Adhyaya 34

Verse 1

। भीष्म उवाच । कस्मिन्काले भगवता ब्रह्मणा लोककारिणा । यज्ञियैर्यष्टुमारब्धं तद्भवान्वक्तुमर्हति

Bhīṣma thưa: “Bạch Đấng Thế Tôn, Bhagavān Brahmā—đấng tạo tác các thế giới—đã khởi sự cử hành yajña theo nghi quỹ tế tự vào thời nào? Xin Ngài từ bi chỉ dạy.”

Verse 2

किं नामान ऋत्विजस्ते ब्रह्मणा ये प्रकल्पिताः । का च वै दक्षिणा तेषां दत्ता तेन महात्मना

Những vị tế sư (ṛtvij) được Phạm Thiên (Brahmā) bổ nhiệm ấy tên là gì? Và bậc đại tâm kia đã ban cho họ lễ vật dakṣiṇā (thù lao tế lễ) là gì?

Verse 3

यथाभूतं यथावृत्तं तथा त्वं मे प्रकीर्तय । सुमहत्कौतुकं जातं यज्ञं पैतामहं प्रति

Xin hãy kể cho ta đúng như đã có và đúng như đã xảy ra. Trong lòng ta dấy lên niềm hiếu kỳ rất lớn về lễ tế tổ tiên (paitāmaha yajña).

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । पूर्वमेव मया ख्यातं यदा स्वायंभुवो मनुः । सृष्ट्वा प्रजापतीन्सर्वानुक्तः सृष्टिं कुरुष्व वै

Pulastya nói: Ta đã thuật lại từ trước rằng khi Svāyambhuva Manu, sau khi tạo dựng hết thảy các Prajāpati, liền được truyền dạy: “Hãy thực sự tiến hành công cuộc sáng tạo.”

Verse 5

स्वयं तु पुष्करं गत्वा यज्ञस्याहृत्य विस्तरम् । ससंभारान्समानाय्य वह्न्यगारे स्थितोभवत्

Rồi chính ngài đến Puṣkara, mang về đầy đủ mọi nghi trượng của lễ tế; gom đủ các vật dụng cần thiết, ngài an trụ trong agni-gṛha, nơi thờ lửa thiêng.

Verse 6

गायंति नित्यं गंधर्वा नृत्यंत्यप्सरसां गणाः । ब्रह्मोद्गाता होताध्वर्युश्चत्वारो यज्ञवाहकाः

Các Gandharva luôn cất tiếng ca, và đoàn Apsaras múa vũ. Brahmā, Udgātṛ, Hotṛ và Adhvaryu—bốn vị ấy là những người nâng đỡ và đưa lễ tế tiến hành.

Verse 7

एकैकस्य त्रयश्चान्ये परिवाराः स्वयंकृताः । ब्रह्मा च ब्रह्मणाच्छंसी पोता चाग्नीध्र एव च

Với mỗi vị, lại có ba người tùy tùng tự nguyện đảm nhiệm: Brahmā; Brahmanācchaṃsī (người tụng ca tán dương Brahman); Potā (chức tư tế trong lễ tế yajña); và cả Agnīdhra nữa.

Verse 8

आन्वीक्षिकी सर्वविद्या ब्राह्मी ह्येषा चतुष्टयी । उद्गाता च प्रत्युद्गाता प्रतिहर्ता सुब्रह्मण्यः

Ānvīkṣikī—khoa học khảo cứu và lý luận—là nền tảng phổ quát của mọi tri thức; quả thật đây là kỷ luật Brahmī bốn phần: Udgātṛ, Pratyudgātṛ, Pratihartṛ và Subrahmaṇya.

Verse 9

चतुष्टयी द्वितीयैषा तूद्गातुश्च प्रकीर्तिता । होता च मैत्रावरुणस्तथाऽच्छावाक एव च

Đây được xưng tụng là bộ bốn thứ hai thuộc về Udgātṛ; tức Hotṛ, Maitrāvaruṇa, và cả Acchāvāka nữa.

Verse 10

ग्रावस्तुच्च चतुर्थोत्र तृतीया च चतुष्टयी । अध्वर्युश्च प्रतिष्ठाता नेष्टोन्नेता तथैव च

Ở đây, vị thứ tư là Grāvastut; và đây là bộ bốn thứ ba. Lại có Adhvaryu, Pratiṣṭhātṛ, Neṣṭṛ, và Unnetṛ nữa.

Verse 11

चतुष्टयी चतुर्थ्येषा प्रोक्ता शंतनुनंदन । एते वै षोडश प्रोक्ता ऋत्विजो वेदचिंतकैः

Hỡi con của Śantanu, bộ bốn thứ tư này cũng đã được trình bày. Như vậy, các bậc tư duy theo Veda đã tuyên bố mười sáu vị ṛtvij—những tư tế chủ lễ.

Verse 12

शतानि त्रीणि षष्टिश्च यज्ञाः सृष्टाः स्वयंभुवा । एतांश्चैतेषु सर्वेषु प्रवदंति सदा द्विजान्

Svayaṃbhū (Phạm Thiên) đã thiết lập ba trăm sáu mươi lễ tế yajña. Trong tất cả các yajña ấy, các bậc dvija (Bà-la-môn) luôn tụng đọc và giảng giải những giới luật thánh của Veda.

Verse 13

सदस्यं केचिदिच्छंति त्रिसामाध्वर्युमेव च । ब्रह्माणं नारदं चक्रे ब्राह्मणाच्छंसि गौतमम्

Có người mong có vị tế sư Sadasya, lại muốn vị Adhvaryu tinh thông ba khúc tụng Sāman. Nārada đã cử Phạm Thiên làm Brahman-tế sư, và cử Gautama làm Brāhmaṇācchaṃsin.

Verse 14

देवगर्भं च पोतारमाग्नीध्रं चैव देवलम् । उद्गातांगिरसः प्रत्युद्गाता च पुलहस्तथा

Lại có Devagarbha và Potāra, Āgnīdhra và Devala; cùng Udgātā Āṅgirasa, Pratyudgātā, và Pulaha cũng vậy.

Verse 15

नारायणः प्रतिहर्ता सुब्रह्मण्योत्रिरुच्यते । तस्मिन्यज्ञे भृगुर्होता वसिष्ठो मैत्र एव च

Trong lễ yajña ấy, Nārāyaṇa làm pratihartṛ, vị tế sư đáp ứng. Atri được nói là tế sư Subrahmaṇya. Ngay trong yajña đó, Bhṛgu làm Hotṛ, và Vasiṣṭha cùng Maitra cũng hiện diện.

Verse 16

अच्छावाकः क्रतुः प्रोक्तो ग्रावस्तुच्च्यवनस्तथा । पुलस्त्योद्ध्वर्युरेवासीत्प्रतिष्ठाता च वै शिबिः

Người ta nói Kratu làm tế sư Acchāvāka, và Cyavana làm Grāvastut. Pulastya quả thật là Adhvaryu, còn Śibi là người thiết lập và an định nghi lễ yajña.

Verse 17

बृहस्पतिस्तत्र नेष्टा उन्नेता शांशपायनः । धर्मः सदस्यस्तत्रासीत्पुत्रपौत्रसहायवान्

Tại đó, Bṛhaspati đảm nhiệm vai neṣṭā, vị tế sư chủ lễ, còn Śāṃśapāyana làm unnetā, người dẫn đạo. Dharma cũng hiện diện trong hội chúng như một thành viên, được con cháu nâng đỡ.

Verse 18

भरद्वाजः शमीकश्च पुरुकुत्सो युगंधरः । एनकस्तीर्णकश्चैव केशः कुतप एव च

Bharadvāja và Śamīka; Purukutsa và Yugaṃdhara; cùng với Enaka, Tīrṇaka, Keśa và Kutapa nữa.

Verse 19

गर्गो वेदशिराश्चैव त्रिसामाद्ध्वर्यवः कृताः । कण्वादयस्तथा चान्ये मार्कंडो गंडिरेव च

Garga, Vedaśiras và các vị tế sư Adhvaryu của Tri-sāman được bổ nhiệm; cũng vậy, Kaṇva và những vị khác—gồm cả Mārkaṇḍa và Gaṇḍira nữa.

Verse 20

पुत्रपौत्रसमेताश्च सशिष्याः सहबांधवाः । कर्माणि तत्र कुर्वाणा दिवानिशमतंद्रिताः

Cùng với con cháu, với đệ tử và quyến thuộc, các vị thực hành mọi phận sự tại đó—liên tục ngày đêm, không hề biếng trễ.

Verse 21

मन्वंतरे व्यतीते तु यज्ञस्यावभृथोभवत् । दक्षिणा ब्रह्मणे दत्ता प्राची होतुस्तु दक्षिणा

Khi Manvantara đã trôi qua, nghi lễ avabhṛtha—tắm gội kết thúc tế lễ—được cử hành. Dakṣiṇā được dâng lên Brahmā, còn vị tế sư Hotṛ nhận lễ vật là phương Đông.

Verse 22

अद्ध्वर्यवे प्रतीची तु उद्गातुश्चोत्तरा तथा । त्रैलोक्यं सकलं ब्रह्मा ददौ तेषां तु दक्षिणाम्

Đối với Adhvaryu, Ngài ban phương Tây; và đối với Udgātṛ, cũng ban phương Bắc. Phạm Thiên (Brahmā) đã ban trọn cả Tam giới làm dakṣiṇā—lễ vật thù lao của tế lễ—cho họ.

Verse 23

धेनूनां च शतं प्राज्ञैर्दातव्यं यज्ञसिद्धये । अष्टौ तु यज्ञवाहानां चत्वारिंशाधिकास्तथा

Để tế lễ (yajña) được thành tựu, bậc hiền trí nên bố thí một trăm bò sữa; và đối với các loài vật dùng làm phương tiện chuyên chở cho tế lễ, cũng nên bố thí bốn mươi tám.

Verse 24

द्वितीयस्थानिनां चैव चतुर्विंशत्प्रकीर्तिताः । षोडशैव तृतीयानां देया वै धेनवः शुभाः

Đối với những vị ở bậc thứ hai, kinh nói là hai mươi bốn (con bò); còn đối với bậc thứ ba, quả thật nên dâng bố thí mười sáu bò sữa cát tường.

Verse 25

द्वादशैव तथा चान्या आग्नीध्रादिषु दापयेत् । अनया संख्यया चैव ग्रामान्दासीरजाविकं

Cũng vậy, đối với Agnīdhra và các vị khác, nên cấp mười hai (phần) cùng những phần phân bổ khác; và theo đúng phép tính ấy, cũng nên ban tặng làng mạc, nữ tỳ, cùng đàn dê và cừu.

Verse 26

सहस्रभोज्यं दातव्यं स्नात्वा चावभृथे क्रतौ । यजमानेन सर्वस्वं देयं स्वायंभुवोब्रवीत्

Sau khi tắm trong nghi lễ kết thúc (avabhṛtha) của tế lễ, nên thiết đãi một bữa trai phạn cho một nghìn (khách). Người chủ tế (yajamāna) nên bố thí toàn bộ tài sản—đó là lời Svāyaṃbhuva đã tuyên dạy.

