Adhyaya 67

Verse 1

। ययातिरुवाच । अस्मद्भाग्यप्रसंगेन भवतो दर्शनं मम । संजातं शक्रसंवाह एतच्छ्रेयो ममातुलम्

Yayāti nói: Nhờ duyên phúc của số mệnh ta, ta đã được darśana—thấy Ngài trong sự linh thiêng. Hỡi hội chúng gắn với Śakra (Indra), điều này trở thành phúc lành vô song cho ta.

Verse 2

मानवा मर्त्यलोके च पापं कुर्वंति दारुणम् । तेषां कर्मविपाकं च मातले वद सांप्रतम्

Trong cõi người, loài người gây nên những tội lỗi ghê gớm. Nay, hỡi Mātali, hãy nói ngay cho ta về sự chín muồi của quả báo nghiệp hành của họ.

Verse 3

मातलिरुवाच । श्रूयतामभिधास्यामि पापाचारस्य लक्षणम् । श्रुते सति महज्ज्ञानमत्रलोके प्रजायते

Mātali nói: Hãy lắng nghe; ta sẽ nêu rõ những dấu hiệu của hạnh nghiệp tội lỗi. Khi được nghe, trí hiểu lớn lao sẽ sinh khởi ngay trong đời này.

Verse 4

वेदनिंदां प्रकुर्वंति ब्रह्माचारस्य कुत्सनम् । महापातकमेवापि ज्ञातव्यं ज्ञानपंडितैः

Kẻ nào phỉ báng Kinh Veda và chê bai lời thệ nguyện phạm hạnh (brahmacarya), bậc học giả trí giả phải biết rằng người ấy phạm mahāpātaka, đại tội.

Verse 5

साधूनामपि सर्वेषां यः पीडां हि समाचरेत् । महापातकमेवापि प्रायश्चित्ते न हि व्रजेत्

Ai gây tổn hại cho bất cứ bậc hiền thiện nào, cho hết thảy các sādhū, người ấy mắc mahāpātaka; dẫu làm prāyaścitta cũng chẳng thật sự đạt sự thanh tịnh.

Verse 6

कुलाचारं परित्यज्य अन्याचारं व्रजंति च । एतच्च पातकं घोरं कथितं कृत्यवेदिभिः

Bỏ đi kulācāra, nề nếp của dòng tộc, mà theo những tập tục khác không đúng; các bậc am tường chánh hạnh đã nói đó là tội lỗi ghê gớm.

Verse 7

मातापित्रोश्च यो निंदां ताडनं भगिनीषु च । पितृस्वसृनिंदनं च तदेव पातकं ध्रुवम्

Ai phỉ báng cha mẹ, hoặc đánh đập chị em gái, hoặc nói xấu cô ruột (chị/em của cha) — đó thật là tội lỗi chắc chắn.

Verse 8

संप्राप्ते श्राद्धकालेपि पंचक्रोशांतरेस्थितम् । जामातरं परित्यज्य तथा च दुहितुः सुतम्

Dẫu thời khắc śrāddha đã đến, ông vẫn bỏ rơi người con rể đang ở trong phạm vi năm krośa, và cũng bỏ rơi cháu ngoại—con trai của con gái mình.

Verse 9

स्वसारं चैव स्वस्रीयं परित्यज्य प्रवर्तते । कामात्क्रोधाद्भयाद्वापि अन्यं भोजयते यदा

Khi một người bỏ mặc chị/em gái mình và con trai của chị/em ấy, rồi vì dục vọng, giận dữ hay sợ hãi mà lại đem cơm thí thực cho kẻ khác, thì hạnh ấy bị chê trách.

Verse 10

पितरो नैव भुंजंति देवाश्चैव न भुंजते । एतच्च पातकं तस्य पितृघातसमं कृतम्

Các bậc Tổ tiên (Pitṛ) chẳng thọ hưởng, chư Thiên cũng chẳng thọ hưởng. Tội ấy được xem ngang với tội sát hại phụ thân.

Verse 11

दानकालेपि संप्राप्ते आगते ब्राह्मणे किल । भूरिदानं परित्यज्य कतिभ्यो हि प्रदीयते

Dẫu thời khắc bố thí đã đến và một vị Bà-la-môn quả thật đã tới, cớ sao lại bỏ qua sự bố thí dồi dào mà chỉ ban cho ít người, hoặc ban với lượng ít ỏi?

Verse 12

एकस्मै दीयते दानमन्येभ्योपि न दीयते । एतच्च पातकं घोरं दानभ्रंशकरं स्मृतम्

Nếu bố thí cho một người mà lại không bố thí cho những người khác, thì đó được ghi nhớ là tội lỗi ghê gớm, khiến công đức do bố thí bị suy đổ.

Verse 13

यजमानगृहे सेवा संस्थितान्ब्राह्मणान्निजान् । परित्यज्य हि यद्दानं न दानस्य च लक्षणम्

Món thí tặng nào được ban ra mà lại bỏ mặc chính các Bà-la-môn của mình đang hiện diện phụng sự trong nhà của người chủ tế (yajamāna), thì món ấy thật chẳng phải là bố thí, cũng không phải dấu hiệu của bố thí.

Verse 14

समाश्रितं हि यं विप्रं धर्माचारसमन्वितम् । सर्वोपायैः सुपुष्येत्तं सुदानैर्बहुभिर्नृप

Tâu Đại vương, vị Bà-la-môn mà ta nương tựa—đầy đủ hạnh nghiệp chánh pháp—cần được nâng đỡ bằng mọi phương cách, nhất là bằng nhiều bố thí thanh tịnh và cao quý.

Verse 15

न गणयेन्मूर्खं विद्वांसं पोष्यो विप्रः सदा भवेत् । सर्वैः पुण्यैः समायुक्तं सुदानैर्बहुभिर्नृप

Chớ tôn kẻ ngu làm bậc hiền trí. Bà-la-môn cần được nuôi dưỡng và hộ trì luôn luôn. Tâu Đại vương, nhờ nhiều bố thí thù thắng, người ấy được đầy đủ mọi công đức.

