Rig Veda 4.33.3: Mandala 4, Sukta 33, Mantra 3

Sukta 4.33

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Rbhus (with named triad: Vāja, Vibhvā, Ṛbhu)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

पुनर्ये चक्रुः पितरा युवाना सना यूपेव जरणा शयाना । ते वाजो विभ्वाँ ऋभुरिन्द्रवन्तो मधुप्सरसो नोऽवन्तु यज्ञम् ॥

Transliteration

púnar yé cakrúḥ pitárā yúvānā sánā yū́peva jarāṇā́ śáyānā | té vājó víbhvā̃ ṛbhúr índravanto mádhupsaraso no ’vantu yajñám ||

Translation

Họ đã làm cho Hai Đấng Song Thân trẻ lại, dù trước đó nằm già nua như một cột trụ mòn. Nguyện các R̥bhu—Vāja, Vibhvā và Ṛbhu—đầy sức Indra (Indra) và nhỏ giọt vị ngọt, che chở cho lễ tế (yajña) của chúng ta, tức lễ dâng của hành động tỉnh thức.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पुनः: again
• पुनः: Adhikaraṇa (काल/पुनरावृत्ति-निर्देश)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनर् (अव्यय-प्रातिपदिक) अथवा पुनस्

• ये: who (those who)
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चक्रुः: they have made/did
• चक्रुः: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• पितरा: the two parents
• पितरा: Karma
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• युवाना: young
• युवाना: Karma (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: युवन् (प्रातिपदिक)

• सना: from of old, long ago
• सना: Adhikaraṇa (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सना (अव्यय)

• यूपा: on the sacrificial post
• यूपा: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: यूप (प्रातिपदिक)

• इव: as, like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• जराणा: aged, worn
• जराणा: Kartā (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: जर (प्रातिपदिक; ‘old age/decay’ से) / जरत्-भाव

• शयानौ: lying, resting
• शयानौ: Kartā
• Type: Participle
• Root: शी (धातु) → शय (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाजः: prize, strength, winning power
• वाजः: Kartā (ते इत्यस्य विशेष्य/सम्बन्धः—‘वाजः’ इति स्तुति-नाम)
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• विभ्वान्: mighty, all-capable
• विभ्वान्: Kartā (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: विभ्वन् (प्रातिपदिक; ‘all-pervading/mighty’)

• ऋभुः: R̥bhu (the artisan-god)
• ऋभुः: Kartā (वाजः/विभ्वान् इत्यस्य समन्वयेन स्तुत्य-कर्ता/देवः)
• Type: Noun
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक; देव-नाम)

• इन्द्रवन्तः: having Indra (as ally), Indra-aided
• इन्द्रवन्तः: Kartā (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्रवत् (प्रातिपदिक; ‘Indra-possessing/with Indra’)

• मधुप्सरसः: sweet-dropping, honey-sprinkling
• मधुप्सरसः: Kartā (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: मधुप्सरस् (प्रातिपदिक; मधु+प्सरस्, ‘honey-sprinkling/with sweet drops’)

• नः: for us, our
• नः: Sampradāna (हित-सम्बन्धः: ‘for us/our’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवन्तु: let them help/protect
• अवन्तु: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु) ‘to help/protect’

• यज्ञम्: the sacrifice, ritual
• यज्ञम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)