Andhakeśvara-liṅga Māhātmya and Śiva’s Subjugation of Andhaka (अन्धकेश्वरलिङ्गमाहात्म्य तथा अन्धकवध-प्रसङ्ग)

Verse 1

सूत उवाच । यथाभवल्लिंगरूपः संपूज्यस्त्रिभवे शिवः । तथोक्तं वा द्विजाः प्रीत्या किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ

Sūta nói: “Cách thức tôn thờ Śiva—Đấng hiển lộ dưới hình Liṅga—xứng đáng được phụng thờ trong ba cõi, đã được trình bày đúng như vậy. Hỡi các bậc nhị sinh, với lòng mến kính, các ngài còn muốn nghe điều gì nữa?”

Verse 2

ऋषय ऊचुः अन्धकेश्वरलिंगस्य महिमानं वद प्रभो । तथान्यच्छिवलिंगानां प्रीत्या वक्तुमिहार्हसि

Các hiền thánh (ṛṣi) thưa rằng: “Bạch Chúa tể, xin Ngài nói về đại uy đức của Liṅga Andhakeśvara. Và do lòng từ ái, xin Ngài cũng giảng nơi đây vinh quang của các Śiva-liṅga khác.”

Verse 3

सूत उवाच । पुराब्धिगर्तमाश्रित्य वसन्दैत्योऽन्धकासुरः । स्ववशं कारयामास त्रैलोक्यं सुरसूदनः

Sūta nói: “Thuở xưa, Daitya Andhakāsura nương trú trong một hang sâu của đại dương nguyên thủy; kẻ sát hại chư thiên ấy đã khiến ba cõi quy phục dưới quyền mình.”

Verse 4

तस्माद्गर्ताच्च निस्सृत्य पीडयित्वा पुनः प्रजाः । प्राविशच्च तदा दैत्यस्तं गर्तं सुपराक्रमः

Rồi từ cái hố ấy bước ra, con quỷ hùng mạnh lại áp bức muôn dân; làm xong, kẻ dũng mãnh phi thường ấy lại trở vào chính cái hố đó.

Verse 5

देवाश्च दुःखितः सर्वे शिवं प्रार्थ्य पुनःपुनः । सर्वं निवेदयामासुस्स्वदुःखं च मुनीश्वराः

Tất cả chư Thiên, đau buồn khổ não, đã nhiều lần khẩn cầu Đức Śiva; và các bậc đại hiền triết cũng dâng trình trọn vẹn lên Ngài mọi điều về nỗi khổ của chính mình.

Verse 6

सूत उवाच । तदाकर्ण्य वचस्तेषां देवानां परमेश्वरः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा दुष्टहंता सतां गतिः

Sūta thưa: Nghe những lời ấy của chư Thiên, Đấng Tối Thượng (Śiva)—tâm an nhiên, kẻ diệt trừ ác nhân và là nơi nương tựa của người hiền—đã điềm đạm từ hòa đáp lời họ.

Verse 7

शिव उवाच । घातयिष्यामि तं दैत्यमन्धकं सुरसूदनम् । सैन्यं च नीयतान्देवा ह्यायामि च गणैस्सह

Śiva phán: “Ta sẽ diệt Andhaka, ác quỷ giết hại chư thiên. Hỡi các Deva, hãy dẫn quân xuất trận; ta cũng sẽ đến, cùng với các Gaṇa của ta.”

Verse 8

तस्माद्गर्तादंधके हि देवर्षिद्रुहि भीकरे । निस्सृते च तदा तस्मिन्देवा गर्तमुपाश्रिताः

Khi Andhaka—đáng kinh hãi, thù nghịch cả với chư thiên và các Devarṣi—từ hố sâu ấy bước ra, thì các Deva vì sợ hãi lại nương náu ngay chính nơi cái hố ấy làm chỗ ẩn thân.

Verse 9

दैत्याश्च देवताश्चैव युद्धं चक्रुः सुदारुणम् । शिवानुग्रहतो देवाः प्रबलाश्चाभवंस्तदा

Bấy giờ các Daitya và các Deva giao chiến vô cùng dữ dội. Nhưng nhờ ân phúc từ bi của Đức Shiva, các Deva trở nên hùng mạnh và đã thắng thế khi ấy.

