Dhvajāropaṇa and Dhvajāgopaṇa: Procedure, Stotra, and Phala (Merit) of Raising Viṣṇu’s Flag

Verse 1

सनक उवाच । अन्यद्व्रतं प्रवक्ष्यामि ध्वजारोपणसंज्ञितम् । सर्वपापहरं पुण्यं विष्णुप्रीणनकारणम् ॥ १ ॥

Sanaka nói: Nay ta sẽ giảng một trai giới khác, gọi là nghi thức dựng cờ. Đây là pháp lành có công đức, diệt trừ mọi tội lỗi và là nhân duyên làm đẹp lòng Đức Viṣṇu.

Verse 2

यः कुर्याद्विष्णुभवने ध्वजारोपणमुत्तमम् । संपूज्यते विग्निञ्च्याद्यैः किमन्यैर्बहुभाषितैः ॥ २ ॥

Ai thực hành nghi thức dựng cờ tối thượng tại đền thờ Viṣṇu thì được tôn kính và cúng dường ngay cả bởi Vighneśa (Gaṇeśa) cùng các chư thiên khác—còn cần nói dài dòng gì nữa?

Verse 3

हेमभारसहस्त्रं तु यो ददाति कुटुम्बिने । तत्फलं तुल्यमात्रं स्याद्धूजारोपणकर्मणः ॥ ३ ॥

Dẫu có người đem một nghìn gánh vàng bố thí cho gia chủ, phước đức đạt được cũng chỉ ngang bằng với công đức của nghi lễ trồng dhūjā (cây/loài cây thiêng) mà thôi.

Verse 4

ध्वजारोपणतुल्यं स्याद्गङ्गास्नानमनुत्तमम् । अथवा तुलसिसेवा शिवलिङ्गप्रपूजनम् ॥ ४ ॥

Việc tắm trong sông Gaṅgā—hành vi vô thượng—được nói là ngang bằng với việc dựng cờ thiêng để thờ phụng. Hoặc việc phụng sự Tulasī và sự lễ bái Śiva-liṅga một cách trọn vẹn cũng đem công đức tương đương.

Verse 5

अहोऽपूर्वमहोऽपूर्वमहोऽपूर्वमिदं द्विज । सर्वपाप हरं कर्म ध्वजागोपणसंज्ञितम् ॥ ५ ॥

Ôi kỳ diệu thay—kỳ diệu thay—thật là kỳ diệu, hỡi bậc nhị sinh! Nghiệp hành này, gọi là “Dhvajāgopaṇa” (nghi lễ gìn giữ cờ thiêng), có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 6

सन्ति वै यानि कार्याणि ध्वजारोपणकर्मणि । तानि सर्वाणि वक्ष्यामि श्रृणुष्व गदतो मम ॥ ६ ॥

Những việc nào được quy định trong nghi lễ dựng cờ thiêng, ta sẽ nói ra đầy đủ từng điều. Hãy lắng nghe khi ta cất lời.

Verse 7

कार्तिकस्य सिते पक्षे दशम्यां प्रयतो नरः । स्नानं कुर्यात्प्रयत्नेन दन्तधावनपूर्वकम् ॥ ७ ॥

Vào ngày Daśamī (mồng mười) của nửa tháng sáng trong tháng Kārtika, người giữ giới nên chuyên cần thực hiện lễ tắm gội theo nghi thức, trước hết là súc rửa, làm sạch răng.

Verse 8

एकाशी ब्रह्मचारी च स्वपेन्नारायणं स्मरन् । धौताम्बरधरः शुद्धो विप्रो नारायणाग्रतः ॥ ८ ॥

Giữ trai giới Ekādaśī và giữ hạnh phạm hạnh, dù trong giấc ngủ cũng tưởng niệm Nārāyaṇa; vị Bà-la-môn thanh tịnh, mặc y phục đã giặt sạch, nên ở trước thánh nhan Nārāyaṇa.

Verse 9

ततः प्रातः समुत्थाय स्नात्वाचम्य यथाविधि । नित्यकर्माणि निर्वर्त्य पश्चाद्विष्णुं समर्चयेत् ॥ ९ ॥

Rồi sáng sớm thức dậy, tắm gội và làm ācamana đúng pháp; hoàn tất các nghi thức bổn phận hằng ngày xong, sau đó hãy chí thành thờ phụng Đức Viṣṇu.

