Adhyaya 50

Verse 1

नामैकोनपञ्चाशत्तमोध्यायः ब्रह्मोवाच / अहन्यहनि यः कुर्यात्क्रियां स ज्ञानमाप्नुयात् / ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय धर्ममर्थं च चिन्तयेत्

Phạm Thiên nói: Ai ngày ngày thực hành các nghi thức thường nhật theo pháp định sẽ đạt được chân tri. Khi thức dậy vào giờ Brāhma-muhūrta, nên quán niệm về dharma và cả artha (phương tiện mưu sinh và mục đích đúng đắn).

Verse 2

चिन्तयेद्धृदि पद्मस्थमानन्दमजरं हरिम् / उषः काले तु संप्राप्ते कृत्वा चावश्यकं बुधः

Hãy quán tưởng trong tim về Hari, Đấng ngự nơi hoa sen của tâm, là Ananda thuần khiết, không già không hoại. Khi bình minh đến, người trí—sau khi lo xong các việc cần thiết—nên chuyên tâm thiền niệm như vậy.

Verse 3

स्त्रायान्नदीषु शुद्धासु शौचं कृत्वा यथाविधि / प्रतः स्नानेन पूयन्ते ये ऽपि पापकृतो जनाः

Tắm trong những dòng sông thanh tịnh và thực hành śauca (tẩy uế) đúng theo nghi thức. Nhờ việc tắm buổi sớm, ngay cả người từng tạo tội cũng được gột sạch.

Verse 4

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्रातः स्नानं समाचरेत् / प्रातः स्नानं प्रशंसन्ति दृष्टादृष्टष्टकरं हि तत्

Vì thế, hãy hết lòng thực hành việc tắm sớm. Các bậc hiền thánh ca ngợi tắm buổi sáng, vì nó đem lại lợi ích cả hữu hình trong đời này lẫn vô hình (công đức) ở đời sau.

Verse 5

सुखात्सुप्तस्य सततं लालाद्याः संस्त्रवन्ति हि / अतो नैवाचरेत्कर्माण्यकृत्वा स्नानमादितः

Người ngủ yên thường có nước bọt và các dịch khác trong thân chảy ra liên tục; vì vậy, không nên làm bất cứ nghi lễ hay bổn phận nào nếu chưa tắm rửa trước hết.

Verse 6

अलक्ष्मीः कालकर्णो च दुः स्वप्नं दुर्विचिन्तितम् / प्रतः स्नानेन पापानि धूयन्ते नात्र संशयः

Bất hạnh (Alakṣmī), linh khí điềm gở Kālakarṇa, ác mộng và những tư tưởng độc hại—nhờ tắm gội lúc rạng đông, mọi tội lỗi được gột rửa; điều ấy không còn nghi ngờ.

Verse 7

न च स्नानं विना पुंसां प्राशस्त्यं कर्म संस्मृतम् / होमे जप्ये विशेषेण तस्मात्स्नानं समाचरेत्

Không tắm gội thì mọi nghi lễ cát tường do con người thực hành cũng không được xem là đáng khen; nhất là trong lễ Homa (cúng lửa) và việc Japa (trì tụng thần chú). Vì vậy, hãy chuyên cần tắm gội đúng pháp.

Verse 8

अशक्तावशिरस्कं तु स्नानमस्य विधीयते / आर्द्रेण वाससा वापि मार्जनं कायिकं स्मृतम्

Với người không đủ khả năng tắm gội trọn vẹn, nghi thức tắm “không đến đầu” (tắm phần) được quy định. Hoặc, lau thân bằng khăn ướt cũng được xem là sự thanh tịnh của thân thể.

Verse 9

ब्राह्ममाग्नेयमुद्दिष्टं वायव्यं दिव्यमेव च / वारुणं यौगिकं तद्वत्षडङ्गं स्नानमाचरेत्

Hãy thực hành phép tắm thanh tịnh sáu phần như đã dạy: tắm Brāhma, tắm Āgneya (lửa), tắm Vāyavya (gió), tắm Divya (thiên giới), tắm Vāruṇa (nước), và cũng vậy tắm Yaugika (duyên yoga).

Verse 10

ब्राह्मं तु मार्जनं मन्त्रैः कुशैः सोदकबिन्दुभिः / आग्रेयं भस्मनाऽपादमस्तकाद्देहधूननम्

Phép thanh tịnh Brāhma là sự lau rửa bằng thần chú, bằng cỏ kuśa và bằng những giọt nước. Phép thanh tịnh Āgneya là xoa tro thiêng (bhasma) và rung/giũ thân thể từ chân lên đến đầu để tẩy sạch.

Verse 11

गवां हि रजसा प्रोक्तं वायव्यं स्नानमुत्तमम् / यत्तु सातपवर्षेण स्नानं तद्दिव्यमुच्यते

Tắm bằng bụi do đàn bò tung lên được tuyên xưng là phép tắm Vāyavya (thanh tịnh bởi gió) tối thượng; còn tắm khi phơi mình dưới nắng và mưa thì gọi là phép tắm Thiêng (Divya).

