Sarga 40

Verse 1

.देवतानां वचश्श्रुत्वा भगवान्वै पितामह:।प्रत्युवाच सुसन्त्रस्तान्कृतान्तबलमोहितान्।।।।

Nghe lời chư Thiên—đang run sợ và mê mờ trước sức mạnh áp đảo của Định mệnh—Đấng Thế Tôn, Tổ Phụ Brahmā, liền đáp lời các vị.

Verse 2

यस्येयं वसुधा कृत्स्ना वासुदेवस्य धीमत:।कापिलं रूपमास्थाय धारयत्यनिशं धराम्।।।।तस्य कोपाग्निना दग्धा भविष्यन्ति नृपात्मजा:।

Toàn thể địa cầu này thuộc về đấng trí tuệ Vāsudeva; Ngài mang hình Kapila mà không ngừng nâng đỡ cõi đất. Bởi ngọn lửa phẫn nộ của Ngài, các hoàng tử ấy sẽ bị thiêu đốt.

Verse 3

पृथिव्याश्चापि निर्भेदोऽदृष्ट एव सनातन:।।।।सगरस्य च पुत्राणां विनाशोऽदीर्घजीविनाम्।

Sự nứt vỡ của mặt đất cũng đã được định bởi số mệnh từ thuở muôn đời; và sự diệt vong của các con vua Sagara—những kẻ không được định phần thọ lâu—cũng vậy.

Verse 4

पितामहवचश्श्रुत्वा त्रयस्त्रिंशदरिन्दम।।।।देवा: परमसंहृष्टा: पुनर्जग्मुर्यथागतम्।

Hỡi bậc hàng phục kẻ thù, nghe lời của Đấng Tổ Phụ (Phạm Thiên Brahmā), chư thiên ba mươi ba vị vô cùng hoan hỷ, rồi trở về theo đúng con đường đã đến.

Verse 5

सगरस्य च पुत्राणां प्रादुरासीन्महात्मनाम्।।।।पृथिव्यां भिद्यमानायां निर्घातसमनिस्वन:।

Khi mặt đất bị những người con đại hùng của Sagara bổ toạc, liền vang dậy một tiếng rền như sấm sét giáng nổ.

Verse 6

ततो भित्वा महीं सर्वे कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम्।।।।सहिता स्सगरास्सर्वे पितरं वाक्यमब्रुवन्।0

Rồi, sau khi xé rách lòng đất và đi nhiễu quanh một cách cung kính, tất cả các con của Sagara đồng lòng thưa với phụ vương những lời này.

Verse 7

परिक्रान्ता मही सर्वा सत्त्ववन्तश्च सूदिता:।।।।देवदानवरक्षांसि पिशाचोरगकिन्नरा:।न च पश्यामहेऽश्वं तमश्वहर्तारमेव च।।।।किं करिष्याम भद्रं ते बुद्धिरत्र विचार्यताम्।

“Chúng con đã lùng khắp cõi đất, và nhiều loài hữu tình hùng mạnh đã bị tiêu diệt—chư thiên, dānavas, rākṣasas, piśācas, nāgas và kinnaras. Thế nhưng chúng con chẳng thấy con ngựa ấy, cũng chẳng thấy kẻ trộm ngựa. Nay phải làm sao? Cầu phúc lành đến với phụ vương—xin phụ vương suy xét và quyết định việc này.”

Verse 8

परिक्रान्ता मही सर्वा सत्त्ववन्तश्च सूदिता:।।1.40.7।।देवदानवरक्षांसि पिशाचोरगकिन्नरा:।न च पश्यामहेऽश्वं तमश्वहर्तारमेव च।।1.40.8।।किं करिष्याम भद्रं ते बुद्धिरत्र विचार्यताम्।

“Chúng con đã lùng khắp cõi đất và tiêu diệt nhiều loài hữu tình hùng mạnh—chư thiên, dānavas, rākṣasas, piśācas, nāgas và kinnaras; nhưng vẫn chẳng thấy con ngựa ấy, cũng chẳng thấy kẻ trộm ngựa. Nay phải làm sao? Cầu phúc lành đến với phụ vương—xin phụ vương suy xét kỹ và quyết định.”

Verse 9

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा पुत्राणां राजसत्तम:।।।।समन्युरब्रवीद्वाक्यं सगरो रघुनन्दन।

Hỡi Rāma, nghe lời ấy của các con, vua Sagara—bậc tối thượng trong hàng quân vương—liền đáp lại, cơn phẫn nộ dâng trào.

Verse 10

भूय: खनत भद्रं वो निर्भिद्य वसुधातलम्।।।।अश्वहर्तारमासाद्य कृतार्थाश्च निवर्तथ।

“Hãy đào nữa—nguyện điều lành đến với các ngươi—rẽ mặt đất ra; gặp được kẻ trộm ngựa rồi, khi việc đã thành, hãy trở về.”