Verse 10

चतुर्भिर्ब्राह्मणैः सार्ध्दं कृत्वा च स्वस्तिवाचनम् । नान्दीश्राद्धं प्रकुर्वीत ध्वजारोपणकर्मणि ॥ १० ॥

Cùng với bốn vị Bà-la-môn, trước hết sắp đặt việc tụng svasti-vācana (lời chúc phúc cát tường); rồi trong nghi lễ dựng cờ (dhvaja-āropaṇa), nên cử hành Nāndī-śrāddha.

Verse 11

ध्वजस्तम्भो च गायत्र्या प्रोक्षयेद्वस्त्रसंयुतौ । सूर्यं च वैनतेयं च हिमांशुं तत्परोऽर्चयेत् ॥ ११ ॥

Hãy rảy nước gia trì lên lá cờ và cột cờ, cùng với các tấm vải phủ, trong khi tụng Gāyatrī; rồi với tâm chuyên nhất, hãy thờ phụng Sūrya, Vainateya (Garuḍa) và Himāṃśu (Mặt Trăng).

Verse 12

धातारं च विधातारं पूजयेद्धजदण्डके । हरिद्राक्षतगन्धाद्यैः शुक्लपुष्पैर्विशेषतः ॥ १२ ॥

Trên cột cờ (dhvaja-daṇḍa), hãy thờ phụng Dhātā và Vidhātā, dâng nghệ, akṣata (gạo nguyên hạt), hương liệu v.v.; đặc biệt là các loài hoa trắng.

Verse 13

ततो गोचर्ममात्रघं तु स्थण्डिलं चोपलिप्य वै । आधायान्गिं स्वगृह्योत्त्या ह्याज्यभागादिकं क्रमात् ॥ १३ ॥

Bấy giờ, sau khi trát phẳng sthaṇḍila (nền lễ) rộng bằng một tấm da bò, hành giả nên an lập thánh hỏa theo chỉ dẫn của truyền thống Gṛhya của mình; rồi theo đúng thứ tự mà cúng dâng các phần bơ ghee và những phần lễ được quy định khác.

Verse 14

जुहुयात्पायसं चैव साज्यमष्टोत्तरं शतम् । प्रथमं पौरुषं सूक्तं विष्णोर्नुकमिरावतीम् ॥ १४ ॥

Hãy cúng vào thánh hỏa món pāyasa (cơm sữa) hòa với ghee, đủ một trăm lẻ tám lần; và trước hết tụng Puruṣa-sūkta, cùng các thánh ca tán dương Viṣṇu và bài tụng mang danh Irāvatī.

Verse 15

ततश्च वैनतेयाय स्वाहेत्यष्टाहुतीस्तथा । सोमो धेनुमुदुत्यं च जुहुयाच्च ततो द्विज ॥ १५ ॥

Kế đó, hướng đến Vainateya (Garuḍa) mà xướng “svāhā”, hãy dâng tám lần hiến cúng; rồi tiếp nữa, hỡi bậc dvija, cũng hãy cúng dâng với các thần chú “Somo dhenuḥ” và “Udutyaṃ”.

Verse 16

सौरमन्त्राञ्जपेत्तत्र शान्तिसूत्कानि शक्तितः । रात्रौ जागरणं कुर्यादुपकण्ठं हरेः शुचुः ॥ १६ ॥

Tại đó, hãy trì tụng các Saura-mantra (thần chú mặt trời) và, tùy sức mình, tụng các Śānti-sūkta (thánh ca cầu an). Ban đêm, sau khi thanh tịnh, hãy thức canh suốt đêm, ở gần sự hiện diện của Hari (Viṣṇu).

Verse 17

ततः प्रातः समुत्थाय नित्यकर्म समाप्य च । गन्धपुष्पादिभिर्देवमर्चयेत्पूर्ववत्क्रमात् ॥ १७ ॥

Rồi sáng sớm, sau khi thức dậy và hoàn tất các nghi lễ thường nhật, hãy thờ phụng Đức Chúa theo đúng thứ tự như đã dạy trước, dâng hương thơm, hoa và các phẩm vật tương tự.

Verse 18

ततो मङ्गलवाद्यैश्च सूक्तपाठैश्च शौभनम् । नृत्यैश्च रतोत्रपठनैर्नयेद्विष्णवालये ध्वजम् ॥ १८ ॥

Sau đó, với nhạc khí cát tường, với việc tụng đọc các thánh tụng (sūkta), với lễ hội trang nghiêm, cùng vũ điệu và tiếng xướng tụng các stotra tán dương, người ta nên rước lá cờ (dhvaja) đến đền thờ Viṣṇu.

