Adhyaya 106

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे विनायकोत्पत्तिर्नाम पञ्चाधिकशततमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः नृत्यारम्भः कथं शंभोः किमर्थं वा यथातथम् वक्तुमर्हसि चास्माकं श्रुतः स्कन्दाग्रजोद्भवः

Như vậy, trong Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, phần Pūrvabhāga, mở đầu chương thứ 106 mang tên “Sự xuất hiện của Vināyaka”. Các bậc hiền triết thưa rằng: “Bạch Śambhu (Śiva), Ngài khởi đầu vũ điệu như thế nào, và vì mục đích gì—xin nói đúng như đã xảy ra. Chúng con đã nghe về sự hiển lộ của người anh sinh trước của Skanda (Vināyaka); vì thế xin Ngài giảng giải cho chúng con.”

Verse 2

सूत उवाच दारुको ऽसुरसम्भूतस् तपसा लब्धविक्रमः सूदयामास कालाग्निर् इव देवान्द्विजोत्तमान्

Sūta nói: Dāruka, sinh từ loài asura và nhờ khổ hạnh (tapas) mà được sức mạnh, đã bắt đầu quấy nhiễu và tàn phá chư thiên cùng các bậc nhị sinh tối thượng, như ngọn lửa Kālāgni vào lúc tận kiếp. Khi chánh pháp bị áp bức như vậy, các paśu (chúng sinh bị trói buộc) bị đẩy sâu hơn vào pāśa (xiềng xích ràng buộc), cho đến khi họ tìm nơi nương tựa nơi Pati—Đấng Chúa Tể, Śiva.

Verse 3

दारुकेण तदा देवास् ताडिताः पीडिता भृशम् ब्रह्माणं च तथेशानं कुमारं विष्णुमेव च

Bấy giờ, bị Dāruka đánh đập và hành hạ nặng nề, chư thiên trong cơn khốn cùng đã đến cầu cứu Brahmā, Īśāna (Đấng Chúa Tể), Kumāra (Skanda), và cả Viṣṇu nữa.

Verse 4

यममिन्द्रमनुप्राप्य स्त्रीवध्य इति चासुरः स्त्रीरूपधारिभिः स्तुत्यैर् ब्रह्माद्यैर्युधि संस्थितैः

Khi đến gặp Yama và Indra, asura ấy bị tuyên là “kẻ phải bị giết”. Trên chiến địa, Brahmā và các vị thần khác đứng đó dâng lời tán tụng, sau khi đã hóa hiện thành hình nữ.

Verse 5

बाधितास्तेन ते सर्वे ब्रह्माणं प्राप्य वै द्विजाः विज्ञाप्य तस्मै तत्सर्वं तेन सार्धमुमापतिम्

Bị hắn bức hại, tất cả các bậc nhị sinh (Bà-la-môn) đã đến gặp Brahmā và bẩm báo trọn vẹn mọi việc—cùng với câu chuyện liên quan đến Umāpati (Śiva), Đấng Chúa Tể hiệp nhất với Umā.

Verse 6

सम्प्राप्य तुष्टुवुः सर्वे पितामहपुरोगमाः ब्रह्मा प्राप्य च देवेशं प्रणम्य बहुधा नतः

Khi đã đến trước Ngài, tất cả—do Pitāmaha (Phạm Thiên) dẫn đầu—đều tán dương Đấng Chúa tể của chư thiên; và Phạm Thiên tiến đến gần Deva-īśa, nhiều lần cúi lạy phủ phục đầy kính ngưỡng.

Verse 7

दारुणो भगवान्दारुः पूर्वं तेन विनिर्जिताः निहत्य दारुकं दैत्यं स्त्रीवध्यं त्रातुमर्हसि

Ôi Bhagavān, Đấng dữ dội được gọi là “Dāru”, trước kia chúng con đã bị hắn khuất phục. Xin Ngài diệt trừ ác quỷ Dāruka, và hãy che chở những người nữ đang bị định phần cho cuộc sát hại.

Verse 8

विज्ञप्तिं ब्रह्मणः श्रुत्वा भगवान् भगनेत्रहा देवीमुवाच देवेशो गिरिजां प्रहसन्निव

Nghe lời khẩn cầu của Phạm Thiên, Đấng Thế Tôn—Bhaganetraghna (Đấng phá hủy mắt của Bhaga), Chúa tể chư thiên—liền nói với Nữ thần Girijā, như thể mỉm cười hiền hòa.

Verse 9

भवतीं प्रार्थयाम्यद्य हिताय जगतां शुभे वधार्थं दारुकस्यास्य स्त्रीवध्यस्य वरानने

Ô Đấng cát tường, vì lợi ích của muôn thế giới, hôm nay con khẩn cầu Người—hỡi Nữ thần dung nhan mỹ lệ—hãy khiến việc diệt trừ Dāruka này thành tựu, kẻ vốn được định phải chết bởi tay một người nữ.

