Sarga 66

Verse 1

तत: प्रभाते विमले कृतकर्मा नराधिप:।विश्वामित्रं महात्मानं आजुहाव सराघवम्।।1.66.1।।

Bấy giờ, khi rạng đông tinh khiết và trong sáng, đức vua—sau khi đã hoàn tất các nghi lễ thường nhật—kính thỉnh Đại Thánh Tâm Viśvāmitra, cùng với các bậc Rāghava.

Verse 2

तमर्चयित्वा धर्मात्मा शास्त्रदृष्टेन कर्मणा।राघवौ च महात्मानौ तदा वाक्यमुवाच ह।।1.66.2।।

Sau khi tôn kính Viśvāmitra bằng các nghi thức đúng như kinh điển, vị vua có tâm hướng về Dharma cũng kính lễ hai bậc đại hồn Rāghava, rồi cất lời nói.

Verse 3

भगवन् स्वागतं तेऽस्तु किं करोमि तवानघ।भवानाज्ञापयतु मामाज्ञाप्यो भवता ह्यहम्।।1.66.3।।

Bạch Thế Tôn, xin chào đón Ngài; ô bậc vô tội, con có thể làm gì cho Ngài? Xin Ngài truyền dạy, vì con thật sự là người phải vâng theo Ngài.

Verse 4

एवमुक्तस्स धर्मात्मा जनकेन महात्मना।प्रत्युवाच मुनिर्वीरं वाक्यं वाक्यविशारद:।।1.66.4।।

Được đại vương Janaka, bậc đại hồn, nói như vậy, vị hiền triết đức hạnh—tinh thông lời nói—đáp lại nhà vua anh hùng.

Verse 5

पुत्रौ दशरथस्येमौ क्षत्रियौ लोकविश्रुतौ।द्रुष्टुकामौ धनु श्श्रेष्ठं यदेतत्वयि तिष्ठति।।1.66.5।।

“Đây là hai hoàng tử, con của Daśaratha, những kṣatriya lừng danh khắp thế gian. Họ muốn được chiêm ngưỡng cây cung tối thượng mà ngài đang gìn giữ.”

Verse 6

एतद्दर्शय भद्रं ते कृतकामौ नृपात्मजौ।दर्शनादस्य धनुषो यथेष्टं प्रतियास्यत:।।1.66.6।।

Nguyện điều lành đến với ngài. Xin hãy cho hai vị hoàng tử được thấy cây cung này; chỉ cần chiêm ngưỡng nó, tâm nguyện viên mãn, họ sẽ tùy ý trở về.

Verse 7

एवमुक्तस्तु जनक: प्रत्युवाच महामुनिम्।श्रूयतामस्य धनुषो यदर्थमिह तिष्ठति।।1.66.7।।

Được thưa như vậy, vua Janaka liền đáp lời đại thánh nhân: “Xin hãy lắng nghe vì sao cây cung này được lưu giữ tại đây.”

Verse 8

देवरात इति ख्यातो निमेष्षष्ठो महीपति:।न्यासोऽयं तस्य भगवन् हस्ते दत्तो महात्मना।।1.66.8।।

“Bạch đấng tôn kính, xưa có một vị vua danh tiếng tên Devarāta, đời thứ sáu tính từ Nimi. Cây cung này, thưa Ngài, đã được Đại Thần (Śiva) trao phó vào tay ông.”

Verse 9

दक्षयज्ञवधे पूर्वं धनुरायम्य वीर्यवान्।रुद्रस्तु त्रिदशान् रोषात्सलीलमिदमब्रवीत्।।1.66.9।।

Thuở trước, khi lễ tế của Dakṣa bị hủy diệt, Rudra dũng mãnh giương cung; vì phẫn nộ, Ngài cất lời với chư Thiên—mà vẫn phảng phất một vẻ đùa nghiêm khốc.

Verse 10

यस्माद्भागार्थिनो भागान्नाकल्पयत मे सुरा:।वराङ्गाणि महार्हाणि धनुषा शातयामि व:।।1.66.10।।

“Vì các chư thiên—dẫu ham phần của mình—đã không phân cho ta phần đáng được trong lễ tế, ta sẽ dùng cây cung này chém đứt những chi thể mỹ lệ, quý báu của các ngươi!”

Verse 11

ततो विमनसस्सर्वे देवा वै मुनिपुङ्गव।प्रसादयन्ति देवेशं तेषां प्रीतोऽभवद्भव:।।1.66.11।।

Bấy giờ, ô bậc tối thượng trong các hiền sĩ, hết thảy chư thiên lòng buồn bã đều đến cầu xin làm vui lòng Đấng Chúa Tể chư thiên—Bhava (Śiva); và Ngài đã hoan hỷ với họ.

Verse 12

प्रीतियुक्तस्स सर्वेषां ददौ तेषां महात्मनाम्।तदेतद्देवदेवस्य धनूरत्नं महात्मन:। न्यासभूतं तदा न्यस्तमस्माकं पूर्व के विभो।।1.66.12।।

Vì hoan hỷ với tất cả, Ngài đã ban cho các bậc đại nhân ấy cây cung báu như châu ngọc của Devadeva vĩ đại (Śiva). Về sau, hỡi Đấng Tôn Chủ, bảo vật ấy được ký thác như thánh vật nơi tổ tiên chúng tôi.

Verse 13

अथ मे कृषत: क्षेत्रं लाङ्गूलादुत्थिता मया।क्षेत्रं शोधयता लब्धा नाम्ना सीतेति विश्रुता।।1.66.13।।

Về sau, khi ta đang cày ruộng và thanh tịnh hóa thửa đất, nàng từ lưỡi cày hiện lên trước ta; vì thế nàng được tìm thấy—vang danh với tên gọi Sītā.

