Adhyaya 20

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे एकोनविंशो ऽध्यायः व्यास उवाच अथ श्राद्धममावास्यां प्राप्य कार्यं द्विजोत्तमैः / पिण्डान्वाहार्यकं भक्त्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa—bộ Saṃhitā sáu nghìn kệ, phần hậu—(mở đầu) chương thứ mười chín. Vyāsa thưa: Nay khi đến ngày amāvāsyā (ngày sóc), bậc tối thắng trong hàng nhị sinh nên cử hành śrāddha, tức nghi lễ piṇḍānvāhāryaka, với lòng bhakti; vì nghi lễ ấy ban quả cả hưởng thụ thế gian lẫn giải thoát.

Verse 2

पिण्डान्वाहार्यकं श्राद्धं क्षीणे राजनि शस्यते / अपराह्ने द्विजातीनां प्रशस्तेनामिषेण च

Khi quyền lực bảo hộ của nhà vua đã suy giảm, śrāddha piṇḍānvāhāryaka được đặc biệt tán dương. Đối với hàng nhị sinh, nghi lễ nên làm vào buổi chiều, và cũng có thể dâng cúng bằng thịt được chuẩn thuận đúng pháp.

Verse 3

प्रतिपत्प्रभृति ह्यन्यास्तिथयः कृष्णपक्षके / चतुर्दशीं वर्जयित्वा प्रशस्ता ह्युत्तरोत्तराः

Từ ngày mồng một (Pratipat) trở đi, các tithi khác trong nửa tháng tối (Kṛṣṇa-pakṣa) đều đáng tán dương—trừ ngày mười bốn (Caturdaśī); và chúng lần lượt càng ngày càng cát tường hơn.

Verse 4

अमावास्याष्टकास्तिस्त्रः पौषमासादिषु त्रिषु / तिस्त्रश्चान्वष्टकाः पुण्या माघी पञ्चदशी तथा

Có ba lễ Aṣṭakā gắn với ngày Amāvāsyā (trăng non), diễn ra trong ba tháng bắt đầu từ Pauṣa; lại có ba ngày Anvaṣṭakā đều là công đức—và cả ngày rằm (tithi thứ mười lăm) của tháng Māgha nữa.

Verse 5

त्रयोदशी मघायुक्ता वर्षासु तु विशेषतः / शस्यापाकश्राद्धकाला नित्याः प्रोक्ता दिने दिने

Tithi thứ mười ba (Trayodaśī), khi hợp với chòm sao Maghā—đặc biệt trong mùa mưa—được tuyên dạy là thời điểm thích hợp, lặp lại thường hằng ngày qua ngày, để cử hành lễ Śrāddha liên hệ đến mùa lúa chín, mùa thu hoạch.

Verse 6

नैमित्तिकं तु कर्तव्यं ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः / बान्धवानां च मरणे नारकी स्यादतो ऽन्यथा

Các nghi lễ tùy duyên (naimittika-karman) nhất định phải làm vào lúc nguyệt thực và nhật thực, và cả khi thân quyến qua đời; nếu không, người ấy trở thành kẻ đáng rơi vào địa ngục.

Verse 7

काम्यानि चैव श्राद्धानि शस्यान्ते ग्रहणादिषु / अयने विषुवे चैव व्यतीपाते ऽप्यनन्तकम्

Các lễ Śrāddha cầu nguyện (kāmya) cũng được khuyến tán vào cuối mùa gặt và trong những dịp như nhật thực, nguyệt thực v.v.; cũng vậy vào các kỳ chí (ayana), điểm phân (viṣuva) và lúc giao hội vyatīpāta—quả thật đem lại phước đức vô tận.

Verse 8

संक्रान्त्यमक्षयं श्राद्धं तथा जन्मदिनेष्वपि / नक्षत्रेषु च सर्वेषु कार्यं काम्यं विशेषतः

Vào ngày saṃkrānti (nhật chuyển), lễ śrāddha trở nên công đức vô tận; ngày sinh cũng vậy. Lại nữa, trong mọi nakṣatra, các nghi lễ kāmya (cầu nguyện theo ý nguyện) nên đặc biệt cử hành.