Verse 27

अद्ध्वर्यूणां सदस्यानां स्वेच्छया दानमिष्यते । विष्णुं चाहूय वै ब्रह्मा वाक्यमाह मुदान्वितः

Đối với các vị tư tế chủ lễ (adhvaryu) và những người trong hội chúng tế tự, việc bố thí tùy theo ý nguyện của mình được chấp thuận. Khi ấy, Phạm Thiên thỉnh mời Viṣṇu và trong niềm hoan hỷ đã nói những lời này.

Verse 28

अभिप्रसाद्य सावित्रीं त्वमिहानय सुव्रत । त्वयि दृष्टे न सा कोपं करिष्यति शुभानना

Sau khi làm nguôi lòng Sāvitrī, hãy đưa Người đến đây, hỡi bậc giữ lời nguyện thanh tịnh. Khi thấy ngươi, vị Nữ Thần dung nhan hiền mỹ ấy sẽ không nổi giận.

Verse 29

स्निग्धैः सानुनयैर्वाक्यैर्हेतुयुक्तैर्विशेषतः । त्वं सदा मधुराभाषी जिह्वा ते स्रवतेमृतम्

Bằng những lời ân cần, hòa giải—nhất là lời có lý lẽ vững vàng—ngươi luôn nói năng ngọt dịu; từ đầu lưỡi ngươi dường như tuôn chảy cam lộ (amṛta).

Verse 30

यः करोति न ते वाक्यं त्रैलोक्ये न स दृश्यते । गंधर्वैः सहितो गत्वा प्रियां मम समानय

Kẻ nào không thi hành mệnh lệnh của ngươi thì trong ba cõi cũng chẳng hề thấy. Vậy hãy cùng các Gandharva đi và đưa người yêu dấu của ta trở về với ta.

Verse 31

त्वया प्रसादिता साद्ध्वी तुष्टा सा त्वेष्यति ध्रुवम् । विलंबो न त्वया कार्यो व्रज माधव माचिरम्

Nhờ ngươi, vị hiền phụ ấy đã được làm cho nguôi lòng; khi hoan hỷ, nàng ắt sẽ đến với ngươi. Chớ chần chừ—hỡi Mādhava, hãy đi ngay, đừng đợi lâu.

Verse 32

लक्ष्मीस्ते पुरतो यातु सावित्र्याः सदनं शुभा । तस्यास्त्वं पदवीं गच्छ सांत्वयस्व प्रियां मम

Nguyện cát tường Lakṣmī đi trước dẫn đường đến nơi cư ngụ phúc lành của Sāvitrī. Ngươi cũng hãy theo dấu chân ấy và an ủi người yêu dấu của ta.

Verse 33

न च ते विप्रियं देवि विविक्तं कर्तुमीहते । मुखं प्रेक्ष्य सदा कालं वर्तते तव सुंदरि

Ôi Nữ Thần, chàng chẳng hề muốn làm điều gì khiến nàng phiền lòng, dù trong chốn riêng tư. Ôi người đẹp, chàng luôn trôi thời gian bằng cách ngắm nhìn dung nhan nàng.

Verse 34

एवंविधानि वाक्यानि मधुराणि बहूनि च । देवी श्रावयितव्या सा यथातुष्टाऽचिराद्भवेत्

Nên thưa lên cho Nữ Thần nghe nhiều lời ngọt ngào như thế, để Người sớm hoan hỷ.

Verse 35

एवमुक्तस्तदा विष्णुर्ब्रह्मणा लोककारिणा । जगाम त्वरितो भूत्वा सावित्री यत्र तिष्ठति

Được Brahmā, bậc làm lợi ích cho các cõi, nói như vậy, Viṣṇu liền vội vã lên đường đến nơi Sāvitrī đang ngự.

Verse 36

दूरादेवागच्छमानं पत्न्या सह च केशवम् । उत्तस्थौ सत्वरा भूत्वा विष्णुना चाभिवंदिता

Thấy Keśava từ xa tiến đến cùng hiền thê, nàng liền vội đứng dậy; và theo nghi lễ, nàng kính chào Viṣṇu.

Verse 37

नमस्ते देवदेवेशि ब्रह्मपत्नि नमोस्तु ते । त्वां नमस्कृत्य सर्वो हि जनः पापात्प्रमुच्यते

Kính lễ Ngài, ô Nữ Thần tối thượng của chư thiên, ô Hiền phối của Phạm Thiên—xin đảnh lễ Ngài. Quả thật, ai cúi đầu lễ bái Ngài đều được giải thoát khỏi tội lỗi.

Verse 38

पतिव्रता महाभागा ब्रह्मणस्त्वं हृदि स्थिता । अहर्निशं चिंतयंस्त्वां प्रसादं तेभिकांक्षति

Ô bậc đại phúc, người vợ trọn đạo (pativratā), Ngài ngự trong trái tim Phạm Thiên. Ngài ấy ngày đêm tưởng niệm Ngài, khát cầu ân huệ và ân phúc của Ngài.

Verse 39

सखीं चैनां प्रियां पृच्छ लक्ष्मीं भृगुसुतां सतीम् । यदि च श्रद्दधा नासि वाक्यादस्मात्सुलोचने

Và hãy hỏi người bạn thân yêu của nàng—Lakṣmī, ái nữ của Bhrigu, bậc hiền trinh. Hỡi người mắt đẹp, nếu nàng chưa đặt lòng tin vào lời ta, thì hãy hỏi chính nàng ấy.

Verse 40

एवमुक्त्वा ततः शौरिः सावित्र्याश्चरणद्वयम् । उभाभ्यां चैव हस्ताभ्यां क्षम देवि नमोस्तु ते

Nói xong, Śauri liền dùng cả hai tay nắm lấy đôi chân của Sāvitrī và thưa: “Xin tha thứ cho con, ô Nữ Thần; xin đảnh lễ Ngài.”

Verse 41

जगद्वंद्ये जगन्मातरिति स्पृष्ट्वाऽभ्यवन्दत । संकोच्य पादौ सा देवी स्वकरेण करौ हरेः

Chạm vào và thốt rằng: “Ô Jagad-mātā, Mẹ của muôn loài, bậc được các thế giới tôn kính,” nàng cúi mình đảnh lễ. Rồi Nữ Thần rút chân lại và tự tay nắm lấy đôi tay của Hari.

Verse 42

गृहीत्वोवाच तं विष्णुं सर्वं क्षान्तं मयाच्युत । इयं लक्ष्मीः सदा वत्स हृदये ते निवत्स्यति

Nắm lấy tay Người, nàng thưa với Viṣṇu: “Ôi Acyuta, mọi điều con đã làm, Ngài đều đã tha thứ. Lakṣmī này, hỡi con yêu, sẽ mãi ngự trong trái tim của Ngài.”

Verse 43

विना त्वया न चान्यत्र रतिं यास्यति कर्हिचित् । भृगोः पत्न्यां समुत्पन्ना पत्न्येषा तव सुव्रता

Không có Ngài, nàng sẽ chẳng bao giờ hướng tình yêu về nơi khác, dù bất cứ lúc nào. Sinh từ phu nhân của Bhṛgu, người nữ suvratā đức hạnh này chính là hiền thê của Ngài.

Verse 44

देवदानवयत्नेन संभूता चोदधौ पुनः । भगवान्यत्र तत्रैषा अवतारं च कुर्वती

Nhờ nỗ lực chung của chư thiên và loài a-tu-la, nàng lại xuất hiện từ đại dương. Vị Thánh Nữ thiêng liêng này—ở đâu, khi nào cần—vẫn tiếp tục thị hiện các hóa thân (avatāra).

Verse 45

देवत्वे देवदेहा वै मानुषत्वे च मानुषी । त्वत्सहाया न संदेहो दांपत्यव्रतिनी चिरम्

Trong cõi thần linh, con quả thật mang thân thể thần linh; trong kiếp nhân sinh, con là người. Không nghi ngờ gì, con sẽ là trợ duyên của Ngài, bền lòng giữ trọn lời nguyện phu thê lâu dài.

Verse 46

यन्मया चात्र कर्त्तव्यं प्रभोतन्मां वदस्व वै । विष्णुरुवाच । यज्ञावसानं संजातं प्रेषितोहं तवांतिकं

“Bạch Chúa tể, xin hãy nói cho con biết nơi đây con phải làm gì.” Viṣṇu đáp: “Lễ tế (yajña) đã viên mãn; Ta được sai đến trước mặt nàng.”

Verse 47

सावित्रीमानय क्षिप्रं मया स्नानं समाचरेत् । आगच्छ त्वरिता देवि याहि तत्र मुदान्विता

Hãy mau đem Sāvitrī đến, để ta có thể cử hành nghi lễ tắm gội thiêng liêng. Ôi Nữ Thần, hãy đến thật nhanh; rồi hoan hỷ mà đi đến nơi ấy.

Verse 48

पश्यस्व स्वपतिं गत्वा देवैः सर्वैस्समन्वितम् । लक्ष्मीरुवाच । आर्ये उत्तिष्ठ शीघ्रं त्वं याहि यत्र पितामहः

Hãy đi và chiêm bái chính phu quân của mình, đang hiện diện cùng tất cả chư thiên. Lakṣmī nói: “Bậc hiền nữ, hãy mau đứng dậy và đến nơi Đức Pitāmaha Brahmā ngự.”

Verse 49

विना त्वया न यास्यामि स्पृष्टौ पादौ मया तव । उत्थाप्य साग्रहीद्धस्तं दक्षिणा दक्षिणे करे

Không có nàng, ta sẽ chẳng đi; ta đã chạm vào đôi chân của nàng. Nâng chàng dậy, nàng nắm chặt lấy tay—tay phải nàng giữ lấy tay phải chàng.

Verse 50

चिरायमाणां सावित्रीं ज्ञात्वा देवः पितामहः । समीपस्थं महादेवमिदमाह तदा वचः

Nhận ra rằng Sāvitrī đến quá lâu, Đức Pitāmaha Brahmā thiêng liêng bèn nói những lời này với Mahādeva đang đứng gần đó.

Verse 51

गच्छ त्वमनया सार्द्धं पार्वत्याऽसुरदूषण । गौरी त्वदग्रतो यातु पश्चात्त्वं गच्छ शंकर

Hãy đi cùng với Pārvatī này, hỡi bậc diệt trừ loài asura. Xin để Gaurī bước đi trước mặt ngài; còn ngài, ô Śaṅkara, hãy theo sau nàng.

Verse 52

प्रतिबोध्यानय यथा शीघ्रमायाति तत्कुरु । एवमुक्तौ तदा तौ तु पार्वतीपरमेश्वरौ

“Hãy đánh thức người ấy và đưa đến đây—hãy làm mọi điều cần thiết để người ấy đến thật mau.” Được nói như vậy, khi ấy Pārvatī và Parameśvara (Śiva) liền hành động đúng theo lời.

