn bò ở đó, ông liền cầu xin và trao chính Śiva-liṅga ấy cho người ấy giữ. Nhưng khi một muhūrta trôi qua, người chăn bò bỗng trở nên bối rối, run rẩy không vững.

Verse 19

भूमौ संस्थापयामास तद्भारेणातिपीडितः । तत्रैव तत्स्थितं लिंगं वजसारसमुद्भवम् । सर्वकामप्रदं चैव दर्शनात्पापहारकम्

Bị sức nặng đè ép quá mức, người ấy đặt xuống mặt đất. Ngay tại đó, Liṅga an trụ—sinh từ tinh chất kim cang—ban thành tựu mọi ước nguyện chân chính; và chỉ cần chiêm bái cũng tiêu trừ tội lỗi.

Verse 20

वैद्यनाथेश्वरं नाम्ना तल्लिंगमभवन्मुने । प्रसिद्धं त्रिषु लोकेषु भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्

Hỡi bậc hiền triết, Liṅga ấy được gọi là Vaidyanātheśvara. Nổi danh khắp ba cõi, Ngài ban cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát cho những người hiền thiện, một lòng sùng kính.

Verse 21

ज्योतिर्लिंगमिदं श्रेष्ठं दर्शनात्पूजनादपि । सर्वपापहरं दिव्यं भुक्तिवर्द्धनमुत्तमम्

Jyotirliṅga này là tối thượng. Chỉ cần chiêm bái—và lại càng nhờ phụng thờ—Ngài là đấng thiêng liêng trừ sạch mọi tội lỗi, là bậc ban ân tối cao làm tăng phúc lạc thế gian và điềm lành thịnh vượng.

Verse 22

तस्मिंलिंगे स्थिते तत्र सर्वलोकहिताय वै । रावणः स्वगृहं गत्वा वरं प्राप्य महोत्तमम् । प्रियायै सर्वमाचख्यौ सुखेनाति महासुरः

Khi Liṅga ấy được an vị tại đó vì lợi ích của muôn cõi, Rāvaṇa trở về nơi ở của mình, đã nhận được một ân huệ tối thượng. Vị Asura hùng mạnh ấy vui mừng kể lại mọi điều cho người yêu dấu của mình, lòng đầy an lạc.

Verse 23

तच्छ्रुत्वा सकला देवाश्शक्राद्या मुनयस्तथा । परस्परं समामन्त्र्य शिवासक्तधियोऽमलाः

Nghe vậy, tất cả chư thiên—khởi đầu từ Śakra (Indra)—cùng các bậc hiền triết, với tâm ý thanh tịnh nhờ lòng quy hướng về Śiva, đã bàn bạc với nhau và cùng nhau nghị luận.

Verse 24

तस्मिन्काले सुरास्सर्वे हरिब्रह्मादयो मुने । आजग्मुस्तत्र सुप्रीत्या पूजां चक्रुर्विशेषतः

Hỡi hiền giả, khi ấy tất cả chư thiên—khởi đầu từ Hari (Viṣṇu) và Brahmā—đều hoan hỷ đến nơi ấy và đặc biệt cử hành lễ phụng thờ Đức Śiva.

Verse 25

प्रत्यक्षं तं तदा दृष्ट्वा प्रतिष्ठाप्य च ते सुराः । वैद्यनाथेति संप्रोच्य नत्वा नुत्वा दिवं ययुः

Bấy giờ, thấy Ngài hiển hiện ngay trước mắt, chư Thiên liền cung kính thiết lập Ngài tại đó. Xưng rằng: “Ngài là Vaidyanātha”, họ cúi lạy, tán dương, rồi trở về cõi trời.

Verse 26

ऋषय ऊचुः । तस्मिंल्लिंगे स्थिते तत्र रावणे च गृहं गते । किं कि चरित्रमभूत्तात ततस्तद्वद विस्तरात्

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Hỡi người thân mến, khi Liṅga ấy vẫn được an lập tại đó và Rāvaṇa đã trở về nhà, thì những sự việc nào đã xảy ra tiếp theo? Xin kể lại tường tận.”

Verse 27

सूत उवाच । रावणोपि गृहं गत्वा वरं प्राप्य महोत्तमम् । प्रियायै सर्वमाचख्यौ मुमोदाति महासुरः

Sūta nói: Rāvaṇa cũng trở về nhà sau khi nhận được ân huệ tối thượng ấy; rồi kể lại mọi điều cho người yêu dấu của mình, và vị asura hùng mạnh ấy vô cùng hoan hỷ.

