Sarga 89

Verse 1

उष्य रात्रिं तु तत्रैव गङ्गाकूले स राघवः।भरतः काल्यमुत्थाय शत्रुघ्नमिदमब्रवीत्।।।।

Đêm ấy, ngay tại bờ sông Hằng—chính nơi Rāghava từng dừng chân—Bharata nghỉ lại. Đến rạng đông, chàng thức dậy và nói với Satrughna những lời này.

Verse 2

शत्रुघ्नोत्तिष्ठ किं शेषे निषादाधिपतिं गुहम्।शीघ्रमानय भद्रं ते तारयिष्यति वाहिनीम्।।।।

“Śatrughna, hãy đứng dậy—sao còn ngủ? Mau đi mời Guha, chúa tể dân Niṣāda. Nguyện phúc lành đến với ngươi; người ấy sẽ giúp đưa đại quân vượt qua.”

Verse 3

जागर्मि नाहं स्वपिमि तमेवाऽर्यं विचिन्तयन्।इत्येवमब्रवीद्भ्रात्ता शत्रुघ्नोऽपि प्रचोदितः।।।।

Được Bharata thúc giục, Śatrughna đáp: “Ta không ngủ; ta đang thức, lòng chỉ suy niệm bậc trưởng thượng cao quý ấy—Rāma.”

Verse 4

इति संवदतोरेवमन्योन्यं नरसिंहयोः।आगम्य प्राञ्जलिः काले गुहो भरतमब्रवीत्।।।।

Khi hai bậc anh hùng như sư tử ấy còn đang đối đáp, Guha đúng lúc đến nơi, chắp tay cung kính thưa với Bharata.

Verse 5

कच्चित्सुखं नदीतीरेऽवात्सीः काकुत्स्थ शर्वरीम्।कच्चित्ते सह सैन्यस्य तावत्सर्वमनामयम्।।।।

Guha hỏi: “Hỡi hậu duệ Kakutstha, đêm qua ngài ở bờ sông có được an lành chăng? Và ngài cùng quân đội, mọi sự đều vô bệnh vô ưu chứ?”

Verse 6

गुहस्य वचनं श्रुत्वा तत्तु स्नेहादुदीरितम्।रामस्यानुवशो वाक्यं भरतोऽपीदमब्रवीत्।।।।

Nghe lời Guha thốt ra từ lòng thân ái, Bharata—luôn thuận theo lời Rāma—liền đáp lại như sau.

Verse 7

सुखा न श्शर्वरी राजन् पूजिताश्चापि ते वयम्।गङ्गां तु नौभिर्बह्वीभिर्दाशास्सन्तारयन्तु नः।।।।

Bharata thưa: “Tâu Đại vương, đêm qua chúng tôi được an ổn, lại được ngài tiếp đãi trọng hậu. Nay xin cho các người chài dùng nhiều thuyền đưa chúng tôi vượt sông Hằng.”

Verse 8

ततो गुह स्सन्त्वरितं श्रुत्वा भरतशासनम्।प्रति प्रविश्य नगरं तं ज्ञातिजनमब्रवीत्।।।।

Bấy giờ Guha nghe lệnh Bharata, liền vội vã vào trong xóm thành, rồi nói với bà con quyến thuộc của mình.

Verse 9

उत्तिष्ठत प्रबुध्यध्वं भद्रमस्तु च वस्सदा।नाव स्समनुकर्षध्वं तारयिष्याम वाहिनीम्।।।।

Hãy đứng dậy, hãy tỉnh giấc; nguyện các ngươi luôn được cát tường. Hãy kéo thuyền xuống nước; ta sẽ đưa toàn quân vượt qua.

Verse 10

ते तथोक्ता स्समुत्थाय त्वरिता राजशासनात्।पञ्चनावां शतान्याशु समानिन्युस्समन्ततः।।।।

Nghe lệnh như vậy, họ lập tức đứng dậy; vâng theo vương mệnh, họ vội vã tức thì điều đến năm trăm chiếc thuyền từ khắp bốn phương.

Verse 11

अन्या स्स्वस्तिकविज्ञेया महाघंटाधरा वराः।शोभमानाः पताकाभिर्युक्तवातास्सुसंहताः।।।।

“Rồi những chiếc thuyền thượng hạng khác cũng được đưa đến—loại gọi là ‘Svastika’: đóng chắc bền, rực rỡ cờ phướn, có buồm căng gió, và treo những đại linh vang dội.”

Verse 12

तत स्स्वस्तिकविज्ञेयां पाण्डुकम्बलसंवृताम्।सनन्दिघोषां कल्याणीं गुहो नावमुपाहरत्।।।।

Bấy giờ Guha dâng lên một chiếc thuyền cát tường, gọi là ‘Svastika’, phủ vải trắng, vang lên những âm thanh êm dịu, tốt lành.