Verse 53

गत्वादिष्टौ दंपती तां प्रोचतुर्ब्रह्मणः प्रियाम् । बृहत्कृत्यं त्वया तत्र करणीयं पतिव्रते

Đến nơi theo lệnh, đôi vợ chồng ấy thưa với vị nữ thần được Brahmā yêu quý: “Ôi người vợ trinh tín (pativratā), tại đó có một đại sự mà nàng cần thực hiện.”

Verse 54

पृच्छस्वेमां वरारोहां गौरीं पर्वतनंदिनीम् । लक्ष्मीं चैतां विशालाक्षीमिंद्राणीं वा शुभानने

Hỡi người có dung nhan cát tường, hãy hỏi nàng—vị phu nhân cao quý này: Gaurī, ái nữ của núi; hoặc Lakṣmī mắt rộng; hay Indrāṇī.

Verse 55

यासां वा श्रद्धधासि त्वं पृच्छ देवि नमोस्तु ते । आशीर्वादस्तया दत्तो देवदेवस्य शूलिनः

Ôi Nữ Thần, trong số các vị ấy, nàng đặt lòng tin nơi ai thì hãy hỏi về vị ấy; xin đảnh lễ nàng. Chính vị ấy đã ban phúc cho Śūlin, Đấng là Thần của các thần.

Verse 56

शरीरार्धे च ते गौरी सदा स्थास्यति शंकर । अनया शोभसे देव त्वया त्रैलोक्यसुंदर

Hỡi Śaṅkara, Gaurī sẽ mãi ngự trong một nửa thân thể của Ngài. Nhờ có nàng, Ngài rạng ngời, ôi Deva; và nhờ Ngài, nàng trở thành vẻ đẹp của ba cõi.

Verse 57

सुखभागि जगत्सर्वं त्वया नाथेन शत्रुहन् । एवं ब्रुवंती सावित्री गृहीता ब्रह्मणः प्रिया

Hỡi Đấng Chủ Tể diệt thù! Khi Ngài làm chúa tể, toàn thể thế gian đều được dự phần an lạc. Nói vậy, Sāvitrī—người ái thê của Phạm Thiên—được Ngài tiếp nhận làm phối ngẫu.

Verse 58

गौर्य्या च वामहस्ते तु लक्ष्म्या वै दक्षिणे करे । अभिवंद्य तु तां देवीं शंकरो वाक्यमब्रवीत्

Tay trái nắm tay Gaurī, tay phải nắm tay Lakṣmī, Śaṅkara sau khi đảnh lễ vị Nữ Thần ấy liền cất lời như sau.

Verse 59

एह्यागच्छ महाभागे यत्र तिष्ठति ते पतिः । तत्र गच्छ वरारोहे स्त्रीणां भर्ता परागतिः

Hãy đến, hỡi người phúc đức; hãy đến nơi phu quân nàng đang ngự. Hỡi giai nhân eo hông mỹ lệ, hãy đi về đó; vì đối với người nữ, chồng là nơi nương tựa tối thượng.

Verse 60

बृहदाग्रहणे देवि प्रणयाद्गंतुमर्हसि । लक्ष्मीश्चैषा पार्वती च स्थिता देवि तवाग्रतः

Hỡi Nữ Thần, vì tình thâm, xin Ngài thuận lòng tiến đến cuộc ôm ấp lớn lao ấy. Và kìa, hỡi Devi, trước mặt Ngài cũng có Lakṣmī và Pārvatī đang đứng đó.

Verse 61

एतयोर्वचसा देवि आवयोश्च शुभानने । मानभंगो न ते कर्तुं यज्यते ब्रह्मणः प्रिये

Hỡi Nữ Thần, hỡi người dung nhan cát tường; do lời của hai vị ấy và do chính lời cam kết của chúng ta, hỡi ái thê của Phạm Thiên, chúng ta không nên làm Ngài phải nhục nhã.

Verse 62

अस्मदभ्यर्थिता देवि तत्र याहि मुदान्विता । गौर्युवाच । अहं च ते प्रिया देवि सर्वदा वदसि स्वयम्

Hỡi Nữ Thần, theo lời chúng con thỉnh cầu, xin Người hoan hỷ đến nơi ấy. Gaurī nói: “Và con cũng là người được Người yêu quý, hỡi Nữ Thần—chính Người vẫn luôn tự nói như vậy.”

Verse 63

लक्ष्मीश्च ते करे लग्ना दक्षिणे च मया धृता । एह्यागच्छ महाभागे यत्र तिष्ठति ते पतिः

Lakṣmī gắn nơi tay Người, và con đã nắm lấy tay phải của Người. Xin hãy đến, bậc đại phúc—ta cùng đi đến chỗ phu quân của Người đang đứng.

Verse 64

नीता सा तु तदा ताभ्यां देवी सा मध्यतः कृता । पुरस्सरौ विष्णुरुद्रौ शक्राद्याश्च तथा सुराः

Bấy giờ Nữ Thần được hai vị ấy dẫn đi và được an vị ở giữa; phía trước là Viṣṇu và Rudra đi đầu, cùng với Indra và các chư thiên khác.

Verse 65

गंधर्वाप्सरसश्चैव त्रैलोक्यं सचराचम् । तत्रायाता च सा देवी सावित्री ब्रह्मणः प्रिया

Cùng với các Gandharva và Apsaras, toàn thể tam giới—hữu tình và vô tình—đều tụ hội nơi ấy. Rồi Nữ Thần Sāvitrī, ái thê của Brahmā, cũng đến đó.

Verse 66

सावित्रीं सुमुखीं दृष्ट्वा सर्वलोकपितामहः । गायत्र्या सहितो ब्रह्मा इदं वचनमब्रवीत्

Thấy Sāvitrī dung nhan mỹ lệ, Brahmā—bậc Tổ phụ của muôn thế giới—cùng với Gāyatrī liền nói những lời này.

Verse 67

एषा देवी कर्मकरी अहं ते वशगस्थितः । समादिश वरारोहे यत्ते कार्यं मया त्विह

Vị Nữ Thần này sẵn sàng như một tỳ nữ; còn ta cũng ở dưới quyền của nàng. Ôi người có vòng hông mỹ lệ, xin hãy truyền dạy—mọi việc nàng muốn ta làm tại đây.

Verse 68

एवमुक्ता च सा देवी स्वयं देवेन ब्रह्मणा । त्रपयाधोमुखी देवी न च किंचिदवोचत

Được chính thần Brahmā nói như vậy, vị Nữ Thần ấy vì thẹn thùng mà cúi mặt xuống, và chẳng thốt ra lời nào.

Verse 69

पादयोः पतिता देवी गायत्री ब्रह्मचोदिता । कृतवत्यपराधं ते क्षम देवि नमोस्तु ते

Được Brahmā thúc giục, Nữ Thần Gāyatrī phủ phục dưới chân nàng và thưa: “Con đã phạm lỗi với người. Xin tha thứ cho con, ô Nữ Thần; con kính lễ người.”

Verse 70

आलिंग्य सादरं कंठे सा परिष्वज्य पीडितां । गायत्रीं सांत्वयामास मान्यश्चैष पतिर्मम

Nàng kính cẩn ôm lấy cổ, siết chặt Gāyatrī đang khổ não và an ủi rằng: “Phu quân của ta quả thật đáng được tôn kính.”

Verse 71

कर्त्तव्यं वचनं तस्य स्त्रीणां प्राणेश्वरः पतिः । उक्तं भगवता पूर्वं सृष्टिकाले विरिंचिना

Đối với phụ nữ, người chồng—bậc chủ tể của chính hơi thở sinh mệnh—là người mà lời nói phải được vâng theo. Điều ấy xưa kia, vào thời tạo hóa, Đức Thế Tôn Virinci (Brahmā) đã tuyên thuyết.

Verse 72

न च स्त्रीणां पृथग्यज्ञो न व्रतं नाप्युपोषणम् । भर्ता यद्वदते वाक्यं तत्तु कुर्यादकुत्सया

Đối với phụ nữ, không có lễ tế (yajña) riêng, không có lời nguyện (vrata) riêng, cũng không có việc nhịn ăn (upavāsa) như một pháp tu độc lập. Lời chồng dạy bảo thế nào, nàng nên làm theo, không khinh mạn.

Verse 73

भर्तृनिंदां या कुरुते स्वसृनिंदां तथैव च । परिवादं प्रलापं वा नरकं सा तु गच्छति

Người phụ nữ nào nói xấu chồng, cũng như nói xấu chị/em gái mình, lại buông lời gièm pha, vu cáo hay chuyện trò ác ý vô ích—người ấy quả thật rơi vào địa ngục.

Verse 74

पत्यौ जीवति या नारी उपवासव्रतं चरेत् । आयुष्यं हरते भर्तुर्मृता नरकमिच्छति

Người phụ nữ khi chồng còn sống mà thực hành lời nguyện nhịn ăn (upavāsa-vrata) thì như đoạt lấy thọ mạng của chồng; và sau khi chết sẽ rơi vào địa ngục.

Verse 75

एवं ज्ञात्वा त्वया भर्तुर्न कार्यं विप्रियं सति । न चास्य दक्षिणं त्वंगं त्वया सेव्यं कथंचन

Biết như vậy rồi, hỡi người phụ nữ hiền đức, chớ làm điều gì khiến chồng phiền lòng; và tuyệt đối đừng hầu hạ phía bên phải (thân phần bên phải) của chàng trong bất cứ trường hợp nào.

Verse 76

सर्वकार्ये त्वहं चास्य दक्षिणं पक्षमाश्रिता । सव्यं त्वमायेस्साध्वि पार्श्वे नारदपुष्करौ

“Trong mọi việc, ta ở bên phải của ngài; hỡi bậc hiền phụ, nàng hãy đến bên trái của ngài. Ở hai bên là Nārada và Puṣkara.”

Verse 77

ब्रह्मस्थानानि चान्यानि स्थितान्यायतनानि च । लभे वै शोभमानेह यावत्सृष्टिः प्रजायते

Nguyện cho con thật sự được thọ nhận công đức từ những Brahma-sthāna rực sáng này và các thánh tọa đã an lập nơi đây, chừng nào sự tạo hóa còn tiếp tục sinh khởi.

Verse 78

भवत्या च मया चैव स्थातव्यं च न संशयः । पुष्करे ब्रह्मणः पार्श्वे वामं च त्वं समाश्रय

Nàng và ta nhất định phải ở lại nơi đây—không chút nghi ngờ. Tại Puṣkara, bên cạnh Brahmā, nàng hãy an vị ở phía trái.

Verse 79

अनेन चोपदेशेन सुखं तिष्ठ मयान्विता । गायत्र्युवाच । एवमेतत्करिष्यामि तव निर्देशकारिका

“Với lời chỉ dạy này, hãy an trú an lạc, có ta đồng hành.” Gāyatrī thưa: “Vâng, đúng như vậy; con sẽ làm y như lời chỉ dẫn của Người.”

