Sarga 64

Verse 1

तदुक्तमतिकायस्यबलिनोबाहुशालिनः ।कुम्भकर्णस्यवचनंश्रुत्वोवाचमहोदरः ।।।।

Nghe lời của Kumbhakarṇa—thân hình vĩ đại, sức mạnh phi thường, cánh tay hùng tráng—Mahodara liền cất tiếng đáp.

Verse 2

कुम्भकर्णकुलेजातोधृष्टःप्राकृतदर्शनः ।अवलिप्तो न शक्नोषिकृत्यंसर्वत्रवेदितुम् ।।।।

Kumbhakarṇa, tuy sinh trong dòng tộc cao quý, ngươi lại ngang tàng, kiến giải thô lậu; vì tự phụ kiêu mạn, nên ở mọi cảnh huống ngươi chẳng thể phân biệt điều phải làm.

Verse 3

कुम्भकर्णकुलेजातोधृष्टःप्राकृतदर्शनः ।अवलिप्तो न शक्नोषिकृत्यंसर्वत्रवेदितुम् ।।6.64.2।।

Hỡi Kumbhakarṇa! Dẫu sinh trong dòng dõi cao quý, ngươi vẫn ngang ngược, tâm trí thô lậu; vì kiêu mạn che lấp, nên ở mọi việc ngươi chẳng thể phân biệt điều phải làm.

Verse 4

स्थानंवृद्धिं च हानि च देशकालविभागवित् ।आत्मनश्चपरेषां च बुध्यतेराक्षसर्षभः ।।।।

Bậc hùng ngưu trong loài La-sát ấy, am tường phân biệt thời và xứ, thấu rõ sự an định, tăng trưởng và suy vi của chính mình cũng như của kẻ địch.

Verse 5

यत्तुशक्यंबलवताकर्तुंप्राकृतबुद्धिना ।अनुपासितवृद्धेनकःकुर्यात्तादृशंनरः ।।।।

Điều mà kẻ mạnh nhưng trí thường, chưa từng được bậc trưởng thượng chỉ dạy và rèn luyện, có thể làm được—người sáng suốt nào lại dám toan tính làm theo cách ấy?

Verse 6

यांस्तुधर्मार्थकामांस्त्वंब्रवीषिपृथगाश्रयान् ।अवबोद्धुंस्वभावेतान्नहिलक्षणमस्तितान् ।।।।

Còn về Dharma, Artha và Kāma, ngươi nói chúng nương trên những nền tảng riêng rẽ, dường như trái nghịch nhau; nhưng xét theo tự tánh chân thật, chẳng có dấu hiệu quyết định nào khiến chúng tuyệt đối phân lìa.

Verse 7

कर्मचैवहिसर्वेषांकारणानांप्रयोजकम् ।श्रेयःपापीयसांचात्रफलंभवतिकर्मणाम् ।।।।

Chính nghiệp (hành động) quả thật khiến mọi nhân duyên vận hành; và ngay nơi đây, quả báo của các nghiệp trở thành hoặc là điều lành, hoặc là điều dữ, tùy theo bản chất của việc làm.

Verse 8

निश्श्रेयसफलावेवधर्मार्थावितरावपि ।अधर्मानर्थयोःप्राप्तिःफलं च प्रत्यवायिकम् ।।।।

Dharma và artha—và cả những mục đích khác—khi được theo đúng chánh đạo thì kết thành quả lành, đưa đến an lạc tối thượng; còn từ adharma và điều tai hại, người ta chỉ gặt lấy quả trái nghịch, gây tổn hại và suy vong.

Verse 9

ऐहलौकिकपारक्यंकर्मपुम्भिर्निषेव्यते ।कर्माण्यपितुकल्यानिलभतेकाममास्थितः ।।।।

Con người làm các nghiệp để cầu quả báo đời này và đời sau; nhưng kẻ chỉ an trụ nơi dục vọng, dẫu làm những việc xem như tốt đẹp, rốt cuộc cũng chỉ được những lợi lạc bề ngoài, chẳng đạt thiện ích tối thượng nương nơi dharma.