Verse 16

तं समभ्यर्च्य विद्वांसं प्राप्तं विप्रं सदार्हयेत् । तं हि त्यक्त्वा ददेद्दानमन्यस्मै ब्राह्मणाय वै

Sau khi cung kính lễ bái vị Bà-la-môn học giả đã đến, phải luôn tôn trọng đúng mực; vì bỏ mặc vị ấy mà đem bố thí cho Bà-la-môn khác thì thật không phải đạo.

Verse 17

दत्तं हुतं भवेत्तस्य निष्फलं नात्र संशयः । ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रश्चापि चतुर्थकः

Bố thí đã cho và lễ tế hỏa (homa) đã dâng của người ấy đều trở nên vô ích—không chút nghi ngờ—dù người ấy là Bà-la-môn, Sát-đế-lợi, Phệ-xá hay Thủ-đà, bậc thứ tư.

Verse 18

पुण्यकालेषु सर्वेषु संश्रितं पूजयेद्द्विजम् । मूर्खं वापि हि विद्वांसं तस्य पुण्यफलं शृणु

Trong mọi thời khắc cát tường, hãy tôn kính vị dvija (Bà-la-môn) đã đến nương nhờ—dù là kẻ ngu hay bậc trí. Nay hãy lắng nghe quả phúc của việc ấy.

Verse 19

अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं तस्य प्रजायते । कस्माद्धिकारणाद्राजञ्छक्यं प्राप्य न कारयेत्

Từ hành vi ấy phát sinh quả báo của tế lễ Aśvamedha. Vì vậy, hỡi đức vua, khi đã có đủ năng lực và phương tiện, cớ sao lại không cho cử hành?

Verse 20

अन्यो विप्रः समायातस्तत्कालं श्राद्धकर्मणि । उभौ तौ पूजयेत्तत्र भोजनाच्छादनैस्ततः

Nếu đúng lúc đang làm nghi lễ śrāddha mà có một vị Bà-la-môn khác đến, thì tại đó nên tôn kính cả hai, dâng thức ăn và y phục.

Verse 21

तांबूलदक्षिणाभिश्च पितरस्तस्य हर्षिताः । श्राद्धभुक्ताय दातव्यं सदा दानं च दक्षिणा

Nhờ các lễ vật như tāmbūla (trầu cau) và dakṣiṇā, các bậc tổ tiên hoan hỷ. Người đã thọ thực bữa śrāddha luôn nên được ban tặng phẩm và dakṣiṇā xứng đáng.

Verse 22

न ददेच्छ्राद्धकर्ता यो गोहत्यादि समं भवेत् । द्वावेतौ पूजयेत्तस्माच्छ्रद्धया नृपसत्तम

Hỡi bậc vua tối thượng, người cử hành śrāddha mà không bố thí đúng phép thì tội lỗi ngang với kẻ sát hại bò và các điều tương tự. Vì vậy, hãy với lòng tín thành mà tôn kính cả hai vị ấy.

Verse 23

निर्द्धनत्व प्रभावाद्वै तमेकं हि प्रपूजयेत् । व्यतीपातेपि संप्राप्ते वैधृतौ च नृपोत्तम

Dẫu do ảnh hưởng của cảnh nghèo khó, vẫn nên chí thành thờ phụng Đấng Duy Nhất ấy. Hỡi bậc vua tối thượng, ngay cả khi gặp Vyatīpāta bị xem là bất tường, và cả Vaidhṛti nữa, cũng vẫn như vậy.

Verse 24

अमावास्यां तथा राजन्क्षयाहे परपक्षके । श्राद्धमेवं प्रकर्तव्यं ब्राह्मणादि त्रिवर्णकैः

Tâu Đại vương, vào ngày Amāvasyā (ngày không trăng) và cũng vào ngày kṣayāha (ngày giỗ) trong nửa tháng sau, lễ Śrāddha phải được cử hành đúng như vậy bởi ba giai cấp dvija, bắt đầu từ các Bà-la-môn.

Verse 25

यज्ञे तथा महाराज ऋत्विजश्च प्रकारयेत् । तथा विप्राः प्रकर्तव्याः श्राद्धदानाय सर्वदा

Cũng vậy, tâu Đại vương, trong lễ tế yajña phải khéo cắt đặt các ṛtvij (tư tế chủ lễ) cho đúng phép; và cũng như thế, vì việc dâng cúng và bố thí trong lễ Śrāddha, luôn phải cung thỉnh và chỉ định các Bà-la-môn uyên bác một cách trang nghiêm.

Verse 26

अविज्ञातः प्रकर्तव्यो ब्राह्मणो नैव जानता । यस्यापि ज्ञायते वंशः कुलं त्रिपुरुषं तथा

Một Bà-la-môn có lai lịch chưa rõ thì người không thật sự biết chớ nên cắt đặt; và dẫu biết được dòng dõi, cũng phải xác chứng gia tộc của vị ấy đến ba đời.

Verse 27

आचारश्च तथा राजंस्तं विप्रं सन्निमंत्रयेत् । कुलं न ज्ञायते यस्य आचारेण विचारयेत्

Lại nữa, tâu Đại vương, phải xét cả ācāra (hạnh kiểm) mà cung thỉnh vị Bà-la-môn ấy cho đúng phép. Người có gia tộc chưa rõ thì nên được thẩm định qua hạnh kiểm.

Verse 28

श्राद्धदाने प्रकर्तव्ये विशुद्धो मूर्ख एव हि । अविज्ञातो भवेद्विप्रो वेदवेदांगपारगः

Khi cần cử hành việc dâng cúng trong lễ Śrāddha, ngay cả người ngu dẫu vậy—nếu thanh tịnh theo nghi lễ—cũng có thể được dùng; nhưng một Bà-la-môn tuy tinh thông Veda và Vedāṅga mà thân phận không được xác chứng thì trở thành không thể thọ nhận.

Verse 29

श्राद्धदानं प्रकर्तव्यं तस्माद्विप्रं निमंत्रयेत् । आतिथ्यं तु प्रकर्तव्यमपूर्वं नृपसत्तम

Vì vậy, nên thực hành bố thí trong nghi lễ śrāddha, và do đó hãy thỉnh một vị Bà-la-môn. Hỡi bậc vương thượng, việc đãi khách cũng phải được dâng hiến với lòng hào phóng chưa từng có.