Verse 80

तवैवाज्ञा मया कार्या त्वं मे प्राणसमा सखी । अहं ते त्वनुजा देवि सदा मां पातुमर्हसि

Chỉ mệnh lệnh của Người là điều con phải phụng hành. Người là bạn hiền quý như chính sinh mệnh con. Ôi Devī, con là em gái của Người—xin hằng luôn che chở cho con.

Verse 81

देवदेवस्तदा ब्रह्मा पुष्करे विष्णुना सह । स्नानावसाने देवानां सर्वेषां प्रददौ वरान्

Bấy giờ, đấng Thiên chủ trong các thiên, Brahmā, cùng với Viṣṇu tại Puṣkara, khi nghi lễ tắm gội thiêng liêng vừa viên mãn, đã ban các ân phúc cho hết thảy chư thiên.

Verse 82

देवानां च पतिं शक्रं ज्योतिषां च दिवाकरं । नक्षत्राणां तथा सोमं रसानां वरुणं तथा

Ngài đặt Śakra (Indra) làm chúa tể chư thiên; trong các quang minh thì Dīvakara—Mặt Trời—là bậc đứng đầu; giữa các tinh tú thì Soma (Mặt Trăng) làm chủ; và Varuṇa làm chủ tể của nước cùng tinh chất của nước.

Verse 83

प्रजापतीनां दक्षं च नदीनां चैव सागरं । कुबेरं च धनाध्यक्षं तथा चक्रे च रक्षसां

Ngài đặt Dakṣa trong hàng các Prajāpati; Sāgara trong hàng các dòng sông; Kubera làm vị giám quản của cải; và cũng vậy, Ngài lập một bậc thống lãnh đối với loài Rākṣasa.

Verse 84

भूतानां चैव सर्वेषां गणानां च पिनाकिनम् । मानवानां मनुं चैव पक्षिणां गरुडं तथा

Trong muôn loài hữu tình, Ngài đặt bậc tối thượng; trong các gaṇa, Pinākin—Śiva, đấng cầm Pināka—làm chủ; trong loài người, Manu; và trong loài chim, Garuḍa cũng được tôn làm bậc đứng đầu.

Verse 85

ऋषीणां च वसिष्ठं च ग्रहाणां च प्रभाकरं । एवमादीनि वै दत्वा देवदेवः पितामहः

Trong hàng các ṛṣi, Ngài đặt Vasiṣṭha; và trong các hành tinh, Ngài đặt Prabhākara (Mặt Trời). Ban cho như thế cùng các địa vị khác, Pitāmaha Brahmā—Đấng là Thần của chư thần—liền tiếp tục tiến hành.

Verse 86

विष्णुं च शंकरं चैव ब्रह्मा प्रोवाच सादरम् । पृथिव्याः सर्वतीर्थेषु भवंतौ पूज्यसत्तमौ

Brahmā kính cẩn thưa với Viṣṇu và Śaṅkara: “Trong mọi thánh địa tīrtha trên cõi đất, hai Ngài là bậc tối tôn và đáng được tôn thờ nhất.”

Verse 87

भवद्भ्यां न विना तीर्थं पुण्यतामेति कर्हिचित् । लिंगं वा प्रतिमा वापि दृश्यते यत्रकुत्रचित्

Không có hai vị, một thánh địa (tīrtha) chẳng bao giờ đạt sự linh thiêng; nơi đâu thấy liṅga hay tượng thờ, chốn ấy chỉ nhờ hai vị mà thành thanh tịnh.

Verse 88

तत्तीर्थं पुण्यतां याति सर्वमेव फलप्रदं । मानवा ह्युपहारैश्च ये करिष्यंति पूजनं

Thánh địa ấy càng thêm phúc thánh và trở nên trọn vẹn ban quả báo, khi con người dâng phẩm vật mà cử hành lễ bái tại đó.

Verse 89

युष्माकं मां पुरस्कृत्य तेषां रोगभयं कुतः । येषु राष्ट्रेषु युष्माकमुत्सवाः पूजनादिकाः

Khi họ tôn đặt Ta ở hàng đầu làm vị chủ tôn, thì sao còn nỗi sợ bệnh tật—trong những cõi nước nơi lễ hội của hai vị, việc lễ bái và các nghi thức liên hệ được cử hành đúng pháp?

Verse 90

प्रवर्त्स्यंति क्रियाः सर्वा यत्फलं तेषु तच्छृणु । नाधयो व्याधयश्चैव नोपसर्गा न क्षुद्भयं

Mọi nghi lễ theo pháp sẽ được tiến hành; nay hãy nghe quả báo phát sinh: không còn ưu não trong tâm, không bệnh tật, không tai ương, cũng không sợ đói kém.

Verse 91

विप्रयोगो न चापीष्टैरनिष्टैर्नापि संगतिः । नाक्षिरोगः शिरार्तिर्वा पित्तशूल भगंदराः

Không có chia lìa với người thân yêu, cũng không phải giao hội với kẻ chẳng ưa; không bệnh về mắt, không đau đầu, không chứng đau quặn do mật, cũng không bệnh rò hậu môn (bhagandara) và các tật ấy.

Verse 92

नाभिचारं भयं तत्रापस्मारो न विषूचिका । वृद्धिर्निकामतस्तस्मिन्सम्यग्बुद्धिरनुत्तमा

Tại nơi ấy không khởi sợ hãi bởi tà thuật; không có động kinh, cũng không có dịch tả. Ở chốn ấy người ta được thịnh vượng như ý và đạt sự minh triết chánh kiến trong sáng, vô song.

Verse 93

आरोग्यं सर्वतश्चैव दीर्घायुश्च प्रजाधनं । नाकाले भविता मृत्युर्गावो नाल्पपयोमुचः

Ở nơi ấy, khắp bốn phương đều được an khang, thọ mạng dài lâu, dân chúng và tài sản đều hưng thịnh. Không có chết yểu, và bò cái không cho sữa ít ỏi.

Verse 94

नाकालफलिता वृक्षा नोत्पातभयमण्वपि । एतच्छ्रुत्वा ततो विष्णुर्ब्रह्माणं स्तोतुमुद्यतः

Cây cối không kết trái trái mùa, và chẳng có dù chỉ chút sợ hãi về tai biến. Nghe vậy, Viṣṇu liền khởi ý đi ca ngợi Brahmā.

Verse 95

विष्णुरुवाच । नमोस्त्वनंताय विशुद्धचेतसे स्वरूपरूपाय सहस्रबाहवे । सहस्ररश्मिप्रभवाय वेधसे विशालदेहाय विशुद्धकर्मणे

Viṣṇu thưa rằng: Kính lễ Đấng Vô Tận—bậc có tâm thức thanh tịnh tuyệt đối; bậc mà tự tánh chính là Thượng Hình; Chúa tể nghìn tay; nguồn phát sinh nghìn tia quang; Vedhas, Đấng Tạo Hóa; bậc mang thân vũ trụ rộng lớn; và bậc có mọi hành nghiệp hoàn toàn thanh khiết.

Verse 96

समस्तविश्वार्तिहराय शंभवे समस्तसूर्यानलतिग्मतेजसे । नमोस्तु विद्यावितताय चक्रिणे समस्तधीस्थानकृते सदा नमः

Kính lễ Śambhu, bậc trừ diệt khổ não của toàn thể vũ trụ, có quang minh sắc bén sánh với mọi mặt trời và mọi ngọn lửa. Kính lễ Đấng cầm Luân (cakra), sự trải rộng của mọi minh triết; kính lễ muôn đời bậc là nền tảng và chỗ nương tựa của mọi trí tuệ.

Verse 97

अनादिदेवाच्युत शेखरप्रभो भाव्युद्भवद्भूतपते महेश्वर । महत्पते सर्वपते जगत्पते भुवस्पते भुवनपते सदा नमः

Hỡi Thần linh vô thủy, hỡi Acyuta, hỡi Đấng Chúa rực sáng đội vương miện chủ quyền; hỡi Maheshvara, Chúa tể muôn loài—của kẻ sẽ đến, kẻ đang sinh khởi và kẻ đã hiện hữu; hỡi Chúa tể của Đại, Chúa tể của tất cả, Chúa tể của thế gian, Chúa tể của địa cầu, Chúa tể của vũ trụ: con xin luôn cúi lạy Ngài.

Verse 98

यज्ञेश नारायण जिष्णु शंकर क्षितीश विश्वेश्वर विश्वलोचन । शशांकसूर्याच्युतवीरविश्वप्रवृत्तमूर्तेमृतमूर्त अव्यय

Hỡi Yajñeśa, Nārāyaṇa; hỡi Jishnu bất khả chiến bại; hỡi Śaṅkara; hỡi Chúa tể địa cầu; hỡi Viśveśvara, Đấng có mắt nhìn khắp vũ trụ: hình tướng hiển lộ của Ngài khiến toàn thế giới vận hành, rạng ngời như trăng và mặt trời; hỡi Acyuta, dũng sĩ của vũ trụ—hỡi Đấng bất hoại.

Verse 99

ज्वलद्धुताशार्चि निरुद्धमंडल प्रदेशनारायण विश्वतोमुख । समस्तदेवार्तिहरामृताव्यय प्रपाहि मां शरणगतं तथा विभो

Hỡi Nārāyaṇa, Đấng có quầng giới hạn bởi những lưỡi lửa rực cháy; hỡi Chúa tể vũ trụ với muôn mặt hướng khắp mọi phương; hỡi Đấng trừ khổ cho hết thảy chư thiên, hỡi Đấng bất tử, bất hoại—xin che chở con, kẻ đã đến nương tựa nơi Ngài, hỡi Đấng Đại Năng.

Verse 100

वक्त्राण्यनेकानि विभो तवाहं पश्यामि यज्ञस्य गतिं पुराणम् । ब्रह्माणमीशं जगतां प्रसूतिं नमोस्तु तुभ्यं प्रपितामहाय

Hỡi Đấng Toàn Năng, con thấy nơi Ngài vô số khuôn mặt. Con thấy con đường cổ xưa và cứu cánh chân thật của tế lễ (yajña). Ngài chính là Brahmā—Chúa tể của các thế giới, nguồn sinh khởi của muôn cõi. Con xin đảnh lễ Ngài, hỡi Prapitāmaha, Bậc Tổ Phụ vĩ đại.

Verse 101

संसारचक्रक्रमणैरनेकैः क्वचिद्भवान्देववराधिदेवः । तत्सर्वविज्ञानविशुद्धसत्वैरुपास्यसे किं प्रणमाम्यहं त्वाम्

Qua vô số vòng quay của bánh xe saṃsāra, có lúc người ta gặp được Ngài—hỡi Adhideva, Đấng Tối Thượng vượt trên các vị thần cao quý. Ngài được thờ phụng bởi những ai có bản thể thanh tịnh nhờ tri kiến viên mãn; vậy lẽ nào con lại không đảnh lễ Ngài?