Verse 12

वारुणं चावगाहं च मानर्स त्वात्मवेदनम् / यौगिकं स्नानमाख्यातं योगेन हरिचिन्तनम्

Ngâm mình trong nước được gọi là phép tắm Varuṇa; phép tắm bằng tâm là tự tri. Phép tắm yogic được tuyên dạy là quán niệm Hari bằng yoga.

Verse 13

आत्मतीर्थमिति ख्यातं सेवितं ब्रह्मवादिभिः / क्षीरवृक्षसमुद्भूतं मालतीसम्भवं शुभम्

Điều ấy được tôn xưng là “Ātma-tīrtha”, nơi nương tựa của các bậc thuyết giảng Brahman. Tánh lành cát tường, nó phát sinh từ cây có nhựa như sữa và được sinh từ mālatī (hoa nhài/dây nhài).

Verse 14

अपामार्गं च विल्वं च करवीरं च धावने / उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा भक्षयेद्दन्तधावनम्

Để làm sạch răng, có thể dùng cành apāmārga, bilva hoặc karavīra; quay mặt về hướng bắc hoặc hướng đông mà thực hành việc chà răng.

Verse 15

प्रक्षाल्य भुक्त्वा तज्जह्याच्छुचौ देशे समाहितः / स्नात्वा सन्तर्पयेद्देवानृषीन्पितृगणांस्तथा

Sau khi ăn, đã súc rửa thanh sạch, hãy bỏ phần thừa đúng phép ở nơi sạch sẽ với tâm chuyên nhất. Rồi tắm gội xong, hãy làm lễ santarpaṇa (cúng làm thỏa) cho chư Deva, các Ṛṣi và cũng cho hội chúng Pitṛ (tổ tiên).

Verse 16

आचम्य विधिवन्नित्यं पुनराचम्य वाग्यतः / संमार्ज्य मन्त्रै रात्मानं कुशैः सोदकबिन्दुभैः

Sau khi thực hành ācaman (nhấp nước thanh tịnh) hằng ngày đúng nghi thức, rồi lại ācaman lần nữa với lời nói được chế ngự, hành giả nên tự tẩy sạch thân mình bằng các chân ngôn, dùng cỏ kuśa cùng những giọt nước.

Verse 17

आपोहिष्ठाव्याहृतिभिः सावित्र्या वारुणैः शुभैः / ओङ्कारव्याहृतियुतां गायत्त्रीं वेदमातरम्

Với những thánh ngữ mở đầu “Āpo hi ṣṭhā…”, cùng Savitrī (Gāyatrī) và các Varuṇa-mantra cát tường, lại kèm Oṁ với các vyāhṛti, người tu nên tụng Gāyatrī—Mẹ của các Veda.

Verse 18

जप्त्वा जलाञ्जलिं दद्याद्भारस्करं प्रति तन्मनाः / प्राक्कूलेषु ततः स्थित्वा दर्भेषु सुसमाहितः

Sau khi trì tụng chân ngôn đã định, hãy dâng một vốc nước làm lễ hiến, với tâm hướng trọn về Mặt Trời (Bhāskara). Rồi đứng nơi bờ phía đông, ngồi trên cỏ darbha, an trú trong sự định tĩnh và chuyên nhất.

Verse 19

प्राणायामं ततः कृत्वा ध्यायेत्सन्ध्यामिति श्रुतिः / या सन्ध्या सा जगत्सूतिर्मायातीता हि निष्कला

Rồi thực hành prāṇāyāma, và hãy quán niệm Sandhyā—như Śruti đã dạy. Sandhyā ấy chính là nguồn sinh của muôn loài, vượt ngoài māyā, và thật sự vô phân (không chia phần).

Verse 20

ऐश्वरी केवला शक्तिस्तत्त्वत्रयसमुद्भवा / ध्यात्वा रक्तां सितां कृष्णां गायत्त्रीं वै जपेद्वुधः

Gāyatrī là Năng lực tối thượng, quyền uy tuyệt đối, phát sinh từ ba nguyên lý (tam tattva). Sau khi quán tưởng Gāyatrī trong ba sắc đỏ, trắng và đen, bậc trí giả nên chí thành trì tụng (japa) chân ngôn của Ngài.

Verse 21

प्राङ्मुखः सततं विप्रः सन्ध्योपासनमाचरेत् / सन्ध्याहीनो ऽशुचिर्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु

Hướng mặt về phương Đông, người “nhị sinh” phải luôn hành lễ thờ phụng Sandhyā. Kẻ thiếu Sandhyā thì thường hằng bất tịnh và không xứng đáng cho mọi nghi lễ và bổn phận.

