Adhyaya 25

Verse 1

ऋषय ऊचुः कथं पूज्यो महादेवो लिङ्गमूर्तिर्महेश्वरः वक्तुमर्हसि चास्माकं रोमहर्षण सांप्रतम्

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Ôi Romaharṣaṇa, xin hãy nói cho chúng tôi ngay bây giờ: Mahādeva—Maheśvara, Đấng mang hình tướng Liṅga—phải được thờ phụng như thế nào?”

Verse 2

सूत उवाच देव्या पृष्टो महादेवः कैलासे तां नगात्मजाम् अङ्कस्थामाह देवेशो लिङ्गार्चनविधिं क्रमात्

Sūta nói: Khi Nữ Thần hỏi trên núi Kailāsa, Mahādeva—Chúa tể của chư thiên—đã nói với Pārvatī, ái nữ của núi, đang ngồi trên đùi Ngài, và tuần tự truyền dạy nghi thức thờ phụng Liṅga.

Verse 3

तदा पार्श्वे स्थितो नन्दी शालङ्कायनकात्मजः श्रुत्वाखिलं पुरा प्राह ब्रह्मपुत्राय सुव्रताः

Bấy giờ Nandī, con của Śālaṅkāyana, đứng ở bên cạnh, nghe trọn mọi điều; rồi thuở trước đã thuật lại tất cả cho con của Phạm Thiên—hỡi người giữ hạnh nguyện thanh cao.

Verse 4

सनत्कुमाराय शुभं लिङ्गार्चनविधिं परम् तस्माद्व्यासो महातेजाः श्रुतवाञ्छ्रुतिसंमितम्

Đối với Sanatkumāra, nghi thức thờ phụng Liṅga tối thượng và cát tường đã được truyền dạy; từ đó, hiền thánh Vyāsa đầy uy quang đã nghe giáo huấn ấy, hoàn toàn hòa hợp với tinh thần của các Veda.

Verse 5

स्नानयोगोपचारं च यथा शैलादिनो मुखात् श्रुतवान् तत्प्रवक्ष्यामि स्नानाद्यं चार्चनाविधिम्

Sau khi nghe từ miệng Śailādi những phép tắc đúng đắn của pháp môn tắm gội nghi lễ, nay ta sẽ trình bày chính nghi thức ấy—khởi đầu từ việc tắm—cùng toàn bộ phương pháp thờ phụng (arcana) đối với Liṅga của Śiva, Đấng Pati tháo gỡ sợi trói (pāśa) của paśu, linh hồn bị ràng buộc.

Verse 6

शैलादिरुवाच अथ स्नानविधिं वक्ष्ये ब्राह्मणानां हिताय च सर्वपापहरं साक्षाच् छिवेन कथितं पुरा

Śailādi thưa: “Nay ta sẽ giảng nói phép tắm gội theo nghi lễ, vì lợi ích của các Bà-la-môn—một pháp môn diệt trừ mọi tội lỗi, xưa kia chính Śiva đã trực tiếp truyền dạy.”

Verse 7

अनेन विधिना स्नात्वा सकृत्पूज्य च शङ्करम् ब्रह्मकूर्चं च पीत्वा तु सर्वपापैः प्रमुच्यते

Tắm gội theo nghi thức này, rồi chí thành lễ bái Śaṅkara dù chỉ một lần, lại uống “brahma-kūrca” là thức uống đã được gia trì, thì chúng sinh bị trói buộc (paśu) được giải thoát khỏi mọi tội lỗi—những sợi dây pāśa ngăn che sự chứng ngộ Śiva.

Verse 8

त्रिविधं स्नानमाख्यातं देवदेवेन शंभुना हिताय ब्राह्मणाद्यानां चतुर्मुखसुतोत्तम

Hỡi bậc ưu tú trong các con của Đấng Bốn Mặt (Brahmā), Thần của các thần—Śambhu—đã truyền dạy phép tắm thanh tịnh ba phần vì lợi ích của các Bà-la-môn và mọi giai tầng khác, để chúng sinh mang thân (paśu) được gột sạch dây trói (pāśa) và xứng đáng phụng thờ Śiva.

Verse 9

वारुणं पुरतः कृत्वा ततश्चाग्नेयमुत्तमम् मन्त्रस्नानं ततः कृत्वा पूजयेत्परमेश्वरम्

Trước hết hãy làm nghi thức Varuṇa để tịnh hóa nước; kế đó thực hành nghi thức Agni tối thắng để tịnh hóa bằng lửa; rồi thực hiện “tắm bằng thần chú”. Làm xong như vậy, hãy phụng thờ Parameśvara—Śiva, bậc Pati giải thoát paśu khỏi pāśa (trói buộc).

Verse 10

भावदुष्टो ऽम्भसि स्नात्वा भस्मना च न शुध्यति भावशुद्धश्चरेच्छौचम् अन्यथा न समाचरेत्

Kẻ có tâm ý (bhāva) ô nhiễm thì dù tắm trong nước hay bôi tro thánh (bhasma) cũng chẳng được thanh tịnh. Còn người có bhāva thanh tịnh thì nên giữ sự trong sạch (śauca); bằng không, chớ thực hành chỉ như một sự phô bày bên ngoài.

