Adhyaya 36

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे क्षुपाबिधनृपपराभववर्णनं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः नन्द्युवाच पूजया तस्य संतुष्टो भगवान्पुरुषोत्तमः श्रीभूमिसहितः श्रीमाञ् शङ्खचक्रगदाधरः

Như vậy, trong «Śrī Liṅga-Mahāpurāṇa» (Tiền phần), chương thứ ba mươi lăm, mang tên “Tường thuật sự bại trận của vị vua tên Kṣupa”, được kết thúc. Nandin nói: “Nhờ sự cúng dường lễ bái của người ấy, Đấng Puruṣottama chí tôn—rực rỡ, cùng với Śrī và Bhūmi, tay mang ốc, đĩa và chùy—đã hoan hỷ mãn nguyện.”

Verse 2

किरीटी पद्महस्तश् च सर्वाभरणभूषितः पीतांबरश् च भगवान् देवैर्दैत्यैश् च संवृतः

Đấng Thế Tôn đội mũ miện, tay cầm hoa sen, trang sức đủ mọi bảo vật, khoác y vàng, và đứng uy nghi giữa vòng vây của chư Thiên và A-tu-la (Daitya).

Verse 3

प्रददौ दर्शनं तस्मै दिव्यं वै गरुडध्वजः दिव्येन दर्शनेनैव दृष्ट्वा देवं जनार्दनम्

Đấng mang cờ Garuḍa (Viṣṇu) đã ban cho người ấy “divya-darśana” — thị kiến thần diệu; và chính nhờ thị kiến ấy, người ấy được chiêm bái Thần Janārdana.

Verse 4

तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिः प्रणम्य गरुडध्वजम् त्वमादिस्त्वमनादिश् च प्रकृतिस्त्वं जनार्दनः

Sau khi đảnh lễ Janārdana mang cờ Garuḍa, người ấy dùng những lời thân thiết mà tán thán: “Ngài là khởi nguyên, mà cũng vô thủy; chính Ngài là Prakṛti, ôi Janārdana.”

Verse 5

पुरुषस्त्वं जगन्नाथो विष्णुर्विश्वेश्वरो भवान् यो ऽयं ब्रह्मासि पुरुषो विश्वमूर्तिः पितामहः

Ngài là Puruṣa, Chúa tể của thế gian; Ngài là Viṣṇu, Đấng Chủ tể muôn cõi. Và chính Ngài là Brahmā—Đại Nhân, Pitāmaha—đấng có thân hình là toàn thể vũ trụ.

Verse 6

तत्त्वमाद्यं भवानेव परं ज्योतिर्जनार्दन परमात्मा परं धाम श्रीपते भूपते प्रभो

Chỉ riêng Ngài là Thực Tại nguyên sơ—Ánh Sáng tối thượng. Ôi Janārdana, Ngài là Đại Ngã tối thượng và là Cõi Trú tối cao; Chúa tể của Śrī, bậc quân vương của muôn loài, ôi Đấng Chủ Tể.

Verse 7

त्वत्क्रोधसंभवो रुद्रस् तमसा च समावृतः त्वत्प्रसादाज्जगद्धाता रजसा च पितामहः

Từ cơn phẫn nộ của Ngài, Rudra sinh khởi, bị bao phủ bởi tamas; và nhờ ân sủng của Ngài, Đấng Tổ Phụ Brahmā—bậc nâng đỡ các thế giới—hiện khởi, mang rajas. Vì thế, ô Pati, chỉ một mình Ngài điều ngự sự xuất hiện của chư thiên qua cuộc vận hành của các guṇa.

Verse 8

त्वत्प्रसादात्स्वयं विष्णुः सत्त्वेन पुरुषोत्तमः कालमूर्ते हरे विष्णो नारायण जगन्मय

Nhờ ân sủng của Ngài, chính Vishnu—an trụ trong sattva—trở thành Purushottama. Ôi Hari, ôi Vishnu, ôi Nārāyaṇa, Đấng là hình tướng của Thời Gian và thấm khắp vũ trụ: tất cả đều do ân huệ của Pati, Đấng ban năng lực cho công hạnh bảo tồn.

Verse 9

महांस् तथा च भूतादिस् तन्मात्राणीन्द्रियाणि च त्वयैवाधिष्ठितान्येव विश्वमूर्ते महेश्वर

Ôi Maheshvara, Đấng có thân là toàn thể vũ trụ—Mahat (trí tuệ vũ trụ), nguyên lý Bhūtādi, các tanmātra vi tế và các căn năng—tất cả đều do một mình Ngài làm chủ, nhiếp trì và ngự trị bên trong.

Verse 10

महादेव जगन्नाथ पितामह जगद्गुरो प्रसीद देवदेवेश प्रसीद परमेश्वर

Ôi Mahādeva, Chúa tể của vũ trụ—ôi Đấng Tổ Phụ, ôi Bậc Thầy của các thế giới—xin đoái thương. Ôi Devadeveśa, Chúa tể của chư thần—ôi Parameśvara, xin đoái thương.