Verse 22

यदन्यत्कुरुते किञ्चिन्न तस्य फलभाग्भवेत् / अनन्यचेतसः सन्तो ब्राह्मणा वेदपारगाः

Dẫu làm việc gì khác, người ấy cũng không được dự phần vào quả báo của nó; chỉ những Bà-la-môn hiền thánh, tâm chuyên nhất và đã vượt qua bờ kia của Veda, mới xứng nhận và thọ hưởng kết quả.

Verse 23

उपास्य विधिवत्सन्ध्यां प्राप्ताः पूर्वपरां गतिम् / यो ऽन्यत्र कुरुते यत्नं धर्म कार्ये द्विजोत्तमः

Đã phụng hành nghi lễ Sandhyā đúng pháp, họ đạt đến lộ trình tối thượng (cảnh giới thượng thừa). Nhưng bậc nhị sinh ưu tú mà nỗ lực ở nơi khác, ngoài con đường dharma, thì không đạt mục tiêu ấy.

Verse 24

विहाय सन्ध्याप्रणतिं स याति नरकायुतम् / तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सन्ध्योपासनमाचरेत्

Kẻ từ bỏ sự cung kính thờ phụng Sandhyā sẽ rơi vào vô số địa ngục; vì thế, phải dốc mọi nỗ lực mà hành trì việc thờ phụng Sandhyā.

Verse 25

उपासितो भवेत्तेन देवो योगतनुः परः / सहस्रपरमां नित्यां शतमध्यां दशावराम्

Nhờ kỷ luật phụng hành và trì tụng ấy, Đấng Tối Thượng—thân tướng chính là Yoga—được làm cho hoan hỷ, được thỏa nguyện. Pháp hành này nên giữ thường hằng: một nghìn là mức tối thượng, một trăm là trung bình, và mười là tối thiểu.

Verse 26

गायत्त्रीं वै जपेद्विद्वान्प्राङ्मुखः प्रयतः शुचिः / अथोपतिष्ठेदादित्यमुदयस्थं समाहितः

Bậc hiền trí, giữ kỷ luật và thanh tịnh, nên trì tụng thần chú Gāyatrī khi hướng mặt về phương Đông; rồi với tâm chuyên nhất, hãy lễ bái Mặt Trời (Āditya) vào lúc bình minh khi Ngài đang hiện đứng nơi chân trời mọc.

Verse 27

मन्त्रैस्तु विविधैः सौरैः ऋग्यजुःसामसंज्ञितैः / उपस्थाय महायोगं देवदेवं दिवाकरम्

Rồi với nhiều thần chú về Mặt Trời—được gọi là các chú thuộc Ṛg, Yajus và Sāma—người ấy cung kính lễ bái Divākara, bậc Đại Du-gi, Thần của chư thần.

Verse 28

कुर्वीत प्रणतिं भूमौ मूर्धानमभिमन्त्रितः / ॐ खखोल्काय शान्ताय कारणत्रयहेतवे

Sau khi gia trì (thánh hóa) đỉnh đầu bằng thần chú, hãy phủ phục xuống đất mà khấn: “Oṁ—kính lễ Khakholka, Đấng An Tịnh, nguyên nhân đứng sau ba nguyên nhân.”

Verse 29

निवेदयामि चात्मानं नमस्ते ज्ञानरूपिणे / त्वमेव ब्रह्म परममापो ज्योती रसो ऽमृतम्

Con xin dâng hiến chính mình lên Ngài; kính lễ Ngài, Đấng có bản thể là Trí tuệ thuần tịnh. Chỉ riêng Ngài là Phạm Thiên tối thượng—Ngài là Nước, là Ánh sáng, là Tinh túy (rasa), và là Cam lộ bất tử.

Verse 30

भूर्भुवः स्वस्त्वमोङ्कारः सर्वो रुद्रः सनातनः / एतद्वै सूर्यहृदयं जप्त्वा स्तवनमुत्तमम्

“Bhūr, Bhuvaḥ, Svaḥ; và âm tiết Oṁ—Ngài là tất cả, là Rudra, là Đấng Vĩnh Hằng.” Trì tụng điều này chính là Sūrya-hṛdaya (tâm chú của Mặt Trời), nhờ đó đạt được lời tán thán tối thượng.

Verse 31

प्रातः काले च मध्याह्ने नमस्कुर्याद्दिवाकरम् / अथागम्य गृहं विप्रः (पश्चात्) समाचम्य यथाविधि

Vào buổi sáng và lại vào giữa trưa, người ta nên cúi lạy Mặt Trời (Divākara). Rồi vị Bà-la-môn trở về nhà, sau đó thực hành ācāmana theo đúng nghi thức đã được quy định.