Verse 9

स्वर्गं च लभते कृत्वा कृत्तिकासु द्विजोत्तमः / अपत्यमथ रोहिण्यां सौम्ये तु ब्रह्मवर्चसम्

Khi Mặt Trăng ở Kṛttikā, bậc tối thượng trong hàng dvija, nếu hành trì đúng pháp, sẽ đạt cõi trời. Làm trong Rohiṇī thì được con cháu xứng đáng; còn trong Saumya thì được brahma-varcas—hào quang tâm linh và uy quang Veda.

Verse 10

रौद्राणां कर्मणां सिद्धिमार्द्रायां शौर्यमेव च / पुनर्वसौ तथा भूमिं श्रियं पुष्ये तथैव च

Trong Ārdrā, người ta đạt thành tựu trong các việc mang tính raudra (mãnh liệt) và cũng được dũng lực. Trong Punarvasu thì được đất đai; và trong Puṣya cũng đạt śrī—phú quý, thịnh vượng.

Verse 11

सर्वान् कामांस्तथा सार्पे पित्र्ये सौभाग्यमेव च / अर्यम्णे तु धनं विन्द्यात् फाल्गुन्यां पापनाशनम्

Trong Sārpa (chòm Rắn), mọi ước nguyện được viên mãn; trong Pitrya (chòm của Tổ tiên), được phúc lành và may mắn. Dưới Aryaman thì gặp của cải; còn trong Phālgunī, tội lỗi được tiêu trừ.

Verse 12

ज्ञातिश्रैष्ठ्यं तथा हस्ते चित्रायां च बहून् सुतान् / वाणिज्यसिद्धिं स्वातौ तु विशाखासु सुवर्णकम्

Sinh dưới Hasta thì đạt địa vị nổi trội giữa họ hàng; dưới Citrā thì được nhiều con trai. Dưới Svātī thì thành công trong thương nghiệp; và dưới Viśākhā thì được vàng cùng của cải.

Verse 13

मैत्रे बहूनि मित्राणि राज्यं शाक्रे तथैव च / मूले कृषिं लभेद् यानसिद्धिमाप्ये समुद्रतः

Trong sao Maitra, người ta được nhiều bằng hữu; trong Śākra cũng được quyền uy và chủ quyền. Trong Mūla, được thành tựu về nông nghiệp; trong Āpya, được thành công trong những chuyến hải hành trên biển cả.

Verse 14

सर्वान् कामान् वैश्वदेवे श्रैष्ठ्यं तु श्रवणे पुनः / श्रविष्ठायां तथा कामान् वारुणे च परं बलम्

Trong nakṣatra Vaiśvadeva, mọi ước nguyện đều được viên mãn; còn trong Śravaṇa, đạt sự ưu thắng và xuất chúng. Cũng vậy, trong Śraviṣṭhā (Dhaniṣṭhā) được thành tựu điều mong cầu; và trong Vāruṇa (Śatabhiṣaj) đạt sức mạnh tối thượng.

Verse 15

अजैकपादे कुप्यं स्यादहिर्बुध्ने गृहं शुभम् / रेवत्यां बहवो गावो ह्यश्विन्यां तुरगांस्तथा / याम्ये ऽथ जीवनं तत् स्याद्यदि श्राद्धं प्रयच्छति

Nếu dâng lễ Śrāddha vào nakṣatra Ajaikapāda, sẽ được đồ dùng, khí cụ; vào Ahirbudhnya, được ngôi nhà cát tường. Vào Revatī, được nhiều bò; vào Aśvinī, được ngựa cũng vậy. Và vào Yāmya, được sinh lực và sự tiếp nối của đời sống—khi Śrāddha được hiến cúng đúng pháp.