Verse 11

प्रसीद त्वं जगन्नाथ शरण्यं शरणं गतः वैकुण्ठ शौरे सर्वज्ञ वासुदेव महाभुज

Xin đoái thương, hỡi Chúa Tể của muôn thế giới. Con đã quy y nơi Ngài, Đấng là chỗ nương tựa của tất cả. Ôi Vaikuṇṭha, ôi Śauri, ôi Vāsudeva toàn tri với cánh tay hùng vĩ—xin che chở hộ trì.

Verse 12

संकर्षण महाभाग प्रद्युम्न पुरुषोत्तम अनिरुद्ध महाविष्णो सदा विष्णो नमो ऽस्तु ते

Ôi Saṅkarṣaṇa đầy phúc đức; ôi Pradyumna; ôi Puruṣottama; ôi Aniruddha; ôi Mahāviṣṇu—hỡi Viṣṇu hằng hữu, con xin đảnh lễ Ngài. Theo viễn kiến của Liṅga Purāṇa, lời tán dương này rốt ráo quy về một Pati duy nhất, Đấng thấm nhuần mọi hình tướng thần linh.

Verse 13

विष्णो तवासनं दिव्यम् अव्यक्तं मध्यतो विभुः सहस्रफणसंयुक्तस् तमोमूर्तिर्धराधरः

Ôi Viṣṇu, tòa ngự thiêng liêng của Ngài là cõi Vô Hiển. Ở giữa đó đứng Đấng trùm khắp—kết hợp với ngàn mào rắn—với hình tướng chủ trì tính tối (tamas), là Đấng nâng đỡ địa cầu.

Verse 14

अधश् च धर्मो देवेश ज्ञानं वैराग्यमेव च ऐश्वर्यमासनस्यास्य पादरूपेण सुव्रत

Ở phía dưới, hỡi Chúa Tể chư Thiên, là Dharma, Jñāna, Vairāgya và Aiśvarya; chính các pháp ấy đứng làm đôi chân của tòa ngự thiêng này, ô bậc trì giới thù thắng.

Verse 15

सप्तपातालपादस्त्वं धराजघनमेव च वासांसि सागराः सप्त दिशश्चैव महाभुजाः

Ngài là Đấng có bàn chân là bảy cõi hạ giới; khối địa cầu chính là thân Ngài. Bảy đại dương là y phục của Ngài, và bảy phương là những cánh tay hùng vĩ của Ngài.

Verse 16

द्यौर्मूर्धा ते विभो नाभिः खं वायुर्नासिकां गतः नेत्रे सोमश् च सूर्यश् च केशा वै पुष्करादयः

Ôi Đấng Toàn Khắp, trời cao là đầu của Ngài; hư không rộng mở là rốn của Ngài; gió ngự nơi lỗ mũi của Ngài. Trăng và Mặt Trời là đôi mắt của Ngài, còn các chúng sinh thiên giới sinh từ hoa sen, bắt đầu từ Puṣkara, chính là mái tóc của Ngài—nhờ vậy vũ trụ được hiển lộ như thân thể của Ngài.

Verse 17

नक्षत्रतारका द्यौश् च ग्रैवेयकविभूषणम् कथं स्तोष्यामि देवेशं पूज्यश् च पुरुषोत्तमः

Bầu trời với các chòm sao và tinh tú chỉ là đồ trang sức của Ngài, như vòng cổ châu báu. Làm sao con có thể ca ngợi cho xứng đáng Đấng Chúa tể chư thiên, Bậc Tối Thượng, Đấng tự thân luôn đáng được thờ phụng?

Verse 18

श्रद्धया च कृतं दिव्यं यच् छ्रुतं यच्च कीर्तितम् यदिष्टं तत्क्षमस्वेश नारायण नमो ऽस्तु ते

Bất cứ việc thiêng liêng nào đã làm với lòng tin, điều gì đã nghe và điều gì đã xưng tụng—nếu có điều nào trái với sự thích đáng chân thật, xin Ngài tha thứ, ôi Chúa tể. Ôi Nārāyaṇa, con xin đảnh lễ Ngài.

Verse 19

शैलादिरुवाच इदं तु वैष्णवं स्तोत्रं सर्वपापप्रणाशनम् यः पठेच्छृणुयाद्वापि क्षुपेण परिकीर्तितम्

Śailādi nói: “Bài thánh ca Vaiṣṇava này diệt trừ mọi tội lỗi. Ai tụng đọc, hoặc chỉ cần được nghe khi được xướng tụng đúng nghi thức, đều được gột sạch nghiệp xấu.”

Verse 20

श्रावयेद्वा द्विजान् भक्त्या विष्णुलोकं स गच्छति

Hoặc nếu với lòng bhakti, người ấy khiến các bậc “hai lần sinh” (Bà-la-môn) được nghe giáo pháp thiêng này, thì sẽ đạt đến cõi của Viṣṇu—khẳng định rằng bhakti và dharma chân thành, dâng hiến không vướng ngã chấp, là phương tiện thanh tịnh cho paśu (linh hồn) dưới ân sủng của Pati.