Verse 32

प्रज्वाल्य वह्निं विधिवज्जुहुयाज्जातवेदसम् / ऋत्विक् पुत्रो ऽथ पत्नी वा शिष्यो वापि सहोदरः

Sau khi nhóm lên ngọn lửa thiêng, người ta nên cúng dâng các lễ vật theo đúng nghi thức cho Jātavedas (Agni). Vị tư tế chủ lễ, hoặc người con trai, hoặc người vợ, hoặc đệ tử, thậm chí một người anh em ruột cũng có thể thực hiện nghi lễ này.

Verse 33

प्राप्यानुज्ञां विशेषेण जुहुयाद्वा यथाविधि / विना म (त) न्त्रेण यत्कर्म नामुत्रेह फलप्रदम्

Sau khi đã đặc biệt xin phép đúng cách, người ta nên thực hiện lễ cúng lửa theo đúng quy tắc; vì bất cứ nghi lễ nào làm mà không có thần chú thì không sinh quả báo—không ở đời này cũng chẳng ở đời sau.

Verse 34

दैवतानि नमस्कुर्यादुपहारान्निवेदयेत् / गुरुं चैवाप्युपासीत हितं चास्य समाचरेत्

Người ta nên cúi lạy các chư thiên và dâng cúng lễ vật một cách cung kính; cũng nên phụng sự vị guru và hành xử những điều đem lại lợi ích cho ngài.

Verse 35

वेदाभ्यासं ततः कुर्यात्प्रयत्नाच्छक्तितो द्विजः / जपेद्वाध्यापयेच्छिष्यान्धारयेद्वै विचारयेत्

Rồi sau đó, người thuộc hàng “hai lần sinh” nên gắng sức học tập Veda tùy theo khả năng; nên tụng niệm (japa) hoặc dạy dỗ các học trò; nên ghi nhớ giáo pháp và cũng suy tư quán chiếu về chúng.

Verse 36

अवेक्षेत च शास्त्राणि धर्मादीनि द्विजोत्तमः / वैदिकांश्चैव निगमान्वेदाङ्गानि च सर्वशः

Bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh phải chuyên cần khảo xét các luận thư về Dharma và các ngành liên hệ; lại cũng phải học các kinh điển Veda và toàn thể Vedāṅga (các chi phụ trợ của Veda) một cách đầy đủ.

Verse 37

उपयादीश्वरं चैव योगक्षेमप्रासिद्धये / साधयेद्विविधानर्थान्कुटुम्बार्थं ततो द्विजः

Để đạt được và giữ vững yoga và kṣema (phồn thịnh và an ổn), người lưỡng sinh phải đúng pháp phụng thờ Đấng Tối Thượng; rồi sau đó, hãy mưu cầu nhiều phương kế sinh nhai để nuôi dưỡng gia quyến.

Verse 38

ततो मध्याह्नसमये स्नानार्थं मृदमाहरेत् / पुष्पाक्षतांस्तिलकुशान् गोमयं शुद्धमेव च

Rồi đến giờ ngọ, hãy mang đất sạch để tắm gội; cùng với hoa, akṣata (gạo nguyên hạt), mè, cỏ kuśa, và cả phân bò tinh sạch nữa.

Verse 39

नदीषु देवखातेषु तडागेषु सरः सु च / स्नानं समाचरेन्नैव परकीये कदाचन

Hãy tắm ở sông, ở các công trình nước linh thiêng do thần thánh lập nên, ở ao và ở hồ; nhưng tuyệt đối không bao giờ tắm trong nguồn nước thuộc về người khác khi không có quyền hay sự cho phép.

Verse 40

पञ्च पिण्डाननुद्धृत्य स्नानं दुष्यन्ति नित्यशः / मृदैकया शिरः क्षाल्यं द्वाभ्यां नाभेस्तथोपरि

Nếu tắm mà chưa loại bỏ năm cục (bất tịnh) trước, thì việc tắm ấy mỗi lần đều bị ô uế. Dùng một phần đất tẩy rửa để gội đầu; dùng hai phần để rửa vùng từ rốn trở lên.

Verse 41

अधश्च तिसृभिः क्षाल्यं पादौ षट्भिस्तथैव च / मृत्तिका च समुद्दिष्टा वृद्धामलकमात्निका

Phần dưới của thân thể nên rửa bằng ba vốc nước, và đôi chân cũng vậy bằng sáu vốc. Đất dùng để tẩy uế (mṛttikā) cũng được chỉ định, tức loại gọi là vṛddhāmalaka-mātnikā.

Verse 42

गोमयस्य प्रमाणं तु तेनाङ्गं लेपयेत्ततः / प्रक्षाल्याचम्य विधिवत्ततः स्नायात्समाहितः

Lấy phân bò đúng lượng, rồi xoa lên thân thể. Sau đó rửa sạch, thực hành ācamana đúng nghi thức, rồi tắm với tâm ý thu nhiếp và chuyên chú.