Verse 19

देवस्य द्वारदेशे वा शिखरे वा मुदान्वितः । सुस्थिरं स्थापयेद्विप्र ध्वजं सस्तम्भसंयुतम् ॥ १९ ॥

Hỡi Bà-la-môn, với tâm hoan hỷ và cung kính, hãy dựng lá cờ đền—cùng với cán cờ—một cách vững chắc, либо ở khu vực cổng của điện thờ Thần, hoặc trên đỉnh ngôi đền.

Verse 20

गन्धपुष्पाघक्षतैर्द्देवं धूपदीपैर्मनोहरैः । भक्षयभोज्यादिसंयुक्तैर्नैवेद्यैश्च हरिं यजेत् ॥ २० ॥

Hãy thờ phụng Đức Hari bằng hương thơm, hoa và akṣata (hạt gạo nguyên), bằng trầm hương và đèn sáng khả ái, và bằng naivedya (lễ phẩm) gồm bánh ngọt cùng các món ăn thích hợp để thọ dụng.

Verse 21

एवं देवालये स्थाप्य शोभनं ध्वजमुत्तमम् । प्रदक्षिणमनुव्रज्य स्तोत्रमेतदुदूरयेत् ॥ २१ ॥

Như vậy, sau khi an lập lá cờ tối thượng, rực rỡ trong đền thờ, người ấy nên đi nhiễu quanh (pradakṣiṇa) và xướng tụng bài thánh ca này thành tiếng.

Verse 22

नमस्ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन । नमस्तेऽस्तु हृषीकेश महापुरुष पूर्वज ॥ २२ ॥

Kính lễ Ngài, Đấng Mắt Sen; kính lễ Ngài, Đấng nuôi dưỡng vũ trụ. Kính lễ Ngài, Hṛṣīkeśa—Đại Nhân Tối Thượng, Tổ Tiên nguyên sơ.

Verse 23

येनेदमखिलं जातं यत्र सर्वं प्रतिष्टितम् । लयमेष्यति यत्रैवं तं प्रपन्नोऽस्मि केशवम् ॥ २३ ॥

Con xin nương tựa nơi Kêśava—Đấng bởi Ngài mà toàn thể vũ trụ này sinh khởi; trong Ngài muôn loài an lập; và rốt ráo, hết thảy đều tan hòa trở về nơi Ngài.

Verse 24

न जानन्ति परं भावं यस्य ब्रह्यादयः सुराः । योगिनोयं न पश्यन्ति तं वन्दं ज्ञानरुपिणम् ॥ २४ ॥

Ngay cả chư thiên bắt đầu từ Phạm Thiên (Brahmā) cũng không biết thực tại tối thượng của Ngài; ngay cả các hành giả du-già cũng chẳng thấy Ngài. Con cúi lạy Đấng mà chính hình thể là trí tuệ thanh tịnh.

Verse 25

अन्तरिक्षंतु यन्नाभिर्द्यौर्मूर्द्धा यस्य चैव हि । पादोऽभूद्यस्य पृथिवी तं वन्दे विश्वरुपिणम् ॥ २५ ॥

Con cúi lạy Đấng mang hình thể vũ trụ—rốn Ngài là cõi trung không, đầu Ngài là trời cao, và bàn chân Ngài đã hóa thành mặt đất.

Verse 26

यस्य श्रोत्रे दिशः सर्वा यच्चक्षुर्दिनकृच्छशी । ऋक्सामयजुषी येन तं वन्दे ब्रह्ररुपिणम् ॥ २६ ॥

Con cúi lạy Đấng mang bản tính Phạm (Brahman): mọi phương hướng là đôi tai của Ngài; Mặt Trời và Mặt Trăng là đôi mắt của Ngài; và nhờ Ngài mà các Veda—Ṛg, Sāma, Yajur—được hiển lộ và nâng đỡ.

Verse 27

यन्मुखाद्वाह्मणा जाता यद्वाहोरभवन्नृपाः । वैश्या यस्योरुतो जाताः पद्भ्यां शूद्रो व्यजायत ॥ २७ ॥

Từ miệng Ngài, các Brāhmaṇa sinh ra; từ cánh tay Ngài, hàng vương giả Kṣatriya xuất hiện; từ đùi Ngài, các Vaiśya sinh ra; và từ bàn chân Ngài, Śūdra được sinh thành.

Verse 28

मायासङ्गममात्रेण वदन्ति पुरुषं त्वजम् । स्वभावविमलं शुद्धं निर्विकारं निरञ्जनम् ॥ २८ ॥

Chỉ do sự kết hợp với Māyā mà người ta mới nói Puruṣa là “sinh ra”; kỳ thực Ngài vốn tự tánh thanh tịnh, không tì vết—bất biến và vô nhiễm.