Verse 11

पितुर्वचनमासाद्य सगरस्य महात्मन:।।।।षष्टि: पुत्रसहस्राणि रसातलमभिद्रवन्।

Nhận mệnh lệnh của phụ vương Sagara, bậc đại hồn, sáu vạn người con liền lao thẳng xuống Rasātala, cõi hạ giới.

Verse 12

खन्यमाने ततस्तस्मिन् ददृशु: पर्वतोपमम्।।।।दिशागजं विरूपाक्षं धारयन्तं महीतलम्।

Khi họ đào bới nơi ấy sâu thêm, họ trông thấy Virūpākṣa, voi trấn phương, mắt dị tướng, to lớn như núi, đang nâng đỡ mặt đất.

Verse 13

सपर्वतवनां कृत्स्नां पृथिवीं रघुनन्दन।।।।शिरसा धारयामास विरूपाक्षो महागज:।

Hỡi Raghunandana, đại tượng Virūpākṣa đã dùng đầu mình nâng đỡ toàn cõi địa cầu, cùng hết thảy núi non và rừng thẳm.

Verse 14

यदा पर्वणि काकुत्स्थ विश्रमार्थं महागज:।।।।खेदाच्चालयते शीर्षं भूमिकम्पस्तदाभवेत्।

Hỡi Rāma dòng Kakutstha, vào những ngày trai giới theo kỳ tiết, khi đại tượng vì mỏi mệt muốn nghỉ mà lắc đầu, thì khi ấy mặt đất liền rung chuyển thành địa chấn.

Verse 15

तं ते प्रदक्षिणं कृत्वा दिशापालं महागजम्।।।।मानयन्तो हि ते राम जग्मुर्भित्त्वा रसातलम्।

Hỡi Rāma, họ kính lễ đại tượng ấy—vị hộ phương của một phương—rồi đi nhiễu quanh theo chiều phải; đoạn họ xé rách lòng đất mà đi xuống Rasātala.

Verse 16

तत: पूर्वां दिशं भित्त्वा दक्षिणां बिभिदु: पुन:।।।।दक्षिणस्यामपि दिशि ददृशुस्ते महागजम्।महापद्मं महात्मानं सुमहत्पर्वतोपमम्।।।।शिरसा धारयन्तं ते विस्मयं जग्मुरुत्तमम्।

Rồi họ phá vỡ phương Đông, lại tiếp tục đục xuyên sang phương Nam. Ngay tại phương Nam, họ thấy đại tượng Mahāpadma, bậc đại hồn, to lớn như núi, lấy đầu nâng giữ cõi đất; thấy vậy, họ kinh ngạc tột bậc.

Verse 17

तत: पूर्वां दिशं भित्त्वा दक्षिणां बिभिदु: पुन:।।1.40.16।।दक्षिणस्यामपि दिशि ददृशुस्ते महागजम्।महापद्मं महात्मानं सुमहत्पर्वतोपमम्।।1.40.17।।शिरसा धारयन्तं ते विस्मयं जग्मुरुत्तमम्।

Rồi họ phá vỡ phương Đông, lại tiếp tục đục xuyên sang phương Nam. Ngay tại phương Nam, họ thấy đại tượng Mahāpadma, bậc đại hồn, to lớn như núi, lấy đầu nâng giữ cõi đất; thấy vậy, họ kinh ngạc tột bậc.

Verse 18

तत: प्रदक्षिणं कृत्वा सगरस्य महात्मन:।।।।षष्टि: पुत्रसहस्राणि पश्चिमां बिभिदुर्दिशम्।

Bấy giờ, sáu vạn người con của bậc đại hồn Sagara, sau khi làm lễ nhiễu quanh để tỏ lòng tôn kính, đã phá vỡ mà tiến vào phương Tây.

Verse 19

पश्चिमायामपि दिशि महान्तमचलोपमम्।।।।दिशागजं सौमनसं ददृशुस्ते महाबला:।

Ở phương Tây nữa, các bậc dũng lực ấy trông thấy voi trấn phương tên Saumanasa, vĩ đại như núi non sừng sững.

Verse 20

तं ते प्रदक्षिणं कृत्वा पृष्ट्वा चापि निरामयम्।खनन्त स्समुपक्रान्ता दिशं हैमवतीं तत:।।।।

Họ vòng quanh Ngài theo nghi lễ, lại hỏi thăm an khang; rồi tiếp tục tiến bước, vẫn đào bới, hướng về phương Bắc—phía dãy Hi-mã-lạp-sơn.