Verse 16

आदित्यवारे त्वारोग्यं चन्द्रे सौभाग्यमेव च / कौजे सर्वत्र विजयं सर्वान् कामान् बुधस्य तु

Vào Chủ nhật, được khỏi bệnh tật; vào Thứ hai, được phúc lộc và may lành. Vào Thứ ba, được chiến thắng khắp nơi; và vào Thứ tư, được viên mãn mọi điều mong cầu.

Verse 17

विद्यामभीष्टा जीवे तु धनं वै भार्गवे पुनः / शमैश्वरे लभेदायुः प्रतिपत्सु सुतान् शुभान्

Khi sao Mộc (Jupiter) chi phối, người ta được học vấn như ý; khi sao Kim (Venus) thịnh, được tài sản. Dưới ảnh hưởng an hòa của sao Thổ (Saturn), được trường thọ; và vào tithi Pratipat, được những người con trai cát tường.

Verse 18

कन्यकां वै द्वितीयायां तृतीयायां तु वन्दिनः / पशून्क्षुद्रांश्चतुर्थ्यां तु पञ्चम्यांशोभनान् सुतान्

Vào ngày trăng thứ hai, người ta được một thiếu nữ xứng đôi; ngày thứ ba, được những người ca ngợi và truyền tụng danh tiếng; ngày thứ tư, được gia súc nhỏ; và ngày thứ năm, được phúc lành có những người con trai khôi ngô, cát tường.

Verse 19

षष्ट्यां द्यूतं कृषिं चापि सप्तम्यां लभते नरः / अष्टम्यामपि वाणिज्यं लभते श्राद्धदः सदा

Người làm lễ bố thí Śrāddha vào tithi thứ sáu sẽ được thành tựu trong việc may rủi và nông nghiệp; vào tithi thứ bảy, người ấy đạt được điều mong cầu; và vào tithi thứ tám, người dâng Śrāddha luôn được thịnh vượng trong thương nghiệp.

Verse 20

स्यान्नवम्यामेकखुरं दशम्यां द्विखुरं बहु / एकादश्यां तथा रूप्यं ब्रह्मवर्चस्विनः सुतान्

Vào tithi thứ chín, nên bố thí một con vật móng đơn; vào tithi thứ mười, bố thí nhiều con vật móng chẻ; và vào tithi thứ mười một, bố thí cả bạc—nhờ đó được những người con trai rạng ngời quang huy Brahman, đầy linh quang tuệ giác.

Verse 21

द्वादश्यां जातरूपं च रजतं कुप्यमेव च / ज्ञातिश्रैष्ठ्यं त्रयोदश्यां चतुर्दश्यां तु क्रुप्रजाः / पञ्चदश्यां सर्वकामानाप्नोति श्राद्धदः सदा

Vào tithi thứ mười hai, người ấy được vàng, bạc và cả của cải kim loại thường; vào tithi thứ mười ba, đạt địa vị tối thắng giữa họ hàng; vào tithi thứ mười bốn, được con cháu giàu lòng từ mẫn; vào tithi thứ mười lăm, người dâng Śrāddha luôn thành tựu mọi điều mong cầu.

Verse 22

तस्माच्छ्राद्धं न कर्तव्यं चतुर्दश्यां द्विजातिभिः / शस्त्रेण तु हतानां वै तत्र श्राद्धं प्रकल्पयेत्

Vì thế, hàng Dvija (người “hai lần sinh”) không nên cử hành Śrāddha vào tithi thứ mười bốn (caturdaśī). Tuy nhiên, đối với người bị giết bởi vũ khí, có thể sắp đặt Śrāddha đúng pháp ngay trong chính ngày ấy.

Verse 23

द्रव्यब्राह्मणसंपत्तौ न कालनियमः कृतः / तस्माद् भोगापवर्गार्थं श्राद्धं कुर्युर्द्विजातयः

Khi có đủ vật phẩm cúng dường và có các Bà-la-môn đủ tư cách hiện diện, thì không đặt ra hạn định thời gian. Vì vậy, những người hai lần sinh (dvija) nên làm lễ Śrāddha để cầu phúc lạc thế gian (bhoga) và hướng đến giải thoát tối hậu (apavarga).