Verse 10

देवैश्च पीडितः सोपि यावद्गर्तमुपागतः । तावच्छूलेन संप्रोतः शिवेन परमात्मना

Bị các chư thiên bức bách, hắn cũng chạy trốn cho đến khi tới một hố sâu; nhưng ngay khoảnh khắc ấy, Śiva—Đấng Tối Thượng Ngã—đã dùng cây tam trượng của Ngài đâm xuyên hắn.

Verse 11

तत्रत्यश्च तदा शंभुं ध्यात्वा संप्रार्थयत्तदा । अन्तकाले च त्वां दृष्ट्वा तादृशो भवति क्षणात्

Bấy giờ người ở nơi ấy quán niệm Śambhu và thành tâm khẩn cầu. Và vào giây phút cuối cùng, khi được thấy Ngài, người ấy liền trở nên như Ngài trong khoảnh khắc.

Verse 12

इत्येवं संस्तुतस्सोपि प्रसन्नः शंकरस्तदा । उवाच वचनं तत्र वरं ब्रूहि ददामि ते

Được tán dương như thế, bấy giờ Śaṅkara cũng hoan hỷ; và tại đó Ngài nói lời này: “Hãy nói điều phúc nguyện của ngươi; Ta sẽ ban cho.”

Verse 13

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां वटुकोत्पत्तिवर्णनं नाम त्रयोदशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa, quyển thứ tư—Koṭirudrasaṃhitā—kết thúc chương mười ba, mang tựa đề “Sự mô tả về nguồn gốc/sự hiển lộ của Vaṭuka.”

Verse 14

अन्धक उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश स्वभक्तिं देहि मे शुभाम् । कृपां कृत्वा विशेषेण संस्थितो भव चेह वै

Andhaka nói: “Ôi Devēśa, Chúa tể của chư thiên, nếu Ngài hoan hỷ, xin ban cho con lòng sùng kính cát tường đối với chính Ngài. Xin đặc biệt rủ lòng từ mẫn, và hãy an trụ vững bền nơi đây (trong tim và đời con) thật vậy.”

Verse 15

सूत उवाच । इत्युक्तस्तेन दैत्यं तं तद्गर्ते चाक्षिपद्धरः । स्वयं तत्र स्थितो लिंगरूपोऽसौ लोककाम्यया

Sūta nói: “Được nói như vậy, Dhara—con gấu—liền quăng tên quỷ ấy xuống chính cái hố đó. Rồi vì phúc lợi và sự viên mãn những ước nguyện của thế gian, chính Đấng Chúa Tể đã an trụ tại đó trong hình tướng Liṅga.”

Verse 16

अन्धकेशं च तल्लिंगं नित्यं यः पूजयेन्नरः । षण्मासाज्जायते तस्य वांछासिद्धिर्न संशयः

Ai hằng ngày thờ phụng Liṅga mang danh Andhakeśa—thánh biểu của Śiva—thì trong vòng sáu tháng sẽ đạt sự thành tựu điều lòng mình mong cầu; không chút nghi ngờ.

Verse 17

वृत्त्यर्थं पूजयेल्लिंगं लोकस्य हितकारकम् । षण्मासं यो द्विजश्चैव स वै देवलकः स्मृतः

Nếu một người “hai lần sinh” (dvija) thờ phụng Śiva-liṅga—đấng làm lợi ích cho thế gian—chỉ như phương tiện mưu sinh suốt sáu tháng, thì người ấy được gọi là “devalaka” (kẻ hành lễ như nghề nghiệp).

Verse 18

यथा देवलकश्चैव स भवेदिह वै तदा । देवलकश्च यः प्रोक्तो नाधिकारो द्विजस्य हि

Trong trường hợp ấy, ngay trong đời này người ấy quả thật trở thành một “devalaka”. Và kẻ đã được gọi là devalaka—người ấy không còn đủ tư cách (adhikāra) như một dvija (người hai lần sinh) để đảm nhiệm các bổn phận Veda và các nghi hạnh thánh thiện.

Verse 19

ऋषय ऊचुः । देवलकश्च कः प्रोक्तः किं कार्यं तस्य विद्यते । तत्त्वं वद महाप्राज्ञ लोकानां हितहेतवे

Các bậc hiền triết thưa: “Devalaka được nhắc đến là ai, và người ấy có mục đích gì? Ôi bậc đại trí, xin nói rõ chân lý ấy vì lợi ích của muôn loài.”