Verse 29

क्षीरब्धि शायिनं देवमनन्तमपराजितम् । सद्भक्तवत्सलं विष्णुं भक्तिगम्यं नमाम्यहम् ॥ २९ ॥

Con xin đảnh lễ Đức Viṣṇu—Đấng Thần linh nằm trên Biển Sữa, vô hạn và bất khả chiến bại; Đấng thương yêu người tín đồ chân thật, và chỉ được chứng đạt bằng bhakti.

Verse 30

पृथिव्यादीनि भूतानि तन्मात्राणींन्द्रियाणि च । सूक्ष्मासूक्ष्माणि येनासंस्तं वन्दे सर्वतोमुखम् ॥ ३० ॥

Con xin đảnh lễ Đấng Chúa có mọi mặt, nhờ Ngài mà các hữu thể bắt đầu từ địa đại, các tanmātra và các căn được hiển lộ—cả vi tế lẫn thô trọng.

Verse 31

यद्ब्रह्म परमं धाम सर्वलोकोत्तमोत्तमम् । निर्गुणं परमं सूक्ष्मं प्रणतोऽस्ति पुनः पुनः ॥ ३१ ॥

Con xin đảnh lễ mãi mãi Brahman ấy—cõi trú tối thượng—tôn quý vượt mọi thế giới, siêu việt các guṇa, tối thượng và cực kỳ vi tế.

Verse 32

अविकारमजं शुद्धं सर्वतोबाहुमीश्वरम् । यमामनन्ति योगीन्द्राः सर्वकारणकारणम् ॥ ३२ ॥

Bất biến, vô sinh, thanh tịnh—Đấng Tự Tại có cánh tay khắp mọi phương; Đấng mà các đại yogin xưng tụng là Nguyên nhân của mọi nguyên nhân.

Verse 33

यो देवः सर्वभूतानामन्तरात्मा जगन्मयः । निर्गुणः परमात्मा च स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३३ ॥

Nguyện đức Viṣṇu ấy đoái thương con—Đấng là Nội Ngã của muôn loài, thấm khắp toàn vũ trụ, vượt ngoài ba guṇa, và là Tối Thượng Ngã (Paramātman).

Verse 34

हृदयस्थोऽपि दूरस्थो मायया मोहितात्मनाम् । ज्ञानिनां सर्वगो यस्तु स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३४ ॥

Dẫu ngự trong tim, Ngài vẫn như xa vời đối với kẻ tâm trí bị Māyā mê hoặc; nhưng với bậc trí, Ngài hiện hữu khắp nơi—nguyện đức Viṣṇu ấy đoái thương con.

Verse 35

चतुर्भिश्च चतुर्भिश्च द्वाभ्यां पञ्चभिरेव च । हूयते च पुनर्द्वाभ्यां स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३५ ॥

Với bốn và bốn (lễ phẩm), với hai, và cũng với năm; rồi lại dâng cúng bằng hai—nguyện đức Viṣṇu ấy đoái thương con.

Verse 36

ज्ञानिनां कर्मिणां चैव तथा भक्तिमतां नृणाम् । गतिदाता विश्वमृग्यः स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३६ ॥

Nguyện đức Viṣṇu ấy hài lòng với con—Đấng ban cứu cánh tối hậu cho người theo trí tuệ, theo nghiệp lễ, và theo bhakti; Đấng mà toàn vũ trụ hằng tìm cầu.

Verse 37

जगद्धितार्थं ये देहा ध्रियन्ते लीलया हरेः । तानर्चयन्ति विबुधाः स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३७ ॥

Nguyện đức Viṣṇu ấy đoái thương con—đức Hari vì lợi ích thế gian mà trong cuộc hí lạc thiêng (līlā) thị hiện các thân tướng; những thân tướng ấy đến cả bậc trí và chư thiên cũng tôn thờ.

Verse 38

यमामनन्ति वै सन्तः सच्चिदानन्दविग्रहम् । निर्गुणं च गुणाधारं स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३८ ॥

Nguyện đức Viṣṇu ấy thương xót con—Đấng mà các bậc thánh hiền thật sự tôn xưng là thân tướng của Hữu, Tri và Lạc (sat-cit-ānanda); vượt ngoài các guṇa, nhưng lại là nền tảng nâng đỡ mọi guṇa.