Verse 24

कर्मारम्भेषु सर्वेषु कुर्यादाभ्युदयं पुनः / पुत्रजन्मादिषु श्राद्धं पार्वणं पर्वणि स्मृतम्

Khi khởi sự mọi công việc, lại nên cử hành nghi lễ Ābhyudayika để cầu cát tường. Vào lúc sinh con trai và những dịp hỷ sự tương tự, Śrāddha được quy định là Pārvaṇa; và vào các ngày lễ hay các ngày parvan (kỳ tiết, ngày trăng thiêng), Pārvaṇa-Śrāddha cũng được ghi nhớ là pháp hành thích đáng.

Verse 25

अहन्यहनि नित्यं स्यात् काम्यं नैमित्तिकं पुनः / एकोद्दिष्टादि विज्ञेयं वृद्धिश्राद्धं तु पार्वणम्

Điều được làm ngày này qua ngày khác được gọi là nghi lễ ‘nitya’ (thường nhật). Lại có các nghi lễ ‘kāmya’ (do ước nguyện) và ‘naimittika’ (tùy duyên sự kiện). Các hình thức như Ekoddiṣṭa và những loại liên hệ cần được hiểu theo đó; còn Vṛddhi-śrāddha thì quả thật chính là Pārvaṇa, được cử hành với đầy đủ phần cúng tổ tiên.

Verse 26

एतत् पञ्चविधं श्राद्धं मनुना परिकीर्तितम् / यात्रायां षष्ठमाख्यातं तत्प्रयत्नेन पालयेत्

Như vậy, năm loại Śrāddha này đã được Manu tuyên thuyết; và một loại thứ sáu, được thực hành khi đang trên đường lữ hành, cũng được dạy. Người ta nên gìn giữ pháp ấy với sự tinh cần nỗ lực.

Verse 27

शुद्धये सप्तमं श्राद्धं ब्रह्मणा परिभाषितम् / दैविकं चाष्टमं श्राद्धं यत्कृत्वा मुच्यते भयात्

Vì sự thanh tịnh, hình thức Śrāddha thứ bảy được Brahmā tuyên định; và hình thức thứ tám là ‘daivika’ Śrāddha. Ai thực hành lễ ấy thì được giải thoát khỏi sợ hãi.

Verse 28

संध्यारात्र्योर्न कर्तव्यं राहोरन्यत्र दर्शनात् / देशानां च विशेषेण भवेत् पुण्यमनन्तकम्

Nghi lễ Sandhyā không nên cử hành vào ban đêm, trừ khi thấy Rāhu hiện ra. Lại nữa, nhờ sự linh thiêng đặc thù của từng miền đất, công đức phát sinh trở nên vô tận.

Verse 29

गङ्गायामक्षयं श्राद्धं प्रयागे ऽमरकण्टके / गायन्ति पितरो गाथां कीर्तयन्ति मनीषिणः

Trên sông Gaṅgā, lễ śrāddha dâng tổ tiên trở nên phước quả bất tận; tại Prayāga và Amarakantaka, chính các bậc Tổ phụ cất lên khúc kệ thiêng, và người hiền trí xưng tán công đức ấy.

Verse 30

एष्टव्या बहवः पुत्राः शीलवन्तो गुणान्विताः / तेषां तु समवेतानां यद्येको ऽपि गायां व्रजेत्

Nên cầu mong có nhiều người con trai, nết hạnh đoan chính, đầy đủ đức hạnh. Vì khi họ cùng tụ hội, nếu chỉ một người trong số ấy biết chăm nom, bảo hộ, hay dắt bò ra đồng cỏ, thì nhờ đức ấy mà bổn phận gia tộc cũng được viên mãn.