Verse 10

अथ सा तस्य वचनं निशम्य जगतो ऽरणिः विवेश देहे देवस्य देवेशी जन्मतत्परा

Bấy giờ, Nàng—Deveśī, Nữ Chúa thiêng liêng, như chiếc araṇi (cây khoan lửa) của muôn cõi—nghe lời Ngài dạy liền nhập vào thân của Thần, một lòng hướng đến sự hiển lộ của cuộc giáng sinh sắp thành.

Verse 11

एकेनांशेन देवेशं प्रविष्टा देवसत्तमम् न विवेद तदा ब्रह्मा देवाश्चेन्द्रपुरोगमाः

Chỉ bằng một phần nhỏ quyền năng của Ngài mà bước vào Đấng Chúa của chư Thiên, họ vẫn hoàn toàn không thể thấu triệt—cả Phạm Thiên lẫn chư Thiên do Đế Thích dẫn đầu đều không nhận ra Thượng Đế tối thượng đúng như Ngài là.

Verse 12

गिरिजां पूर्ववच्छंभोर् दृष्ट्वा पार्श्वस्थितां शुभाम् मायया मोहितस्तस्याः सर्वज्ञो ऽपि चतुर्मुखः

Thấy Girijā như thuở trước đứng cát tường bên cạnh Śambhu, Phạm Thiên bốn mặt—dẫu là bậc toàn tri—vẫn bị māyā của Nàng làm cho mê lầm.

Verse 13

सा प्रविष्टा तनुं तस्य देवदेवस्य पार्वती कण्ठस्थेन विषेणास्य तनुं चक्रे तदात्मनः

Pārvatī nhập vào thân của Đấng Thần trong các thần; và nhờ chất độc được giữ nơi cổ Ngài, Nàng đã biến hiện thân Ngài thành chính hình bóng của bản thể mình—tỏ bày sự nhất như với Ngài.

Verse 14

तां च ज्ञात्वा तथाभूतां तृतीयेनेक्षणेन वै ससर्ज कालीं कामारिः कालकण्ठीं कपर्दिनीम्

Biết Nàng đang ở trong trạng thái ấy, Kẻ thù của Kāma (Śiva) quả thật bằng uy lực con mắt thứ ba đã hóa sinh Kālī—đen thẫm, nuốt thời gian, tóc bện rối—để Đấng Chủ Tể chế ngự những lực trói buộc các thế giới.

Verse 15

जाता यदा कालिमकालकण्ठी जाता तदानीं विपुला जयश्रीः देवेतराणामजयस्त्वसिद्ध्या तुष्टिर्भवान्याः परमेश्वरस्य

Khi Kālimā—Nàng đen thẫm, hiền phối của Nīlakaṇṭha—hiển lộ, ngay lúc ấy vinh quang chiến thắng dồi dào bừng dậy. Bọn phi thiên (đạo quân asura) chịu bại vong vì mưu cầu không thành; và Bhavānī hoan hỷ—cũng như Parameśvara, Đấng Tối Thượng.

Verse 16

जातां तदानीं सुरसिद्धसंघा दृष्ट्वा भयाद् दुद्रुवुर् अग्निकल्पाम् कालीं गरालंकृतकालकण्ठीम् उपेन्द्रपद्मोद्भवशक्रमुख्याः

Bấy giờ, thấy Kālikā vừa hiện khởi—rực cháy như lửa, cổ đen đeo tràng hoa ghê rợn—các đoàn Deva và Siddha kinh hãi bỏ chạy, do Upendra (Viṣṇu), Padmodbhava (Brahmā) và Śakra (Indra) dẫn đầu.

Verse 17

तथैव जातं नयनं ललाटे सितांशुलेखा च शिरस्युदग्रा कण्ठे करालं निशितं त्रिशूलं करे करालं च विभूषणानि

Cũng như thế, một con mắt hiện ra trên trán; trên đỉnh đầu xuất hiện một vệt cao vút như ánh trăng trắng. Nơi cổ phát sinh một cây tam xoa sắc bén, đáng sợ; và trong tay cũng hiện ra những bảo sức uy nghi—dấu ấn của Đấng Pati, bậc Chủ Tể siêu việt vượt ngoài mọi dây trói (pāśa).

Verse 18

सार्धं दिव्यांबरा देव्याः सर्वाभरणभूषिताः सिद्धेन्द्रसिद्धाश् च तथा पिशाचा जज्ञिरे पुनः

Cùng với Nữ Thần, rạng ngời trong y phục thiên giới và trang sức đủ mọi bảo vật, các Siddha—cùng những bậc Siddha tối thượng—lại hiện ra; và cả loài Piśāca cũng sinh khởi. Như vậy, trong sự triển khai của tạo hóa dưới Pati (Śiva) và Śakti, ngay cả các trật tự hữu tình vi tế cũng hiển lộ theo tự tánh và theo nghiệp phược (pāśa) của chính mình.