Verse 30

अन्यथा कुरुते पापी स याति नरकं ध्रुवम् । तस्माद्विप्रः प्रकर्तव्यो दाने श्राद्धे च पर्वसु

Nếu kẻ tội lỗi làm trái điều đã định, người ấy chắc chắn rơi vào địa ngục. Vì vậy, trong việc bố thí, trong lễ śrāddha và vào các ngày hội, ngày thánh, phải cung thỉnh và phụng sự Bà-la-môn đúng pháp.

Verse 31

आदौ परीक्षयेद्विप्रं श्राद्धे दाने प्रकारयेत् । नाश्नंति तस्य वै गेहे पितरो विप्रवर्जिताः

Trước hết hãy khảo xét vị Bà-la-môn được thỉnh, rồi mới sắp đặt lễ śrāddha và việc bố thí cho đúng nghi. Tổ tiên không thọ hưởng lễ vật trong nhà người làm các nghi ấy mà thiếu Bà-la-môn.

Verse 32

शापं दत्त्वा ततो यांति श्राद्धाद्विप्रविवर्जितात् । महापापी भवेत्सोपि ब्रह्मणः सदृशो यदि

Từ lễ śrāddha thiếu Bà-la-môn, tổ tiên sẽ buông lời nguyền rồi rời đi. Dẫu người ấy sánh với Brahmā, cũng vẫn trở thành kẻ đại tội.

Verse 33

पैत्राचारं परित्यज्य यो वर्तेत नरोत्तम । महापापी स विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः

Hỡi bậc nhân tối thượng, ai từ bỏ khuôn phép tổ tiên mà sống trái khác, phải biết là kẻ đại tội—bị loại khỏi mọi nẻo dharma.

Verse 34

ये त्यजंति शिवाचारं वैष्णवं भोगदायकम् । निंदंति ब्राह्मणं धर्मं विज्ञेयाः पापवर्द्धनाः

Những ai từ bỏ kỷ luật thờ Śiva và con đường Vaiṣṇava ban cho hưởng thụ đúng pháp, lại phỉ báng Bà-la-môn và Dharma—hãy biết họ là kẻ làm tăng trưởng tội lỗi.

Verse 35

ये त्यजंति शिवाचारं शिवभक्तान्द्विषंति च । हरिं निंदंति ये पापा ब्रह्मद्वेषकराः सदा

Những ai từ bỏ kỷ luật của Śiva, căm ghét các tín đồ Śiva, và kẻ tội lỗi phỉ báng Hari—họ luôn gây thù nghịch với Brahman (Đấng Tối Thượng).

Verse 36

आचारनिंदका ये ते महापातककृत्तमाः । आद्यं पूज्यं परं ज्ञानं पुण्यं भागवतं तथा

Những kẻ phỉ báng ācāra (hạnh kiểm đúng) là những người gây nên đại tội nặng nhất. Nhưng đối tượng thờ phụng tối thượng là Tri Kiến Tối Cao; và giáo pháp/kinh Bhāgavata thanh tịnh cũng đem lại công đức.

Verse 37

वैष्णवं हरिवंशं वा मत्स्यं वा कूर्ममेव च । पाद्मं वा ये पूजयंति तेषां श्रेयो वदाम्यहम्

Dù ai tôn thờ Purāṇa Vaiṣṇava, Harivaṃśa, Matsya, Kūrma hay Padma Purāṇa—đối với những người kính ngưỡng các kinh ấy, ta sẽ nói điều lợi ích tối thượng.

Verse 38

प्रत्यक्षं तेन वै देवः पूजितो मधुसूदनः । तस्मात्प्रपूजयेज्ज्ञानं वैष्णवं विष्णुवल्लभम्

Nhờ (tri kiến Vaiṣṇava) ấy, Đức Madhusūdana quả thật được thờ phụng trực tiếp. Vì vậy, hãy hết lòng tôn kính và suy tôn tri kiến Vaiṣṇava, điều được Viṣṇu yêu quý.

Verse 39

देवस्थाने च नित्यं वै वैष्णवं पुस्तकं नृप । तस्मिन्प्रपूजिते विप्र पूजितः कमलापतिः

Hỡi đức vua, nơi đền thờ nên luôn lưu giữ một kinh điển Vaiṣṇava. Hỡi bà-la-môn, khi quyển kinh ấy được tôn thờ đúng nghi lễ, thì Kamalāpati—Đức Viṣṇu, phu quân của Lakṣmī—cũng được tôn thờ vậy.

Verse 40

असंपूज्य हरेर्ज्ञानं ये गायंति लिखंति च । अज्ञाय तत्प्रयच्छंति शृण्वंत्युच्चारयंति च

Những ai chưa kính lễ Thượng Đế mà đã ca tụng hay chép lại tri kiến thiêng của Hari; vì vô minh đem truyền cho kẻ khác; lại còn nghe hoặc tụng đọc lớn tiếng—đều là hành vi không đúng phép.

Verse 41

विक्रीडंति च लोभेन कुज्ञान नियमेन च । असंस्कृतप्रदेशेषु यथेष्टं स्थापयंति च

Bị lòng tham thúc đẩy, lại theo những quy tắc sai lạc của tri kiến ngu muội, họ buông mình rong chơi và tùy tiện lập đặt mọi điều theo ý muốn nơi những miền chưa được giáo hóa.

Verse 42

हरिज्ञानं यथाक्षेमं प्रत्यक्षाच्च प्रकाशयेत् । अधीते च समर्थश्च यः प्रमादं करोति च

Tri kiến về Hari nên được giảng bày sao cho an ổn và lợi lạc, lại làm sáng tỏ bằng sự chứng nghiệm trực tiếp. Nhưng kẻ đã học rộng và có năng lực mà còn buông lung, thì tự rơi khỏi bổn phận ấy.

Verse 43

अशुचिश्चाशुचौ स्थाने यः प्रवक्ति शृणोति च । इति सर्वं समासेन ज्ञाननिंदा समं स्मृतम्

Kẻ đang bất tịnh mà tụng đọc nơi bất tịnh, và người nghe tại đó—tất cả điều này, nói gọn, được xem như đồng với sự phỉ báng tri kiến thiêng liêng.