Verse 14

भूतलादुत्थिता सा तु व्यवर्धत ममात्मजा।वीर्यशुल्केति मे कन्या स्थापितेयमयोनिजा।।1.66.14।।

Dẫu từ mặt đất mà sinh khởi, nàng vẫn lớn lên như ái nữ của ta. Trinh nữ ấy—không do thai tạng mà sinh—ta đã định rằng chỉ ai chứng tỏ dũng lực mới được cưới, lấy chiến công làm sính lễ.

Verse 15

भूतलादुत्थितां तां तु वर्धमानां ममात्मजाम्।वरयामासुरागम्य राजानो मुनिपुंगव।।1.66.15।।

Bạch bậc thánh hiền tối thượng, khi ái nữ của ta—sinh từ đất—ngày một trưởng thành, các vua chúa đã đến cầu hôn nàng.

Verse 16

तेषां वरयतां कन्यां सर्वेषां पृथिवीक्षिताम्।वीर्यशुल्केति भगवन् न ददामि सुतामहम्।।1.66.16।।

Dẫu hết thảy các bậc quân vương đều đến cầu hôn thiếu nữ ấy, bạch Đấng tôn kính, ta vẫn không gả con—vì giữ điều kiện rằng nàng chỉ thuộc về người chiến thắng bằng dũng lực đã được chứng minh.

Verse 17

ततस्सर्वे नृपतय स्समेत्य मुनिपुंगव।मिथिलामभ्युपागम्य वीर्यजिज्ञासवस्तदा।।1.66.17।।

Bấy giờ, bạch bậc hiền thánh tối thượng, tất cả các vua chúa hội tụ, tiến đến Mithilā, lòng khát khao thử thách sức mạnh của mình.

Verse 18

तेषां जिज्ञासमानानां वीर्यं धनुरुपाहृतम्।न शेकुर्ग्रहणे तस्य धनुषस्तोलनेऽपि वा।।1.66.18।।

Khi họ muốn thử sức mạnh của mình, cây cung được đem ra; nhưng họ chẳng thể nắm lấy, huống chi nhấc lên.

Verse 19

तेषां वीर्यवतां वीर्यमल्पं ज्ञात्वा महामुने ।प्रत्याख्याता नृपतयस्तन्निबोध तपोधन।।1.66.19।।

Thấy rõ sức lực của những kẻ tự phụ là nhỏ nhoi, bạch Đại Thánh hiền, ta đã khước từ các vua ấy; xin Ngài, bậc khổ hạnh, hãy thấu hiểu điều này.

Verse 20

तत: परमकोपेन राजानो नृपपुङ्गव।न्यरुंधन्मिथिलां सर्वे वीर्यसंदेहमागता:।।1.66.20।।

Bấy giờ, hỡi bậc vương thượng trong các vua, các chư vương kia vì cơn thịnh nộ dữ dội, lòng còn ngờ vực sức mình, liền kéo đến vây bủa khắp Mithilā.

Verse 21

आत्मानमवधूतं ते विज्ञाय नृपपुङ्गवा:।रोषेण महताऽऽविष्टा: पीडयन्मिथिलां पुरीम्।।1.66.21।।

Những bậc vương giả ấy, biết mình bị khinh miệt, liền bị cơn phẫn nộ lớn chiếm giữ, bắt đầu áp bức thành Mithilā.

Verse 22

ततस्संवत्सरे पूर्णे क्षयं यातानि सर्वश:।साधनानि मुनिश्रेष्ठ ततोऽहं भृशदु:खित:।।1.66.22।।

Khi trọn một năm đã qua, bạch bậc đại hiền, mọi nguồn lực khắp nơi đều cạn kiệt; bấy giờ ta vô cùng sầu khổ.

Verse 23

ततो देवगणान् सर्वान् तपसाऽहं प्रसादयम्।ददुश्च परमप्रीता श्चतुरङ्गबलं सुरा:।।1.66.23।।

Rồi ta dùng khổ hạnh mà làm cho hết thảy thiên chúng hoan hỷ; chư thiên vô cùng vui mừng, ban cho ta một đạo quân tứ binh.

Verse 24

ततो भग्ना नृपतयो हन्यमाना दिशो ययु:।अवीर्या वीर्यसन्दिग्धा स्सामात्या: पापकर्मण:।।1.66.24।।

Bấy giờ các vua kia—kẻ làm điều ác—bị đánh bại, tinh thần tan nát, cùng các đại thần chạy trốn tứ phương; dũng khí tiêu tan, võ lực tự nghi.

Verse 25

तदेतन्मुनिशार्दूल धनु: परमभास्वरम्।रामलक्ष्मणयोश्चापि दर्शयिष्यामि सुव्रत।।1.66.25।।

Vì vậy, hỡi bậc thánh hiền như hổ giữa các ẩn sĩ, người kiên trì giới nguyện, ta sẽ cho Rāma và Lakṣmaṇa cũng được chiêm ngưỡng cây cung rực sáng tối thượng ấy.

Verse 26

यद्यस्य धनुषो राम: कुर्यादारोपणं मुने।सुतामयोनिजां सीतां दद्यां दाशरथेरहम्।।1.66.26।।

Bạch hiền giả, nếu Rāma có thể nâng lên và giương dây cây cung này, thì con sẽ gả ái nữ Sītā—đấng sinh ra không do người mẹ phàm tục—cho hoàng tử của Daśaratha.