Verse 31

गयां प्राप्यानुषङ्गेण यदि श्राद्धं समाचरेत् / तारिताः पितरस्तेन स याति परमां गतिम्

Nếu đến Gayā, dù chỉ tình cờ, mà đúng pháp cử hành lễ śrāddha, thì nhờ hành vi ấy tổ tiên được độ thoát, và người thực hành đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 32

वराहपर्वते चैव गङ्गायां वै विशेषतः / वाराणस्यां विशेषेण यत्र देवः स्वयं हरः

Và tại núi Varāha, đặc biệt là trên sông Gaṅgā—nhất là ở Vārāṇasī—nơi chính Thần Hara (Śiva) ngự hiện thân.

Verse 33

गङ्गाद्वारे प्रभासे च बिल्वके नीलपर्वते / कुरुक्षेत्रे च कुब्जाम्रे भृगुतुङ्गे महालये

Tại Gaṅgādvāra (Haridvāra), tại Prabhāsa, tại Bilvaka, trên núi Nīlaparvata, tại Kurukṣetra, tại Kubjāmra, tại Bhṛgutunga và tại Mahālaya—đó đều là những thánh địa hành hương (tīrtha) lừng danh.

Verse 34

केदारे फल्गुतीर्थे च नैमिषारण्य एव च / सरस्वत्यां विशेषेण पुष्करेषु विशेषतः

Tại Kedāra, tại Phalgu-tīrtha, và tại Naimiṣāraṇya; đặc biệt bên dòng Sarasvatī, và hơn hết là tại các Puṣkara—công đức thiêng liêng được truyền dạy là vô cùng thù thắng.

Verse 35

नर्मदायां कुशावर्ते श्रीशैले भद्रकर्णके / वेत्रवत्यां विपाशायां गोदावर्यां विशेषतः

Trên sông Narmadā tại Kuśāvarta, trên núi Śrīśaila tại Bhadrakarṇaka, trên sông Vetravatī, trên sông Vipāśā, và—đặc biệt hơn cả—trên sông Godāvarī: những dòng nước và thánh địa ấy đáng được tôn kính phụng thờ.

Verse 36

एवमादिषु चान्येषु तीर्थेषु पुलिनेषु च / नदीनां चैव तीरेषु तुष्यन्ति पितरः सदा

Cũng vậy, tại các tīrtha khác, trên bãi cát sông và bờ bến, dọc theo chính ven sông—các Pitṛ (tổ linh) luôn hoan hỷ khi nghi lễ được cử hành nơi ấy.

Verse 37

व्रीहिभिश्च यवैर्माषैरद्भिर्मूलफलेन वा / श्यामाकैश्च यवैः शाकैर्नोवारैश्च प्रियङ्गुभिः / गौधूमैश्च तिलैर्मुद्गैर्मासं प्रीणयते पितॄन्

Bằng lễ vật là gạo, lúa mạch, đậu đen (māṣa), nước, hoặc rễ và quả; bằng kê śyāmāka, lúa mạch, rau, gạo hoang nivāra, và hạt priyaṅgu; lại thêm lúa mì (godhūma), mè, và đậu xanh (mudga)—người ta làm cho các Pitṛ (tổ linh) được thỏa lòng trọn một tháng.

Verse 38

आम्रान् पाने रतानिक्षून् मृद्वीकांश्च सदाडिमान् / विदार्याश्च भरण्डाश्च श्राद्धकाले प्रादपयेत्

Vào thời lễ Śrāddha, nên cung hiến đúng pháp xoài, mía dùng để ép uống, nho và lựu; lại dâng thêm quả vidārī và bharaṇḍa với lòng thành kính.

Verse 39

लाजान् मधुयुतान् दद्यात् सक्तून् शर्करया सह / दद्याच्छ्राद्धे प्रयत्नेन शृङ्गाटककशेरुकान्

Nên dâng hạt rang (lāja) trộn mật ong, và bột mạch (saktu) cùng đường. Trong lễ śrāddha, cũng phải cẩn trọng dâng củ ấu (śṛṅgāṭaka) và các rễ/củ ăn được (kaśeruka).