Verse 43

लेपयित्वा तु तीरस्थस्तल्लिङ्गैरेव मन्त्रतः / अभिमन्त्र्य जलं मन्त्रैरालिङ्गैर्वारुणैः शुभैः

Đứng trên bờ sông, người ấy nên thoa chất thiêng liêng, vừa tụng các thần chú thích hợp theo những dấu hiệu ấy. Rồi dùng các Varuṇa-mantra cát tường liên hệ với chính những dấu hiệu đó mà gia trì nước, để tiếp tục nghi lễ.

Verse 44

त्नानकाले स्मरेद्विष्णमापो नारायणो यतः / प्रेक्ष्य ओङ्कारमादित्यं त्रिर्निमज्जेज्जलाशये

Khi tắm, hãy tưởng niệm Đức Viṣṇu, vì các dòng nước chính là của Nārāyaṇa. Nhìn Mặt Trời như Oṁ linh thiêng, hãy dìm mình ba lần trong hồ nước.

Verse 45

आचान्तः पुनराचामेन्मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् / अन्तश्चरसि भूतेषु गुहायां विश्वतोमुखः

Sau khi đã làm ācamana, người thông hiểu thần chú nên nhấp nước lần nữa với thần chú này: “Ngài vận hành trong mọi loài hữu tình, ngự trong hang động của trái tim, ôi Đấng có muôn mặt hướng khắp.”

Verse 46

त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कार आपो ज्योती रसो ऽमृतम् / द्रुपदां वा त्रिरभ्यस्येव्द्याहृतिप्रणवान्विताम्

Ngài là tế lễ (yajña) và cũng là tiếng hô vaṣaṭ; Ngài là nước, là ánh sáng, là tinh túy, là amṛta—cam lộ bất tử. Hãy tưởng niệm Ngài bằng cách tụng ba lần các câu/nhịp thánh, kèm các vyāhṛti và praṇava “Oṁ”.

Verse 47

सावित्रीं वा जपे द्विद्वांस्तथा चैवाघमर्षणम् / ततः संमार्जनं कुर्यादापोहिष्ठामयोभुवः

Bậc dvija học rộng nên tụng Sāvitrī (Gāyatrī) và cả Aghamarṣaṇa, bài tán trừ tội. Sau đó, hãy làm lễ tẩy tịnh bằng cách rảy/lau sạch, tụng các thủy chú “Āpo hi ṣṭhā…” và “A mayo bhuvaḥ”.

Verse 48

इदमापः प्रवहतव्याहृतिभिस्तथैव च / ततो ऽभिमन्त्रितं तोपमापो हिष्ठादिमन्त्रकैः

Nước này phải được rót/đổ ra trong khi tụng các vyāhṛti. Rồi sau đó, nước được gia trì bằng sự trì tụng các thủy chú, bắt đầu với “Āpo hi ṣṭhā…” và các chú nước liên hệ.

Verse 49

अन्तर्जलमवाङ्मग्नो जपेत्त्रिरघमर्षणम् / द्रुपदां वाथ सावित्ररिं तद्विष्णोः परमं पदम्

Khi chìm trong nước, mặt hướng xuống, hãy tụng Aghamarṣaṇa ba lần. Hoặc có thể tụng Drupadā hay Sāvitrī (Gāyatrī), và cả thần chú mở đầu “tad viṣṇoḥ paramaṃ padam”, nói về cảnh giới tối thượng của Viṣṇu.

Verse 50

आवर्तयेद्वा प्रणवं देवदेवं रमरेद्धरिम् / अपः पाणौ समादाय जप्त्वा वै मार्जने कृते

Hoặc, hãy luôn lặp tụng praṇava “Oṁ”, thờ phụng Hari—Đấng Thần của chư thần. Cầm nước trong tay, trì chú rồi thực hiện mārjana, tức nghi thức rảy nước tẩy tịnh.

Verse 51

विन्यस्य मूर्ध्नि तत्तोयं मुच्यते सर्वपातकैः / सन्ध्यामुपास्य चाचम्य संस्मरेन्नित्यमीश्वरम्

Đặt nước ấy lên đỉnh đầu, người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi. Sau khi hành lễ Sandhyā và súc miệng thanh tịnh (ācamana), hãy luôn tưởng niệm Đức Chúa Tể.

Verse 52

अथोपतिष्ठेदादित्यमूर्ध्वपुष्पान्विताञ्जलिम् / प्रक्षिप्यालोकयेद्देवमुदयन्तं न शक्यते

Rồi hãy đứng cung kính trước Āditya (Thần Mặt Trời), chắp tay và nâng hoa lên cao. Dâng hoa xong, hãy hướng nhìn vị thần đang mọc; nhưng không nên cố nhìn thẳng khi Ngài vừa lên.

Verse 53

उदुत्यं चित्रमित्येवं तच्चक्षुरिति मन्त्रतः / हंसः शुचिषदेतेन सावित्र्या च विशेषतः

Nhờ tụng các thần chú mở đầu bằng “Udutyaṃ citram” và “Tac-cakṣur”, và đặc biệt nhờ Sāvitrī (Gāyatrī), Haṃsa—đấng an trụ trong thanh tịnh—được chứng ngộ/được thỉnh cầu qua pháp hành này.