Verse 10

तत्रक्लुप्तमिदंराज्ञाहृदिकार्यंमतं च नः ।शत्रौहिसाहसंयत्स्यात्किमिवात्रापनीयते ।।।।

Bấy giờ, việc này nhà vua đã sắp đặt trong lòng và chúng ta cũng tán đồng; nên đã được thi hành. Đối với kẻ thù, một hành động táo bạo thì có gì đáng chê trách?

Verse 11

एकस्यैवाभियानेतुहेतुर्यःकथितस्त्वया ।तत्राप्यनुपपन्नंतेवक्ष्यामियदसाधु च ।।।।

Còn việc ngươi một mình xuất chinh—lý do ngươi đã nêu ra cho điều ấy, ngay cả ở đó cũng không thỏa đáng và chẳng phải lẽ. Ta sẽ nói cho ngươi biết vì sao.

Verse 12

येनपूर्वंजनस्थानेबहवोऽतिबलाहताः ।राक्षसाराघवंतंत्वंकथमेकोजयिष्यसि ।।।।

Người ấy trước kia tại Janasthāna đã giết nhiều Rākṣasa cực kỳ dũng mãnh; vậy ngươi làm sao một mình có thể chiến thắng Rāghava ấy?

Verse 13

येपुरानिर्जितास्तेनजनस्थानेमहौजसः ।राक्षसांस्तान्पुरेसर्वान्भीतानद्यापिपश्यसि ।।।।

Những Dạ-xoa oai lực lớn, xưa kia đã bị Ngài khuất phục tại Janasthāna—nay trong thành này, ngươi vẫn thấy tất cả họ, đến giờ còn run sợ.

Verse 14

तंसिंहमिवसङ्क्रुद्धंरामंदशरथात्मजम् ।सर्पंसुप्तमिवबुद्ध्यप्रबोधयितुमिच्छसि ।।।।

Ngươi lại muốn, với sự hiểu biết của mình, đánh thức Rāma—con của Daśaratha—đấng như sư tử đang thịnh nộ, như rắn độc đang ngủ sao?

Verse 15

ज्वलन्तंतेजसानित्यंक्रोधेन च दुरासदम् ।कस्तंमृत्युमिवासह्यमासादयितुमर्हति ।।।।

Ngài luôn rực cháy bởi uy quang, và khi phẫn nộ thì không thể đối địch; ai dám đến gần Ngài—khó chịu đựng như chính Thần Chết?

Verse 16

संशयस्थमिदंसर्वंशत्रोःप्रतिसमासने ।एकस्यगमनंतत्र न हिमेरोचतेभृशम् ।।।।

Khi đối diện trực tiếp với kẻ thù, toàn quân này đều đứng trong thế hiểm nguy; vì vậy, việc ngươi một mình đến đó, ta tuyệt chẳng vui lòng.

Verse 17

हीनार्थस्तुसमृद्धार्थंकोरिपुंप्राकृतंयथा ।निश्चित्यजीवितत्यागेवशमानेतुमिच्छति ।।।।

Kẻ thiếu thế lực mà lại muốn—như một kẻ ngu phàm tục—đến quy phục kẻ thù giàu mạnh, khi đã quyết hiến dâng chính mạng sống mình, thì ai lại làm thế?

Verse 18

यस्यनास्तिमनुष्येषुसदृशोराक्षसोत्तम ।कथमाशंससेयोद्धुंतुल्येनेन्द्रविवस्वतोः ।।।।

Hỡi bậc tối thượng trong loài La-sát, giữa loài người không ai sánh kịp Ngài ấy; sao ngươi còn dám mong giao chiến với bậc ngang hàng Indra và Vivasvān, Thần Mặt Trời?

Verse 19

एवमुक्त्वातुसम्रब्दःकुम्भकर्णंमहोदरः ।उवाचरक्षसांमध्येरावणंलोकरावणम् ।।।।

Nói như vậy xong, Mahodara lòng đầy phẫn kích, giữa hội chúng La-sát liền hướng về Rāvaṇa—kẻ làm thế gian rên xiết—mà tâu bàn về Kumbhakarṇa.