Verse 21

सम्पूज्य चैवं त्रिदशेश्वराद्यैः स्तुत्वा स्तुतं देवमजेयमीशम् विज्ञापयामास निरीक्ष्य भक्त्या जनार्दनाय प्रणिपत्य मूर्ध्ना

Như vậy, sau khi đã cung kính cúng dường cùng với Indra và các vị chúa tể của ba mươi ba thiên thần, và ca tụng Đấng Chủ Tể bất khả chiến bại, bậc Tối Thượng, người liền với lòng bhakti mà dâng lời thỉnh cầu, cúi đầu đảnh lễ Janārdana.

Verse 22

राजोवाच भगवन्ब्राह्मणः कश्चिद् दधीच इति विश्रुतः धर्मवेत्ता विनीतात्मा सखा मम पुराभवत्

Nhà vua thưa: “Bạch Bhagavān, có một vị brāhmaṇa nổi danh tên là Dadhīci—người thông đạt dharma, tâm tính khiêm nhu—xưa kia từng là bạn của trẫm.”

Verse 23

अवध्यः सर्वदा सर्वैः शङ्करार्चनतत्परः सावज्ञं वामपादेन स मां मूर्ध्नि सदस्यथ

“Người ấy không bao giờ được phép bị ai làm hại, vì luôn chuyên tâm thờ phụng Śaṅkara. Thế nhưng, với thái độ khinh miệt, ông ta đã dùng chân trái đè lên đầu ta.”

Verse 24

ताडयामास देवेश विष्णो विश्वजगत्पते उवाच च मदाविष्टो न बिभेमीति सर्वतः

Bấy giờ, chúa tể của chư thiên đã đánh vào Viṣṇu, bậc hộ trì toàn thể thế gian. Và trong men kiêu mạn, ông ta tuyên bố khắp bốn phương: “Ta không sợ!”

Verse 25

जेतुमिच्छामि तं विप्रं दधीचं जगदीश्वर यथा हितं तथा कर्तुं त्वमर्हसि जनार्दन

“Bạch Đấng Chúa Tể thế gian, con muốn khuất phục vị brāhmaṇa Dadhīci ấy. Ôi Janārdana, chỉ Ngài mới xứng đáng hành động theo cách thật sự lợi ích cho trật tự dharma.”

Verse 26

शैलादिरुवाच ज्ञात्वा सो ऽपि दधीचस्य ह्य् अवध्यत्वं महात्मनः सस्मार च महेशस्य प्रभावमतुलं हरिः

Śailādi nói: Khi đã biết bậc đại hồn Dadhīci là người bất khả xâm phạm, Hari (Viṣṇu) cũng nhớ lại uy lực vô song của Maheśa—Pati, Đấng Chủ Tể vượt ngoài mọi ràng buộc—chỉ nhờ quyền năng ấy mà pashu bị trói buộc có thể vượt qua mọi điều tưởng như “bất khả chiến bại”.

Verse 27

एवं स्मृत्वा हरिः प्राह ब्रह्मणः क्षुतसंभवम् विप्राणां नास्ति राजेन्द्र भयमेत्य महेश्वरम्

Nhớ như vậy, Hari nói về mối hiểm nguy sinh từ cơn đói của Brahmā: “Hỡi bậc vua trong các vua, các brāhmaṇa không có gì phải sợ—hãy đến nương tựa nơi Mahēśvara.”

Verse 28

विशेषाद्रुद्रभक्तानाम् अभयं सर्वदा नृप नीचानामपि सर्वत्र दधीचस्यास्य किं पुनः

Muôn tâu Đại vương, nhất là những ai sùng kính Rudra thì luôn được ban sự vô úy. Nếu ân hộ trì ấy còn lan khắp nơi đến cả kẻ thấp hèn, thì đối với hiền giả Dadhīci này lại càng chắc chắn biết bao.

Verse 29

तस्मात्तव महाभाग विजयो नास्ति भूपते दुःखं करोमि विप्रस्य शापार्थं ससुरस्य मे

Vì thế, hỡi bậc đại phúc vương, chiến thắng sẽ không thuộc về ngài. Hỡi chúa tể cõi đất, ta gây nên khổ não để cho lời nguyền của vị brāhmaṇa—nhạc phụ của ta—được ứng nghiệm.

Verse 30

भविता तस्य शापेन दक्षयज्ञे सुरैः समम् विनाशो मम राजेन्द्र पुनरुत्थानमेव च

Muôn tâu Đại vương, do sức mạnh lời nguyền của ông ấy, tại tế lễ của Dakṣa sẽ có sự diệt vong của ta cùng với chư Thiên—nhưng rồi cũng sẽ có sự phục hồi trở lại. Chính như thế, Pati (Śiva), Đấng ràng buộc và giải thoát, bày tỏ cả sự tan hoại lẫn sự tái sinh theo thánh ý của Ngài.