Verse 11

सरित्सरस्तडागेषु सर्वेष्व् आ प्रलयं नरः स्नात्वापि भावदुष्टश्चेन् न शुध्यति न संशयः

Dẫu một người tắm trong mọi sông, hồ và ao cho đến ngày thế gian tan hoại, nếu tâm ý bên trong đã nhiễm ô thì vẫn không được thanh tịnh—điều ấy không nghi ngờ.

Verse 12

नृणां हि चित्तकमलं प्रबुद्धमभवद्यदा प्रसुप्तं तमसा ज्ञानभानोर्भासा तदा शुचिः

Đối với con người, khi đóa sen của tâm—từng ngủ vùi trong bóng tối của tamas—được đánh thức bởi ánh rạng của Mặt Trời Tri Thức, thì nội tâm trở nên thanh tịnh.

Verse 13

मृच्छकृत्तिलपुष्पं च स्नानार्थं भसितं तथा आदाय तीरे निःक्षिप्य स्नानतीर्थे कुशानि च

Hãy mang đất và bùn, mè và hoa, cùng tro thiêng (bhasma) dùng cho việc tắm, đem đến bờ và đặt xuống đó; tại bến tắm (tīrtha) cũng nên đặt cỏ kuśa. Như vậy người sùng kính chuẩn bị phương tiện thanh tịnh trước khi đến gần Śiva—Pati, Đấng tháo gỡ dây pāśa trói buộc paśu (linh hồn).

Verse 14

प्रक्षाल्याचम्य पादौ च मलं देहाद्विशोध्य च द्रव्यैस्तु तीरदेशस्थैस् ततः स्नानं समाचरेत्

Sau khi rửa chân và làm ācamana, rồi gột sạch uế tạp nơi thân thể, bấy giờ hãy đúng pháp thực hành tắm gội thiêng, dùng các vật tẩy tịnh sẵn có ở bờ sông—để xứng đáng thờ phụng Śiva và đón nhận ân điển của Pati, Đấng tháo gỡ các pāśa trói buộc paśu.

Verse 15

उद्धृतासीतिमन्त्रेण पुनर्देहं विशोधयेत् मृदादाय ततश्चान्यद् वस्त्रं स्नात्वा ह्यनुल्बणम्

Dùng thần chú mang tên “Uddhṛtāsīti”, hãy lại thanh tịnh thân thể. Rồi lấy đất sét tẩy tịnh; sau khi tắm gội đúng pháp, hãy mặc một y phục khác, sạch sẽ và không vấy bẩn.

Verse 16

गन्धद्वारां दुराधर्षाम् इति मन्त्रेण मन्त्रवित् कपिलागोमयेनैव खस्थेनैव तु लेपयेत्

Người thông hiểu thần chú nên vừa tụng câu mở đầu “gandhadvārāṁ durādharṣām”, vừa dùng phân bò cái màu vàng nâu (kapilā) mà bôi lên nơi thờ phụng hay chỗ đặt Liṅga, chỉ dùng những gì sẵn có trong tay.

Verse 17

पुनः स्नात्वा परित्यज्य तद्वस्त्रं मलिनं ततः शुक्लवस्त्रपरीधानो भूत्वा स्नानं समाचरेत्

Tắm lại lần nữa xong, người ấy nên bỏ chiếc y phục đã dơ bẩn. Sau đó mặc áo quần trắng sạch và đúng nghi thức thực hành lễ tắm thanh tịnh, để trở nên xứng đáng phụng thờ Pati (Chúa Śiva), Đấng tháo gỡ sợi trói (pāśa) của paśu (linh hồn mang thân).

Verse 18

सर्वपापविशुद्ध्यर्थम् आवाह्य वरुणं तथा सम्पूज्य मनसा देवं ध्यानयज्ञेन वै भवम्

Vì mục đích thanh tịnh khỏi mọi tội lỗi, nên thỉnh mời Varuṇa. Rồi, sau khi thờ kính Thần linh bằng tâm ý ở bên trong, hãy tôn thờ Bhava (Śiva) bằng tế lễ của thiền định—hy lễ của sự quán niệm.

Verse 19

आचम्य त्रिस्तदा तीर्थे ह्य् अवगाह्य भवं स्मरन् पुनराचम्य विधिवद् अभिमन्त्र्य महाजलम्

Sau khi làm ācamana (súc miệng bằng nước thánh) ba lần, người ấy nên dìm mình trong bến nước thiêng (tīrtha), vừa tắm vừa tưởng niệm Bhava (Śiva). Rồi lại làm ācamana, và đúng theo phép tắc, trì chú gia trì cho lượng nước dồi dào ấy.

Verse 20

अवगाह्य पुनस्तस्मिन् जपेद्वै चाघमर्षणम् तत्तोये भानुसोमाग्निमण्डलं च स्मरेद्वशी

Lại dìm mình trong dòng nước ấy, hành giả có kỷ luật nên tụng thần chú Aghamarṣaṇa—chú tiêu trừ tội lỗi. Ngay trong nước ấy, hãy quán tưởng các vòng quang của Mặt Trời, Mặt Trăng và Lửa, chế ngự các căn. Nhờ thần chú và nội quán này, paśu được dẫn từ uế nhiễm hướng về sự thanh tịnh của Śiva.

