Adhyaya 67

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे षट्षष्टितमो ऽध्यायः ययाति रेलोअदेद् ययातिरुवाच ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः ज्येष्ठं प्रति यथा राज्यं न देयं मे कथञ्चन

Như vậy, trong Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, phần Pūrva-bhāga, chương thứ sáu mươi bảy bắt đầu. Yayāti nói: “Xin tất cả các varṇa, đứng đầu là các Brāhmaṇa, hãy nghe lời ta. Dẫu thế nào đi nữa, ta quyết không ban vương quốc cho người con trưởng—đó là ý chí của ta.”

Verse 2

मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः प्रतिकूलमतिश्चैव न स पुत्रः सतां मतः

Mệnh lệnh ta đã giao, Yadu—người con trưởng của ta—đã không thi hành; lại thêm tâm ý của nó cũng trở nên nghịch trái. Vì thế, theo nhận định của bậc hiền thiện, nó không xứng được gọi là người con chân chính.

Verse 3

मातापित्रोर्वचनकृत् सद्भिः पुत्रः प्रशस्यते स पुत्रः पुत्रवद् यस् तु वर्तते मातृपितृषु

Bậc thiện lành khen là con chân thật người biết làm theo lời mẹ cha. Quả vậy, chỉ người nào đối với song thân sống trọn sự chăm sóc và bổn phận như một người con hiếu kính, người ấy mới đáng gọi là “con”.

Verse 4

यदुनाहमवज्ञातस् तथा तुर्वसुनापि च द्रुह्येन चानुना चैव मय्यवज्ञा कृता भृशम्

Bởi Yadu, ta đã bị khinh miệt; cũng vậy bởi Turvasu, và cả bởi Druhyu cùng Anu nữa. Sự bất kính lớn lao đã nhiều lần giáng xuống trên ta.

Verse 5

पुरुणा च कृतं वाक्यं मानितश् च विशेषतः कनीयान्मम दायादो जरा येन धृता मम

Lời của người anh cả được thi hành, và ông ấy lại được tôn kính đặc biệt. Còn người thừa tự của chính ta—dẫu trẻ hơn, nhưng là kẻ đã nâng đỡ tuổi già của ta—lại bị gạt sang một bên.

Verse 6

शुक्रेण मे समादिष्टा देवयान्याः कृते जरा प्रार्थितेन पुनस्तेन जरा संचारिणी कृता

Theo lệnh của Śukra, vì Devayānī, tuổi già (jarā) đã được đặt lên ta; và khi ông lại được khẩn cầu, chính tuổi già ấy được làm cho có thể chuyển dời—đi từ thân này sang thân khác.

Verse 7

शुक्रेण च वरो दत्तः काव्येनोशनसा स्वयम् पुत्रो यस्त्वनुवर्तेत स ते राज्यधरस्त्विति

Và Śukra—chính Kāvya Uśanas—đã ban một ân phúc: “Người con nào trung tín thuận theo dharma và mệnh lệnh của ngươi, người ấy sẽ là kẻ nâng giữ vương quốc của ngươi.”

Verse 8

भवन्तो ऽप्यनुजानन्तु पूरू राज्ये ऽभिषिच्यते प्रकृतय ऊचुः यः पुत्रो गुणसम्पन्नो मातापित्रोर्हितः सदा

“Xin tất cả các vị cũng thuận cho: hãy làm lễ quán đảnh để Pūrū lên ngôi.” Dân chúng nói: “Người con nào đầy đủ đức hạnh và luôn tận tâm vì lợi ích của cha mẹ, người ấy xứng đáng trị vì.”

Verse 9

सर्वमर्हति कल्याणं कनीयान् अपि स प्रभुः अर्हः पूरुरिदं राज्यं यः सुतो वाक्यकृत्तव

Dẫu còn trẻ hơn, vị vương tử ấy vẫn xứng đáng thọ nhận mọi điều cát tường. Vương quốc này chính đáng thuộc về Puru—con của ngài, người đã trở thành kẻ thực hành lời ngài, vâng theo mệnh lệnh.