Verse 31

तस्मात्समेत्य विप्रेन्द्रं सर्वयत्नेन भूपते करोमि यत्नं राजेन्द्र दधीचविजयाय ते

Vì vậy, hỡi Chúa tể của cõi đất, ta sẽ đến gần vị Bà-la-môn tối thượng ấy với mọi nỗ lực; và ta sẽ gắng sức, ô bậc Đại vương trong các vua, vì chiến thắng của ngài nhờ oai lực và sự trợ trì của Dadhīci, để sở nguyện được thành tựu, thuận theo Dharma và theo ý của Pati (Śiva).

Verse 32

शैलादिरुवाच श्रुत्वा वाक्यं क्षुपः प्राह तथास्त्विति जनार्दनम् भगवानपि विप्रस्य दधीचस्याश्रमं ययौ

Śailādi nói: Nghe lời ấy, Kṣupa thưa với Janārdana: “Xin được như vậy.” Rồi chính Đấng Thế Tôn ấy cũng đi đến am thất của vị Bà-la-môn Dadhīci.

Verse 33

आस्थाय रूपं विप्रस्य भगवान् भक्तवत्सलः दधीचमाह ब्रह्मर्षिम् अभिवन्द्य जगद्गुरुः

Mang hình tướng một Bà-la-môn, Đấng Thế Tôn—đấng luôn thương mến người sùng kính—đã thưa với bậc Brahmarṣi Dadhīci; và bậc Thầy của thế gian, sau khi cúi đầu đảnh lễ, liền cất lời.

Verse 34

श्रीभगवानुवाच भोभो दधीच ब्रह्मर्षे भवार्चनरताव्यय वरमेकं वृणे त्वत्तस् तं भवान्दातुमर्हति

Đấng Thế Tôn phán: “Này, này Dadhīca, bậc Brahmarṣi! Hỡi người bất hoại, luôn chuyên tâm thờ phụng Bhava (Śiva), ta xin chọn một ân huệ từ nơi ngươi; xin hãy hoan hỷ ban cho ta.”

Verse 35

याचितो देवदेवेन दधीचः प्राह विष्णुना ज्ञातं तवेप्सितं सर्वं न बिभेमि तवाप्यहम्

Khi được Viṣṇu, bậc Thần của các thần, thỉnh cầu, Dadhīci đáp: “Ta đã biết trọn điều ngài mong cầu. Ta cũng chẳng hề sợ ngài.”

Verse 36

भवान् विप्रस्य रूपेण आगतो ऽसि जनार्दन भूतं भविष्यं देवेश वर्तमानं जनार्दन

Ôi Janārdana, Ngài đã đến đây trong hình tướng một bà‑la‑môn. Ôi Chúa tể chư thiên, ôi Janārdana—Ngài thấu biết quá khứ, vị lai và hiện tại.

Verse 37

ज्ञातं प्रसादाद्रुद्रस्य द्विजत्वं त्यज सुव्रत आराधितो ऽसि देवेश क्षुपेण मधुसूदन

Nhờ ân sủng của Rudra mà điều ấy đã được tỏ rõ: hãy từ bỏ sự tự nhận là “nhị sinh”, hỡi người giữ hạnh nguyện kiên định. Ôi Chúa tể chư thiên, Madhusūdana—bằng lễ vật khiêm cung này, Ngài đã thật sự phụng thờ Rudra.

Verse 38

जाने तवैनां भगवन् भक्तवत्सलतां हरे स्थाने तवैषा भगवन् भक्तवात्सल्यता हरे

Ôi Bhagavān, ôi Hara, con biết điều này: bản tánh của Ngài là dịu hiền đối với người sùng kính; quả thật, ôi Chúa tể, chỉ nơi Ngài mới ngự trị tình thương sâu dày, che chở các bhakta.

Verse 39

अस्ति चेद्भगवन् भीतिर् भवार्चनरतस्य मे वक्तुमर्हसि यत्नेन वरदांबुजलोचन

Ôi Đấng Cát tường, nếu đối với con vẫn còn chút sợ hãi nào—dẫu con chuyên tâm thờ phụng Bhava (Śiva)—xin Ngài hãy cẩn trọng giảng giải cho con, ôi Đấng ban ân, bậc mắt như hoa sen.

Verse 40

वदामि न मृषा तस्मान् न बिभेमि जनार्दन न बिभेमि जगत्यस्मिन् देवदैत्यद्विजादपि

Con không nói dối; vì thế, ôi Janārdana, con chẳng sợ. Trong cõi đời này, con không sợ chư thiên, không sợ loài daitya, cũng chẳng sợ cả bậc nhị sinh—vì chân thật làm cho paśu (linh hồn bị trói) được vững bền, và nhờ ân của Pati (Đấng Chủ Tể) mà pāśa (xiềng xích) được nới lỏng.