Verse 20

लब्ध्वापुनस्त्वंवैदेहींकिमर्थंसम्प्रजल्पसि ।यदीच्छसितदासीतावशगातेभविष्यति ।।।।

Đã đoạt được Vaidehī rồi, cớ sao ngươi còn lải nhải như thế? Nếu ngươi muốn, thì Sītā ắt sẽ thuận phục dưới quyền ngươi.

Verse 21

दृष्टःकश्चदुपायोमेसीतोपस्थानकारकः ।रुचितश्चेत्स्वयाबुध्याराक्षसेन्द्र तंशृणु ।।।।

Hỡi La-sát vương! Ta đã thấy một kế sách có thể khiến Sītā đến trước mặt ngươi (hoặc khiến nàng thuận nhận ngươi). Nếu hợp với trí xét của ngươi, xin hãy lắng nghe.

Verse 22

अहंद्विजिह्वस्सम्ह्रादीकुम्भकर्णोवितर्दनः ।पञ्चरामवधायैतेनिर्यान्त्वित्यवघोषय ।।।।

Hãy loan báo rằng: “Ta—Dvijihva, Samhradi, Kumbhakarna và Vitardana—năm kẻ này sẽ xuất chinh để diệt trừ Rama.”

Verse 23

ततोगत्वावयंयुद्धंदास्यामस्तस्ययत्नतः ।जेष्यामोयदितेशत्रून्नोपायैःकृत्यमस्तिनः ।।।।

Vậy nên, khi đã xuất trận, chúng ta sẽ dốc hết sức giao chiến với hắn. Nếu chúng ta thắng được các kẻ thù của ngài, thì chẳng cần dùng đến những kế sách ngoại giao nào nữa.

Verse 24

अथजीवतिनश्शत्रुर्वयं च कृतसम्युगाः ।ततस्तदभिपत्स्यामोमनसायत्समीक्षितम् ।।।।

Nếu sau khi chúng ta đã giao chiến mà kẻ thù vẫn còn sống, thì rồi chúng ta sẽ đi đến số phận mà lòng mình đã sớm suy niệm.

Verse 25

वयंयुद्धादिहेष्यामोरुधिरेणसमुक्षिताः ।विदार्यस्वतनुंबाणैरामनामाङ्कितैश्शितैः ।।।।

Chúng ta sẽ trở về đây từ chiến địa, thân mình tắm đẫm máu, bị những mũi tên sắc bén khắc danh Rama xé nát thân thể.

Verse 26

भक्षितोराघवोऽस्माभिर्लक्ष्मणश्चेतिवादिनः ।तवपादौग्रहीष्यामस्त्वंनःकामंप्रपूरय ।।।।

Nói rằng: “Rama và Lakshmana đã bị chúng ta nuốt chửng,” chúng ta sẽ ôm lấy đôi chân ngài. Khi ấy, xin ngài hãy viên mãn điều chúng ta cầu muốn.

Verse 27

ततोऽवघोषयपुरेगजस्कन्धेनपार्थिव ।हतोरामस्सहभ्रात्राससैन्यइतिसर्वतः ।।।।

Bấy giờ, hỡi Đại vương, hãy truyền rao khắp kinh thành, cho sứ giả cưỡi trên lưng voi lớn mà xướng lên mọi ngả: “Rama đã bị giết, cùng với em trai và toàn quân của người.”

Verse 28

प्रीतोनामततोभूत्वाभृत्यानांत्वमरिन्दम ।भोगांश्चपरिवारांश्चकामांश्चवसुदापय ।।।।

Hỡi bậc hàng phục kẻ thù! Rồi, để tỏ niềm hoan hỷ, hãy ban cho tôi tớ và tùy tùng các cuộc hưởng thụ cùng lễ vật, và tùy theo ý nguyện mà cấp phát của cải.

Verse 29

ततोमाल्यानिवासांसिवीराणामनुलेपनम् ।पेयं च बहुयोधेभ्यस्स्वयं च मुदितःपिब ।।।।

Sau đó, hãy phân phát vòng hoa, y phục và hương xoa cho các dũng sĩ; lại ban rượu uống dồi dào cho các chiến binh, và chính ngươi cũng hãy vui lòng mà uống.