Verse 28

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां वैद्यनाथेश्वरज्योतिर्लिंगमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टाविंशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa, phần thứ tư gọi là Koṭirudra Saṃhitā, chương hai mươi tám—mang tựa đề “Sự mô tả về Māhātmya (đại oai lực) của Vaidyanātheśvara Jyotirliṅga”—đến đây kết thúc.

Verse 29

देवादय ऊचुः । रावणोयं दुरात्मा हि देवद्रोही खलः कुधीः । शिवाद्वरं च संप्राप्य दुःखं दास्यति नोऽपि सः

Chư thiên và các vị khác nói: “Rāvaṇa này quả thật tà ác, là kẻ thù của chư devas, hèn hạ và trí hiểu lệch lạc. Đã nhận được ân huệ từ Đức Śiva, hắn ắt cũng sẽ gieo khổ đau lên chúng ta.”

Verse 30

किं कुर्मः क्व च गच्छामः किं भविष्यति वा पुनः । दुष्टश्च दक्षतां प्राप्तः किंकिं नो साधयिष्यति

“Chúng ta phải làm gì, và phải đi về đâu? Rồi sẽ xảy ra điều gì nữa? Tên Dakṣa độc ác ấy đã nắm quyền thế—hắn sẽ còn gây nên những gì chống lại chúng ta?”

Verse 31

इति दुःखं समापन्नाश्शक्राद्या मुनयस्सुराः । नारदं च समाहूय पप्रच्छुर्विकलास्तदा

Vì thế, Indra và các chư thiên khác, cùng các bậc hiền triết, đều chìm trong sầu khổ. Trong cơn bối rối, họ mời Nārada đến và hỏi ngài ngay lúc ấy.

Verse 32

देवा ऊचुः । सर्वं कार्य्यं समर्थोसि कर्तुं त्वं मुनिसत्तम । उपायं कुरु देवर्षे देवानां दुःखनाशने

Chư Thiên thưa rằng: “Ôi bậc hiền thánh tối thượng, ngài có thể thành tựu mọi việc. Vậy nên, ôi Thánh Tiên, xin bày phương tiện để diệt trừ nỗi sầu khổ của chư Thiên.”

Verse 33

रावणोयं महादुष्टः किंकि नैव करिष्यति । क्व यास्यामो वयं चात्र दुष्टेनापीडिता वयम्

“Rāvaṇa này cực kỳ hung ác—điều ác nào hắn lại không làm? Từ đây chúng ta biết đi về đâu? Chúng ta đang bị kẻ gian ác ấy hành hạ.”

Verse 34

नारद उवाच । दुःखं त्यजत भो देवा युक्तिं कृत्वा च याम्यहम् । देवकार्यं करिष्यामि कृपया शंकरस्य वै

Nārada nói: “Hỡi chư Thiên, hãy bỏ nỗi sầu. Ta đã định liệu phương kế thích hợp rồi, nay sẽ lên đường. Nhờ ân điển của Śaṅkara (Śiva), ta nhất định sẽ hoàn thành việc của chư Thiên.”

Verse 35

सूत उवाच । इत्युक्त्वा स तु देवर्षिरगमद्रावणालयम् । सत्कारं समनुप्राप्य प्रीत्योवाचाखिलं च तत्

Sūta nói: Nói xong như vậy, vị thánh hiền của chư Thiên ấy đi đến nơi ở của Rāvaṇa. Sau khi được tiếp đãi và tôn kính đúng lễ tại đó, ngài vui lòng truyền đạt cho hắn tất cả mọi điều (đã được nói).

Verse 36

नारद उवाच । राक्षसोत्तम धन्यस्त्वं शैववर्य्यस्तपोमनाः । त्वां दृष्ट्वा च मनो मेद्य प्रसन्नमति रावण

Nārada nói: “Hỡi bậc tối thượng trong loài rākṣasa, thật phúc thay cho ngươi—đứng đầu hàng tín đồ của Śiva, tâm chuyên chú vào khổ hạnh. Hôm nay thấy ngươi, lòng ta hoan hỷ và an tịnh, hỡi Rāvaṇa.”