Verse 39

इति स्तुत्वा नमेद्विष्णुं ब्राह्मणांश्च प्रपूजयेत् । आचार्यं पूजयेत्पश्चाद्दक्षिणाच्छादनादिभिः ॥ ३९ ॥

Như vậy, sau khi tán tụng, người ta nên cúi lạy Viṣṇu và cung kính cúng dường các brāhmaṇa. Kế đó, cũng nên phụng thờ vị thầy (ācārya) của mình bằng lễ vật, tiền cúng (dakṣiṇā), y phục và các phẩm vật khác.

Verse 40

ब्राह्मणान्भोजयेच्छक्त्या भक्ति भावसमन्वितः । पुत्रमित्रकलत्राद्यैः स्वयं च सह बन्धुभिः ॥ ४० ॥

Với lòng bhakti và tâm cung kính, người ta nên thết đãi các brāhmaṇa tùy theo khả năng. Rồi sau đó, chính mình cùng con cái, bạn hữu, vợ và các người thân khác dùng bữa, ăn chung với bà con quyến thuộc.

Verse 41

कुर्वीत पारणं विप्र नारायणपरायणः । यस्त्वेतत्कर्म कुर्वीत ध्वजारोपणमुत्तमम् । तस्य पुण्यफलं वक्ष्ये श्रृणुष्व सुसमाहितः ॥ ४१ ॥

Hỡi brāhmaṇa, người nương tựa Nārāyaṇa nên làm lễ pāraṇa, tức nghi thức phá trai kết thúc kỳ nhịn ăn. Và ai thực hành nghi lễ tối thượng là dựng cờ thiêng (dhvajāropaṇa) này—hãy lắng nghe với tâm chuyên nhất, ta sẽ nói về quả phúc công đức của nó.

Verse 42

पटो ध्वजस्य विप्रेन्द्र यावच्चलति वायुना । तावन्ति पापजालानि नश्यन्त्येव न संशयः ॥ ४२ ॥

Hỡi bậc tối thắng trong hàng brāhmaṇa, chừng nào tấm vải của lá cờ thiêng còn phấp phới theo gió, chừng ấy mọi chùm nhóm tội lỗi đều tiêu tan—không còn nghi ngờ gì.

Verse 43

महापातकयुक्तो वा युक्तो वा सर्वपातकैः । ध्वजं विष्णुगृहे कृत्वा मुच्यते सर्वपातकैः ॥ ४३ ॥

Dù người ấy vướng tội đại ác hay mang đủ mọi thứ tội lỗi, chỉ cần dựng và hiến dâng lá cờ trong gia miếu/đền thờ của Đức Viṣṇu thì liền được giải thoát khỏi mọi tội.

Verse 44

यावद्दिनानि तिष्टेत ध्वजो विष्णुगृहे द्विज । तावद्युगसहस्त्राणि हरिसारुप्यमश्नुते ॥ ४४ ॥

Hỡi bậc nhị sinh, bao nhiêu ngày lá cờ còn đứng trong gia miếu/đền thờ của Đức Viṣṇu, bấy nhiêu ngàn yuga người sùng kính được hưởng sārūpya—đồng dạng hình tướng với Chúa Hari.

Verse 45

आरोपितं ध्वजं दृष्ट्वा येऽभिनन्दन्ति धार्मिकाः । तेऽपि सर्वे प्रमुच्यन्ते महापातककोटिभिः ॥ ४५ ॥

Ngay cả những người hiền thiện chỉ cần thấy lá cờ đã được dựng lên và hoan hỷ tán thán—họ cũng đều được giải thoát khỏi vô số (hàng crores) đại tội.

Verse 46

आरोपितो ध्वजो विष्णुगृहे धुन्वन्पटं स्वकम् । कर्तुः सर्वाणि पापानि धुनोति निमिषार्द्धतः ॥ ४६ ॥

Lá cờ đã dựng tại gia miếu/đền thờ của Đức Viṣṇu, khi tự tung bay phấp phới tấm vải của mình, liền rung rũ sạch mọi tội lỗi của người đã dựng cờ—chỉ trong nửa sát-na.

Verse 47

यस्त्वारोप्य गृहे विष्णोर्ध्वजं नित्यमुपाचरेत् । स देवयानेन दिवं यातीव सुमतिर्नृपः ॥ ४७ ॥

Ai đã dựng lá cờ của Đức Viṣṇu trong nhà mình rồi ngày ngày phụng thờ, hỡi Đại vương, người trí ấy sẽ theo con đường devayāna mà lên cõi trời.