Sarga 37

Verse 1

नरवानरराजौतौसतुवायुसुतःकपिः ।जाम्बवानृक्षराजश्चराक्षसश्चविभीषणः ।।।।अङ्गदोवालिपुत्रश्चसौमित्रिश्शरभःकपिः ।सुषेणस्सहदायादोमैन्दोद्विविदएवच ।।।।गजोगवाक्षःकुमुदोनलोऽथपनसस्तथा ।अमित्रविषयंप्राप्तास्समवेतास्समर्धयन् ।।।।

Sugrīva, vua của loài người và Vānara, cùng Hanumān—con của thần Vāyu—Jāmbavān chúa tể loài gấu, và Rākṣasa Vibhīṣaṇa; lại có Aṅgada con của Vāli, Saumitrī (Lakṣmaṇa), Vānara Śarabha, Suṣeṇa cùng quyến thuộc, Mainda và Dvivida, Gaja, Gavākṣa, Kumuda, Nala và Panasa—đã đến cứ địa của địch, cùng hội tụ và bàn định.

Verse 2

नरवानरराजौतौसतुवायुसुतःकपिः ।जाम्बवानृक्षराजश्चराक्षसश्चविभीषणः ।।6.37.1।।अङ्गदोवालिपुत्रश्चसौमित्रिश्शरभःकपिः ।सुषेणस्सहदायादोमैन्दोद्विविदएवच ।।6.37.2।।गजोगवाक्षःकुमुदोनलोऽथपनसस्तथा ।अमित्रविषयंप्राप्तास्समवेतास्समर्धयन् ।।6.37.3।।

Aṅgada, con trai Vāli, cùng Saumitrī (Lakṣmaṇa), và khỉ Śarabha; Suṣeṇa với quyến thuộc, lại có Mainda và Dvivida nữa—tất cả đều tề tựu.

Verse 3

नरवानरराजौतौसतुवायुसुतःकपिः ।जाम्बवानृक्षराजश्चराक्षसश्चविभीषणः ।।6.37.1।।अङ्गदोवालिपुत्रश्चसौमित्रिश्शरभःकपिः ।सुषेणस्सहदायादोमैन्दोद्विविदएवच ।।6.37.2।।गजोगवाक्षःकुमुदोनलोऽथपनसस्तथा ।अमित्रविषयंप्राप्तास्समवेतास्समर्धयन् ।।6.37.3।।

Gaja, Gavākṣa, Kumuda, Nala và cả Panasa cũng đến địa phận của quân thù; họ tụ hội một chỗ và cùng bàn định đường lối hành động.

Verse 4

इयंसालक्षयतेलङ्कापुरीरावणपालिता ।सासुरोरगगन्धर्वैरमरैरपिदुर्जया ।।।।

“Thành Laṅkā do Rāvaṇa cai trị nay đã hiện ra trước mắt. Nó dường như bất khả chinh phục—dẫu đối với chư thiên, các nāga, các gandharva, và cả những bậc bất tử.”

Verse 5

कार्यसिद्धिंपुरस्कृत्यमन्द्रयध्वंविनिर्णये ।नित्यंसन्निहितोह्यत्ररावणोराक्षसाधिपः ।।।।

“Hãy lấy sự thành tựu của sứ mệnh làm đầu, cùng nhau suy xét và quyết định bổn phận phải làm. Vì Rāvaṇa, chúa tể loài rākṣasa, luôn hiện diện nơi đây.”

Verse 6

तथातेषुब्रुवाणेषुरावणावरजोऽब्रवीत् ।वाक्यमग्राम्यपदवत्पुष्कलार्धंविभीषणः ।।।।

Khi họ đang bàn luận như thế, Vibhīṣaṇa—em trai của Rāvaṇa—đã cất lời với những lời lẽ nhã nhặn, giàu ý nghĩa và thấu tình.

Verse 7

अनलश्शरभश्चैवसम्पातिःप्रघसस्तथा ।गत्वालङ्कांममामात्याःपुरींपुनरिहागताः ।।।।

Các đại thần của ta—Anala, Śarabha, Sampāti và Praghasa—đã đến thành Laṅkā, rồi lại trở về đây.