Verse 20

सूत उवाच । दधीचिर्नाम विप्रो यो धर्मिष्ठो वेदपारगः । शिवभक्तिरतो नित्यं शिवशास्त्रपरायणः

Sūta thưa: “Có một vị Bà-la-môn tên Dadhīci—rất mực chính hạnh, thông suốt Veda—luôn an trú trong lòng sùng kính Śiva và một mực nương tựa các thánh điển dạy về Śiva.”

Verse 21

तस्य पुत्रस्तथा ह्यासीत्स्मृतो नाम्ना सुदर्शनः । तस्य भार्या दुकूला च नाम्ना दुष्टकुलोद्भवा

Ngài có một người con trai, được nhớ đến với tên Sudarśana. Vợ của Sudarśana tên là Dukūlā, và nàng sinh ra từ một dòng dõi bất thiện.

Verse 22

तद्वशे स च भर्तासीत्तस्य पुत्रचतुष्टयम् । सोऽपि नित्यं शिवस्यैव पूजां च स्म करोत्यसौ

Dưới ảnh hưởng của nàng, ông trở thành phu quân của nàng, và từ ông nàng sinh được bốn người con trai. Chính ông cũng, ngày qua ngày, luôn chuyên tâm cúng bái chỉ một mình Đức Śiva.

Verse 23

दधीचेस्तु तदा ह्यासीद्ग्रामान्तरनिवेशनम् । ज्ञातिसंयोगतश्चैव ज्ञातिभिर्न स मोचितः

Bấy giờ, Dadhīci có nơi cư trú ở một làng khác; và do sự ràng buộc với bà con thân tộc, ông không được những người họ hàng ấy thả ra.

Verse 24

कथयित्वा च पुत्रं स शिवभक्तिरतो भव । इत्युक्त्वा स गतो मुक्तो दाधीचिश्शैवसत्तमः

Sau khi dạy bảo con trai, ngài nói: “Hãy chuyên tâm sùng kính việc thờ phụng Đức Śiva.” Nói xong, bậc tối thượng trong hàng Śaiva—Dadhīci—ra đi trong giải thoát, chứng đắc mokṣa nhờ lòng bhakti kiên cố đối với Śiva.

Verse 25

सुदर्शनस्तत्पुत्रोऽपि शिवपूजां चकार ह । एवं चिरतरः कालो व्यतीयाय मुनीश्वराः

Con trai của Sudarśana cũng thực hành việc thờ phụng Đức Śiva. Vì thế, hỡi các bậc hiền triết tối thượng, một thời gian rất dài đã trôi qua trong sự sùng kính liên tục ấy.

Verse 26

एवं च शिवरात्रिश्च समायाता कदाचन । तस्यां चोपोषितास्सर्वे स्वयं संयोगतस्तदा

Theo cách ấy, có một lần đêm thiêng Śivarātri đã đến. Ngay trong đêm ấy, tất cả họ—do sự hội tụ nhiệm mầu của duyên lành—đều thực hành upoṣa, tức giữ chay và nhịn ăn.

Verse 27

पूजां कृत्वा गतस्सोऽपि सुदर्शन इति स्मृतः । स्त्रीसंगं शिवरात्रौ तुं कृत्वा पुनरिहागतः

Sau khi làm lễ thờ phụng, ông cũng ra đi và được ghi nhớ với danh hiệu Sudarśana. Nhưng vì đã buông mình vào việc giao hợp với một người nữ trong đêm Śivarātri, ông lại quay trở về trạng thái thế tục này.

Verse 28

न स्नानं तेन च कृतं तद्रात्र्यां शिवपूजनम् । तेन तत्कर्मपाकेन क्रुद्धः प्रोवाच शङ्करः

Trong đêm ấy, ông không tắm gội thanh tịnh, cũng không thờ phụng Śiva. Khi quả báo của hành vi ấy chín muồi, Śaṅkara nổi giận mà cất lời—cho thấy sự sao lãng nghi lễ của Śiva tất yếu mang lấy quả nghiệp.