Verse 44

गुरुपूजामकृत्वैव यः शास्त्रं श्रोतुमिच्छति । न करोति च शुश्रूषामाज्ञाभंगं च भावतः

Ai muốn nghe thánh giáo (śāstra) mà không trước hết lễ bái bậc Guru, lại không tận tâm phụng sự (śuśrūṣā), trong lòng còn nghiêng về việc phá lời dạy của Guru—người ấy không xứng thọ nhận giáo pháp ấy.

Verse 45

नाभिनंदति तद्वाक्यमुत्तरं संप्रयच्छति । गुरुकर्मणि साध्ये च तदुपेक्षां करोति च

Người ấy chẳng tán đồng lời Guru, cũng không đáp lời cho phải đạo; và khi việc của Guru cần hoàn thành, lại còn thờ ơ bỏ mặc.

Verse 46

गुरुमार्तमशक्तं च विदेशं प्रस्थितं तथा । अरिभिः परिभूतं वा यः संत्यजति पापकृत्

Ai bỏ rơi bậc Guru khi Ngài đang khổ não hay bất lực, hoặc khi Ngài lên đường sang xứ khác, hoặc khi bị kẻ thù làm nhục—người ấy tạo nghiệp tội.

Verse 47

पठमानं पुराणं तु तस्य पापं वदाम्यहम् । कुंभीपाके वसेत्तावद्यावदिंद्राश्चतुर्दश

Ta sẽ nói về tội của kẻ đọc Purāṇa theo lối bất kính ấy: người ấy sẽ ở địa ngục Kumbhīpāka lâu bằng thời gian mười bốn vị Indra còn trụ thế.

Verse 48

पठमानं गुरुं यो हि उपेक्षयति पापधीः । तस्यापि पातकं घोरं चिरं नरकदायकम्

Kẻ mang tâm tội lỗi mà khinh suất, xem thường bậc Guru khi Ngài đang tụng đọc thánh giáo, cũng mắc tội cực nặng—khiến phải ở địa ngục lâu dài.

Verse 49

भार्यापुत्रेषु मित्रेषु यश्चावज्ञां करोति च । इत्येतत्पातकं ज्ञेयं गुरुनिन्दासमं महत्

Ai khinh miệt vợ, con cái và bạn hữu—tội ấy phải biết là trọng tội, ngang với việc phỉ báng bậc thầy tâm linh (guru).

Verse 50

ब्रह्महा स्वर्णस्तेयी च सुरापी गुरुतल्पगः । महापातकिनश्चैते तत्संयोगी च पंचमः

Kẻ sát hại brāhmaṇa, kẻ trộm vàng, kẻ uống rượu, và kẻ xâm phạm giường của guru—đều là những kẻ phạm đại tội (mahāpātaka); và người giao du với họ được kể là kẻ thứ năm.

Verse 51

क्रोधाद्द्वेषाद्भयाल्लोभाद्ब्राह्मणस्य विशेषतः । मर्मातिकृन्तको यश्च ब्रह्मघ्नः स प्रकीर्तितः

Vì giận dữ, thù hận, sợ hãi hay tham lam—nhất là khi nhắm vào một brāhmaṇa—ai làm tổn thương huyệt mệnh (marma) thì được tuyên là brahma-ghna, kẻ sát hại brāhmaṇa.

Verse 52

ब्राह्मणं यः समाहूय याचमानमकिंचनम् । पश्चान्नास्तीति यो ब्रूयात्स च वै ब्रह्महा नृप

Hỡi đức vua, ai gọi một brāhmaṇa đang khất thực, nghèo khổ, rồi sau đó nói: “Không có gì (để cho),” người ấy quả thật là kẻ sát hại brāhmaṇa.

Verse 53

यस्तु विद्याभिमानेन निस्तेजयति वै द्विजम् । उदासीनं सभामध्ये ब्रह्महा स प्रकीर्तितः

Nhưng ai vì kiêu mạn về học vấn mà làm nhục một dvija (brāhmaṇa) đang ngồi thản nhiên giữa hội chúng—người ấy bị tuyên là brahmahā, kẻ sát hại brāhmaṇa.

Verse 54

मिथ्यागुणैरथात्मानं नयत्युत्कर्षतां पुनः । गुरुं विरोधयेद्यस्तु स च वै ब्रह्महा स्मृतः

Kẻ dùng đức hạnh giả dối để tự nâng mình lên địa vị cao hơn, lại đối nghịch với bậc Guru—người ấy quả thật bị xem là kẻ sát hại Bà-la-môn (brahmahā).

Verse 55

क्षुत्तृषातप्तदेहानामन्नभोजनमिच्छताम् । यः समाचरते विघ्नं तमाहुर्ब्रह्मघातकम्

Kẻ gây chướng ngại cho những người thân thể bị thiêu đốt bởi đói khát và đang tìm thức ăn—người ấy bị gọi là brahma-ghātaka, kẻ sát hại Bà-la-môn.

Verse 56

पिशुनः सर्वलोकानां रंध्रान्वेषणतत्परः । उद्वेजनकरः क्रूरः स च वै ब्रह्महा स्मृतः

Kẻ gièm pha, chuyên tìm lỗi của mọi người, gây bất an khổ não và tàn nhẫn—người ấy cũng thật sự bị xem là brahmahā, kẻ sát hại Bà-la-môn.

Verse 57

देवद्विज गवां भूमिं पूर्वदत्तां हरेत्तु यः । प्रनष्टामपि कालेन तमाहुर्ब्रह्मघातकम्

Ai chiếm đoạt đất đai đã từng được hiến cúng cho chư thiên, Bà-la-môn hay bò—dẫu theo thời gian sự ban tặng ấy bị thất lạc hay che khuất—người ấy bị tuyên là brahma-ghātaka, mắc tội brahma-hatyā.