Verse 54

अन्यैः सौरैर्वैदिकैश्च गायत्त्रीं च ततो जपेत् / मन्त्रांश्च विविधान्पश्चात्प्राक्कूले च कशासने

Kế đó, hãy trì tụng Gāyatrī cùng các thần chú về Mặt Trời và các thần chú Veda khác. Rồi sau nữa, hãy tụng nhiều thần chú khác, ngồi trên tọa cụ cỏ kuśa, với đầu nhọn hướng về phương Đông.

Verse 55

तिष्ठंश्च वीक्ष्यमाणोर्ऽकं जपं कुर्यात्समाहितः / स्फटिकाब्जाक्षरुद्राक्षैः पुत्रजीवसमुद्भवैः

Đứng với tâm chuyên nhất, trong khi hướng nhìn Mặt Trời, hãy thực hành japa (trì tụng lặp lại), dùng tràng hạt bằng pha lê, hạt sen, rudrākṣa, hoặc hạt putrajīva.

Verse 56

कर्तव्या त्वक्षाला स्यादन्तरा तत्र सा स्मृता / यदि स्यात्क्लिन्नवासा वै वारिमध्यगतश्चरेत्

Trong khoảng ấy, nhất định phải tắm gội, thanh tẩy thân thể—đó là quy tắc. Nếu y phục đã ướt, hãy đi lại khi vẫn ở giữa dòng nước.

Verse 57

अन्यथा च शुचौ भूम्यां दर्भेषु च समाहितः / प्रदक्षिणं समावृत्य नमस्कृत्य ततः क्षितौ

Nếu không, hãy ngồi với tâm chuyên nhất trên nền đất thanh tịnh, trên cỏ darbha linh thiêng; rồi đi nhiễu (pradakṣiṇa) theo chiều phải một cách cát tường; sau đó đảnh lễ cung kính và phủ phục xuống đất.

Verse 58

आचम्य च यथाशास्त्रं शक्त्या स्वाध्यायमाचरेत् / ततः सन्तर्पयेद्देवानृषीन्पितृगणांस्तथा

Sau khi làm ācamana đúng theo kinh điển, hãy thực hành svādhyāya (tự tụng học) hết sức mình; rồi tiếp đó dâng tarpaṇa để làm thỏa mãn chư Deva, các Ṛṣi, và cũng như các bậc Pitṛ (tổ tiên).

Verse 59

आदावोङ्कारमुच्चार्य नमो ऽन्ते तर्पयामि च / देवान्ब्रह्मऋषींश्चैव तर्पयेदक्षतोदकैः

Trước hết xướng âm “Oṁ”, và kết bằng lời kính lễ “namo”, hãy nói: “Con xin dâng tarpaṇa”; rồi dùng nước hòa akṣata (hạt nguyên) mà làm thỏa mãn chư Deva và các Brahmarṣi.

Verse 60

पितॄन्देवान्मुनीन् भक्त्या स्वसूत्रोक्तविधानतः

Với lòng sùng kính, hãy thờ phụng các Pitṛ (tổ tiên), chư Deva và các bậc Muni (hiền thánh), nghiêm cẩn đúng theo nghi thức được nêu trong các gṛhya-sūtra của chính mình.

Verse 61

देवर्षोंस्तर्पयेद्धीमानुदकाञ्जलिभिः पितॄत् / यज्ञोपवीती देवानां निवीती ऋषितर्पणे

Người trí nên làm lễ tarpaṇa làm thỏa mãn các Pitṛ (tổ tiên) bằng những vốc nước dâng cúng. Khi dâng cúng chư Deva thì đeo dây thiêng yajñopavīta theo cách upavīta; còn khi dâng cúng các Ṛṣi thì đeo theo cách nivīta.

Verse 62

प्राचीनावीती पित्र्ये तु तेन तीर्थेन भारत / निष्पीड्य स्नानवस्त्रं वै समाचम्य च वाग्यतः

Hỡi Bhārata, trong các nghi lễ dành cho Pitṛ thì phải đeo dây thiêng theo cách prācīnāvītī. Rồi tại nơi tīrtha ấy, sau khi vắt khô y phục tắm, hãy làm ācamana và giữ gìn lời nói, không buông thả ngôn từ.

Verse 63

स्वैर्मन्त्रैरर्चयेद्देवान्पुष्पैः पत्रैस्तथाम्बुभिः / ब्रह्माणं शङ्करं सूर्यं तथैव मधुसूदनम्

Với những thần chú được truyền dạy cho chính mình, hãy thờ phụng chư thần bằng hoa, lá và cả nước—thờ Brahmā, Śaṅkara, Sūrya, và cũng vậy Madhusūdana (Viṣṇu).