Verse 19

आज्ञया दारुकं तस्याः पार्वत्याः परमेश्वरी दानवं सूदयामास सूदयन्तं सुराधिपान्

Theo mệnh lệnh của Pārvatī ấy—Đấng Tối Thượng Mahēśvarī—Nữ Thần đã đánh diệt Dānava Dāruka, kẻ đang hành hạ các chúa tể Deva. Vì thế, Śakti, vốn luôn đồng nhất với Pati (Śiva), đã hộ trì trật tự vũ trụ bằng cách trừ bỏ sức mạnh của sự hệ phược (pāśa) đang áp bức thiên chúng.

Verse 20

संरंभातिप्रसंगाद् वै तस्याः सर्वमिदं जगत् क्रोधाग्निना च विप्रेन्द्राः संबभूव तदातुरम्

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, do cơn bộc phát dữ dội của phẫn nộ nơi nàng, toàn thể thế gian này trở nên khốn đốn—bị thiêu đốt và bức bách bởi ngọn lửa sân hận.

Verse 21

भवो ऽपि बालरूपेण श्मशाने प्रेतसंकुले रुरोद मायया तस्याः क्रोधाग्निं पातुम् ईश्वरः

Ngay cả Bhava (Śiva) cũng hóa thân thành một đứa trẻ, và bằng chính māyā của Ngài đã khóc nơi bãi hỏa táng đầy dẫy các linh hồn, để Đấng Tự Tại có thể uống vào, hấp thụ và dập tắt ngọn lửa phẫn nộ của Nàng.

Verse 22

तं दृष्ट्वा बालमीशानं मायया तस्य मोहिता उत्थाप्याघ्राय वक्षोजं स्तनं सा प्रददौ द्विजाः

Thấy Īśāna hiện ra như một hài nhi, nàng bị māyā của Ngài làm cho mê lầm. Nâng Ngài lên, áp vào ngực mình, nàng dâng sữa từ bầu vú—hỡi các bậc hiền triết hai lần sinh.

Verse 23

स्तनजेन तदा सार्धं कोपमस्याः पपौ पुनः क्रोधेनानेन वै बालः क्षेत्राणां रक्षको ऽभवत्

Bấy giờ, cùng với dòng sữa từ bầu vú nàng, Ngài lại uống vào cả cơn giận của nàng. Chính bởi cơn phẫn nộ ấy, đứa trẻ trở thành vị hộ vệ các thánh địa—một kṣetrapāla canh giữ cõi của Śiva.

Verse 24

मूर्तयो ऽष्टौ च तस्यापि क्षेत्रपालस्य धीमतः एवं वै तेन बालेन कृता सा क्रोधमूर्छिता

Ngay cả vị Kṣetrapāla trí tuệ ấy cũng có tám hình tướng hiển lộ. Như vậy, đứa trẻ đã thực hiện điều ấy; nàng bị cơn giận làm cho choáng váng, mê mờ.

Verse 25

कृतमस्याः प्रसादार्थं देवदेवेन ताण्डवम् संध्यायां सर्वभूतेन्द्रैः प्रेतैः प्रीतेन शूलिना

Để ban ân sủng cho nàng, Đấng Thần của các thần đã múa điệu Tāṇḍava vào lúc hoàng hôn; khi ấy, Đấng cầm đinh ba hoan hỷ, được các thủ lĩnh của mọi loài bhūta cùng đoàn pretas vây quanh phụng sự.

Verse 26

पीत्वा नृत्यामृतं शंभोर् आकण्ठं परमेश्वरी ननर्त सा च योगिन्यः प्रेतस्थाने यथासुखम्

Uống đến tận cổ cam lộ của vũ điệu Śambhu, Đấng Tối Thượng Nữ Thần liền múa; các yoginī cũng thong dong múa trong bãi hỏa táng, nơi vong linh tụ hội.

Verse 27

तत्र सब्रह्मका देवाः सेन्द्रोपेन्द्राः समन्ततः प्रणेमुस्तुष्टुवुः कालीं पुनर्देवीं च पार्वतीम्

Tại đó, chư thiên—cùng với Phạm Thiên, và Indra cùng Upendra (Viṣṇu) ở khắp bốn phía—đều cúi đầu đảnh lễ và tán thán Kālī; rồi lại ca ngợi Nữ Thần như Pārvatī.

Verse 28

एवं संक्षेपतः प्रोक्तं ताण्डवं शूलिनः प्रभोः योगानन्देन च विभोस् ताण्डवं चेति चापरे

Như vậy, tóm lược mà nói, vũ điệu Tāṇḍava của Đấng Chủ Tể cầm đinh ba đã được thuật. Tuy nhiên, có người còn gọi chính vũ điệu ấy của Đấng bao trùm muôn loài là “Tāṇḍava của Hỷ Lạc Du-già (Yogānanda)”.