Verse 29

महेश्वर उवाच । शिवरात्र्यां त्वया दुष्ट सेवनं च स्त्रियाः कृतम् । अस्नातेन मदीया च कृता पूजाविवेकिना

Đại Tự Tại (Maheśvara) phán: “Trong đêm Śivarātri, ngươi đã kết giao tội lỗi với một người nữ; lại không tắm gội, dù tự xưng có phân biệt, vẫn thờ phụng Ta một cách bất xứng.”

Verse 30

ज्ञात्वा चैवं कृतं यस्मात्तस्मात्त्वं जडतां व्रज । ममास्पृश्यो भव त्वं च दूरतो दर्शनं कुरु

Vì ngươi đã biết mà vẫn làm như thế, nên hãy rơi vào trạng thái đần độn, vô tri. Hãy trở thành kẻ bất khả xúc đối với Ta, và chỉ được chiêm ngưỡng Ta từ xa.

Verse 31

सूत उवाच । इति शप्तो महेशेन दाधीचिस्स सुदर्शनः । जडत्वं प्राप्तवान्सद्यश्शिवमायाविमोहितः

Sūta thưa: Thế rồi Sudarśana, con của Dadhīci, khi bị Maheśa nguyền rủa, liền bị māyā của Śiva làm mê hoặc, tức khắc rơi vào trạng thái đần độn, trơ lì.

Verse 32

एतस्मिन्समये विप्रा दधीचिः शैवसत्तमः । ग्रामान्तरात्समायातो वृत्तान्तं श्रुतवांश्च सः

Bấy giờ, hỡi các Bà-la-môn, Dadhīci—bậc tối thượng trong hàng tín đồ của Śiva—từ một làng khác đến, và cũng đã nghe tường tận câu chuyện xảy ra.

Verse 33

शिवेन भर्त्सितः सोऽपि दुःखितोऽभूदतीव हि । रुरोद हा हतोऽश्मीति दुःखेन सुतकर्मणा

Bị chính Đức Śiva quở trách, ông cũng vô cùng đau khổ. Vì nỗi sầu do nghiệp số của con trai, ông bật khóc lớn, kêu rằng: “Than ôi! Ta bị đánh gục—bị nghiền nát như đá!”

Verse 34

पुनःपुनरुवाचेति स दधीचिस्सतां मतः । अनेनेदं कुपुत्रेण हतं मे कुलमुत्तमम्

Hết lần này đến lần khác, Dadhīci—người được những người công chính kính trọng—đã nói: "Bởi đứa con hư hỏng này, dòng dõi cao quý của ta đã bị hủy hoại."

Verse 35

स पुत्रोऽपि हतो भार्यां पुंश्चलीं कृतवान्द्रुतम् । पश्चात्तापमनुप्राप्य स्वपित्रा परिभर्त्सितः

Ngay cả sau khi đã giết chết con trai mình, ông ta nhanh chóng lấy một người vợ và biến nàng thành một kẻ lăng loàn. Sau đó, khi sự hối hận nảy sinh trong lòng, ông đã bị chính cha mình quở trách.

Verse 36

तत्पित्रा गिरिजा तत्र पूजिता विधिभिर्वरैः । सुयत्नतो महाभक्त्या स्वपुत्रसुखहेतवे

Tại đó, Girijā (Pārvatī) đã được cha mình thờ phụng bằng những nghi lễ tuyệt vời đã được quy định—một cách cẩn thận và với lòng sùng kính lớn lao—để con trai ông có thể đạt được hạnh phúc và an lạc.

Verse 37

सुदर्शनोऽपि गिरिजां पूजयामास च स्वयम् । चण्डीपूजनमार्गेण महाभक्त्या शुभैः स्तवैः

Ngay cả chính Sudarśana cũng đã tự mình thờ phụng Girijā (Pārvatī)—theo phương pháp thờ phụng Caṇḍī—dâng lên những bài thánh ca tốt lành với lòng sùng kính lớn lao.

Verse 38

एवं तौ पितृपुत्रौ हि नानोपायैः सुभक्तितः । प्रसन्नां चक्रतुर्देवीं गिरिजां भक्तवत्सलाम्

Như vậy, hai cha con ấy—thông qua nhiều phương cách khác nhau với lòng sùng kính chân thành—đã làm cho Nữ thần Girijā, người luôn yêu thương những người sùng đạo, trở nên hài lòng và hoan hỷ.