Verse 10

वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं कर्तुमन्यथा ययाति दिस्त्रिबुतेस् थे किन्ग्दोम् सूत उवाच एवं जानपदैस्तुष्टैर् इत्युक्तो नाहुषस्तदा

Vì ân phúc do Śukra ban, nên không thể làm khác. Bởi vậy Yayāti đã phân chia vương quốc. Sūta nói: Khi dân chúng trong cõi nước đã thỏa lòng và nói như thế, thì Nahūṣa đáp lời vào lúc ấy. Trong nhãn quan Śaiva, ngay cả quyền lực vương triều cũng bị ràng buộc bởi ân phúc đã định và dây trói nghiệp (pāśa), còn chủ quyền chân thật chỉ thuộc về Pati—Đức Śiva.

Verse 11

अभिषिच्य ततो राज्यं पूरुं स सुतम् आत्मनः दिशि दक्षिणपूर्वस्यां तुर्वसुं पुत्रमादिशत्

Bấy giờ, sau khi làm lễ quán đảnh tấn phong Puru—chính con mình—lên ngôi, vua sai con là Turvasu cai quản phương đông‑nam.

Verse 12

दक्षिणायामथो राजा यदुं ज्येष्ठं न्ययोजयत् प्रतीच्यामुत्तरस्यां तु द्रुह्युं चानुं च तावुभौ

Rồi nhà vua đặt Yadu, người con trưởng, trấn giữ phương nam; còn phương tây và phương bắc thì lần lượt giao cho Druhyu và Anu—cả hai người. Như thế, trật tự vương quyền lập nên việc hộ trì các phương như khuôn mẫu trị thế, dưới chủ quyền tối thượng của Pati (Chúa Śiva).

Verse 13

सप्तद्वीपां ययातिस्तु जित्वा पृथ्वीं ससागराम् व्यभजच्च त्रिधा राज्यं पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा

Yayāti, con của Nahūṣa, sau khi chinh phục trái đất cùng các đại dương bao quanh và bảy châu đảo, bấy giờ chia quyền vương trị làm ba phần và ban cho các con.

Verse 14

पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु हर्षनिर्भरमानसः प्रीतिमानभवद्राजा भारम् आवेश्य बन्धुषु

Khi phúc vận vương quyền đã được truyền sang cho con trai, nhà vua—tâm tràn hoan hỷ—trở nên an nhiên và đầy tình thân ái, rồi giao gánh nặng trị quốc cho hàng thân tộc.

Verse 15

अत्र गाथा महाराज्ञा पुरा गीता ययातिना याभिः प्रत्याहरेत् कामान् सर्वतो ऽङ्गानि कूर्मवत्

Nơi đây có một bài gāthā cổ xưa do đại vương Yayāti ca tụng thuở trước; nhờ bài ấy, hành giả nên thu nhiếp các xung lực dục vọng, rút các căn và các chi từ mọi phía như rùa thu mình, để an định pashu (linh hồn cá thể) hướng về Pati—Śiva.

Verse 16

ताभिर् एव नरः श्रीमान् नान्यथा कर्मकोटिकृत् न जातु कामः कामानाम् उपभोगेन शाम्यति

Chính nhờ lời ấy mà biết: người giàu sang—dẫu làm vô lượng hành nghiệp đến hàng ức—cũng không có phương khác; dục vọng đối với các đối tượng chưa từng, trong bất cứ lúc nào, được dập tắt chỉ bằng việc hưởng thụ chính các đối tượng ấy.

Verse 17

हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः

Nhờ havis (lễ vật cúng tế), nó lại tăng trưởng mãi—như lối mòn sẫm đen càng đi càng thành đường—khiến trên mặt đất dấy lên sự sung túc: lúa gạo và lúa mạch, vàng, gia súc, và phụ nữ (tức phồn vinh và sự nối tiếp gia thất).

Verse 18

नालमेकस्य तत्सर्वम् इति मत्वा शमं व्रजेत् यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेषु पापकम्

Biết rằng tất cả những điều ấy không phải chỉ vì một người riêng lẻ, ta nên bước vào śama (sự an tịnh nội tâm). Bởi người thật sự đạt an lạc khi không nuôi dưỡng ý niệm tội lỗi, gây hại đối với bất kỳ chúng sinh nào.