Verse 13

तामारुरोह भरतश्शत्रुघ्नश्च महाबलः।कौसल्या च सुमित्रा च याश्चान्या राजयोषितः।।।।पुरोहितश्च तत्पूर्वं गुरवो ब्राह्मणाश्च ये।अनन्तरं राजदारास्तदैव शकटापणाः।।।।

Vị tế sư của hoàng tộc cùng các bậc trưởng lão—những bậc đạo sư và các Bà-la-môn—lên thuyền trước. Kế đó Bharata và Śatrughna dũng mãnh bước lên, cùng với mẫu hậu Kauśalyā, Sumitrā và các cung phi hoàng gia khác; rồi đến các phi tần của vua và những xe chở lương nhu.

Verse 14

तामारुरोह भरतश्शत्रुघ्नश्च महाबलः।कौसल्या च सुमित्रा च याश्चान्या राजयोषितः।।2.89.13।।पुरोहितश्च तत्पूर्वं गुरवो ब्राह्मणाश्च ये।अनन्तरं राजदारास्तदैव शकटापणाः।।2.89.14।।

Vị tế sư của hoàng tộc cùng các bậc trưởng lão—những bậc đạo sư và các Bà-la-môn—lên thuyền trước. Kế đó Bharata và Śatrughna dũng mãnh bước lên, cùng với mẫu hậu Kauśalyā, Sumitrā và các cung phi hoàng gia khác; rồi đến các phi tần của vua và những xe chở lương nhu.

Verse 15

आवासमादीपयतां तीर्थं चाप्यवगाहताम्।भाण्डानि चाददानानां घोषस्त्रिदिवमस्पृशत्।।।।

Kẻ thì đốt lửa nơi lều trại tạm, kẻ thì xuống bến vượt ở chỗ cạn, kẻ lại khuân vác đồ đạc; tiếng ồn náo của công việc ấy dâng lên như chạm tới cõi trời.

Verse 16

पताकिन्यस्तु ता नावस्स्वयं दाशैरधिष्ठिताः।वहन्त्यो जनमारूढं तदा सम्पेतुराशुगाः।।।।

Những chiếc thuyền ấy treo cờ phướn, do chính các người chài điều khiển; bấy giờ chúng rẽ nước lao nhanh, chở theo đoàn người đã lên thuyền.

Verse 17

नारीणामभिपूर्णा स्तु काश्चित् काश्चिच्च वाजिनाम्।काश्चिदत्र वहन्ति स्म यानयुग्यं महाधनम्।।।।

Có thuyền chật đầy phụ nữ; có thuyền chở ngựa; lại có thuyền chở súc vật kéo xe, cùng với của cải lớn lao.

Verse 18

ता स्स्म गत्वा परं तीरमवरोप्य च तं जनम्।निवृत्ताः काण्डचित्राणि क्रियन्ते दाशबन्धुभिः।।।।

Đến bờ bên kia, thả người xuống xong, các thuyền lại quay về; và những người chài phô bày tài nghệ, khiến thuyền lướt đi thành những đường nét, thế xoay khéo léo.

Verse 19

सवैजयन्तास्तु गजा गजारोहप्रचोदिताः।तरन्त स्स्म प्रकाशन्ते सध्वजा इव पर्वताः।।।।

Những voi chiến, trang hoàng cờ phướn chiến thắng, được kỵ tượng thúc giục, lội qua dòng nước, rực sáng như núi cao đội cờ.

Verse 20

नावस्त्वारुरुहुश्चान्ये प्लवैस्तेरु स्तथापरे।अन्ये कुम्भघटैस्तेरुरन्येतेरुश्च बाहुभिः।।।।

Có người lên được thuyền; kẻ khác vượt qua bằng bè; lại có người bám vào những chum vại lớn mà qua sông; còn có người tự dùng đôi tay bơi sang.

Verse 21

सा पुण्या ध्वजिनी गङ्गां दाशैस्सन्तारिता स्वयम्।मैत्रे मुहूर्ते प्रययौ प्रयागवनमुत्तमम्।।।।

Đoàn quân cát tường ấy, được các người chài tự tay đưa qua sông Hằng, liền lên đường và đến vùng rừng thượng hạng của Prayāga vào giờ Maitra muhūrta.

Verse 22

आश्वासयित्वा च चमूं महात्मा निवेशयित्वा च यथोपजोषम्।द्रष्टुं भरद्वाजमृषिप्रवर्य मृत्विग्वृतस्सन्भरतः प्रतस्थे।।।।

Sau khi vỗ về và cho quân đội nghỉ ngơi, an trí họ theo ý muốn, Đại hồn Bharata—cùng các vị tế sư đi theo—liền lên đường đến yết kiến bậc thánh hiền tối thượng, Ṛṣi Bharadvāja.

Verse 23

स ब्राह्मणस्याऽश्रममभ्युपेत्य महात्मनो देवपुरोहितस्य।ददर्श रम्योटजवृक्षषण्डं महद्वनं विप्रवरस्य रम्यम्।।।।

Đến gần đạo tràng của vị Bà-la-môn đại hồn—Bharadvāja, bậc tế sư thiêng liêng—Bharata trông thấy một khu rừng lớn tuyệt đẹp, với những am thất duyên dáng và từng cụm cây xanh rợp mát.