Verse 8

भूत्वाशकुनयस्सर्वेप्रविष्टाश्चरिपोर्भलम् ।विधानंविहितंयच्चतद्धृष्टवासमुपस्थिताः ।।।।

Tất cả đều hóa thành chim, lặng lẽ thâm nhập vào bên trong, dò xét sức mạnh của quân địch và mọi sự bố trí đã lập, rồi trở về trình báo.

Verse 9

संविधानंयथाहुस्तेरावणस्यदुरात्मनः ।राम तद्ब्रुवतस्सर्वंयथात्त्वेनमेशृणु ।।।।

Hỡi Rāma, họ đã nói với ta đúng như thật về cách Rāvaṇa tâm ác đã sắp đặt binh lực. Nay hãy nghe ta thuật lại trọn vẹn.

Verse 10

पूर्वंप्रहस्तस्सबलोद्वारमासाद्यतिष्ठति ।दक्षिणंचमहावीर्यौमहापार्श्वमहोदरौ ।।।।

Ở cửa phía đông, Prahasta hùng mạnh đứng giữ cùng quân đội; còn ở cửa phía nam là hai dũng tướng đại lực Mahāpārśva và Mahodara.

Verse 11

इन्द्रजित्पश्चिमंद्वारंराक्षसैर्भहुभिर्वृतः ।पट्टसासिधनुष्मद्भिश्शूलमुद्गरपाणिभिः ।।।।नानाप्रहरणैश्शूरैरावृतोरावणात्मजः ।

Ở cửa phía tây là Indrajit, con của Rāvaṇa, bị vây quanh bởi vô số Rākṣasa—những dũng sĩ cầm kiếm và cung, giáo và chùy, cùng đủ loại binh khí—đứng dàn trận.

Verse 12

राक्षसानांसहस्रैस्तुबहुभिश्शस्त्रपाणिभिः ।।।।युक्तःपरमसंविग्नोराक्षर्भहुभिर्वृतः ।उत्तरंनगरद्वारंरावणस्स्वयमास्थितः ।।।।

Tại cửa bắc của thành, chính Rāvaṇa tự mình đứng trấn giữ—lòng vô cùng rúng động—bị vây quanh bởi muôn ngàn Rākṣasa đông đảo, tay đều cầm binh khí.

Verse 13

राक्षसानांसहस्रैस्तुबहुभिश्शस्त्रपाणिभिः ।।6.37.12।।युक्तःपरमसंविग्नोराक्षर्भहुभिर्वृतः ।उत्तरंनगरद्वारंरावणस्स्वयमास्थितः ।।6.37.13।।

Cũng chính lời ấy được thuật lại: Rāvaṇa, vô cùng rúng động, đứng nơi cửa bắc của thành, bị bao quanh bởi muôn ngàn Rākṣasa tay cầm vũ khí.

Verse 14

विरूपाक्षस्तुमहताशूलखडगधनुष्मता ।बलेनराक्षसैस्सार्थंमध्यमंगुल्ममास्थितः ।।।।

Còn Virūpākṣa, cùng một đại quân hùng hậu mang giáo, kiếm và cung, chiếm giữ đội hình ở trung tâm, đồng với các Rākṣasa.

Verse 15

एतानेवंविधान्गुल्मान् लङ्कायांसमुदीक्ष्यते ।मामकामन्त्रिणस्सर्वेपुनशशीघ्रमिहागताः ।।।।

Sau khi quan sát kỹ những đội hình như thế trong Laṅkā, tất cả các mưu thần của ta liền mau chóng trở lại đây lần nữa.

Verse 16

गजानांचसाहस्रंचरथानामयुतंपुरे ।हयानामयुतेद्वेचसाग्राकोटीचरक्षसाम् ।।।।विक्रान्ताबलवन्तश्चसंयुगेष्वाततायिनः ।इष्टाराक्षसराजस्यनित्यमेतेनिशाचराः ।।।।

Trong thành có mười ngàn voi, mười ngàn chiến xa, và hai vạn ngựa; lại còn hơn một koṭi Rākṣasa nữa—dũng mãnh, cường tráng, hung hãn nơi chiến địa. Những kẻ dạ hành ấy luôn được Rākṣasa-vương yêu quý.