Verse 39

तयोः सेवाप्रभावेण प्रसन्ना चण्डिका तदा । सुदर्शनं च पुत्रत्वे चकार गिरिजा मुने

Nhờ uy lực của sự phụng sự chí thành của họ, bấy giờ Caṇḍikā hoan hỷ; và Girijā (Pārvatī), ôi bậc hiền triết, đã nhận Sudarśana làm con trai của mình.

Verse 40

शिवं प्रसादयामास पुत्रार्थे चण्डिका स्वयम् । क्रुद्धाऽक्रुद्धा पुनश्चण्डी तत्पुत्रस्य प्रसन्नधीः

Vì mong cầu có con trai, chính Caṇḍikā đã tự mình cầu thỉnh và làm cho Đức Śiva hoan hỷ. Dẫu khi thì hiện vẻ dữ dằn, khi thì hiền hòa, chính Caṇḍī ấy—tâm đã an tịnh—đã trở nên từ ái đối với đứa con đó.

Verse 41

अथाज्ञाय प्रसन्नं तं महेशं वृषभध्वजम् । नमस्कृत्य स्वयं तस्य ह्युत्संगे तं न्यवेशयत्

Rồi, hiểu rằng Maheśa—Đấng mang cờ hiệu con bò—đã hoan hỷ, người ấy liền đảnh lễ Ngài và tự tay đặt đứa trẻ ấy lên lòng của Đức Chúa.

Verse 42

घृतस्नानं ततः कृत्वा पुत्रस्य गिरिजा स्वयम् । त्रिरावृत्तोपवीतं च ग्रन्थिनैकेन संयुतम्

Bấy giờ Girijā (Pārvatī) tự tay làm lễ tắm bằng bơ tinh khiết (ghī) cho con trai. Nàng cũng khoác cho con sợi dây thiêng (yajñopavīta) ba vòng, kết lại bằng một nút duy nhất.

Verse 43

सुदर्शनाय पुत्राय ददौ प्रीत्या तदाम्बिका । उद्दिश्य शिवगायत्रीं षोडशाक्षरसंयुताम्

Bấy giờ Ambikā, vì thương yêu, đã ban cho con trai Sudarśana thần chú Śiva-Gāyatrī—lời khấn hướng về Đức Śiva—đủ mười sáu âm, để con hành trì thờ phụng và thanh tịnh nội tâm.

Verse 44

तदोंनमः शिवायेति श्रीशब्द पूर्वकाय च । वारान्षोडश संकल्पपूजां कुर्यादयं बटुः

Sau đó, người sùng đạo trẻ tuổi đó nên thực hiện việc thờ cúng với ý nguyện trong mười sáu lần, niệm “Oṃ Namaḥ Śivāya,” và cũng (niệm nó) với từ cát tường “Śrī” đi trước.

Verse 45

आस्नानादिप्रणामान्तं पूजयन्वृषभध्वजम् । मंत्रवादित्रपूजाभिस्सर्षीणां सन्निधौ तथा

Người đó nên thờ phụng Chúa Shiva—Đấng có biểu ngữ mang hình con bò tót—thực hiện các nghi lễ từ nghi thức tắm lễ cho đến lần phủ phục cuối cùng, và dâng lễ vật cùng với việc tụng niệm thần chú và âm nhạc thiêng liêng, trước sự hiện diện tôn kính của các bậc hiền triết.

Verse 46

नाममंत्राननेकांश्च पाठयामास वै तदा । उवाच सुप्रसन्नात्मा चण्डिका च शिवस्तथा

Bấy giờ, quả thật Ngài tụng đọc nhiều chân ngôn danh hiệu. Khi ấy, với tâm hoan hỷ trọn vẹn, Caṇḍikā cất lời—và Đức Śiva cũng phán dạy như vậy.

Verse 47

मदर्पितं च यत्किंचिद्धनधान्यादिकन्तथा । तत्सर्वं च त्वया ग्राह्यं न दोषाय भविष्यति

“Bất cứ của cải, lúa thóc hay vật phẩm nào được dâng hiến cho Ta—hãy nhận lấy tất cả, chớ do dự; điều ấy sẽ không trở thành lỗi tội cho ngươi.”