Verse 21

आचम्य च पुनस्तस्माज् जलादुत्तीर्य मन्त्रवित् प्रविश्य तीर्थमध्ये तु पुनः पुण्यविवृद्धये

Sau khi làm ācamana, người thông hiểu thần chú lại bước lên khỏi nước ấy, rồi một lần nữa đi vào chính giữa thánh địa tắm gội (tīrtha), để tăng trưởng công đức—thanh lọc paśu (linh hồn cá thể) bằng nghi lễ kỷ luật dâng lên Pati, Chúa tể Śiva.

Verse 22

शृङ्गेण पर्णपुटकैः पालाशैः क्षालितैस् तथा सकुशेन सपुष्पेण जलेनैवाभिषेचयेत्

Dùng sừng làm vật rót, hãy làm lễ abhiṣeka tắm Liṅga bằng nước đã được thanh tịnh nhờ những chén lá Palāśa đã rửa sạch, lại kèm cỏ kuśa và hoa. Nhờ vậy, người sùng kính tắm gội Pati theo nghi quỹ Śaiva, làm lỏng các dây trói pāśa của paśu.

Verse 23

रुद्रेण पवमानेन त्वरिताख्येन मन्त्रवित् तरत्समन्दीवर्गाद्यैस् तथा शान्तिद्वयेन च

Người thông hiểu thần chú phải mau chóng làm nghi thức an hòa cho Rudra bằng các công thức Pavamāna và Tvarita (tác dụng nhanh), cùng nhóm thần chú Taratsamandī và các thần chú liên hệ, lại dùng hai loại Śānti—đem đến sự xoa dịu và che chở.

Verse 24

शान्तिधर्मेण चैकेन पञ्चब्रह्मपवित्रकैः तत्तन्मन्त्राधिदेवानां स्वरूपं च ऋषीन् स्मरन्

Thực hành một kỷ luật duy nhất của sự an hòa (śānti-dharma), và vận dụng các nghi thức thanh tịnh của Năm Brahman (pañcabrahma), người hành lễ nên quán niệm chân tướng của các vị thần chủ trì từng thần chú và tưởng nhớ các bậc ṛṣi liên hệ—nhờ vậy việc thờ phụng Liṅga trở nên không lỗi lầm, xứng đáng ban ân từ Pati (Śiva) cho paśu đang bị trói buộc.

Verse 25

एवं हि चाभिषिच्याथ स्वमूर्ध्नि पयसा द्विजाः ध्यायेच्च त्र्यम्बकं देवं हृदि पञ्चास्यम् ईश्वरम्

Như vậy, sau khi làm lễ tắm gội, hỡi các bậc “hai lần sinh” (dvija), các vị cũng nên rưới sữa lên chính đỉnh đầu mình; rồi an trú trong tim mà quán niệm vị thần Tryambaka ba mắt—Īśvara, Chúa tể năm mặt.

Verse 26

आचम्याचमनं कुर्यात् स्वसूत्रोक्तं समीक्ष्य च पवित्रहस्तः स्वासीनः शुचौ देशे यथाविधि

Sau khi nhấp nước để thanh tịnh, hành giả nên thực hành ācamana đúng như điều được dạy trong sūtra của chính mình; với bàn tay đã được làm thanh sạch theo nghi lễ, ngồi nơi trong sạch và tiến hành đúng pháp—nhờ vậy trở nên xứng đáng để phụng thờ Pati, Đức Chúa Śiva.

Verse 27

अभ्युक्ष्य सकुशं चापि दक्षिणेन करेण तु पिबेत्प्रक्षिप्य त्रिस्तोयं चक्री भूत्वा ह्यतन्द्रितः

Sau khi rảy nước thanh tịnh và cầm thêm cỏ kuśa, người ấy nên uống bằng tay phải; rồi hắt nước ba lần, trở thành “cakrī” — đi vòng theo nghi quỹ — luôn tỉnh giác, không để tâm tán loạn. Như vậy nghi lễ tiến về Pati, nhờ sự thanh tịnh có kỷ luật mà nới lỏng dây trói (pāśa) của paśu, linh hồn mang thân.

Verse 28

प्रदक्षिणं ततः कुर्याद् धिंसापापप्रशान्तये एवं संक्षेपतः प्रोक्तं स्नानाचमनमुत्तमम्

Sau đó, nên thực hành pradakṣiṇā (đi nhiễu vòng) để làm lắng dịu tội lỗi phát sinh từ bạo lực và tổn hại. Như vậy, tóm lược, pháp môn tối thượng về tắm gội nghi lễ và ācamana đã được giảng dạy.

Verse 29

सर्वेषां ब्राह्मणानां तु हितार्थे द्विजसत्तमाः

Vì lợi ích của tất cả các brāhmaṇa, những bậc tối thắng trong hàng “hai lần sinh” đã hành động với tâm lành, gìn giữ dharma nâng đỡ trật tự của Śiva trong thế gian.