Verse 37

स्ववृत्तं ब्रूह्यशेषेण शिवाराधनसंभवम् । इति पृष्टस्तदा तेन रावणो वाक्यमब्रवीत्

Được hỏi như vậy: “Hãy kể trọn vẹn chuyện của chính ngươi—chuyện phát sinh từ sự thờ phụng Śiva,” bấy giờ Rāvaṇa, khi bị ngài chất vấn, liền cất lời.

Verse 38

रावण उवाच । गत्वा मया तु कैलासे तपोर्थं च महामुने । तत्रैव बहुकालं वै तपस्तप्तं सुदारुणम्

Rāvaṇa thưa: “Bạch đại hiền, vì cầu khổ hạnh (tapas) con đã đến núi Kailāsa. Ngay tại đó, trong thời gian rất lâu, con đã thực hành tapas vô cùng nghiêm khắc.”

Verse 39

यदा न शंकरस्तुष्टस्ततश्च परिवर्तितम् । आगत्य वृक्षखंडे वै पुनस्तप्तं मया मुने

“Khi Śaṅkara chưa hài lòng, ta liền đổi cách hành trì cho hợp; rồi trở lại nơi khúc gỗ ấy, ta lại tiếp tục khổ hạnh, hỡi bậc hiền triết.”

Verse 40

ग्रीष्मे पंचाग्निमध्ये तु वर्षासु स्थंडिलेशयः । शीते जलांतरस्थो हि कृतं चैव त्रिधा तपः

Mùa hạ, hành giả ở giữa năm ngọn lửa; mùa mưa, nằm trên nền đất trơ; mùa đông, ngâm mình trong nước—ấy chính là khổ hạnh ba phần được thực hành.

Verse 41

एवं मया कृतं तत्र तपोत्युग्रं मुनीश्वर । तथापि शंकरो मह्यं न प्रसन्नोऽभवन्मनाक्

Như vậy, hỡi bậc tối thượng trong hàng hiền triết, ta đã thực hành khổ hạnh vô cùng khốc liệt tại đó; thế nhưng Śaṅkara vẫn chẳng hề hoan hỷ với ta, dù chỉ một chút.

Verse 42

तदा मया तु क्रुद्धेन भूमौ गर्तं विधाय च । तत्राग्निं समाधाय पार्थिवं च प्रकल्प्य च

Bấy giờ, ta bừng bừng phẫn nộ, đào một hố trên mặt đất; tại đó ta nhóm lên ngọn lửa tế tự thiêng liêng và đúng pháp chuẩn bị nghi lễ Pārthiva bằng đất—khởi sự hành trì để thỉnh mời Chúa tể qua dấu linh thiêng của liṅga và sự thờ phụng nghiêm mật.

Verse 43

गंधैश्च चंदनैश्चैव धूपैश्च विविधैस्तदा । नैवेद्यैः पूजितश्शम्भुरारार्तिकविधानतः

Rồi bấy giờ, Śambhu được phụng thờ bằng hương liệu, bột đàn hương, các thứ trầm hương khác nhau và lễ vật thực phẩm (naivedya), đúng theo nghi thức ārārtika—nghi lễ dâng đèn theo pháp định.

Verse 44

प्रणिपातैः स्तवैः पुण्यैस्तोषितश्शंकरो मया । गीतैर्नृत्यैश्च वाद्यैश्च मुखांगुलिसमर्पणैः

Nhờ những lễ phủ phục và các thánh tụng ca, ta đã làm hài lòng Śaṅkara; lại còn bằng ca khúc, vũ điệu, nhạc khí, và những dâng hiến do chính miệng và ngón tay ta phụng sự.

Verse 45

एतैश्च विविधैश्चान्यैरुपायैर्भूरिभिर्मुने । शास्त्रोक्तेन विधानेन पूजितो भगवान् हरः

Bạch hiền giả, nhờ những cách ấy và vô số phương tiện khác, theo đúng nghi thức được kinh điển dạy, Đức Thế Tôn Hara đã được phụng thờ trọn vẹn.

Verse 46

न तुष्टः सन्मुखो जातो यदा च भगवान्हरः । तदाहं दुःखितोभूवं तपसोऽप्राप्य सत्फलम्

Khi Đức Thế Tôn Hara chẳng vui lòng và cũng không đoái mặt từ bi về phía ta, ta trở nên sầu khổ, vì chưa đạt được quả chân thật của khổ hạnh mình.