Verse 48

मम कृत्ये भवान्मुख्यो देवीकृत्ये विशेषतः । घृततैलादिकं सर्वं त्वया ग्राह्यं मदर्पितम्

“Trong việc phụng sự Ta, ngươi là người đứng đầu—đặc biệt trong việc phụng sự Đức Nữ Thần. Mọi lễ vật như bơ tinh khiết (ghee), dầu và các thứ khác, được dâng nhân danh Ta, đều nên do ngươi tiếp nhận.”

Verse 49

प्राजापत्यं भवेद्यर्हिं तर्ह्येको हि भवान्भवेत् । तदा पूजा च सम्पूर्णान्यथा सर्वा च निष्फला

Khi trạng thái Prājāpatya (liên hệ Phạm Thiên) khởi lên, bấy giờ ngươi hãy ở một mình và tự chế. Chỉ khi ấy sự thờ phụng mới viên mãn; nếu không, mọi lễ bái đều trở nên vô ích.

Verse 50

तिलकं वर्तुलं कार्यं स्नानं कार्यं सदा त्वया । शिवसन्ध्या च कर्तव्या गायत्री च तदीयिका

Ngươi hãy luôn điểm tilaka hình tròn, và luôn giữ sự thanh tịnh bằng việc tắm gội đều đặn. Ngươi cũng phải cử hành lễ Śiva-sandhyā, và tụng bài Gayatrī thuộc về Śiva.

Verse 51

मत्सेवां प्रथमं कृत्वा कार्यमन्यत्कुलोचितम् । एवं कृतेऽखिले भद्रं दोषाः क्षान्ता मया तव

“Trước hết hãy phụng sự và thờ kính Ta; rồi hãy lo những bổn phận khác hợp với dòng tộc của ngươi. Nếu làm theo thứ tự ấy, hỡi người cát tường, mọi lỗi lầm của ngươi đều được Ta dung thứ.”

Verse 52

सूत उवाच । इत्युक्त्वा तस्य पुत्राश्च चत्वारो बटुकास्तदा । अभिषिक्ताश्चतुर्दिक्षु शिवेन परमात्मना

Sūta nói: Nói xong như vậy, bốn người con của ông—bấy giờ hiện thân như những Baṭuka trẻ tuổi—được Śiva, Đấng Tối Thượng Ngã, làm lễ quán đảnh ở bốn phương.

Verse 53

चण्डी चैवात्मनिकटे पुत्रं स्थाप्य सुदर्शनम् । तत्पुत्रान्प्रेरयामास वरान्दत्त्वा ह्यनेकशः

Chandī đặt con trai mình là Sudarśana ở sát bên, rồi thúc giục các con của chàng tiến bước, ban cho họ nhiều ân phúc hết lần này đến lần khác.

Verse 54

देव्युवाच । उभयोर्युवयोर्मध्ये वटुको यो भवेन्मम । तस्य स्याद्विजयो नित्यं नात्र कार्या विचारणा

Nữ Thần nói: “Giữa hai người, ai trở thành vaṭuka của Ta—đứa con phụng sự đã được thánh hiến—thì người ấy sẽ luôn luôn chiến thắng. Về điều này không cần bàn thêm.”

Verse 55

भवांश्च पूजितो येन तेनैवाहं प्रपूजिता । कर्तव्यं हि भवद्भिश्च स्वीयं कर्म सदा सुत

Người nào đã thờ phụng các con, chính nhờ sự thờ phụng ấy cũng đã thờ phụng Ta. Vì vậy, các con hãy luôn thực hành bổn phận của mình, hỡi con trai.

Verse 56

सूत उवाच । एवं तस्मै वरान्दत्तास्सपुत्राय महात्मने । सुदर्शनाय कृपया शिवाभ्यां जगतां कृते

Sūta nói: Như vậy, vì lòng từ bi và vì lợi ích của các thế giới, Śiva và Śivā (Pārvatī) đã ban các ân huệ cho bậc đại tâm Sudarśana, cùng với con trai của ông.

Verse 57

तथेति नियमश्चासीत्तस्य राज्ञो महामुने । प्राजापत्यं कृतं नित्यं शिवपूजाविधानत

“Xin được như vậy”—hỡi bậc đại hiền, kỷ luật ấy đã được thiết lập cho vị vua kia. Theo nghi thức thờ phụng Śiva đã định, nhà vua thường xuyên thực hành hạnh nguyện prājāpatya như một lời thệ nguyện bền vững.