Verse 102

एवं भवंतं प्रकृतेः पुरस्ताद्यो वेत्त्यसौ सर्वविदां वरिष्ठः । गुणान्वितेषु प्रसभं विवेद्यो विशालमूर्तिस्त्विह सूक्ष्मरूपः

Như vậy, ai biết Ngài hiện hữu trước cả Prakṛti thì người ấy là bậc tối thượng trong mọi bậc tri. Trong các hữu tình mang đủ các guṇa, Ngài được nhận biết một cách mạnh mẽ; nơi đây hình tướng Ngài rộng lớn, nhưng tự tánh chân thật lại vô cùng vi tế.

Verse 103

वाक्पाणिपादैर्विगतेन्द्रियोपि कथं भवान्वै सुगतिस्सुकर्मा । संसारबंधे निहितेंद्रियोपि पुनः कथं देववरोसि वेद्यः

Dẫu Ngài lìa lời nói, tay và chân, như không có căn, vậy sao Ngài thật là bậc được thiện thú và người làm thiện nghiệp? Và dẫu các căn bị đặt trong trói buộc của saṃsāra, sao Ngài lại được biết là bậc tối thắng trong chư thiên, đáng để thấu hiểu?

Verse 104

मूर्त्तादमूर्त्तं न तु लभ्यते परं परं वपुर्देवविशुद्धभावैः । संसारविच्छित्तिकरैर्यजद्भिरतोवसीयेत चतुर्मुख त्वम्

Từ cái hữu hình không thể đạt đến Vô hình tối thượng; trái lại, Pháp thân tối thượng được chứng bởi những người thờ phụng với tâm chí thanh tịnh hướng về Chúa Tể. Vì vậy, hỡi Đấng Bốn Mặt, hãy ở cùng những người hành tế lễ khiến saṃsāra bị đoạn tuyệt.

Verse 105

परं न जानंति यतो वपुस्ते देवादयोप्यद्भुतरूपधारिन् । विभोवतारेग्रतरं पुराणमाराधयेद्यत्कमलासनस्थम्

Hỡi Đấng mang những hình tướng kỳ diệu, ngay cả chư thiên và các bậc khác cũng không thể biết trọn vẹn hình thể tối thượng của Ngài. Vì thế, lạy Chúa Tể trùm khắp, nên phụng thờ Purāṇa tối thắng trong các hóa hiện của Ngài—Purāṇa gắn với Đấng ngự trên tòa sen (Brahmā).

Verse 106

न ते तत्त्वं विश्वसृजोपि योनिमेकांततो वेत्ति विशुद्धभावः । परं त्वहं वेद्मि कथं पुराणं भवंतमाद्यं तपसा विशुद्धम्

Ngay cả Đấng tạo dựng vũ trụ, dẫu tâm ý thanh tịnh, cũng không thể biết trọn tattva của Ngài—cội nguồn của Ngài—một cách tuyệt đối. Vậy thì làm sao con có thể biết Ngài, hỡi Đấng Cổ Sơ, nguyên thủy và được thanh tịnh bởi khổ hạnh?

Verse 107

पद्मासनो वै जनकः प्रसिद्ध एवं प्रसिद्धिर्ह्यसकृत्पुराणात् । संचिंत्य ते नाथ विभुं भवंतं जानाति नैवं तपसाविहीनः

Vua Janaka quả thật nổi danh là “bậc ngồi kiết-già hoa sen”; danh tiếng ấy được các Purāṇa nhiều lần xác chứng. Nhưng, ôi Đấng Natha, chỉ nhờ quán niệm sâu xa về Ngài—bậc Chúa Tể tối thượng—mới có thể thật sự biết Ngài; kẻ thiếu khổ hạnh thì không thể như vậy.

Verse 108

अस्मादृशैश्च प्रवरैर्विबोध्यं त्वां देवमूर्खाः स्वमतिं विभज्य । प्रबोद्धुमिच्छन्ति न तेषु बुद्धिरुदारकीर्तिष्वपि वेदहीनाः

Hỡi Đấng Thiên, lẽ ra Ngài được bậc ưu tú như chúng tôi khai thị; vậy mà kẻ ngu, chia chẻ rồi bám chặt ý riêng, lại muốn dạy bảo Ngài. Trong họ không có trí hiểu chân thật; dẫu nói lời tán dương nghe cao cả, họ vẫn thiếu vắng tri kiến Veda.

Verse 109

जन्मांतरैर्वेद विवेकबुद्धिभिर्भवेद्यथा वा यदि वा प्रकाशः । तल्लाभलुब्धस्य न मानुषत्वं न देवगंधर्वपतिः शिवः स्यात्

Dẫu trải qua nhiều đời mà đạt được trí phân biệt theo Veda, hay thậm chí chứng đắc ánh sáng tâm linh, nhưng kẻ tham lam lợi lộc của sự chứng đắc ấy thì chẳng phải người chân thật. Người như vậy không bao giờ có thể thành Śiva—Đấng Cát Tường, chúa tể của chư thiên và Gandharva.

Verse 110

न विष्णुरूपो भगवान्सुसूक्ष्मः स्थूलोसि देवः कृतकृत्यतायाः । स्थूलोपि सूक्ष्मः सुलभोसि देव त्वद्बाह्यकृत्या नरकेपतंति

Lạy Chúa Tể, tuy Ngài không hiển lộ trong hình Viṣṇu, Ngài vẫn là Đấng Bhagavān vi tế tột cùng; và lạy Thần Linh, Ngài cũng hiện bày trong tướng thô hiển, đưa muôn loài đến sự viên mãn. Thô mà vẫn vi tế; vi tế mà vẫn dễ đạt. Nhưng kẻ chỉ lo hành động bên ngoài, thiếu bhakti chân thật hướng về Ngài, sẽ rơi vào địa ngục.

Verse 111

विमुच्यते वा भवति स्थितेस्मिन्दस्रेन्दुवह्न्यर्कमरुन्महीभिः । तत्वैः स्वरूपैः समरूपधारिभिरात्मस्वरूपे वितत स्वभावः

Trong trạng thái ấy, người ta được giải thoát khỏi ràng buộc hoặc an trụ trong hữu thể chân thật; vì tự tánh của người ấy lan tỏa ngay trong hình thể của Ātman. Nhờ các tattva ở đúng tự tướng của chúng—mang lấy hình dạng tương ứng—mà hiển lộ như Aśvin, Mặt Trăng, Lửa, Mặt Trời, Gió và Đất.

Verse 112

इति स्तुतिं मे भगवन्ह्यनंत जुषस्व भक्तस्य विशेषतश्च । समाधियुक्तस्य विशुद्धचेतसस्त्वद्भावभावैकमनोनुगस्य

Như vậy, ôi Đấng Bhagavān Ananta, xin Ngài từ bi thọ nhận bài tán tụng này của con—đặc biệt từ kẻ bhakta của Ngài—người an trú trong samādhi, tâm ý thanh tịnh, và với nhất tâm chỉ theo sự quán niệm về bản thể của Ngài.

Verse 113

सदा हृदिस्थो भगवन्नमस्ते नमामि नित्यं भगवन्पुराण । इति प्रकाशं तव मे तदीशस्तवं मया सर्वगतिप्रबुद्ध

Lạy Bhagavān, Đấng luôn ngự trong tim con, xin cúi đầu đảnh lễ Ngài. Lạy Purāṇa thiêng liêng và tôn quý, con kính lễ Người mãi mãi. Như vậy, ôi Chúa Tể, xin cho bài tán dương này về Ngài được hiển lộ qua con, kẻ đã được đánh thức đối với mọi nẻo đường của sự hiểu biết.

Verse 114

संसारचक्रे भ्रमणादियुक्ता भीतिं पुनर्नः प्रतिपालयस्व

Bị ràng buộc bởi sự lang thang trong bánh xe luân hồi, chúng con run sợ—xin Ngài lại che chở chúng con.

Verse 115

ब्रह्मोवाच । सर्वज्ञस्त्वं न संदेहो प्रज्ञाराशिश्च केशव । देवानां प्रथमः पूज्यः सर्वदा त्वं भविष्यसि

Phạm Thiên nói: “Ngài là Đấng toàn tri—không còn nghi ngờ gì—và hỡi Keśava, Ngài là kho tàng trí tuệ. Trong hàng chư thiên, Ngài sẽ luôn là bậc đứng đầu và đáng được thờ phụng.”

Verse 116

नारायणादनंतरं रुद्रो भक्त्या विरिंचनम् । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा ब्रह्माणं कमलोद्भवम्

Sau Nārāyaṇa, Rudra—tràn đầy bhakti—đã cúi mình đảnh lễ và tán dương Viriñca (Phạm Thiên), Đấng Chủ Tể sinh từ hoa sen.

Verse 117

नमः कमलपत्राक्ष नमस्ते पद्मजन्मने । नमः सुरासुरगुरो कारिणे परमात्मने

Kính lễ Ngài, bậc có đôi mắt như cánh sen; kính lễ Ngài, đấng sinh từ hoa sen. Kính lễ vị Thầy của chư thiên và a-tu-la, kính lễ Paramātman, Đấng tác thành muôn sự.

Verse 118

नमस्ते सर्वदेवेश नमो वै मोहनाशन । विष्णोर्नाभिस्थितवते कमलासन जन्मने

Kính lễ Ngài, Chúa tể của hết thảy chư thiên; kính lễ đấng diệt trừ mê vọng. Ôi Kamalāsana, đấng sinh từ hoa sen an trụ nơi rốn của Viṣṇu.

Verse 119

नमो विद्रुमरक्तांग पाणिपल्लवशोभिने । शरणं त्वां प्रपन्नोस्मि त्राहि मां भवसंसृतेः

Kính lễ Ngài, bậc có thân sắc đỏ như san hô, đôi tay đẹp như chồi non. Con đã quy y nơi Ngài; xin cứu con khỏi vòng luân hồi của cõi đời.

Verse 120

पूर्वं नीलांबुदाकारं कुड्मलं ते पितामह । दृष्ट्वा रक्तमुखं भूयः पत्रकेसरसंयुतम्

Hỡi Pitāmaha, trước đó con đã thấy nụ ấy có hình như mây mưa sẫm màu; rồi lại thấy nó có miệng phơn phớt đỏ, đầy đủ cánh và nhụy.

Verse 121

पद्मं चानेकपत्रान्तमसंख्यातं निरंजनम् । तत्र स्थितेन त्वयैषा सृष्टिश्चैव प्रवर्तिता

Và có một đóa sen với vô lượng cánh—khôn đếm, thanh tịnh không nhiễm. Khi Ngài an tọa trên đó, công cuộc tạo hóa này quả thật được khởi động.

Verse 122

त्वां मुक्त्वा नान्यतस्त्राणं जगद्वंद्य नमोस्तु ते । सावित्रीशापदग्धोहं लिंगं मे पतितं क्षितौ

Ngoài Ngài ra, không còn nơi nương tựa nào khác. Ôi Đấng được toàn thế gian tôn kính, xin đảnh lễ Ngài. Bị thiêu đốt bởi lời nguyền của Sāvitrī, con suy sụp; liṅga của con đã rơi xuống mặt đất.