Verse 58

द्विजवित्तापहरणं न्यासेन समुपार्जितम् । ब्रह्महत्यासमं ज्ञेयं तस्य पातकमुत्तमम्

Trộm đoạt tài sản của dvija (người hai lần sinh), nhất là của cải được ký thác làm nyāsa, phải hiểu là ngang với tội brahma-hatyā; đó là trọng tội bậc nhất của kẻ ấy.

Verse 59

अग्निहोत्रं परित्यज्य पंचयज्ञीयकर्मणि । मातापित्रोर्गुरूणां च कूटसाक्ष्यं च यश्चरेत्

Ai từ bỏ lễ Agnihotra và các bổn phận gắn với năm đại tế lễ, lại làm chứng gian về mẹ, cha và các bậc thầy—người ấy phạm tội lỗi nặng nề.

Verse 60

अप्रियं शिवभक्तानामभक्ष्याणां च भक्षणम् । वने निरपराधानां प्राणिनां च प्रमारणम्

Làm phật lòng các tín đồ của Śiva, ăn những thứ bị cấm, và trong rừng giết hại sinh linh vô tội không có lỗi—đều là trọng tội.

Verse 61

गवां गोष्ठे वने चाग्नेः पुरे ग्रामे च दीपनम् । इति पापानि घोराणि सुरापानसमानि तु

Châm lửa đốt—dù ở chuồng bò, trong rừng, trong thành hay trong làng—đều là những tội lỗi ghê gớm, được xem ngang với tội uống rượu.

Verse 62

दीनसर्वस्वहरणं परस्त्रीगजवाजिनाम् । गोभूरजतवस्त्राणामोषधीनां रसस्य च

Cướp đoạt toàn bộ tài sản của kẻ khốn cùng, làm nhục/vấy bẩn vợ người khác, và trộm voi cùng ngựa—lại còn trộm bò, đất đai, bạc, y phục, dược thảo và tinh chất (nước chiết) của chúng.

Verse 63

चंदनागुरुकर्पूर कस्तूरी पट्ट वाससाम् । परन्यासापहरणं रुक्मस्तेयसमं स्मृतम्

Chiếm đoạt của ký thác của người khác—như gỗ đàn hương, agaru, long não, xạ hương, lụa và y phục—theo truyền thống được xem ngang với tội trộm vàng.

Verse 64

कन्याया वरयोग्याया अदानं सदृशे वरे । पुत्रमित्रकलत्रेषु गमनं भगिनीषु च

Gả con gái đến tuổi lấy chồng cho một người chồng xứng đáng và môn đăng hộ đối, cũng như thăm viếng con trai, bạn bè, vợ chồng và chị em gái (là những bổn phận đáng khen ngợi).

Verse 65

कुमारीसाहसं घोरमंत्यजस्त्रीनिषेवणम् । सवर्णायाश्च गमनं गुरुतल्पसमं स्मृतम्

Sự xâm phạm thô bạo đối với một thiếu nữ, sự giao du đáng sợ với phụ nữ thuộc tầng lớp hạ đẳng, và quan hệ với phụ nữ cùng tộc (savarṇā)—những điều này được coi là ngang hàng với tội xâm phạm giường chiếu của người thầy (guru).

Verse 66

महापातकतुल्यानि पापान्युक्तानि यानि तु । तानि पातकसंज्ञानि तन्न्यूनमुपपातकम्

Bất kỳ tội lỗi nào được mô tả là ngang hàng với các đại tội (mahāpātaka) đều được gọi là 'pātaka'; nhưng tội nào nhẹ hơn những tội đó thì được gọi là 'upapātaka' (tội nhỏ).

Verse 67

द्विजायार्थं प्रतिज्ञाय न प्रयच्छति यः पुनः । तत्र विस्मरते विप्रस्तुल्यं तदुपपातकम्

Kẻ nào đã hứa ban vật gì vì lợi ích của một người Bà-la-môn mà lại không trao—ngay cả khi người Bà-la-môn quên hoặc bỏ qua việc đó, thì lỗi lầm ấy vẫn được coi là một upapātaka (tội nhỏ) cùng loại.

Verse 68

द्विजद्रव्यापहरणं मर्यादाया व्यतिक्रमम् । अतिमानातिकोपश्च दांभिकत्वं कृतघ्नता

Đánh cắp tài sản của người Bà-la-môn, vi phạm các giới hạn hành vi đã được quy định, kiêu ngạo thái quá và giận dữ tột độ, đạo đức giả và vô ơn—(đây là những lỗi lầm bị lên án).

Verse 69

अन्यत्र विषयासक्तिः कार्पर्ण्यं शाठ्यमत्सरम् । परदाराभिगमनं साध्वीकन्याभिदूषणम्

Sự vướng mắc vào các dục cảnh nơi khác, lòng keo kiệt, sự gian trá và đố kỵ; lui tới với vợ người, và làm hoen ố một thiếu nữ trinh lương—đều là điều phải tránh.

Verse 70

परिवित्तिः परिवेत्ता यया च परिविद्यते । तयोर्दानं च कन्यायास्तयोरेव च याजनम्

Các danh xưng như sau: ‘parivitti’ là người anh cả vẫn chưa lập gia thất; ‘parivettā’ là người em cưới trước anh; và ‘người bởi đó em được cưới trước’—tức người nữ được kết hôn như vậy. Đối với hai người ấy (parivitti và parivettā) thì nghi thức kanyādāna—gả trao thiếu nữ—được quy định; và cũng chỉ đối với hai người ấy mới quy định việc yājana—làm tư tế chủ trì tế lễ yajña.

Verse 71

पुत्रमित्रकलत्राणामभावे स्वामिनस्तथा । भार्याणां च परित्यागः साधूनां च तपस्विनाम्

Khi không có con, bạn hữu và bạn đời, người ta cũng bị chủ mình bỏ rơi; lại còn có sự bỏ rơi từ phía người vợ—đó là cảnh ngộ xảy đến cả với bậc hiền thiện và người tu khổ hạnh.

Verse 72

गवां क्षत्रियवैश्यानां स्त्रीशूद्राणां च घातनम् । शिवायतनवृक्षाणां पुण्याराम विनाशनम्

Sát hại bò, sát hại Kshatriya và Vaishya, phụ nữ và Shudra; cùng việc hủy hoại cây cối trong thánh địa của Śiva và các vườn phúc lành—đều là trọng tội.