Verse 47

धिक् शरीरं बलं चैव धिक् तपः करणं मम । इत्युक्त्वा तु मया तत्र स्थापितेग्नौ हुतं बहु

“Hổ thẹn thay cho thân này và cả sức lực; hổ thẹn thay cho chính phương tiện khổ hạnh của ta!” Nói vậy, ta nhóm lửa tại đó và dâng vô số lễ vật vào ngọn lửa tế tự đã được thiết lập.

Verse 48

पुनश्चेति विचार्यैव त्वक्षाम्यग्नौ निजां तनुम् । संछिन्नानि शिरांस्येव तस्मिन् प्रज्वलिते शुचौ

Suy nghĩ lại, "Hãy để nó như vậy," nàng quyết định: "Ta sẽ ném thân xác mình vào lửa." Trong ngọn lửa rực cháy, thanh khiết đó, những chiếc đầu bị cắt lìa nằm đó như thể bị chặt đứt.

Verse 49

सुच्छित्वैकैकशस्तानि कृत्वा शुद्धानि सर्वशः । शंकरायार्पितान्येव नवसंख्यानि वै मया

Con đã cẩn trọng chọn từng món một, thanh tịnh hóa trọn vẹn mọi bề; rồi chính con đã dâng lên Śaṅkara—đúng chín món—thật vậy.

Verse 50

यावच्च दशमं छेत्तुं प्रारब्धमृषिसत्तम । तावदाविरभूत्तत्र ज्योतीरूपो हरस्स्वयम्

Và đúng lúc ông vừa bắt đầu chém cái thứ mười, hỡi bậc hiền thánh tối thượng, ngay khoảnh khắc ấy Hara (Śiva) tự thân, theo ý Ngài, hiện ra tại đó trong hình tướng Ánh Sáng rực rỡ.

Verse 51

मामेति व्याहरत् प्रीत्या द्रुतं वै भक्तवत्सलः । प्रसन्नश्च वरं ब्रूहि ददामि मनसेप्सितम्

Đấng Tối Thượng, luôn trìu mến với kẻ sùng tín, liền vui mừng thốt lên: “Của Ta!” Rồi Ngài hoan hỷ, phán rằng: “Hãy nói điều con xin—Ta sẽ ban điều lòng con ước nguyện.”

Verse 52

इत्युक्ते च तदा तेन मया दृष्टो महेश्वरः । प्राणतस्संस्तुतश्चैव करौ बद्ध्वा सुभक्तितः

Khi Ngài nói như vậy, ngay lúc ấy ta được chiêm bái Maheśvara. Với lòng sùng kính sâu xa, ta cúi lạy, tán dương Ngài bằng chính hơi thở sinh mệnh, và chắp tay cung kính dâng lễ thờ phụng.

Verse 53

तदा वृतं मयैतच्च देहि मे ह्यतुलं बलम् । यदि प्रसन्नो देवेश दुर्ल्लभं किं भवेन्मम

Bấy giờ ta thưa: “Đây là điều con chọn làm ân huệ—xin ban cho con sức mạnh vô song. Nếu Ngài thật sự hoan hỷ, hỡi Chúa tể chư thiên, thì còn điều gì là không thể đạt đối với con?”

Verse 54

शिवेन परितुष्टेन सर्वं दत्तं कृपालुना । मह्यं मनोभिलषितं गिरा प्रोच्य तथास्त्विति

Khi Thần Shiva từ bi hoàn toàn hài lòng, Ngài đã ban tặng tất cả. Ngài đã nói to những gì lòng tôi mong ước, rằng: 'Hãy như vậy đi.'

Verse 55

अमोघया सुदृष्ट्या वै वैद्यवद्योजितानि मे । शिरांसि संधयित्वा तु दृष्टानि परमात्मना

Thật vậy, bằng ánh mắt cát tường không bao giờ sai lệch của Ngài, những chiếc đầu bị chặt của tôi đã được nối lại—được sắp đặt khéo léo như một thầy thuốc—và nhờ đó tôi được phục hồi bởi linh kiến và ân điển của Tối Thượng Ngã (Shiva).

Verse 56

एवंकृते तदा तत्र शरीरं पूर्ववन्मम । जातं तस्य प्रसादाच्च सर्वं प्राप्तं फलं मया

Khi điều này đã được thực hiện, ngay tại đó và lúc đó, thân thể tôi đã trở lại như trước. Nhờ ân điển của Ngài, tôi đã đạt được trọn vẹn mọi thành quả đã hứa.