Verse 123

इदानीं कुरु मे शांतिं त्राहि मां सह भार्यया । ब्रह्मा वै पातु मे पादौ जंघे वै कमलासनः

Giờ đây xin ban cho con sự an tịnh; xin cứu hộ con cùng với hiền thê. Nguyện Brahmā, Đấng ngự trên tòa sen, gìn giữ đôi chân con; và Đấng Sen-tòa ấy che chở ống chân con.

Verse 124

विरिंचो मे कटिं पातु सृष्टिकृद्गुह्यमेव च । नाभिं पद्मनिभः पातु जठरं चतुराननः

Nguyện Viriñca (Brahmā) hộ trì thắt lưng con, và Đấng Tạo Hóa cũng che chở phần kín nhiệm. Nguyện Đấng tựa hoa sen gìn giữ rốn con, và Đấng bốn mặt bảo hộ bụng con.

Verse 125

उरस्तु विश्वसृक्पातु हृदयं पातु पद्मजः । सावित्रीपतिर्मे कंठं हृषीकेशो मुखं मम

Nguyện Viśvasṛk hộ trì lồng ngực con; nguyện Padmaja gìn giữ trái tim con. Nguyện phu quân của Sāvitrī che chở cổ họng con, và nguyện Hṛṣīkeśa bảo hộ gương mặt con.

Verse 126

पद्मवर्णश्च नयने परमात्मा शिरो मम । एवं न्यस्य गुरोर्नाम शंकरो नामशंकरः

“Nguyện Đấng sắc như hoa sen ngự trong đôi mắt con; nguyện Tối Thượng Ngã che chở đỉnh đầu con. Đặt nyāsa như vậy và an lập Danh của bậc Guru, người ấy trở thành ‘Śaṅkara’—đấng tịnh hóa chính Danh.”

Verse 127

नमस्ते भगवन्ब्रह्मन्नित्युक्त्वा विरराम ह । ततस्तुष्टो हरं ब्रह्मा वाक्यमेतदुवाच ह

Nói xong: “Kính lễ Ngài, bậc Brahman chí tôn,” người ấy liền im lặng. Bấy giờ Brahmā, hoan hỷ với Hara (Śiva), liền phán những lời này.

Verse 128

कं ते कामं करोम्यद्य पृच्छ मां यद्यदिच्छसि । रुद्र उवाच । यदि प्रसन्नो मे नाथ वरदो यदि वा मम

“Hôm nay Ta sẽ thành tựu điều ước nào của ngươi? Hãy hỏi Ta bất cứ điều gì ngươi muốn.” Rudra thưa: “Ôi Nātha, nếu Ngài hoan hỷ với con—nếu Ngài ban cho con một ân phúc—thì đối với con…”

Verse 129

तदेकं मे वद विभो यस्मिन्स्थाने भवान्स्थितः । केषुकेषु च स्थानेषु त्वां पश्यंति सदा द्विजाः

Ôi Đấng Toàn Năng (Vibhu), xin nói cho con biết một nơi Ngài ngự; và ở những nơi nào các dvija luôn được chiêm bái Ngài?

Verse 130

नाम्ना च केन ते स्थानं शोभते धरणीतले । तन्मे वदस्व सर्वेश तव भक्तिरतस्य च

Và thánh địa của Ngài trên mặt đất này rạng ngời dưới danh xưng nào? Ôi Sarveśa, xin nói cho con, vì con một lòng chuyên chú trong bhakti đối với Ngài.

Verse 131

ब्रह्मोवाच । पुष्करेहं सुरश्रेष्ठो गयायां च चतुर्मुखः । कान्यकुब्जे देवगर्भो भृगुकक्षे पितामहः

Brahmā phán: “Tại Puṣkara, Ta được gọi là Suraśreṣṭha; tại Gayā, là Caturmukha (Đấng Bốn Mặt). Tại Kānyakubja, là Devagarbha; và tại Bhṛgukakṣa, là Pitāmaha (Đấng Tổ Phụ).”

Verse 132

कावेर्य्यां सृष्टिकर्ता च नंदिपुर्य्यां बृहस्पतिः । प्रभासे पद्मजन्मा च वानर्यां च सुरप्रियः

Bên sông Kāverī, Ngài được tôn xưng là Sṛṣṭikartā; tại Nandipurī là Bṛhaspati; ở Prabhāsa là Padmajanmā; và tại Vānarī là Surapriya.

Verse 133

द्वारवत्यां तु ऋग्वेदी वैदिशे भुवनाधिपः । पौंड्रके पुंडरीकाक्षः पिंगाक्षो हस्तिनापुरे

Tại Dvāravatī, Ngài được thờ như Ṛgvedī; ở Vidiśā như Bhuvanādhipa, Chúa tể muôn cõi; tại Pauṇḍra như Puṇḍarīkākṣa, bậc mắt sen; và ở Hastināpura như Piṅgākṣa, bậc mắt vàng.

Verse 134

जयंत्यां विजयश्चास्मि जयंतः पुष्करावते । उग्रेषु पद्महस्तोहं तमोनद्यां तमोनुदः

Ở Jayantī, Ta được biết đến là Vijaya; tại Puṣkarāvata, Ta là Jayanta. Giữa các Ugra, Ta là Padmahasta, bậc tay sen; và bên sông Tamo, Ta là Tamo-nuda, đấng xua tan bóng tối.

Verse 135

अहिच्छन्ने जया नंदी कांचीपुर्यां जनप्रियः । ब्रह्माहं पाटलीपुत्रे ऋषिकुंडे मुनिस्तथा

Tại Ahicchanna, Ta là Jayā; ở Kāñcīpurī, Ta là Nandī, bậc được dân mến. Tại Pāṭalīputra, Ta là Brahmā; và ở Ṛṣikuṇḍa, Ta cũng hiện như một vị muni (ẩn sĩ thánh).

Verse 136

महितारे मुकुंदश्च श्रीकंठः श्रीनिवासिते । कामरूपे शुभाकारो वाराणस्यां शिवप्रियः

Tại Mahitāra, Ngài là Mukunda; ở Śrīnivāsa, Ngài là Śrīkaṇṭha. Tại Kāmarūpa, Ngài là Śubhākāra; và ở Vārāṇasī, Ngài là Śivapriya, bậc được Śiva yêu mến.

Verse 137

मल्लिकाक्षे तथा विष्णुर्महेंद्रे भार्गवस्तथा । गोनर्दे स्थविराकार उज्जयिन्यां पितामहः

Tại Mallikākṣa, Ngài được tôn thờ như Viṣṇu; tại Mahendra, như Bhārgava; tại Gonarda, trong hình tướng vị ẩn sĩ già; và tại Ujjayinī, như Pitāmaha—tức Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 138

कौशांब्यां तु महाबोधिरयोध्यायां च राघवः । मुंनींद्रश्चित्रकूटे तु वाराहो विंध्यपर्वते

Tại Kauśāmbī là sự hiện diện linh thiêng của Đại Bồ-đề; tại Ayodhyā là Rāghava (Śrī Rāma). Ở Citrakūṭa là Munīndra, bậc chủ của các hiền sĩ; và trên núi Vindhya là Varāha, hóa thân Heo Rừng thiêng.

Verse 139

गंगाद्वारे परमेष्ठी हिमवत्यपि शंकरः । देविकायां स्रुचाहस्तः स्रुवहस्तश्चतुर्वटे

Tại Gaṅgādvāra là Parameṣṭhī (Phạm Thiên Brahmā); tại Himavat là Śaṅkara (Śiva). Ở Devikā, Ngài cầm srūcā—muôi tế lễ—trong tay; và tại Caturvaṭa, Ngài cầm sruva—thìa dâng cúng—trong tay.

Verse 140

वृंदावने पद्मपाणिः कुशहस्तश्च नैमिषे । गोप्लक्षे चैव गोपीन्द्रः सचंद्रो यमुनातटे

Tại Vṛndāvana, Ngài là Padmapāṇi, tay cầm hoa sen; tại Naimiṣa, Ngài là Kuśahasta, tay cầm cỏ kuśa. Ở Goplakṣa, Ngài là Gopīndra; và bên bờ Yamunā, Ngài hiện diện như Sa-candra.

Verse 141

भागीरथ्यां पद्मतनुर्जलानंदो जलंधरे । कौंकणे चैव मद्राक्षः कांपिल्ये कनकप्रियः

Bên dòng Bhāgīrathī (sông Gaṅgā), Ngài là Padmatanū; tại Jalaṅdhara, Ngài là Jalānanda. Ở vùng Koṅkaṇa, Ngài được xưng là Madrākṣa; và tại Kāmpilya, Ngài là Kanakapriya, đấng ưa chuộng vàng thiêng.

Verse 142

वेंकटे चान्नदाता च शंभुश्चैव क्रतुस्थले । लंकायां च पुलस्त्योहं काश्मीरे हंसवाहनः

Tại Veṅkaṭa, Ta là Annadātā, Đấng ban thực phẩm; tại nơi tế lễ, Ta là Śambhu. Ở Laṅkā, Ta là Pulastya; và tại Kāśmīra, Ta là Haṃsavāhana, Đấng cưỡi thiên nga.

Verse 143

वसिष्ठश्चार्बुदे चैव नारदश्चोत्पलावते । मेलके श्रुतिदाताहं प्रपाते यादसांपतिः

Vasiṣṭha hiện diện tại Arbuda, và Nārada tại Otpalāvata. Ở Melaka, Ta là Śrutidātā, Đấng ban truyền thánh học; và tại Prapāta, Ta là Yadasāṃpati, chúa tể các loài thủy tộc.

Verse 144

सामवेदस्तथा यज्ञे मधुरे मधुरप्रियः । अंकोटे यज्ञभोक्ता च ब्रह्मवादे सुरप्रियः

Trong lễ tế yajña, Ta là Sāma Veda; trong vị ngọt, Ta là Madhurapriya, kẻ yêu mến ngọt lành. Tại Aṃkoṭa, Ta là Yajñabhoktā, Đấng thọ hưởng lễ tế; và trong luận bàn về Brahman, Ta là Surapriya, được chư thiên yêu kính.

Verse 145

नारायणश्च गोमंते मायापुर्यां द्विजप्रियः । ऋषिवेदे दुराधर्षो देवायां सुरमर्दनः

Tại Gomanta, Ta là Nārāyaṇa; tại Māyāpurī, Ta là Dvijapriya, Đấng được hàng dvija yêu kính. Trong Ṛṣiveda, Ta là Durādharṣa, không ai khuất phục; và tại Devāyā, Ta là Suramardana, Đấng nghiền nát kẻ thù của chư thiên.

Verse 146

विजयायां महारूपः स्वरूपो राष्ट्रवर्द्धने । पृथूदरस्तु मालव्यां शाकंभर्यां रसप्रियः

Tại Vijayā, Ta được xưng là Mahārūpa; tại Rāṣṭravardhana, Ta là Svarūpa. Ở Mālavā, Ta là Pṛthūdara; và tại Śākambharī, Ta là Rasapriya, kẻ yêu mến hương vị.