Verse 73

यः पीडामाश्रमस्थानामाचरेदल्पिकामपि । तद्भृत्यपरिवर्गस्य पशुधान्यवनस्य च

Ai gây tổn hại, dù chỉ nhỏ, cho những người cư trú nơi đạo viện, thì cũng chuốc lấy tai hại cho chính tôi tớ và người nương tựa của mình, cùng cho gia súc, lương thực và rừng cây của mình.

Verse 74

कर्ष धान्य पशुस्तेयमयाज्यानां च याजनम् । यज्ञारामतडागानां दारापत्यस्य विक्रयः

Trộm cắp bằng cớ cày bừa, chiếm đoạt thóc lúa hay trộm gia súc; làm chủ tế cử hành tế lễ cho kẻ không xứng đáng được tế; và mua bán đất tế lễ, vườn vui, ao hồ, thậm chí cả vợ con của mình—đều là những hành vi bị lên án.

Verse 75

तीर्थयात्रोपवासानां व्रतानां च सुकर्मणाम् । स्त्रीधनान्युपजीवंति स्त्रीभगात्यंतजीविता

Họ rêu rao việc hành hương tirtha, nhịn ăn, giữ giới nguyện và làm công đức; nhưng lại sống nhờ của cải của người nữ—thậm chí kế sinh nhai của họ hoàn toàn lệ thuộc vào bộ phận kín của người nữ.

Verse 76

स्वधर्मं विक्रयेद्यस्तु अधर्मं वर्णते नरः । परदोषप्रवादी च परच्छिद्रावलोककः

Kẻ bán rẻ svadharma của chính mình, kẻ cổ xúy adharma, kẻ chuyên nói lỗi người, và kẻ rình mò tìm kẽ hở cùng nhược điểm của người khác—

Verse 77

परद्रव्याभिलाषी च परदारावलोककः । एते गोघ्नसमानाश्च ज्ञातव्या नृपनंदन

Kẻ thèm muốn tài sản của người khác và kẻ đưa mắt nhìn vợ người khác—hỡi hoàng tử, hãy biết rằng những kẻ ấy bị xem ngang với kẻ sát hại bò.

Verse 78

यः कर्ता सर्वशास्त्राणां गोहर्ता गोश्च विक्रयी । निर्दयोऽतीव भृत्येषु पशूनां दमकश्च यः

Kẻ soạn thảo đủ mọi śāstra, nhưng lại trộm bò và bán bò; kẻ vô cùng tàn nhẫn với kẻ hầu người ở, và kẻ đánh đập để khuất phục loài vật—người ấy bị lên án.

Verse 79

मिथ्या प्रवदते वाचमाकर्णयति यः परैः । स्वामिद्रोही गुरुद्रोही मायावी चपलः शठः

Kẻ nói lời dối trá và khiến người khác cũng phải nghe theo—kẻ phản bội chủ và phản bội thầy (guru)—là kẻ gian trá, bốc đồng, xảo quyệt, một tên tiểu nhân.

Verse 80

यो भार्यापुत्रमित्राणि बालवृद्धकृशातुरान् । भृत्यानतिथिबंधूंश्च त्यक्त्वाश्नाति बुभुक्षितान्

Kẻ bỏ mặc vợ, con, bạn hữu, trẻ nhỏ, người già, kẻ gầy mòn và người bệnh—cùng tôi tớ, khách lữ hành và bà con—đang đói mà tự mình ăn trước, ấy là hành vi tội lỗi.

Verse 81

ये तु मृष्टं समश्नंति नो वांच्छंतं ददंति च । पृथक्पाकी स विज्ञेयो ब्रह्मवादिषु गर्हितः

Còn những kẻ tự ăn món ngon được nấu kỹ mà không bố thí cho người đến xin—hãy biết đó là ‘người nấu riêng cho mình’ (pṛthakpākī), bị các bậc tri Brahman quở trách.

Verse 82

नियमान्स्वयमादाय ये त्यजंत्यजितेंद्रियाः । प्रव्रज्यागमिता यैश्च संयुक्ता ये च मद्यपैः

Những kẻ tự nhận lấy các giới luật và hạnh tu, nhưng vì không chế ngự được các căn mà bỏ dở; những kẻ vào đường xuất gia (pravrajyā/sannyāsa) do bị người khác chi phối; và những kẻ giao du với người nghiện rượu say—đều bị chê trách ở đây.

Verse 83

ये चापि क्षयरोगार्तां गां पिपासा क्षुधातुराम् । न पालयंति यत्नेन ते गोघ्ना नारकाः स्मृताः

Và những kẻ, dù con bò đang khổ vì bệnh hao mòn, bị dày vò bởi khát và đói, vẫn không gắng sức che chở—được xem là ‘kẻ sát hại bò’ và bị ghi nhận là kẻ đọa địa ngục.

Verse 84

सर्वपापरता ये च चतुष्पात्क्षेत्रभेदकाः । साधून्विप्रान्गुरूंश्चैव यश्च गां हि प्रताडयेत्

Những kẻ đắm chìm trong mọi thứ tội lỗi; những kẻ phá hoại bãi chăn hay ruộng đồng của loài bốn chân (như bò); và những kẻ đánh đập các bậc sādhu, các bà-la-môn và bậc thầy—thật vậy, ai đánh bò—đều bị lên án là kẻ phạm trọng tội.

Verse 85

ये ताडयंत्यदोषां च नारीं साधुपदेस्थिताम् । आलस्यबद्धसर्वांगो यः स्वपिति मुहुर्मुहुः

Những kẻ đánh đập người phụ nữ vô tội, an trú trong nẻo thiện của dharma; và kẻ mà toàn thân bị trói buộc bởi sự lười nhác, cứ ngủ thiếp đi hết lần này đến lần khác—đều là hạng đáng bị quở trách.

Verse 86

दुर्बलांश्च न पुष्णंति नष्टान्नान्वेषयंति च । पीडयंत्यतिभारेण सक्षतान्वाहयंति च

Họ không nuôi dưỡng kẻ yếu, cũng chẳng tìm kiếm người bị lạc; họ hành hạ bằng gánh nặng quá mức, và bắt cả người bị thương cũng phải mang vác.