Verse 64

अन्यांश्चाभिमतान्देवान् भक्त्या चाक्रोधनो हर ! / प्रदद्याद्वाथ पुष्पादि सूक्तेन पुरुषेण तु

Và, hỡi Hara, với lòng sùng kính và không sân hận, cũng nên dâng cúng các vị thần khác mà mình tôn kính. Rồi hãy dâng hoa và các lễ vật tương tự, kèm theo việc tụng Puruṣa-sūkta.

Verse 65

आपो वा देवताः सर्वास्तेन सम्यक् समर्चिताः / ध्यात्वा प्रणवपूर्वं वै देवं वारिसमाहितः

Nước tự thân được xem là tất cả các thần linh; vì thế, nhờ nước mà chư thần được thờ phụng đúng pháp. Sau khi quán niệm với âm thiêng Oṁ làm khởi đầu, hãy chuyên tâm nơi nước và chiêm niệm Đấng Thần Linh.

Verse 66

नमस्कारेण पुषापाणि विन्यसेद्वै पृथक्पृथक् / नर्ते ह्याराधनात्पुण्यं विद्यते कर्म वैदिकम्

Với lòng cung kính đảnh lễ, hãy đặt các đóa hoa riêng rẽ, từng đóa một; vì ngoài sự chí thành thờ phụng (ārādhana), thì hành nghiệp nghi lễ Veda không đem lại công đức.

Verse 67

तस्मात्तत्रादिमध्यान्ते चेतसा धारयेद्धरिम् / तद्विष्णोरिति मन्त्रेण सूक्तेन पुरुषेण तु

Vì thế, trong nghi lễ ấy, lúc đầu, giữa và cuối, hãy luôn giữ Đức Hari trong tâm—nhờ thần chú “tad viṣṇoḥ” và thánh ca Puruṣa Sūkta.

Verse 68

निवेदयेच्च आत्मानं विष्णवे ऽमलतेजसे / तदाध्यात्ममनाः शान्तस्तद्विष्णोरिति मन्त्रतः

Hãy dâng hiến chính bản thân mình lên Đức Viṣṇu, Đấng có quang huy vô cấu; với tâm hướng nội, an tịnh, hãy thực hiện điều ấy bằng thần chú “tad viṣṇoḥ”.

Verse 69

अप्रेते सशिरा वेतियजेत्वा पुष्पके हरिम् / देवयज्ञं पितृयज्ञं तथैव च / मानुषं ब्रह्मयज्ञं च पञ्च यज्ञान्समाचरेत्

Trước khi trở thành preta (vong linh bất an), hãy thờ phụng Đức Hari—quán tưởng Ngài ngự trên Garuḍa—và hãy chu toàn năm đại tế (pañca-yajña): tế dâng chư Deva, tế dâng các Pitṛ (tổ tiên), manuṣya-yajña (phụng sự con người/khách), và brahma-yajña (học tụng thánh điển).

Verse 70

यदि स्यात्तर्पणादर्वाग्ब्रयज्ञं कुतो भवेत् / कृत्वा मनुष्ययज्ञं वै ततः स्वाध्यायमाचरेत्

Nếu làm tarpaṇa (dâng nước) trước đó, thì brahma-yajña (học tụng thánh điển) làm sao có thể thành tựu? Hãy làm manuṣya-yajña trước, rồi sau đó mới hành svādhyāya (tự học Veda và śāstra).

Verse 71

वैश्वदेवस्तु कर्तव्यो देवयज्ञः स तु स्मृतः / भूतयज्ञःऋ स वै ज्ञेयो भूतेभ्यो यस्त्वयं बलिः

Nên cử hành lễ cúng Vaiśvadeva; đó được ghi nhớ là deva-yajña, tế lễ dâng chư thiên. Còn lễ vật (bali) ban cho các loài hữu tình thì phải hiểu là bhūta-yajña, tế lễ dành cho chúng sinh.

Verse 72

श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च पतितादिभ्य एव च / दद्याद्भूमौ बहिस्त्वन्नं पक्षिभ्यश्च द्विजोत्तमः

Bậc tối thượng trong hàng nhị sinh nên đặt thức ăn bên ngoài trên mặt đất và bố thí cho chó, cho kẻ bị loại trừ (những người nấu thịt chó), cho kẻ sa ngã và những hạng tương tự—và cả cho chim muông nữa.

Verse 73

एकं तु भोजयेद्विप्रं पितॄनुद्दिश्य सत्तमाः / नित्यश्राद्धं तदुद्दिश्य पितृयज्ञो गतिप्रदः

Bậc hiền thiện tối thượng nên thỉnh dù chỉ một vị brāhmaṇa thọ thực, mà hồi hướng đến các Pitṛ (tổ tiên). Việc ấy, được làm như śrāddha hằng ngày vì các ngài, chính là Pitṛ-yajña—và ban cho tổ tiên một lộ trình tốt lành về sau.