Verse 17

गजानांचसाहस्रंचरथानामयुतंपुरे ।हयानामयुतेद्वेचसाग्राकोटीचरक्षसाम् ।।6.37.16।।विक्रान्ताबलवन्तश्चसंयुगेष्वाततायिनः ।इष्टाराक्षसराजस्यनित्यमेतेनिशाचराः ।।6.37.17।।

Những dạ-xoa ấy đều dũng mãnh, sức lực phi thường, quen xông pha giữa chiến địa; luôn được vua Dạ-xoa sủng ái, đêm ngày làm kẻ hành động trong bóng tối.

Verse 18

एकैकस्यात्रयुद्धार्थेराक्षसस्यविशाम्पते ।परीवारस्सहस्राणांसहस्रमुपतिष्ठते ।।।।

Ôi bậc chúa tể loài người, nơi đây trong chiến trận, với mỗi một Dạ-xoa, có một đoàn tùy tùng—ngàn ngàn lớp lớp—đứng chầu sẵn để trợ chiến.

Verse 19

एतांप्रवृत्तिंलङ्कायांमन्त्रिप्रोक्तांविभीषणः ।एवमुक्त्वामहाबाहूराक्षसांस्तानदर्शयत् ।।।।

Đại lực sĩ Vibhīṣaṇa, nói như vậy xong, đã đem tin tức về Laṅkā do các đại thần tâu báo mà trình bày với Rāma, rồi chỉ rõ những Dạ-xoa ấy.

Verse 20

लङ्कायांसचिवैस्सर्वंरामायप्रत्यवेदयत् ।रामंकमलपत्राक्षमिदमुत्तरमब्रवीत् ।।।।रावणावरजःश्रीमान् रामप्रियचिकीर्षया ।

Người em rực rỡ của Rāvaṇa đã đem mọi điều về Laṅkā do các đại thần biết được mà bẩm báo trọn vẹn với Rāma; rồi nhìn Rāma mắt như cánh sen, với lòng muốn làm đẹp ý Ngài, lại thưa tiếp lời sau.

Verse 21

कुबेरंतुयदाराम रावणःप्रत्ययुध्यत ।।।।षष्टिश्शतसहस्राणितदानिर्यान्तिरक्षसाः ।राक्रमेणवीर्येणतेजसासत्त्वगौरवात् ।।।।सदृशाय्येऽत्रदर्पेणरावणस्यदुरात्मनः ।

Hỡi Rāma, khi xưa Rāvaṇa giao chiến với Kubera, bấy giờ sáu mươi lần một trăm nghìn Dạ-xoa (Rākṣasa) kéo ra; chúng ngang với kẻ ác tâm Rāvaṇa về lòng kiêu mạn, và sánh cùng hắn về dũng lực, sức mạnh, hào quang uy nghi, cùng sự gan dạ bền bỉ.

Verse 22

कुबेरंतुयदाराम रावणःप्रत्ययुध्यत ।।6.37.21।।षष्टिश्शतसहस्राणितदानिर्यान्तिरक्षसाः ।राक्रमेणवीर्येणतेजसासत्त्वगौरवात् ।।6.37.22।।सदृशाय्येऽत्रदर्पेणरावणस्यदुरात्मनः ।

Hỡi Rāma, khi Rāvaṇa tấn công Kubera, bấy giờ sáu mươi lần một trăm nghìn Dạ-xoa (Rākṣasa) liền xuất phát; chúng bằng hắn về kiêu mạn, và sánh với hắn về dũng mãnh, khí lực, ánh uy quang và sự cứng cỏi.

Verse 23

अत्रमन्युर्नकर्तव्योरोषयेत्वांनभीषये ।।।।समर्थोह्यसिवीर्येणसुराणामपिनिग्रहे ।

Trong việc này, xin chớ khởi sân hận. Ta nói không phải để chọc giận hay làm ngươi khiếp sợ; bởi với dũng lực của ngươi, ngươi đủ sức chế phục cả chư thiên.