Verse 147

पिंडारके तु गोपालः शंखोद्धारेंगवर्द्धनः । कादंबके प्रजाध्यक्षो देवाध्यक्षः समस्थले

Tại Piṇḍāraka, Ngài là Gopāla; tại Śaṅkhoddhāra, Ngài là Aṅga-varddhana. Tại Kādambaka, Ngài là Prajādhyakṣa; và tại Samasthala, Ngài là Devādhyakṣa.

Verse 148

गंगाधरो भद्रपीठे जलशाप्यहमर्बुदे । त्र्यंबके त्रिपुराधीशः श्रीपर्वते त्रिलोचनः

Tại Bhadrapīṭha, Ta là Gaṅgādhara, Đấng mang dòng Gaṅgā; tại Arbuda, Ta là Jalaśāpy(a). Tại Tryambaka, Ta là Tripurādhīśa; trên Śrīparvata, Ta là Trilocana, Đấng Ba Mắt.

Verse 149

महादेवः पद्मपुरे कापाले वैधसस्तथा । शृंगिबेरपुरे शौरिर्नैमिषे चक्रपाणिकः

Tại Padmapura, Ngài được thờ như Mahādeva; tại Kāpāla cũng vậy, với danh Vaidhāsa. Tại Śṛṅgiberapura, Ngài là Śauri; và tại Naimiṣa, Ngài là Cakrapāṇi, Đấng cầm bánh xe thần.

Verse 150

दंडपुर्यां विरूपाक्षो गौतमो धूतपापके । हंसनाथो माल्यवति द्विजेंद्रो वलिके तथा

Tại Daṇḍapurī, Ngài là Virūpākṣa; tại Dhūtapāpaka, Ngài là Gautama. Tại Mālyavatī, Ngài là Haṃsanātha; và tại Valikā, Ngài cũng là Dvijendra.

Verse 151

इंद्रपुर्यां देवनाथो द्यूतपायां पुरंदरः । हंसवाहस्तु लंबायां चंडायां गरुडप्रियः

Tại Indrapurī, Ngài được tán dương là Devanātha; tại Dyūtapā, Ngài là Purandara. Tại Laṃbā, Ngài là Đấng cưỡi thiên nga; và tại Caṇḍā, Ngài là Garuḍapriya, bậc được Garuḍa yêu kính.

Verse 152

महोदये महायज्ञः सुयज्ञो यज्ञकेतने । सिद्धिस्मरे पद्मवर्णः विभायां पद्मबोधनः

Tại Mahodaya, Ngài được xưng là Mahāyajña; tại Yajñaketana, là Suyajña. Tại Siddhismara, là Padmavarṇa; và tại Vibhā, là Padmabodhana.

Verse 153

देवदारुवने लिंगं महापत्तौ विनायकः । त्र्यंबको मातृकास्थाने अलकायां कुलाधिपः

Trong rừng Deodāru, Ngài hiển lộ như Liṅga; tại Mahāpatti, Ngài là Vināyaka. Ở nơi ngự của các Mātṛkā, Ngài là Tryambaka; và tại Alakā, Ngài là Kulādhipa, Chúa tể dòng tộc.

Verse 154

त्रिकूटे चैव गोनर्दः पाताले वासुकिस्तथा । पद्माध्यक्षश्च केदारे कूष्मांडे सुरतप्रियः

Tại Trikūṭa, Ngài là Gonarda; cũng vậy, nơi Pātāla, Ngài là Vāsuki. Ở Kedāra, Ngài là Padmādhyakṣa; và tại Kūṣmāṇḍa, Ngài là Suratapriya.

Verse 155

कुंडवाप्यां शुभांगस्तु सारण्यां तक्षकस्तथा । अक्षोटे पापहा चैव अंबिकायां सुदर्शनः

Tại Kuṇḍavāpī, Ngài là Śubhāṅga; tại Sāraṇyā, Ngài là Takṣaka. Ở Akṣoṭa, Ngài là Pāpahā, Đấng diệt tội; và tại Ambikā, Ngài là Sudarśana.

Verse 156

वरदायां महावीरः कांतारे दुर्गनाशनः । अनंतश्चैव पर्णाटे प्रकाशायां दिवाकरः

Tại Varadā, Ngài là Mahāvīra; tại Kāntāra, Ngài là Đấng diệt trừ gian nan. Ở Parṇāṭa, Ngài là Ananta; và tại Prakāśā, Ngài là Divākara, hiện thân của Mặt Trời.

Verse 157

विराजायां पद्मनाभः स्वरुद्रश्च वृकस्थले । मार्कंडो वटके चैव वाहिन्यां मृगकेतनः

Tại Virājā có Padmanābha; tại Vṛkasthala có Svarudra. Tại Vaṭaka có Mārkaṇḍa; và tại Vāhinī có Mṛgaketana ngự trị.

Verse 158

पद्मावत्यां पद्मगृहो गगने पद्मकेतनः । अष्टोत्तरं स्थानशतं मया ते परिकीर्तितम्

Tại Padmāvatī có Padmagṛha, và giữa hư không có Padmaketana. Như vậy ta đã thuật cho ngươi một trăm lẻ tám thánh xứ.

Verse 159

यत्र वै मम सांनिध्यं त्रिसंध्यं त्रिपुरांतक । एतेषामपि यस्त्वेकं पश्यते भक्तिमान्नरः

Hỡi Tripurāntaka, nơi nào sự hiện diện của Ta được cảm nhận trong ba thời sandhyā—bình minh, chính ngọ và hoàng hôn—giữa các pháp hành thánh thiện ấy, người có lòng bhakti nếu thật sự chiêm bái dù chỉ một với niềm tin (ắt được quả báo).

Verse 160

स्थानं सुविरजं लब्ध्वा मोदते शाश्वतीः समाः । मानसं वाचिकं चैव कायिकं यच्च दुष्कृतम्

Đạt được thánh xứ tối thanh tịnh, người ấy hoan hỷ trong những năm tháng vĩnh cửu; và mọi điều ác đã làm—bằng ý, bằng lời, hay bằng thân—(đều được tiêu trừ).

Verse 161

तत्सर्वं नाशमायाति नात्र कार्या विचारणा । यस्त्वेतानि च सर्वाणि गत्वा मां पश्यते नरः

Tất thảy điều ấy đều đi đến tiêu vong—không cần phải bàn luận nữa. Nhưng người nào đã đi qua hết các thánh xứ ấy rồi chiêm bái Ta…

Verse 162

भवते मोक्षभागी च यत्राहं तत्र वै स्थितः । पुष्पोपहारैर्धूपैश्च ब्राह्मणानां च तर्पणैः

Con cũng sẽ được phần trong giải thoát (mokṣa), vì nơi nào con an trú, nơi ấy Ta thật sự hiện diện—được thờ phụng bằng hoa cúng, bằng hương trầm, và bằng việc làm tarpaṇa khiến các brāhmaṇa được mãn nguyện.

Verse 163

ध्यानेन च स्थिरेणाशु प्राप्यते परमेश्वरः । तस्य पुण्यफलं चाग्र्यमंते मोक्षफलं तथा

Nhờ thiền định vững bền, Đấng Tối Thượng (Parameśvara) được chứng đạt mau chóng. Công đức phát sinh từ đó là tối thắng, và rốt ráo cũng cho quả giải thoát (mokṣa).

Verse 164

स ब्रह्मलोकमासाद्य तत्कालं तत्र तिष्ठति । पुनः सृष्टौ भवेद्देवो वैराजानां महातपाः

Sau khi đạt đến Brahmaloka, vị ấy an trụ tại đó trong suốt thời hạn ấy; và khi cuộc tạo hóa khởi lại, bậc đại khổ hạnh ấy trở thành một thiên thần trong hàng Vairāja.

Verse 165

ब्रह्महत्यादि पापानि इहलोके कृतान्यपि । अकामतः कामतो वा तानि नश्यंति तत्क्षणात्

Ngay cả các tội như sát hại brāhmaṇa v.v., dẫu đã gây trong cõi đời này—dù vô ý hay cố ý—cũng bị tiêu trừ ngay trong khoảnh khắc ấy.

Verse 166

इहलोके दरिद्रो यो भ्रष्टराज्योथवा पुनः । स्थानेष्वेतेषु वै गत्वा मां पश्यति समाधिना

Trong cõi đời này, dù ai nghèo khó hay thậm chí mất ngôi vương, nếu đến các thánh địa ấy và chiêm bái Ta trong định (samādhi), người ấy được phúc lành.

Verse 167

कृत्वा पूजोपहारं च स्नानं च पितृतर्पणम् । कृत्वा पिंडप्रदानं च सोचिराद्दुःखवर्जितः

Sau khi dâng lễ bái và phẩm vật cúng dường, tắm gội thanh tịnh, làm lễ tarpaṇa dâng lên tổ tiên, lại thực hiện piṇḍa-dāna nữa—người ấy trong thời gian dài được lìa mọi sầu khổ.

Verse 168

एकच्छत्रो भवेद्राजा सत्यमेतन्न संशयः । इह राज्यानि सौभाग्यं धनं धान्यं वरस्त्रियः

Người ấy sẽ trở thành bậc quân vương tối thượng, trị vì dưới một chiếc lọng; điều này là chân thật, không chút nghi ngờ. Ngay trong đời này, người ấy được các vương quốc, phúc lành, tài sản, lương thực và những người vợ hiền thục, ưu thắng.

Verse 169

भवंति विविधास्तस्य यैर्यात्रा पुष्करे कृता । इदं यात्राविधानं यः कुरुते कारयेत वा

Đối với những ai đã thực hiện cuộc hành hương đến Puṣkara, sẽ phát sinh muôn vàn công đức và quả báo. Ai thực hành đúng nghi thức hành hương này, hoặc khiến người khác thực hiện, cũng đều được thọ hưởng lợi ích ấy.

Verse 170

शृणोति वा स पापैस्तु सर्वैरेव प्रमुच्यते । अगम्यागमनं येन कृतं जानाति मानवः

Ai nghe câu chuyện này thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi. Ngay cả người tự biết mình đã phạm lỗi vì lỡ tiến đến điều không nên tiến đến, cũng nhờ đó mà được giải trừ tội chướng.

Verse 171

ब्रह्मक्रियाया लोपेन बहुवर्षकृतेन च । यात्रां चेमां सकृत्कृत्वा वेदसंस्कारमाप्नुयात्

Dẫu đã bỏ sót các nghi lễ Brahma-kriyā trong nhiều năm, chỉ cần thực hiện cuộc hành hương này một lần, người ấy vẫn đạt được saṃskāra thanh tịnh gắn liền với các Veda.

Verse 172

किमत्र बहुनोक्तेन इदमस्तीह शंकर । अप्राप्यं प्राप्यते तेन पापं चापि विनश्यति

Nói nhiều ở đây để làm gì, hỡi Śaṅkara? Chỉ có điều này: nhờ đó, ngay cả điều vốn khó đạt cũng được đạt, và tội lỗi cũng tiêu tan.