Verse 87

सर्वपापरता ये च संयुक्ता ये च भुंजते । भग्नांगीं क्षतरोगार्तां गोरूपां च क्षुधातुराम्

Những kẻ chuyên tâm trong mọi tội lỗi, và những kẻ kết giao với họ rồi cùng dự phần vào việc ấy—(quả báo) sinh làm thân bò: tàn tật chi thể, khổ vì vết thương và bệnh tật, lại bị đói khát hành hạ.

Verse 88

न पालयंति यत्नेन ते जना नारकाः स्मृताः । वृषाणां वृषणौ ये च पापिष्ठा घातयंति च

Những người không hết lòng gìn giữ và bảo hộ chúng được nói là sẽ đọa địa ngục; và kẻ tội lỗi nhất là kẻ còn cắt bỏ cả tinh hoàn của bò đực.

Verse 89

बाधयंति च गोवत्सान्महानारकिणो नराः । आशया समनुप्राप्तं क्षुत्तृषाश्रमपीडितम्

Những kẻ đáng rơi vào địa ngục khủng khiếp ấy còn hành hạ cả bê con—dẫu nó đến gần trong niềm hy vọng, bị dày vò bởi đói, khát và kiệt sức.

Verse 90

ये चातिथिं न मन्यंते ते वै निरयगामिनः । अनाथं विकलं दीनं बालं वृद्धं भृशातुरम्

Kẻ không kính trọng khách đến nhà thật sự là kẻ đi về địa ngục; cũng vậy, kẻ coi thường người không nơi nương tựa, người tàn tật, kẻ nghèo, trẻ nhỏ, người già và người khổ đau nặng nề.

Verse 91

नानुकंपंति ये मूढास्ते यांति नरकार्णवम् । अजाविको माहिषिको यः शूद्रा वृषलीपतिः

Những kẻ ngu muội không khởi lòng từ bi sẽ rơi vào biển địa ngục; cũng vậy, kẻ chăn dê, kẻ chăn trâu, và người Śūdra là chồng của Vṛṣalī (người nữ hạ sinh).

Verse 92

शूद्रो विप्रस्य क्षत्रस्य य आचारेण वर्तते । शिल्पिनः कारवो वैद्यास्तथा देवलका नराः

Một Śūdra cư xử theo ācāra đã định của Bà-la-môn hay Sát-đế-lỵ; cũng vậy, các nghệ nhân, thợ thủ công, thầy thuốc (vaidya), và devalaka—người phục dịch trong đền thờ.

Verse 93

भृतकामात्यकर्माणः सर्वे निरयगामिनः । यश्चोदितमतिक्रम्य स्वेच्छया आहरेत्करम्

Tất cả những kẻ làm việc như người môi giới thuê mướn và quan lại (amātya) vì dục vọng tư lợi đều hướng về địa ngục; và kẻ vượt quá điều đã định, tùy tiện thu thuế theo ý mình cũng vậy.

Verse 94

नरकेषु स पच्येत यश्च दंडं वृथा नयेत् । उत्कोचकैरधिकृतैस्तस्करैश्च प्रपीड्यते

Kẻ nào vô cớ mà đặt hình phạt, không theo lẽ công chính, kẻ ấy bị nấu trong các địa ngục; lại còn bị quan lại nhận hối lộ và bọn trộm cướp quấy nhiễu, áp bức.

Verse 95

यस्य राज्ञः प्रजा राज्ये पच्यते नरकेषु सः । ये द्विजाः प्रतिगृह्णंति नृपस्य पापवर्तिनः

Vị vua nào mà dưới triều trị của mình, dân chúng như bị nấu—bị hành hạ—trong địa ngục, thì chính vị vua ấy cũng bị kết tội như vậy. Và các bậc nhị sinh (dvija) nhận lễ vật từ một vua tội lỗi sẽ cùng dự phần vào tội của ông ta.

Verse 96

प्रयांति तेपि घोरेषु नरकेषु न संशयः । पारदारिकचौराणां यत्पापं पार्थिवस्य च

Họ cũng chắc chắn rơi vào các địa ngục ghê rợn—không chút nghi ngờ—vì mang tội đồng hạng với kẻ tà dâm và kẻ trộm, lại cũng như vị vua lạm dụng quyền lực.

Verse 97

भवत्यरक्षतो घोरो राज्ञस्तस्य परिग्रहः । अचौरं चौरवद्यश्च चौरं चाचौरवत्पुनः

Với vị vua không làm tròn việc hộ trì, việc thu thuế của ông trở thành hành vi ghê gớm: coi người không trộm như kẻ trộm, rồi lại coi kẻ trộm như người vô tội.

Verse 98

अविचार्य नृपः कुर्यात्सोऽपि वै नरकं व्रजेत् । घृततैलान्नपानादि मधुमांस सुरासवम्

Nếu vua hành động không suy xét, thì cũng chắc chắn sa vào địa ngục—nhất là trong các việc liên quan đến bơ ghee, dầu, đồ ăn thức uống và những thứ tương tự: mật ong, thịt, cùng rượu và các thứ men say.

Verse 99

गुडेक्षुक्षीरशाकादि दधिमूलफलानि च । तृणकाष्ठं पुष्पपत्रं कांस्यभाजनमेव च

Lại nữa, nên cúng thí: đường thốt nốt, mía, sữa, rau và các thứ tương tự; sữa chua, rễ củ và trái quả; cỏ và củi đốt; hoa và lá; cùng cả một chiếc bình bằng đồng thiếc (đồng thau).

Verse 100

उपानच्छत्रकटक शिबिकामासनं मृदु । ताम्रं सीसं त्रपुकांस्यं शंखाद्यं च जलोद्भवम्

Giày dép mềm, dù che, vòng tay, kiệu và chỗ ngồi êm; đồng, chì, thiếc, đồng thiếc; cùng ốc tù và (śaṅkha) và các vật tương tự sinh từ nước—đều được kể ở đây.