Verse 41

नन्द्युवाच श्रुत्वा वाक्यं दधीचस्य तदास्थाय जनार्दनः स्वरूपं सस्मितं प्राह संत्यज्य द्विजतां क्षणात्

Nandī nói: Nghe lời của Dadhīci, Janārdana liền thuận theo. Trong khoảnh khắc, Ngài bỏ hình tướng Bà-la-môn “hai lần sinh”, mỉm cười hiền hòa và cất lời, đồng thời hiển lộ chân thân của chính mình.

Verse 42

श्रीभगवानुवाच भयं दधीच सर्वत्र नास्त्येव तव सुव्रत भवार्चनरतो यस्माद् भवान् सर्वज्ञ एव च

Đức Thế Tôn phán: “Hỡi Dadhīci, người giữ đại nguyện thanh cao—ở bất cứ nơi đâu, ngươi không có gì phải sợ, vì ngươi chuyên tâm thờ phụng Bhava (Śiva). Bởi vậy, ngươi quả thật là bậc toàn tri.”

Verse 43

बिभेमीति सकृद्वक्तुं त्वमर्हसि नमस्तव नियोगान्मम विप्रेन्द्र क्षुपं प्रति सदस्यथ

“Ngươi chỉ cần nói một lần: ‘Ta sợ.’ Ta kính lễ ngươi. Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, theo mệnh lệnh của ta, hãy ngồi tại đây, quay mặt về phía bụi cây kia.”

Verse 44

एवं श्रुत्वापि तद्वाक्यं सान्त्वं विष्णोर्महामुनिः न बिभेमीति तं प्राह दधीचो देवसत्तमम्

Dẫu đã nghe những lời an ủi của Viṣṇu, đại hiền Dadhīci vẫn thưa với bậc tối thượng trong chư thiên ấy: “Con không sợ.”

Verse 45

प्रभावाद्देवदेवस्य शंभोः साक्षात्पिनाकिनः शर्वस्य शङ्करस्यास्य सर्वज्ञस्य महामुनिः

Nhờ oai lực thần diệu của Śambhu—Đấng Thần của các thần—của Śarva, Śaṅkara, Pinākin hiển hiện (Đấng mang cung Pināka), vị Chúa toàn tri, đại hiền ấy đạt đến sự chứng ngộ trực tiếp.

Verse 46

ततस्तस्य मुनेः श्रुत्वा वचनं कुपितो हरिः चक्रमुद्यम्य भगवान् दिधक्षुर्मुनिसत्तमम्

Bấy giờ, nghe lời vị hiền thánh ấy, đức Hari (Viṣṇu) nổi giận; Ngài giương bánh xe (cakra) lên, Thế Tôn muốn thiêu đốt bậc đại Muni. Nhưng chính cơn phẫn nộ ấy là lời cảnh tỉnh: ngay cả quyền năng thần linh cũng phải vận hành trong Dharma, vì chỉ Pati (Śiva) mới là đấng tối hậu điều ngự mọi hành động.

Verse 47

अभवत्कुण्ठिताग्रं हि विष्णोश्चक्रं सुदर्शनम् प्रभावाद्धि दधीचस्य क्षुपस्यैव हि संनिधौ

Nhờ uy quang tejas của Dadhīci, lưỡi sắc của bánh xe Sudarśana của Viṣṇu bị cùn đi, như một lưỡi dao tầm thường bị mòn trước bụi gai—đến thế, sự thanh tịnh khổ hạnh của bậc tu sĩ ấy thật áp đảo.

Verse 48

दृष्ट्वा तत्कुण्ठिताग्रं हि चक्रं चक्रिणमाह सः दधीचः सस्मितं साक्षात् सदसद्व्यक्तिकारणम्

Thấy bánh xe ấy bị cùn lưỡi, Dadhīci mỉm cười và nói với đấng cầm bánh xe—Đấng thật sự là nhân duyên hiển lộ của cả hữu và vô, của vô hiển và hiển hiện.

Verse 49

भगवन् भवता लब्धं पुरातीव सुदारुणम् सुदर्शनमिति ख्यातं चक्रं विष्णो प्रयत्नतः

Bạch Đấng Thế Tôn, do chính sự tinh cần của Ngài, thuở xưa Ngài đã đạt được bánh xe cực kỳ dữ dội và cổ sơ ấy—bánh xe của Viṣṇu, nổi danh là Sudarśana.

Verse 50

भवस्यैतच्छुभं चक्रं न जिघांसति मामिह ब्रह्मास्त्राद्यैस्तथान्यैर्हि प्रयत्नं कर्तुमर्हसि

“Bánh xe cát tường này của Bhava (Śiva) không hề muốn giết ta tại đây. Vì thế, Ngài cứ tùy nghi mà gắng dùng Brahmāstra và các thần khí khác nữa.”