Verse 173

सर्वयज्ञफलैस्तुल्यं सर्वतीर्थफलप्रदम् । सर्वेषां चैव वेदानां समाप्तिस्तेन वै कृता

Điều ấy ngang bằng quả báo của mọi lễ tế (yajña), ban công đức của mọi thánh địa (tīrtha); và nhờ đó, quả thật toàn thể Veda được đưa đến chỗ viên mãn.

Verse 174

यैः कृत्वा पुष्करे संध्यां सावित्री समुपासिता । स्वपत्नीहस्तदत्तेन पौष्करेण जलेन तु

Những ai, sau khi cử hành nghi thức sandhyā tại Puṣkara, đã thờ phụng Nữ thần Sāvitrī, dùng nước Puṣkara do chính tay người vợ dâng trao—

Verse 175

भृंगारेण वरेणैव मृण्मयेनापि शंकर । आनीय तज्जलं पुण्यं संध्योपास्तिर्दिनक्षये

Hỡi Śaṅkara, đem nước thánh ấy—dù trong bình đẹp hay chỉ trong vò đất—mà cử hành sự thờ phụng sandhyā vào lúc cuối ngày.

Verse 176

समाधिना समाधेया सप्राणायामपूर्विका । तस्यां कृतायां यत्पुण्यं तच्छृणुष्व हराद्य मे

Điều ấy cần được thành tựu bằng samādhi, với prāṇāyāma làm phần mở đầu. Khi đã thực hành xong, hỡi Hara, hãy nghe ta nói về công đức phát sinh từ đó.

Verse 177

तेन द्वादशवर्षाणि भवेत्संध्या सुवंदिता । अश्वमेधफलं स्नाने दाने दशगुणं तथा

Nhờ pháp hành ấy, việc lễ bái Sandhyā (Sandhyā-vandana) được thành tựu viên mãn suốt mười hai năm; khi tắm gội thanh tịnh thì đạt quả báo như lễ tế Aśvamedha, và khi bố thí thì phước đức cũng tăng gấp mười lần.

Verse 178

उपवासेप्यनंतं च स्वयं प्रोक्तं मयानघ । सावित्र्याः पुरतो यस्तु दंपत्योर्भोजनं ददेत्

Hỡi bậc vô tội, chính ta cũng đã tuyên dạy pháp trì giới mang tên Ananta ngay cả trong những ngày ăn chay. Nhưng ai, trước sự chứng giám của Sāvitrī, dâng bữa ăn cho một đôi vợ chồng—

Verse 179

तेनाहं भोजितस्तत्र भवामीह न संशयः । द्वितीयं भोजयेद्यस्तु भोजितस्तेन केशवः

Vì thế, quả thật ta đã được thọ thực tại đó—không chút nghi ngờ. Nhưng ai dâng bữa ăn lần thứ hai, thì chính Keśava (Viṣṇu) được người ấy phụng dưỡng.

Verse 180

लक्ष्मीसहायो वरदो वरांस्तस्य प्रयच्छति । उमासहायस्तार्तीये भोजितोसि न संशयः

Đấng ban ân, có Lakṣmī kề bên, sẽ ban cho người ấy những phúc ân như ý. Và Đấng có Umā kề bên—vào lần (hay ngày) thứ ba—đã được chính ngươi phụng thực; không còn nghi ngờ.

Verse 181

अथवा या कुमारीणां भक्त्या दद्याच्च भोजनम् । तस्याः कुले भवेद्वंध्या न कदाचिच्च दुर्भगा

Hoặc nếu một người nữ với lòng sùng kính dâng thức ăn cho các thiếu nữ đồng trinh (kumārī), thì trong gia tộc nàng sẽ không bao giờ có cảnh hiếm muộn, và nàng cũng chẳng khi nào gặp điều bất hạnh.

Verse 182

न कन्या जननी क्वापि न भर्तुर्या न वल्लभा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सावित्र्यग्रे तु भोजनम्

Người con gái không ở đâu được xem như mẹ; cũng không nên bị đối đãi như vợ hay người tình của chồng. Vì vậy, với mọi nỗ lực, trước hết hãy dâng phẩm thực lên Nữ thần Sāvitrī.

Verse 183

पारत्रमैहिकं वापि कामयद्भिर्नरैः सदा । दातव्यं सर्वदा भीष्म कटुतैलविवर्जितम्

Hỡi Bhīṣma, những người luôn cầu mong phúc lành ở đời này hay đời sau, nên thường xuyên bố thí những vật phẩm không có dầu cay nồng.

Verse 184

न चाम्लं न च वै क्षारं स्त्रीणां भोज्यं कदाचन । भक्ष्यं पंचप्रकारं च रसैः सर्वैस्सुसंस्कृतम्

Phụ nữ không bao giờ nên được dùng món chua hay mang tính kiềm; trái lại, hãy dọn năm loại món ngon, chế biến tinh sạch và nêm đủ mọi vị.

Verse 185

घृतपूर्यः सुपक्वाश्च बहुक्षीरसमन्विताः । शिखरिणी तथा पेया दधिक्षीरसमन्विता

Có những bánh chiên/đồ bột nhân bơ sữa (ghṛta) chín kỹ, thấm đẫm nhiều sữa; lại có śikhariṇī và peya—những món chế từ sữa chua và sữa.

Verse 186

आह्लादकारिणी पुंसां स्त्रीणां चातीव वल्लभा । धनधान्यां जनोपेतं नारीणां च शताकुलम्

Nàng đem niềm hoan hỷ cho nam nhân và được nữ nhân vô cùng mến chuộng; đầy đủ của cải và lương thực, có người hầu cận vây quanh, và có đến hàng trăm gia quyến nữ trong nhà.

Verse 187

पूपकं शष्कुलं तस्यां जायते नात्र संशयः । न ज्वरो न च संतापो न दुःखं न वियोगिता

Trong cảnh giới/điều kiện ấy, bánh pūpaka và bánh śaṣkula chắc chắn hiện khởi, không chút nghi ngờ. Ở đó không có sốt, không có nung nấu khổ não, không có sầu bi, cũng không có ly biệt.

Verse 188

असौ तारयते स्वानां कुलानामेकविंशतिं । बंधुभिश्च सुतैश्चैव दासीदासैरनंतकैः

Người như thế cứu độ hai mươi mốt đời trong dòng tộc của mình; cùng với thân quyến và các con trai, lại thêm vô số gia nhân nam nữ.

Verse 189

पूरितं च कुलं तस्याः पूरिकां या प्रदास्यति । एधते च चिरं कालं पुत्रपौत्रसमन्वितम्

Dòng tộc của người nữ dâng cúng pūrikā được viên mãn; hưng thịnh lâu dài, đầy đủ con trai và cháu nội.

Verse 190

कुलं च सकलं तस्य शष्कुलं यः प्रयच्छति । पुत्रिण्यो वै दुहितरो बंधुभिः सहितं कुलम्

Ai dâng cúng śaṣkula thì toàn thể dòng tộc người ấy—kể cả các chi nhánh—được lợi lạc; các con gái được phúc có con trai, và gia tộc cùng thân thuộc đều hưng vượng.

Verse 191

शिखरिणीप्रदात्रीणां युवतीनां न संशयः । मोदते तु कुलं तस्याः सर्वसिद्धिप्रपूरितम्

Về những thiếu nữ dâng tặng trang sức gọi là śikhariṇī, không còn nghi ngờ: dòng tộc của nàng hoan hỷ, tràn đầy mọi siddhi và thành tựu.

Verse 192

मोदकानां प्रदानेन एवमाह प्रजापतिः । एतदेव तु गौरीणां भोजनं हर शस्यते

Bấy giờ Prajāpati nói rằng: do sự dâng cúng các modaka. Quả thật, chính món ăn này được Hara (Śiva) ca ngợi là bữa dùng thích hợp cho các Gaurī.

Verse 193

सुभगा पुत्रिणी साध्वी धनऋद्धिसमन्विता । सहस्रभोजिनी शंभो जन्मजन्म भविष्यति

Ôi Śambhu, nàng sẽ được phúc lành, có con cháu, hiền hạnh thanh tịnh, đầy đủ của cải và thịnh vượng, lại là người rộng lòng ban phát cơm ăn dồi dào—đời đời kiếp kiếp đều như vậy.

Verse 194

पूपानि चैव पुण्यानि कृतानि मधुराणि च । द्राक्षारसप्रधानं च गुडखंडसमन्वितम्

Và còn có những bánh ngọt pūpa đầy phước lành, các món tinh chế thơm ngọt; cùng thức uống lấy nước nho làm chính, kèm theo đường thốt nốt (gud) và những miếng đường kết tinh (khaṇḍa).

Verse 195

शारदेन तु धान्येन कृत्वा खंडं विमिश्रितत् । स्त्रीणां चैव तु पेयानि भक्ष्याणि च द्विजन्मनाम्

Dùng ngũ cốc mùa thu, hãy hòa với đường (khaṇḍa) để làm hỗn hợp ngọt; từ đó chế thành thức uống thích hợp cho phụ nữ và phẩm vật ăn được dâng cúng cho hàng dvija (những người “hai lần sinh”).

Verse 196

इह चाविकवासांसि वर्षायोग्यानि सर्वशः । यानियानि च पेयानि तानि योग्यानि दापयेत्

Tại đây, nên chu cấp đầy đủ y phục bằng len thích hợp cho mùa mưa; và bất cứ thức uống nào là thích đáng, cũng nên ban phát những đồ uống giải khát phù hợp ấy.

Verse 197

प्रतिपूज्य विधानेन वसुदानैः सकंचुकैः । कुंकुमेनानुलिप्तांग्यः स्रग्दामभिरलंकृताः

Sau khi kính lễ đúng theo nghi thức, kèm theo bố thí tài vật và y phục; thân thể được xức nghệ tây, rồi trang nghiêm bằng vòng hoa và chuỗi hoa kết.

Verse 198

दत्वा तूपानहावङ्घ्र्योर्नारिकेलं करे तथा । अक्ष्णोश्चैवांजनं दत्वा सिंदूरं चैव मस्तके

Dâng dép cho đôi chân, lại đặt một trái dừa vào tay; trao anjana (kohl thánh) cho đôi mắt, và dâng sindūra (bột son đỏ) nơi đỉnh đầu/đường ngôi trán.

Verse 199

गुडं फलानि हृद्यानि वांछितानि मृदूनि च । हस्ते दत्वा सपात्राणि प्रणिपत्य विसर्जयेत्

Hãy đặt đường thốt nốt và những trái quả làm vui lòng—tùy điều mong muốn, những lễ vật mềm dịu—vào tay người nhận, kèm theo đồ đựng thích hợp; rồi cúi lạy và kính cẩn cáo từ.

Verse 200

स्वयं भुंजीत वै पश्चात्सबंधुर्बालकैः सह । अथवा नैव संपत्तिस्तीर्थे दानं च भाजनम्

Trước hết hãy cho những người nương tựa—bà con cùng trẻ nhỏ—được ăn, rồi sau đó mới tự mình dùng bữa. Bằng không, của cải trở nên vô ích: nơi tīrtha chỉ còn là vật để bố thí, và người ấy chỉ đáng làm ‘vật chứa’ cho việc bố thí mà thôi.