Verse 101

वादित्रं वेणुवंशाद्यं गृहोपस्करणानि च । ऊर्णाकार्पासकौशेय रंगपद्मोद्भवानि च

Nhạc khí—như những thứ làm từ tre trúc và tương tự—cùng các đồ dùng trong nhà; lại có vật phẩm bằng len, bông và lụa; cùng đồ nhuộm màu và các sản vật phát sinh từ hoa sen.

Verse 102

तूलं सूक्ष्माणिवस्त्राणि ये लोभेन हरंति च । एवमादीनि चान्यानि द्रव्याणि विविधानि च

Kẻ vì lòng tham mà trộm lấy bông gòn và y phục mịn mỏng, cùng các thứ tài vật khác đa dạng cùng loại như vậy—

Verse 103

नरकेषु द्रुतं गच्छेदपहृत्याल्पकान्यपि । यद्वा तद्वा परद्रव्यमपि सर्षपमात्रकम्

Ai trộm cắp—dẫu chỉ vật nhỏ—cũng mau chóng rơi vào các địa ngục; dù của ấy là tài vật của người khác chỉ bằng lượng một hạt cải (mù tạt).

Verse 104

अपहृत्य नरो याति नरके नात्र संशयः । बह्वल्पकाद्यपि तथा परस्य ममताकृतम्

Người nào trộm cắp ắt rơi vào địa ngục—điều ấy không chút nghi ngờ. Dù vật lớn hay nhỏ, hễ là của người khác mà còn nhận là “của ta” thì cũng đồng một tội.

Verse 105

अपहृत्य नरो याति नरके नात्र संशयः । एवमाद्यैर्नरः पापैरुत्क्रांतिसमनंतरम्

Đã trộm cắp thì người ấy đi vào địa ngục—không hề nghi ngờ. Do những tội như thế và các tội tương tự, vừa lìa đời là lập tức gánh lấy quả báo.

Verse 106

शरीरघातनार्थाय पूर्वाकारमवाप्नुयात् । यमलोकं व्रजंत्येते शरीरस्था यमाज्ञया

Để đánh gục thân xác, nó lại mang lấy hình dạng xưa. Theo mệnh lệnh của Diêm Vương (Yama), những hữu thể trú trong thân này tiến về cõi Diêm (Yamaloka).

Verse 107

यमदूतैर्महाघोरैर्नीयमानाः सुदुःखिताः । देवतिर्यङ्मनुष्याणामधर्मनियतात्मनाम्

Bị các sứ giả Diêm Vương vô cùng ghê rợn lùa đi, họ chìm trong khổ não lớn—dù thuộc hàng chư thiên, loài vật hay loài người—những kẻ có tâm bị phi pháp (adharma) chi phối.

Verse 108

धर्मराजः स्मृतः शास्ता सुघोरैर्विविधैर्वधैः । विनयाचारयुक्तानां प्रमादान्मलिनात्मनाम्

Dharmarāja được nhớ đến như vị Đấng Trừng Phạt; bằng nhiều hình phạt vô cùng ghê gớm, Ngài uốn nắn những lỗi lầm do buông lung của kẻ tâm ô nhiễm—dẫu bề ngoài họ có vẻ đầy kỷ luật và nề nếp.

Verse 109

प्रायश्चित्तैर्गुरुः शास्ता न च तैरीक्ष्यते यमः । पारदारिकचौराणामन्यायव्यवहारिणाम्

Đối với những kẻ như vậy, nhờ các pháp sám hối (prāyaścitta) mà bậc Guru trở thành vị răn dạy và trừng trị; bởi những sám hối ấy, thần Yama không còn nhìn đến để phạt—tức kẻ tà dâm, kẻ trộm, và người giao dịch bất công.

Verse 110

नृपतिः शासकः प्रोक्तः प्रच्छन्नानां च धर्मराट् । तस्मात्कृतस्य पापस्य प्रायश्चित्तं समाचरेत्

Vua được tuyên xưng là bậc cai trị; và đối với những kẻ hành động trong bí mật, nhà vua chính là đấng quân vương của Dharma. Vì vậy, đối với tội lỗi đã gây, phải thực hành sám hối (prāyaścitta) đúng phép.

Verse 111

नाभुक्तस्यान्यथा नाशः कल्पकोटिशतैरपि । यः करोति स्वयं कर्म कारयेद्वानुमोदयेत्

Với người chưa thọ nhận quả báo của nghiệp, không có cách nào khác để tiêu trừ—dẫu trải qua trăm ức kiếp. Dù tự mình làm, sai người khác làm, hay tán đồng, thì quả ấy nhất định phải đối diện.

Verse 112

कायेन मनसा वाचा तस्य चाधोगतिः फलम् । इति संक्षेपतः प्रोक्ताः पापभेदास्त्रिधाधुना

Bằng thân, bằng ý, và bằng lời—quả của nó là đọa lạc (adhogati), rơi vào cảnh giới thấp. Như vậy, nói tóm lược, các phân loại tội lỗi nay được nêu thành ba.

Verse 113

कथ्यंते गतयश्चित्रा नराणां पापकर्मणाम् । एतत्ते नृपते धर्म फलं प्रोक्तं सुविस्तरात्

Những cảnh ngộ đa dạng của người làm nghiệp ác đang được thuật lại. Hỡi bậc quân vương, như vậy quả của Dharma đã được giảng cho ngài một cách tường tận.

Verse 114

अन्यत्किंते प्रवक्ष्यामि तन्मे ब्रूहि नरोत्तम । अधर्मस्य फलं प्रोक्तं धर्मस्यापि वदाम्यहम्

Ta còn sẽ giảng gì nữa cho ngươi? Hãy nói đi, hỡi bậc tối thượng trong loài người. Ta đã nói quả báo của phi pháp; nay ta cũng sẽ nói quả báo của Chánh pháp (dharma).

Verse 115

इत्युक्त्वा मातलिस्तत्र राजानं सर्ववत्सलम् । तस्मिन्धर्मप्रसंगेन इत्याख्यातं महात्मना

Nói xong, Mātali tại đó bèn thưa với vị vua được mọi người yêu kính. Rồi trong mạch bàn luận về dharma, bậc đại hồn ấy đã thuật lại như vầy.