Verse 24

तद्भवांश्चतुरङ्गेणबलेनमहातावृतः ।।।।व्यूह्येदंवानरानीकंनिर्मथिष्यतिरावणम् ।

Vậy ngài, được bao bọc bởi đại quân bốn binh chủng hùng hậu, hãy bày trận cho đạo quân Vānara này; như thế ngài sẽ nghiền nát Rāvaṇa.

Verse 25

रावणावरजेवाक्यमेवंब्रुवतिराघवः ।।।।शत्रूणांप्रतिघातार्थमिदंवचनमब्रवीत् ।

Khi em của Rāvaṇa nói như vậy, Rāghava (Rāma) liền thốt lời này, nhằm đẩy lùi và tiêu diệt quân thù.

Verse 26

पूर्वद्वारेतुलङ्कायानीलोवानरपुङ्गवः ।।।।प्रहस्तप्रतियोद्धास्याद्वानरैर्बहुभिर्वृतः ।

Tại cửa Đông của Laṅkā, Nīla—bậc anh hùng tối thượng trong loài Vānara—hãy đứng sẵn giao chiến với Prahasta, được vây quanh bởi vô số chiến sĩ Vānara.

Verse 27

अङ्गदोवालिपुत्रस्तुबलेनमहतावृतः ।।।।दक्षिणेबाधतांद्वारेमहापार्श्वमहोदरौ ।

Còn Aṅgada, con của Vāli, được một đại quân bao quanh, hãy dồn sức công kích nơi cửa Nam, đối chiến với Mahāpārśva và Mahodara.

Verse 28

हनुमान्पश्चिमद्वारंनिपीड्यपवनात्मजः ।।।।प्रविशत्वप्रमेयात्माबहुभिःकपिभिर्वृतः ।

Hãy để Hanumān—con của Thần Gió, oai lực khôn lường—siết chặt cửa Tây và tiến vào, được nhiều chiến sĩ Vānara vây quanh.

Verse 29

दैत्यदावनसङ्घानामृषीणांचमहात्मनाम् ।।।।विप्रकारप्रियःक्षुद्रोवरदानबलान्वितः ।परिक्रमतियःसर्वान्लोकान्सन्तापयन्प्रजाः ।।।।तस्याहंराक्षसेन्द्रस्यस्वयमेववधेधृतः ।उत्तरंनगरद्वारमहंसौमित्रिणासह ।।।।निपीड्याभिप्रवेक्ष्यामिसबलोयत्ररावणः ।

Chúa tể Rākṣasa ấy—hèn kém, ưa làm hại kẻ khác, lại nhờ sức mạnh của các ân phúc mà kiêu cường—đang gieo khổ cho muôn dân khắp các thế giới, đến cả các đoàn Daitya, Dānava và những bậc đại thánh hiền. Ta tự mình đã quyết chí diệt trừ Rākṣasa vương ấy. Ta sẽ cùng Saumitri (Lakṣmaṇa) và toàn quân siết chặt rồi xông vào cửa Bắc của thành, nơi Rāvaṇa đang ở.

Verse 30

दैत्यदावनसङ्घानामृषीणांचमहात्मनाम् ।।6.37.29।।विप्रकारप्रियःक्षुद्रोवरदानबलान्वितः ।परिक्रमतियःसर्वान्लोकान्सन्तापयन्प्रजाः ।।6.37.30।।तस्याहंराक्षसेन्द्रस्यस्वयमेववधेधृतः ।उत्तरंनगरद्वारमहंसौमित्रिणासह ।।6.37.31।।निपीड्याभिप्रवेक्ष्यामिसबलोयत्ररावणः ।

Xin để vị chúa tể loài Vānara hùng mạnh, cùng vua loài gấu dũng mãnh, và cả người em của chúa tể Rākṣasa, đứng giữ vị trí trung tâm trong trận thế.