Verse 19

कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म सम्पद्यते तदा यदा परान्न बिभेति परे चास्मान्न बिभ्यति

Bằng hành động, bằng tâm ý và bằng lời nói, người ấy thật sự đạt đến Phạm (Brahman). Khi ấy, người không sợ ai, và người khác cũng không sợ người. Sự vô úy ấy là dấu hiệu cho thấy paśu (linh hồn bị ràng buộc) trở nên thanh tịnh và vững bền trong Pati (Chúa Tể) nhờ tháo gỡ pāśa (xiềng xích).

Verse 20

यदा न निन्देन्न द्वेष्टि ब्रह्म सम्पद्यते तदा या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर् यानजीर्यति जीर्यतः

Khi người ấy không phỉ báng và không thù ghét, bấy giờ đạt đến trạng thái của Brahman. Tâm thái bên trong ấy—kẻ ác tâm khó buông—không hư hoại, dù thân xác có hư hoại theo thời gian.

Verse 21

यो ऽसौ प्राणान्तिको रोगस् तां तृष्णां त्यजतः सुखम् जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः

Tṛṣṇā (ái khát) là căn bệnh đưa sinh mạng đến tận cùng; người từ bỏ nó thì được an lạc. Theo thời gian, tóc già đi; theo thời gian, răng cũng già đi—mọi sự đều hoại theo sự hoại.

Verse 22

चक्षुःश्रोत्रे च जीर्येते तृष्णैका निरुपद्रवा जीर्यन्ति देहिनः सर्वे स्वभावादेव नान्यथा

Mắt và tai cũng già đi; chỉ riêng tṛṣṇā (ái khát) dường như không mệt mỏi, không bị khuấy nhiễu. Tất cả chúng sinh mang thân (paśu) đều tất yếu già theo tự tính của mình—không thể khác.

Verse 23

जीविताशा धनाशा च जीर्यतो ऽपि न जीर्यते यच्च कामसुखं लोके यच्च दिव्यं महत्सुखम्

Khát vọng sống và khát vọng của cải không già đi, dù thân xác đã già. Và mọi lạc thú của dục vọng trong đời, cùng mọi “đại lạc” cao quý nơi cõi trời—tất cả vẫn không làm no đủ paśu còn bị pāśa ràng buộc.

Verse 24

तृष्णाक्षयसुखस्यैतत् कलां नार्हति षोडशीम् एवमुक्त्वा स राजर्षिः सदारः प्राविशद्वनम्

“Lạc thú thế gian này không đáng dù chỉ một phần mười sáu của an lạc phát sinh từ sự diệt trừ ái dục.” Nói xong, vị vương hiền ấy cùng với vợ bước vào rừng.

Verse 25

भृगुतुङ्गे तपस्तप्त्वा तत्रैव च महायशाः साधयित्वा त्वनशनं सदारः स्वर्गमाप्तवान्

Trên Bhṛgutunga, bậc danh tiếng ấy đã tu khổ hạnh mãnh liệt. Ngay tại đó, hoàn mãn hạnh nguyện anāśana (tuyệt thực), ông cùng với vợ đạt đến cõi trời—nhờ ân điển phát sinh từ tapas hòa hợp với Đấng Chủ Tể (Pati), Śiva.

Verse 26

तस्य वंशास्तु पञ्चैते पुण्या देवर्षिसत्कृताः यैर्व्याप्ता पृथिवी कृत्स्ना सूर्यस्येव मरीचिभिः

Từ ông phát sinh năm dòng tộc—thanh tịnh, được các thiên hiền (devarṣi) tôn kính. Nhờ họ, khắp cõi đất được lan trùm, như mặt trời phủ khắp bằng những tia sáng.

Verse 27

धनी प्रजावान् आयुष्मान् कीर्तिमांश् च भवेन्नरः ययातिचरितं पुण्यं पठञ्छृण्वंश् च बुद्धिमान्

Người trí nào tụng đọc hoặc lắng nghe truyện hạnh phúc đức của vua Yayāti sẽ được giàu sang, có con cháu, sống lâu và vang danh. Nhờ śravaṇa và pāṭha như vậy, paśu (linh hồn bị ràng buộc) được cát tường và tiến gần ân sủng của Pati, Śiva.

Verse 28

सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते

Thoát khỏi mọi tội lỗi, linh hồn được tôn vinh trong cõi Śiva (Śivaloka).