Verse 58

शिवयोः कृपया सर्वे विस्तारं बहुधा गताः । तेषां च प्रथमा पूजा महापूजा महात्मनः

Nhờ lòng từ bi ân sủng của Śiva và Gaurī, bậc Phối Ngẫu Thiêng Liêng, mọi hiển lộ thánh thiện ấy đã được thiết lập rộng khắp theo nhiều cách. Trong số đó, sự thờ phụng tối thượng là Đại Lễ Bái (Mahāpūjā) dâng lên Đấng Chúa có đại tâm ấy.

Verse 59

तेन यावत्कृता नैव पूजा वै शंकरस्य च । तावत्पूजा न कर्त्तव्या कृता चेन्न शुभापि सा

Chừng nào việc thờ phụng Śaṅkara chưa được cử hành đúng theo cách ấy, thì không nên tiến hành bất cứ lễ bái nào khác; và dù có làm, lễ ấy cũng không trở thành cát tường.

Verse 60

शुभं वाप्यशुभं वापि बटुकं न परित्यजेत् । प्राजापत्ये च भोज्ये वै वटुरेको विशिष्यते

Dù là dịp cát tường hay bất tường, chớ xua đuổi một baṭuka (vị brahmacārin trẻ). Quả thật, trong bữa thọ thực nghi lễ theo pháp Prajāpatya, chỉ một baṭuka cũng được xem là đặc biệt tôn quý.

Verse 61

शिवयोश्च तथा कार्ये विशेषोऽत्र प्रदृश्यते । तदेव शृणु सुप्राज्ञ यथाहं वच्मि तेऽनघ

Ngay trong thánh nghiệp của Śiva và Gaurī cũng hiển lộ rõ nơi đây một nguyên tắc đặc thù. Vậy nên, hỡi bậc đại trí vô cấu, hãy lắng nghe chính điều ấy, như ta nay sẽ giảng cho ngươi.

Verse 62

तस्यैव नगरे राज्ञो भद्रस्य नित्यभोजने । प्राजापत्यस्य नियमे ह्यन्धकेशसमीपतः

Ngay trong thành ấy, gần Andhakeśa, có việc thọ thực thánh thiện hằng ngày của vua Bhadrā, được cử hành theo kỷ luật của pháp Prajāpatya.

Verse 63

यज्जातमद्भुतं वृत्तं शिवानुग्रहकारणात् । श्रूयतां तच्च सुप्रीत्या कथयामि यथाश्रुतम्

Sự việc kỳ diệu ấy đã xảy ra do ân sủng của Śiva—xin hãy lắng nghe với niềm hoan hỷ và lòng sùng kính. Ta sẽ thuật lại đúng như điều ta đã được nghe.

Verse 64

ध्वज एकश्च तद्राज्ञे दत्तस्तुष्टेन शंभुना । प्रोक्तश्च कृपया राजा देवदेवेन तेन सः

Vui lòng, Śambhu đã ban cho vị vua ấy một lá cờ thiêng (dhvaja); và vì lòng từ mẫn, Đấng Thần của các thần cũng phán dạy nhà vua bằng lời lẽ ân cần.

Verse 65

प्रातश्च वर्ध्यतां राजन्ध्वजो रात्रौ पतिष्यति । मम त्वेवं च सम्पूर्णे प्राजापत्ये तथा पुनः

“Hỡi Đại vương, hãy dựng cờ vào buổi sớm; đến đêm nó sẽ ngã. Cũng như vậy, khi nghi lễ Prajāpatya của Ta được hoàn mãn trọn vẹn, rồi lại một lần nữa (chu kỳ ấy sẽ lặp lại).”

Verse 66

अन्यथायं ध्वजो मे हि रात्रावपि स्थिरो भवेत् । इत्युक्त्वान्तर्हितश्शंभू राज्ञे तुष्टः कृपानिधिः

“Nếu không, lá cờ này của Ta hẳn sẽ đứng vững cả trong đêm.” Nói vậy xong, Śambhu—kho tàng của lòng từ bi—vui lòng với nhà vua rồi ẩn thân (biến mất).

Verse 68

स्वयं प्रातर्विवर्दे्धेत ध्वजः सायं पतेदिति । यदि कार्यं च सम्पूर्णं जातं चैव भवेदिह

“Nếu lá cờ tự mình vươn lên và lớn dần vào buổi sớm, rồi đến chiều lại ngã xuống, thì hãy biết rằng công việc ở đây quả thật đã được hoàn thành viên mãn.”