Verse 40

द्वौ मासौ मत्स्यमांसेन त्रीन् मासान् हारिणेनतु / औरभ्रेणाथ चतुरः शाकुनेनेह पञ्च तु

Ăn thịt cá thì thời hạn (tẩy trừ/kiêng uế) là hai tháng; ăn thịt nai là ba tháng; ăn thịt cừu là bốn tháng; còn ăn thịt chim thì ở đây là năm tháng.

Verse 41

षण्मासांश्छागमांसेन पार्षतेनाथ सप्त वै / अष्टावेणस्य मांसेन रौरवेण नवैव तु

Ăn thịt dê thì (người phạm) chịu trong sáu tháng; ăn thịt loài ‘pārṣata’ thì bảy tháng. Ăn thịt loài ‘veṇa’ thì tám tháng; và ăn thịt loài ‘raurava’ thì quả báo chín tháng thật vậy.

Verse 42

दशमासांस्तु तृप्यन्ति वराहमहिषामिषैः / शशकूर्मर्योर्मांसेन मासानेकादशैव तु

Với thịt heo rừng và trâu, các Pitṛ (Tổ tiên) được thỏa mãn trong mười tháng; còn với thịt thỏ và rùa, các Pitṛ được thỏa mãn trọn mười một tháng thật vậy.

Verse 43

संवत्सरं तु गव्येन पयसा पायसेन तु / वार्ध्रोणसस्य मांसेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी

Nhờ sữa bò, người ta được sự thỏa mãn trong một năm; cũng vậy nhờ sữa và món cơm ngọt nấu với sữa (pāyasa). Nhưng nhờ thịt Varāha (lợn rừng), sự thỏa mãn được nói là kéo dài mười hai năm.

Verse 44

कालशाकं महाशल्कं खङ्गलोहामिषं मधु / आनन्त्यायैव कल्पन्ते मुन्यन्नानि च सर्वशः

Rau lá đen, cá lớn, thịt, mật ong và các thứ tương tự—tất cả đều được xếp là thức ăn của bậc muni (ẩn sĩ), và được nói là đưa đến “ānantya”, tức quả phúc vô lượng, không cùng tận.

Verse 45

क्रीत्वा लब्ध्वा स्वयं वाथ मृतानाहृत्य वा द्विजः / दद्याच्छ्राद्धे प्रयत्नेन तदस्याक्षयमुच्यते

Dù do mua, do nhận được, do tự mình kiếm được, hay thậm chí nhặt lấy những thứ bị người chết bỏ lại—nếu người dvija (hai lần sinh) dâng cúng trong nghi lễ Śrāddha với sự tận tâm, thì sự cúng dường ấy được nói là trở thành công đức bất tận.

Verse 46

पिप्पलीं क्रमुकं चैव तथा चैव मसूरकम् / कूष्माण्डालाबुवार्ताकान् भूस्तृणं सुरसं तथा

Pippalī (tiêu dài), kramuka (hạt cau) và masūraka (đậu lăng); cũng như kūṣmāṇḍa (bí tro), ālābu (bầu), vārtāka (cà tím), bhūstṛṇa (một loại thảo/ cỏ mọc trên đất), và surasā (tulsi—húng quế thánh) nữa.

Verse 47

कुसुम्भपिण्डमूलं वै तन्दुलीयकमेव च / राजमाषांस्तथा क्षीरं माहिषं च विवर्जयेत्

Nên tránh rễ cây kusumbha, thứ rau lá gọi là tandulīyaka, loại đậu gọi là rāja-māṣa, và cả sữa trâu nữa.

Verse 48

कोद्रवान् कोविदारांश्चपालक्यान् मरिचांस्तथा / वर्जयेत् सर्वयत्नेन श्राद्धकाले द्विजोत्तमः

Trong thời kỳ Śrāddha (lễ cúng tổ tiên), bậc tối thượng trong hàng nhị sinh phải hết sức tránh dùng kê kodo, hoa/quả cây kovidāra, rau lá pālakya và tiêu đen.