Verse 51

शैलादिरुवाच तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दृष्ट्वा निर्वीर्यमायुधम् ससर्ज च पुनस्तस्मै सर्वास्त्राणि समन्ततः

Śailādi nói: Nghe lời ấy và thấy vũ khí đã trở nên vô hiệu, ông lại một lần nữa phóng về phía người kia—từ mọi phương—mọi loại phi tiễn và binh khí.

Verse 52

चक्रुर्देवास्ततस्तस्य विष्णोः साहाय्यमव्ययाः द्विजेनैकेन योद्धुं हि प्रवृत्तस्य महाबलाः

Bấy giờ các chư thiên—hùng mạnh mà địa vị thần linh vẫn bất hoại—đã cầu viện Vishnu, vì Ngài đã tiến ra giao chiến với chỉ một vị Bà-la-môn có đại lực phi thường.

Verse 53

कुशमुष्टिं तदादाय दधीचः संस्मरन्भवम् ससर्ज सर्वदेवेभ्यो वज्रास्थिः सर्वतो वशी

Bấy giờ Dadhīci nắm một nắm cỏ kuśa, tưởng niệm Bhava (Śiva); vị hiền triết tự tại, chế ngự muôn loài, đã hiến dâng cho chư thiên những khúc xương như kim cang của mình để làm lôi chùy vajra, giúp họ thắng kẻ thù.

Verse 54

दिव्यं त्रिशूलम् अभवत् कालाग्निसदृशप्रभम् दग्धुं देवान्मतिं चक्रे युगान्ताग्निरिवापरः

Một cây tam trượng thần diệu hiện ra, rực cháy như Hỏa của Thời Gian. Lại có một ngọn như lửa tận kiếp khởi ý thiêu đốt chư thiên, phơi bày uy lực cuốn về tan rã mà rốt ráo chỉ Pati (Śiva) mới là Đấng nhiếp trì.

Verse 55

इन्द्रनारायणाद्यैश् च देवैस्त्यक्तानि यानि तु आयुधानि समस्तानि प्रणेमुस् त्रिशिखं मुने

Hỡi hiền giả, mọi binh khí mà các thần—Indra, Nārāyaṇa và những vị khác—đã buông bỏ, đều cúi đầu đảnh lễ Đấng Ba Mũi (tam trượng), thừa nhận chủ quyền của Pati, Đấng cắt đứt dây trói (pāśa) của chúng sinh bị trói buộc (paśu).

Verse 56

देवाश् च दुद्रुवुः सर्वे ध्वस्तवीर्या द्विजोत्तम ससर्ज भगवान् विष्णुः स्वदेहात्पुरुषोत्तमः

Tất cả chư thiên đều tháo chạy, o bậc tối thượng trong hàng Nhị-sinh, vì uy lực đã tan vỡ. Bấy giờ Đức Thế Tôn Viṣṇu—Puruṣottama—từ chính thân mình liền hóa hiện một hình tướng.

Verse 57

आत्मनः सदृशान् दिव्यांल् लक्षलक्षायुतान् गणान् तानि सर्वाणि सहसा ददाह मुनिसत्तमः

Rồi bậc hiền thánh tối thượng bỗng chốc thiêu rụi hết thảy các đoàn gaṇa thần diệu ấy—vô số đến hàng chục vạn—vốn được tạo tác cho giống hệt với chính ngài.

Verse 58

ततो विस्मयनार्थाय विश्वमूर्तिरभूद्धरिः तस्य देहे हरेः साक्षाद् अपश्यद्द्विजसत्तमः

Bấy giờ, để khơi dậy sự kinh ngạc và tuệ giác, Hari hiện thân thành Viśvamūrti, Thân Vũ Trụ. Ngay trong chính thân thể của Hari, bậc tối thượng trong hàng Nhị-sinh đã tận mắt chiêm kiến—một linh kiến chỉ về Đấng Pati duy nhất, Đấng thấm khắp mọi hình tướng mà vẫn vượt ngoài mọi pāśa, mọi ràng buộc.

Verse 59

दधीचो भगवान्विप्रः देवतानां गणान् पृथक् रुद्राणां कोटयश्चैव गणानां कोटयस्तदा

Bấy giờ, hiền thánh Dadhīci, bậc Bà-la-môn phúc đức, đã phân minh liệt kê các đoàn chư thiên; và cũng vậy, ngài kể đến vô số koṭi Rudra cùng vô số koṭi gaṇa của Śiva.

Verse 60

अण्डानां कोटयश्चैव विश्वमूर्तेस्तनौ तदा दृष्ट्वैतदखिलं तत्र च्यावनिर् विस्मितं तदा

Bấy giờ, trong thân của Đấng mang Thân Vũ Trụ, hiện ra vô số koṭi các “trứng vũ trụ” (aṇḍa)—toàn thể sự hiển lộ này. Thấy trọn vẹn như thế, Cyavana liền kinh ngạc tột cùng ngay tại đó.