Verse 69

एकस्मिन्समये चात्र बटोः कार्यं पुरा ह्यभूत् । ध्वजः स पतितो वै हि ब्रह्मभोजं विनापि हि

Có một lần, tại nơi ấy, phát sinh một việc liên quan đến một học trò trẻ (brahmacārin). Quả thật, lá cờ nghi lễ đã ngã xuống—đúng vậy—dẫu không hề có sự bỏ sót việc cúng thí bữa ăn cho các Bà-la-môn.

Verse 70

दृष्ट्वा तच्च तदा तत्र पृष्टा राज्ञा च पण्डिताः । भुञ्जते ब्राह्मणा ह्यत्र नोत्थितो वै ध्वजस्त्विति

Thấy tình cảnh ấy tại đó, nhà vua liền hỏi các bậc học giả. Họ đáp: “Các Bà-la-môn quả đang thọ thực ở đây, nhưng lá cờ nghi lễ vẫn chưa được dựng lên.”

Verse 71

कथं च पतितः सोऽत्र ब्राह्मणा ब्रूत सत्यतः । ते पृष्टाश्च तदा प्रोचुर्ब्राह्मणाः पण्डितोत्तमाः

“Vậy vì sao ông ta lại sa vào cảnh này tại đây? Hỡi các Bà-la-môn, hãy nói đúng sự thật.” Bị hỏi như thế lúc bấy giờ, các Bà-la-môn—những bậc học giả tối thượng—bèn bắt đầu thuật lại.

Verse 72

ब्रह्मभोजे महाराज वटुको भोजितः पुरा । चण्डीपुत्रश्शिवस्तुष्टस्तस्माच्च पतितो ध्वजः

Hỡi đại vương, thuở xưa trong lễ thí thực thiêng liêng gọi là “Brahma-bhoja”, người ta đã cung dưỡng đúng phép một cậu bé brahmacārin. Thần Śiva—hiện thân làm con của Caṇḍī—hoan hỷ trước công đức ấy; và ngay từ dịp đó, lá cờ đã rơi xuống như một điềm báo.

Verse 73

तच्छ्रुत्वा नृपतिस्सोऽथ जनाश्चान्ये ऽपि सर्वशः । अभवन्विस्मितास्तत्र प्रशंसां चक्रिरे ततः

Nghe vậy, nhà vua cùng mọi người khác đều vô cùng kinh ngạc. Ngay tại chỗ ấy, họ bắt đầu dâng lời tán thán.

Verse 74

एवं च महिमा तेषां वर्द्धितः शङ्करेण हि । तस्माच्च वटुकाः श्रेष्ठाः पुरा विद्भिः प्रकीर्तिताः

Như vậy, quả thật vinh quang của họ đã được Śaṅkara (Đức Śiva) làm cho tăng trưởng. Vì thế, các Vaṭuka xưa kia đã được bậc hiền trí tôn xưng là bậc tối thượng.

Verse 75

शिवपूजा तु तैः पूर्वमुत्तार्य्या नान्यथा पुनः । अन्येषां नाधिकारोऽस्ति शिवस्य वचनादिह

Nhưng việc thờ phụng Śiva phải do họ hoàn tất trước một cách đúng pháp, không thể khác. Những người khác không có quyền dự phần ở đây—đó là lời phán của Đức Śiva về việc này.

Verse 76

उत्तारणं च कार्य्यं वै पूजा पूर्णा भवत्विति । एतावदेव तेषां तु शृणु नान्यत्तथैव च

“Rồi hãy cử hành nghi thức kết thúc (uttāraṇa) để việc thờ phụng được viên mãn. Chỉ bấy nhiêu là điều được quy định cho họ—hãy lắng nghe; không còn điều gì khác phải làm theo cách ấy.”

Verse 77

एतत्सर्वं समाख्यातं यत्पृष्टं च मुनीश्वराः । यच्छ्रुत्वा शिवपूजायाः फलं प्राप्नोति वै नरः

Hỡi các bậc hiền thánh, ta đã trình bày đầy đủ mọi điều các ngài đã hỏi. Ai nghe điều này ắt chắc chắn đạt được quả báo của việc thờ phụng Đức Śiva.