Verse 21

उत्तरस्यां रघुश्रेष्ठ ददृशुर्हिमपाण्डुरम्।।।।भद्रं भद्रेण वपुषा धारयन्तं महीमिमाम्।

Hỡi bậc tối thắng của dòng Raghu, ở phương Bắc họ thấy voi Bhadra, trắng như tuyết, với thân tướng cát tường đang nâng đỡ cõi đất này.

Verse 22

समालभ्य तत स्सर्वे कृत्वा चैनं प्रदक्षिणम्।।।।षष्टि: पुत्रसहस्राणि बिभिदुर्वसुधातलम्।

Bấy giờ tất cả—sáu vạn người con—chạm tay vào Ngài, rồi vòng quanh theo nghi lễ; họ phá vỡ mặt đất và tiến sâu xuống dưới.

Verse 23

तत: प्रागुत्तरां गत्वा सागरा: प्रथितां दिशम्।।।।रोषादभ्यखनन् सर्वे पृथिवीं सगरात्मजा:।

Bấy giờ, tiến về phương đông-bắc lừng danh nơi biển cả, tất thảy các con của Sagara vì cơn phẫn nộ mà đồng loạt đào xới lòng đất.

Verse 24

ते तु सर्वे महात्मानो भीमवेगा महाबला:।।।।ददृशु: कपिलं तत्र वासुदेवं सनातनम्।हयं च तस्य देवस्य चरन्तमविदूरत:।।।।प्रहर्षमतुलं प्राप्तास्सर्वे ते रघुनन्दन।

Nhưng tất cả những bậc đại hồn ấy—nhanh như bão tố, sức mạnh phi thường—đã thấy tại đó hiền thánh Kapila, Vāsudeva vĩnh cửu; và không xa, họ thấy con ngựa của vị Thần ấy đang thong thả gặm cỏ. Ôi Raghunandana, ai nấy đều tràn ngập niềm hoan hỷ vô song.

Verse 25

ते तु सर्वे महात्मानो भीमवेगा महाबला:।।1.40.24।।ददृशु: कपिलं तत्र वासुदेवं सनातनम्।हयं च तस्य देवस्य चरन्तमविदूरत:।।1.40.25।।प्रहर्षमतुलं प्राप्तास्सर्वे ते रघुनन्दन।

Tất cả những bậc đại hồn, nhanh như gió dữ và hùng lực ấy—các con của Sagara—đã thấy tại đó Kapila, Vāsudeva muôn đời; và gần bên, họ thấy con ngựa của vị Thần đang gặm cỏ. Ôi Raghunandana, ai nấy đều dâng trào niềm hoan hỷ không gì sánh được.

Verse 26

ते तं हयवरं ज्ञात्वा क्रोधपर्याकुलेक्षणा:।।।।खनित्रलाङ्गलधरा नानावृक्षशिलाधरा:।अभ्यधावन्त सङ्क्रुद्धास्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रुवन्।।।।

Nhận ra con tuấn mã ấy, mắt họ rối loạn vì giận dữ; tay cầm cuốc xẻng và cày bừa, lại mang theo đủ thứ cây và đá, họ phóng tới trong cơn thịnh nộ, miệng hô: “Dừng lại! Dừng lại!”

Verse 27

ते तं हयवरं ज्ञात्वा क्रोधपर्याकुलेक्षणा:।।1.40.26।।खनित्रलाङ्गलधरा नानावृक्षशिलाधरा:।अभ्यधावन्त सङ्क्रुद्धास्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रुवन्।।1.40.27।।

Nhận ra con tuấn mã bậc nhất, mắt họ bị cơn giận làm chao đảo; mang cuốc xẻng và cày bừa, lại vác cây đá đủ loại, họ giận dữ lao tới, kêu lớn: “Dừng lại! Dừng lại!”

Verse 28

अस्माकं त्वं हि तुरगं यज्ञीयं हृतवानसि।दुर्मेधस्त्वं हि सम्प्राप्तान् विद्धि नस्सगरात्मजान् ।।।।

Ngươi quả đã cướp mất con tuấn mã tế tự của chúng ta. Hỡi kẻ tâm trí tà ác, hãy biết: chúng ta đến đây chính là các con của vua Sagara.

Verse 29

श्रुत्वा तु वचनं तेषां कपिलो रघुनन्दन।रोषेण महताऽऽविष्टो हुङ्कारमकरोत्तदा।।।।

Nghe lời họ, hiền giả Kapila—hỡi Raghunandana—bị cơn phẫn nộ lớn bao trùm, liền phát ra tiếng “hūṃ” dữ dội.

Verse 30

ततस्तेनाप्रमेयेन कपिलेन महात्मना।भस्मराशीकृतास्सर्वे काकुत्स्थ सगरात्मजा:।।।।

Rồi sau đó, hỡi Kakutstha, tất cả các con của Sagara đều bị đại hồn Kapila—đấng uy lực không thể lường—thiêu thành những đống tro tàn.