Verse 61

विष्णुमाह जगन्नाथं जगन्मयमजं विभुम् अंभसाभ्युक्ष्य तं विष्णुं विश्वरूपं महामुनिः

Sau khi rảy nước thanh tịnh, đại hiền giả bèn thưa với Viṣṇu—Đấng Chúa Tể của vũ trụ, hiện hữu trong mọi thế giới, vô sinh và bao trùm khắp, Viṣṇu mang hình tướng vũ trụ. Theo hiểu biết Shaiva, việc tôn kính Viṣṇu như vậy là nghi lễ hòa hiệp, chuẩn bị tâm của paśu (linh hồn bị trói buộc) hướng về bhakti đối với Pati duy nhất là Śiva, Đấng ngự trị bên trong mọi hình tướng.

Verse 62

मायां त्यज महाबाहो प्रतिभासा विचारतः विज्ञानानां सहस्राणि दुर्विज्ञेयानि माधव

Hỡi bậc đại lực, hãy từ bỏ māyā. Nhờ quán xét, phân biệt bản tính của những gì chỉ là hiện tướng (pratibhāsā), hỡi Mādhava, hàng ngàn thứ tri thức vẫn khó thấu đạt chân nghĩa—cho đến khi tấm màn mê hoặc được vén bỏ.

Verse 63

मयि पश्य जगत् सर्वं त्वया सार्धम् अनिन्दित ब्रह्माणं च तथा रुद्रं दिव्यां दृष्टिं ददामि ते

Hỡi người vô tì vết, hãy thấy trong Ta toàn thể vũ trụ—cùng với chính ngươi—và cả Brahmā lẫn Rudra. Ta ban cho ngươi thiên nhãn, để điều ấy được thấy rõ.

Verse 64

इत्युक्त्वा दर्शयामास स्वतनौ निखिलं मुनिः तं प्राह च हरिं देवं सर्वदेवभवोद्भवम्

Nói xong, vị hiền giả khiến toàn thể thực tại được hiển lộ trong chính thân mình. Rồi ngài thưa với Hari, bậc Thần linh, nguồn phát sinh của sự hiện hữu nơi tất cả chư thiên.

Verse 65

मायया ह्यनया किं वा मन्त्रशक्त्याथ वा प्रभो वस्तुशक्त्याथ वा विष्णो ध्यानशक्त्याथ वा पुनः

Bạch Viṣṇu, thưa Đấng Chúa Tể, điều này được thành tựu chỉ bởi māyā này thôi sao—hay bởi năng lực của mantra, hay bởi sức lực vốn có trong chính thực thể của sự vật, hay lại bởi năng lực thiền định (dhyāna)?

Verse 66

त्यक्त्वा मायामिमां तस्माद् योद्धुमर्हसि यत्नतः एवं तस्य वचः श्रुत्वा दृष्ट्वा माहात्म्यमद्भुतम्

“Vì vậy, hãy lìa bỏ Māyā này và gắng sức tinh cần—ngươi xứng đáng ra trận.” Nghe lời ấy và chứng kiến uy lực kỳ diệu kia, ông liền tự trong lòng quyết chí vững bền.

Verse 67

देवाश् च दुद्रुवुर्भूयो देवं नारायणं च तम् वारयामास निश्चेष्टं पद्मयोनिर्जगद्गुरुः

Chư thiên lại vội vã chạy trốn; và Phạm Thiên Padmayoni—bậc đạo sư của muôn cõi—đã ngăn giữ Thánh Nārāyaṇa ấy, khiến Ngài đứng yên bất động để trật tự vũ trụ không bị xáo động.

Verse 68

निशम्य वचनं तस्य ब्रह्मणस्तेन निर्जितः जगाम भगवान् विष्णुः प्रणिपत्य महामुनिम्

Nghe lời Phạm Thiên, Bhagavān Viṣṇu—bị khuất phục bởi lời răn và sự tỉnh ngộ ấy—liền đến đảnh lễ vị đại thánh. Như vậy, paśu (linh hồn bị trói buộc) rời bỏ tranh chấp để quy phục cung kính, nhờ khiêm hạ mà tiến gần Pati (Đấng Chủ Tể).

Verse 69

क्षुपो दुःखातुरो भूत्वा सम्पूज्य च मुनीश्वरम् दधीचमभिवन्द्याशु प्रार्थयामास विक्लवः

Kṣupa bị nỗi sầu khổ dày vò, đã cung kính phụng thờ bậc chúa tể trong hàng hiền thánh là Dadhīci; rồi lập tức đảnh lễ Ngài và khẩn cầu trong trạng thái run rẩy, bất lực.

Verse 70

दधीच क्षम्यतां देव मयाज्ञानात्कृतं सखे विष्णुना हि सुरैर्वापि रुद्रभक्तस्य किं तव

Dadhīci nói: “Ôi Chúa tể, xin tha thứ điều ta đã làm vì vô minh, hỡi bạn hiền. Dù là Viṣṇu hay chư thiên—họ có quyền lực gì đối với người một lòng sùng kính Rudra?”