Verse 31

दैत्यदावनसङ्घानामृषीणांचमहात्मनाम् ।।6.37.29।।विप्रकारप्रियःक्षुद्रोवरदानबलान्वितः ।परिक्रमतियःसर्वान्लोकान्सन्तापयन्प्रजाः ।।6.37.30।।तस्याहंराक्षसेन्द्रस्यस्वयमेववधेधृतः ।उत्तरंनगरद्वारमहंसौमित्रिणासह ।।6.37.31।।निपीड्याभिप्रवेक्ष्यामिसबलोयत्ररावणः ।

Trong cuộc giao chiến này, các chiến sĩ Vānara chớ biến hiện hình người; xin lấy điều ấy làm ám hiệu nhận biết giữa đại quân Vānara của chúng ta.

Verse 32

वानरेन्द्रश्चबलवानृक्षराजश्चवीर्यवान् ।।।।राक्षसेन्द्रानुजश्चैवगुलोभवतुमध्यम: ।

Xin để vị chúa tể loài Vānara hùng mạnh, cùng vua loài gấu dũng mãnh, và cả người em của chúa tể Rākṣasa, đứng giữ vị trí trung tâm trong trận thế.

Verse 33

नचैवमानुषंरूपंकार्यंहरिभिराहवे ।।।।एषाभवतुसंङञान् युद्धेऽस्मिन् वानरेबले ।

Trong cuộc giao chiến này, các chiến sĩ Vānara chớ biến hiện hình người; xin lấy điều ấy làm ám hiệu nhận biết giữa đại quân Vānara của chúng ta.

Verse 34

वानराएवनश्चिह्नंस्वजनेऽस्मिन् भविष्यति ।।।।वयंतुमानुषेणैवसप्तयोत्प्यामहेपरान् ।अहमेषममभ्रात्रालक्ष्मणेनमहौजसौ ।।।।आत्मनापञ्चमश्चायंसखाममविभीषणः ।

Giữa người của ta, chính hình dạng Vānara sẽ là dấu hiệu nhận biết. Còn về chúng ta, bảy người sẽ lấy hình người mà giao chiến với quân thù—ta đây cùng người em hùng lực Lakṣmaṇa; và đứng bên ta như người thứ năm là bằng hữu của ta, Vibhīṣaṇa.

Verse 35

वानराएवनश्चिह्नंस्वजनेऽस्मिन् भविष्यति ।।6.37.34।।वयंतुमानुषेणैवसप्तयोत्प्यामहेपरान् ।अहमेषममभ्रात्रालक्ष्मणेनमहौजसौ ।।6.37.35।।आत्मनापञ्चमश्चायंसखाममविभीषणः ।

Nhưng chúng ta sẽ giao chiến với quân thù chỉ trong hình tướng loài người—tổng cộng bảy vị: chính ta, em trai dũng mãnh Lakṣmaṇa; và vị thứ năm, người bạn của ta đây, Vibhīṣaṇa.

Verse 36

सरामःकृत्यसिध्यर्थएवमुक्त्वाविभीषणम् ।।।।सुवेलारोहणेबुद्धिश्चकारमतिमान्मतिम् ।रमणीयतरंदृष्टवासुवेलस्यगिरेस्तटम् ।।।।

Rāma, bậc trí giả quyết thành tựu đại sự, nói như vậy với Vibhīṣaṇa rồi liền định ý lên núi Suvela; và khi thấy sườn núi Suvela đẹp đẽ vô ngần, Người tiến bước.

Verse 37

सरामःकृत्यसिध्यर्थएवमुक्त्वाविभीषणम् ।।6.37.36।।सुवेलारोहणेबुद्धिश्चकारमतिमान्मतिम् ।रमणीयतरंदृष्टवासुवेलस्यगिरेस्तटम् ।।6.37.37।।

Bấy giờ đức Rāma trí tuệ, thấy sườn núi Suvela đẹp lạ thường, liền khởi ý định lên núi ấy.

Verse 38

ततस्तुरामोमहताबलेनप्रच्छाद्यसर्वांपृथिवींमहात्मा ।प्रहृष्टरूपोऽभिजगामलङ्कांकृत्वामतिंसोऽरिवधेमहात्मा ।।।।

Sau đó, đấng đại hồn Rāma, lấy đại quân hùng mạnh phủ khắp mặt đất, tiến về Laṅkā; dung mạo rạng ngời hoan hỷ, kiên quyết lập chí diệt kẻ thù.