Verse 57

तदा च प्रार्थितो मे संस्थितोसौ वृषभध्वजः । वैद्यनाथेश्वरो नाम्ना प्रसिद्धोभूज्जगत्त्रये

Sau đó, nhờ lời cầu nguyện của tôi, vị Chúa tể đó—Shiva, người có biểu ngữ mang hình con bò—đã ngự trị tại đó; và với danh hiệu 'Vaidyanatheshvara', Ngài đã trở nên lừng lẫy khắp ba cõi.

Verse 58

दर्शनात्पूजनाज्ज्योतिर्लिंगरूपो महेश्वरः । भुक्तिमुक्तिप्रदो लोके सर्वेषां हितकारकः

Chỉ cần chiêm bái và phụng thờ, Mahādeva—hiển lộ dưới hình tướng Jyotirliṅga—ban cho cả phúc lạc thế gian (bhukti) lẫn giải thoát (mukti) ngay trong đời này, trở thành bậc lợi ích cho muôn loài.

Verse 59

ज्योतिर्लिंगमहं तद्वै पूजयित्वा विशेषतः । प्रणिपत्यागतश्चात्र विजेतुं भुवनत्रयम्

"Sau khi thờ phụng Jyotirlinga với lòng thành kính đặc biệt, ta đã đến đây sau khi đảnh lễ, nhằm chinh phục tam giới."

Verse 60

सूत उवाच । तदीयं तद्वचः श्रुत्वा देवर्षिर्जातसंभ्रमः । विहस्य च मनस्येव रावणं नारदोऽब्रवीत्

Suta nói: Nghe những lời đó của hắn, vị thánh hiền Narada—trong phút chốc thoáng chút kinh ngạc—mỉm cười thầm kín rồi nói với Ravana.

Verse 61

नारद उवाच । श्रूयतां राक्षसश्रेष्ठ कथयामि हितं तव । त्वया तदेव कर्त्तव्यं मदुक्तं नान्यथा क्वचित्

Narada nói: “Hãy lắng nghe, hỡi bậc tối thượng trong hàng La-sát. Ta sẽ nói điều thật sự lợi ích cho ngươi. Ngươi phải làm đúng như lời ta dạy, chớ bao giờ hành động khác đi, dù bất cứ lúc nào.”

Verse 62

त्वयोक्तं यच्छिवेनैव हितं दत्तं ममाधुना । तत्सर्वं च त्वया सत्यं न मन्तव्यं कदाचन

“Những lời khuyên lợi ích mà ngươi đã nói, kỳ thực chính là do đích thân Śiva ban cho ta ngay lúc này. Vì thế, hãy xem tất cả điều ấy là chân thật, và đừng bao giờ nghi ngờ, dù bất cứ khi nào.”

Verse 63

अयं वै विकृतिं प्राप्तः किं किं नैव ब्रवीति च । सत्यं नैव भवेत्तद्वै कथं ज्ञेयं प्रियोस्ति मे

“Người này hẳn đã rơi vào trạng thái rối loạn; hắn nói đủ điều. Điều ấy không thể là chân thật—vậy làm sao ta biết được hắn có thật là người thân thiết với ta (hay thật lòng sùng kính ta)?”

Verse 64

इति गत्वा पुनः कार्य्यं कुरु त्वं ह्यहिताय वै । कैलासोद्धरणे यत्नः कर्तव्यश्च त्वया पुनः

Đã đi như thế rồi, hãy lại đi và thực hiện việc ấy—quả thật là để chuốc hại cho chính ngươi. Một lần nữa, ngươi phải gắng sức nhấc núi Kailāsa lên.

Verse 65

यदि चैवोद्धृतश्चायं कैलासो हि भविष्यति । तदैव सफलं सर्वं भविष्यति न संशयः

Và nếu quả thật núi Kailāsa linh thiêng này được nhấc lên (hay được phục hồi), thì ngay khoảnh khắc ấy mọi sự sẽ viên mãn và kết quả—không còn nghi ngờ gì.

Verse 66

पूर्ववत्स्थापयित्वा त्वं पुनरागच्छ वै सुखम् । निश्चयं परमं गत्वा यथेच्छसि तथा कुरु

Sau khi đã phục hồi mọi sự như trước, hãy trở về trong an lạc. Khi đã đạt đến sự xác tín tối thượng, hãy hành động đúng như điều ngươi mong muốn.