Verse 30

ततोऽस्मिन् बहुलीभूतेकौलीनेसर्वतोगते ।भक्षितस्ससुहृद्रामोराक्षसैरितिविश्रुते ।।।।प्रविश्याश्वास्यचापित्वंसीतांरहसिसान्त्वय ।धनधान्यैश्चकामैश्चरत्नैश्चानांप्रलोभय ।।।।

Rồi khi lời đồn đã lan khắp nơi—trong giới quý tộc và khắp cõi—rằng: “Rama cùng các bằng hữu đã bị bọn Rākṣasa nuốt chửng”, thì ngươi hãy vào, kín đáo đến bên Sītā, vỗ về và làm nàng an tâm; rồi dùng vàng bạc, lúa thóc, các thú vui và châu báu mà dụ dỗ nàng.

Verse 31

ततोऽस्मिन् बहुलीभूतेकौलीनेसर्वतोगते ।भक्षितस्ससुहृद्रामोराक्षसैरितिविश्रुते ।।6.64.30।।प्रविश्याश्वास्यचापित्वंसीतांरहसिसान्त्वय ।धनधान्यैश्चकामैश्चरत्नैश्चानांप्रलोभय ।।6.64.31।।

Hãy vào trong, rồi kín đáo trấn an nàng Sītā—vỗ về, làm nàng vững lòng; sau đó dùng vàng bạc, thóc lúa, các thú vui và châu báu mà dụ dỗ nàng, để khiến nàng thuận theo.

Verse 32

अनयोपधयाराजन् भयशोकानुबन्धया ।अकामात्वद्वशंसीतानष्टनाथाभविष्यति ।।।।

Tâu Đại vương, nhờ kế sách này—gắn liền với sợ hãi và sầu khổ—nàng Sītā dẫu không muốn cũng sẽ rơi vào quyền lực của ngài, vì tưởng rằng phu quân đã mất.

Verse 33

ञ्जनीयम्हिभर्तारंविनष्टमवगम्यसा ।नैराश्यात् स्त्रीलघुत्वाच्चत्वद्वशंप्रतिपत्स्यते ।।।।

Khi hiểu rằng phu quân đáng mến của nàng đã diệt vong, vì tuyệt vọng và vì sự nhẹ dạ thường gán cho nữ nhân, nàng sẽ thuận theo quyền lực của ngài.

Verse 34

सापुरासुखसम्वृद्धासुखार्हादुःखकर्शिता ।त्वय्यधीनंसुखंज्ञात्वासर्वथोगमिष्यति ।।।।

Nàng vốn được nuôi dưỡng trong an lạc, xứng đáng hưởng hạnh phúc, nay bị khổ đau bào mòn; biết rằng niềm vui của mình lệ thuộc nơi ngài, nàng sẽ bằng mọi cách đến với ngài và hoàn toàn quy phục.

Verse 35

एतत्सुनीतंममदर्शनेनरामंहिदृष्टवैभवेदनर्धः ।इहैवतेसेत्स्यतिमोत्सुकोभूर्महानयुद्धेनसुखस्यलाभः ।।।।

Theo thiển ý của ta, đây là thượng sách: chỉ cần thấy Rāma thôi cũng có thể sinh tai họa; vậy chớ nóng lòng gây chiến. Ngay tại đây, không cần giao tranh, ngài sẽ đạt được lợi ích lớn lao về an ổn và phúc lạc.

Verse 36

अदृष्टसैन्योह्यनवाप्तसंशयोरिपूनयुद्धेनजयन् जनाधिप ।यशश्चपुण्यं च महन्महीपतेश्रशियं च कीर्तिं च चिरं ।।।।

Ôi bậc chúa tể muôn dân! Vị vua thắng kẻ thù mà quân không hề tổn hại, không gặp hiểm nguy, lại chẳng cần giao chiến—đấng đại địa vương ấy được đại danh tiếng và công đức thù thắng, hưởng phúc thịnh vượng cùng tiếng thơm bền lâu.