Verse 71

प्रसीद परमेशान दुर्लभा दुर्जनैर्द्विज भक्तिर्भक्तिमतां श्रेष्ठ मद्विधैः क्षत्रियाधमैः

Xin hãy rủ lòng thương, hỡi Đấng Parameśāna. Hỡi bậc tối cao trong số những người sùng đạo, lòng sùng kính chân chính (Bhakti) thật khó đạt được đối với kẻ ác. Đối với một người như con—một Kshatriya hèn mọn—lòng sùng kính như vậy là vô cùng khó khăn để có được.

Verse 72

श्रुत्वानुगृह्य तं विप्रो दधीचस्तपतां वरः राजानं मुनिशार्दूलः शशाप च सुरोत्तमान्

Sau khi nghe (sự việc) và ban ân huệ cho ông ta, Bà-la-môn Dadhīci—bậc nhất trong các nhà khổ hạnh—tâu Bệ hạ, bậc mãnh sư giữa các hiền triết ấy, đã buông lời nguyền rủa ngay cả các vị Deva cao quý.

Verse 73

रुद्रकोपाग्निना देवाः सदेवेन्द्रा मुनीश्वरैः ध्वस्ता भवन्तु देवेन विष्णुना च समन्विताः

Nguyện cho các vị thần—cùng với Indra và các hiền triết uy quyền—bị thiêu rụi bởi ngọn lửa phẫn nộ của Rudra, ngay cả khi họ được thần Viṣṇu hỗ trợ và tháp tùng.

Verse 74

प्रजापतेर् मखे पुण्ये दक्षस्य सुमहात्मनः एवं शप्त्वा क्षुपं प्रेक्ष्य पुनराह द्विजोत्तमः

Tại buổi lễ tế thiêng liêng của Prajāpati Dakṣa, chúa tể vĩ đại của muôn loài—sau khi đã buông lời nguyền như vậy, bậc ưu tú nhất trong các hiền nhân tái sinh đã nhìn về phía Kṣupa và lại lên tiếng.

Verse 75

देवैश् च पूज्या राजेन्द्र नृपैश् च विविधैर्गणैः ब्राह्मणा एव राजेन्द्र बलिनः प्रभविष्णवः

Tâu đức Vua của các vị vua, các Bà-la-môn xứng đáng được tôn thờ bởi cả các vị thần, và cũng như vậy bởi các bậc cai trị cùng nhiều tùy tùng. Quả thực, hỡi Rājendra, các Bà-la-môn rất hùng mạnh—có năng lực, có ảnh hưởng và luôn thắng thế—nhờ vào sức mạnh tâm linh của họ.

Verse 76

इत्युक्त्वा स्वोटजं विप्रः प्रविवेश महाद्युतिः दधीचमभिवन्द्यैव जगाम स्वं नृपः क्षयम्

Nói xong như vậy, vị Bà-la-môn rực rỡ hào quang bước vào am thất của chính mình. Còn nhà vua, sau khi cúi đầu đảnh lễ Dadhīci, liền trở về nơi ở của mình, an nhiên tiếp nhận cái kết đã được định sẵn cho kiếp thân hữu hạn.

Verse 77

तदेव तीर्थमभवत् स्थानेश्वरमिति स्मृतम् स्थानेश्वरम् अनुप्राप्य शिवसायुज्यम् आप्नुयात्

Chính bến thiêng ấy được ghi nhớ với danh xưng “Sthāneśvara”. Ai đến Sthāneśvara, kẻ hữu tình bị trói buộc (paśu) có thể đạt sāyujya—hợp nhất trọn vẹn với Śiva, Đấng Chủ Tể (Pati), bậc tháo gỡ dây trói (pāśa).

Verse 78

कथितस्तव संक्षेपाद् विवादः क्षुब्दधीचयोः प्रभावश् च दधीचस्य भवस्य च महामुने

Bạch đại hiền giả, con đã thuật lại vắn tắt cuộc tranh luận giữa Kṣubdha và Dadhīci, cùng uy lực linh thiêng của Dadhīci và của Bhava—Đức Śiva.

Verse 79

य इदं कीर्तयेद्दिव्यं विवादं क्षुब्दधीचयोः जित्वापमृत्युं देहान्ते ब्रह्मलोकं प्रयाति सः

Ai tụng niệm câu chuyện thiêng liêng này về cuộc tranh luận giữa Kṣubdha và Dadhīci sẽ chiến thắng cái chết yểu; và khi thân này chấm dứt, người ấy sẽ đến Brahmaloka.

Verse 80

य इदं कीर्त्य संग्रामं प्रविशेत्तस्य सर्वदा नास्ति मृत्युभयं चैव विजयी च भविष्यति

Ai tụng niệm câu chuyện chiến trận này rồi bước vào giao chiến, người ấy luôn không còn sợ chết và sẽ trở thành kẻ chiến thắng. Nhờ Đấng Chủ Tể (Pati) tháo gỡ dây trói (pāśa), sự tưởng niệm này hóa thành tấm khiên cho paśu giữa cơn hiểm nạn.