Verse 67

सूत उवाच । इत्युक्तस्स हितं मेने रावणो विधिमोहित । सत्यं मत्वा मुनेर्वाक्यं कैलासमगमत्तदा

Sūta nói: Được nói như vậy, Rāvaṇa—bị mê lầm bởi mệnh lệnh của định nghiệp—lại cho đó là điều lợi cho mình. Tin lời vị hiền triết là chân thật, khi ấy hắn lên đường đến Kailāsa.

Verse 68

गत्वा तत्र समुद्धारं चक्रे तस्य गिरेस्स च । तत्रस्थं चैव तत्सर्वं विपर्यस्तं परस्परम्

Đến nơi ấy, Ngài cũng bắt tay vào việc khôi phục ngọn núi đó. Tại đó, mọi vật đều bị lật nhào, rối loạn đảo điên, cái này lẫn với cái kia, chồng chéo hỗn tạp.

Verse 69

गिरीशोपि तदा दृष्ट्वा किं जातमिति सोब्रवीत् । गिरिजा च तदा शंभुं प्रत्युवाच विहस्य तम्

Khi đó Girīśa (Chúa tể Śiva), nhìn thấy những gì đã xảy ra, đã hỏi: "Chuyện gì đã xảy ra vậy?" Ngay sau đó Girijā (Pārvatī), mỉm cười, đã trả lời Śambhu.

Verse 70

गिरिजोवाच । सच्छिश्यस्य फलं जातं सम्यग्जातं तु शिष्यतः । शान्तात्मने सुवीराय दत्तं यदतुलं बलम्

Girijā nói: "Quả ngọt của một đệ tử chân chính đã nảy sinh; quả thực, tư cách đệ tử đã hoàn toàn chín muồi. Đối với vị anh hùng có tâm hồn tĩnh lặng và cao quý, sức mạnh vô song đó đã được ban tặng."

Verse 71

सूत उवाच । गिरिजायाश्च साकूतं वचः श्रुत्वा महेश्वरः । कृतघ्नं रावणं मत्वा शशाप बलदर्पितम्

Sūta nói: Sau khi nghe những lời đầy ý nghĩa của Girijā, Mahēśvara—nhận định Rāvaṇa là kẻ vô ơn và say sưa với niềm kiêu hãnh về sức mạnh—đã đưa ra một lời nguyền đối với hắn.

Verse 72

महादेव उवाच । रे रे रावण दुर्भक्त मा गर्वं वह दुर्मते । शीघ्रं च तव हस्तानां दर्पघ्नश्च भवेदिह

Đại Thần Mahādeva phán: “Này, này Rāvaṇa—kẻ lầm lạc, bất kính—chớ mang lòng kiêu mạn. Ngay tại đây, chẳng bao lâu nữa, niềm kiêu của đôi tay ngươi (sức bạo lực) sẽ bị nghiền nát.”

Verse 73

सूत उवाव । इति तत्र च यज्जातं नारदः श्रुतवांस्तदा । रावणोपि प्रसन्नात्माऽगात्स्वधाम यथागतम्

Sūta nói: “Như vậy, khi ấy Nārada đã nghe trọn mọi điều xảy ra tại đó; và Rāvaṇa cũng vậy, lòng đã an hòa mãn nguyện, liền trở về nơi cư ngụ của mình, ra đi như lúc đã đến.”

Verse 74

निश्चयं परमं कृत्वा बली बलविमोहितः । जगद्वशं हि कृतवान्रावणः परदर्पहा

Sau khi lập nên quyết tâm tối hậu, kẻ hùng mạnh ấy—bị mê hoặc bởi chính sức lực mình—Rāvaṇa, kẻ nghiền nát kiêu mạn của người khác, quả đã khiến thế gian quy phục dưới quyền mình.

Verse 75

शिवाज्ञया च प्राप्तेन दिव्यास्त्रेण महौजसा । रावणस्य प्रति भटो नालं कश्चिदभूत्तदा

Bấy giờ, nhờ vũ khí thần diệu đầy đại oai lực, đạt được theo mệnh lệnh của Śiva, không một chiến sĩ nào có thể đứng vững đối đầu với Rāvaṇa.

Verse 76

इत्येतच्च समाख्यातं वैद्यनाथेश्वरस्य च । माहात्म्यं शृण्वतां पापं नृणां भवति भस्मसात्

Như vậy, vinh quang của Vaidyanātheśvara đã được thuật lại đầy đủ; đối với những ai lắng nghe thánh tích này, tội lỗi của con người sẽ bị thiêu thành tro bụi.