Verse 74

उद्धृत्य वा यथाशक्ति किञ्चिदन्नं समाहितः / वेदतत्त्वार्थविदुषे द्विजायैवोपपादयेत्

Với tâm chuyên nhất, tùy theo khả năng, hãy dành riêng một phần thức ăn và dâng lên cho vị nhị sinh (brāhmaṇa) am tường chân nghĩa và nguyên lý của Veda.

Verse 75

पूजयेदतिथिं नित्यं नमस्येदर्चयोद्द्विजम् / मनोवाक्कर्मभिः शान्तं स्वागतैः स्वगृहं ततः

Hãy luôn kính trọng khách đến nhà, và cúi lạy, phụng thờ bậc nhị sinh (người học giả). Với tâm, lời và việc làm an hòa, rồi hãy đón tiếp người ấy đúng phép vào chính ngôi nhà mình.

Verse 76

भिक्षामाहुर्ग्रासमात्रमन्नं तत्स्याच्चतुर्गुणम् / पुष्कलं हन्तकारं तु तच्चतुर्गुणमुच्यते

Người ta nói rằng “bhikṣā” (đồ cúng xin) chỉ là thức ăn bằng một miếng; còn phần ăn theo định lượng thì gấp bốn lần như vậy. Nhưng lượng quá xa hoa được gọi là “hantakāra” (gây suy vong), và điều ấy cũng được nói theo thước đo bốn phần.

Verse 77

गोदोहमात्रकालं वै प्रतीक्ष्यो ह्यतिथिः स्वयम् / अभ्यागतान्यथाशक्ति पूजयेदतिथिं तथा

Nên tự mình chờ khách trong khoảng thời gian đủ để vắt sữa một con bò; và khi khách đến, hãy kính tiếp đãi, tôn vinh họ tùy theo khả năng của mình.

Verse 78

भिक्षां वै भिक्षवे दद्याद्विधिवद्ब्रह्यचारिणे / दद्यादन्नं यथाशक्ति अर्थिभ्यो लोभवर्जितः

Hãy đúng pháp mà bố thí bhikṣā cho người khất thực, và theo nghi thức mà cúng dường cho vị brahmacārin. Lìa lòng tham, cũng nên cho thức ăn đến những người cầu xin, tùy theo khả năng của mình.

Verse 79

भुञ्जति बन्धुभिः सार्धं वाग्यतो ऽन्नमकुत्सयन् / अकृत्वा तु द्विजः पञ्च महायज्ञान् द्विजोत्तमः

Dẫu là bậc nhị sinh ưu tú, nếu ăn cùng thân quyến, giữ lời nói chừng mực và không chê bai thức ăn, nhưng lại không thực hành năm đại tế (pañca mahāyajña), thì vẫn đáng bị quở trách, dù địa vị cao sang.

Verse 80

भुञ्जते चेत्स मूढात्मा तिर्यग्योनिं च गच्छति / वेदाभ्यासो ऽन्वहं शक्त्या महायज्ञक्रियाक्षमाः

Nếu kẻ mê muội buông mình vào sự hưởng thụ bị cấm, người ấy sẽ rơi vào thai sinh loài súc vật. Vì vậy, tùy sức mình, hãy hằng ngày học tụng Veda và trở nên thông thạo các nghi lễ của những đại tế.

Verse 81

नाशयन्त्याशु पापानि देवानामर्चनं तथा / यो मोहादथ वालस्यादकृत्वा देवतार्चनम्

Sự thờ phụng các Deva (chư Thiên) mau chóng tiêu trừ tội lỗi. Nhưng kẻ vì mê muội hoặc vì lười biếng mà không thực hành lễ bái các thần linh, sẽ gánh lấy quả báo trái ngược.

Verse 82

भुङ्क्ते स याति नरकान्त्सूंकरेष्वेव जायते / अशौचं संप्रवक्ष्यामि अशुचिः पातकी सदा

Kẻ ăn dùng thức ăn bị cấm hay ô uế sẽ rơi vào các địa ngục và quả thật tái sinh trong loài heo. Nay ta sẽ nói về aśauca (sự bất tịnh): người bất tịnh luôn là kẻ mang tội.

Verse 83

अशौचं चैव संसर्गाच्छुद्धिः संसर्गवर्जनात् / दशाहं प्राहुराशौचं सर्वेविप्रा विपश्चितः

Aśauca (bất tịnh) phát sinh do sự tiếp xúc với điều bất tịnh; sự thanh tịnh đến từ việc tránh sự tiếp xúc ấy. Tất cả các bậc Bà-la-môn hiền trí đều tuyên rằng thời kỳ bất tịnh kéo dài mười ngày.

Verse 84

मृतेषु वाथ जातेषु ब्राह्मणानां द्विजोत्तम / आदन्तजननात् सद्य आचूडादेकरात्रकम्

Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, đối với các Bà-la-môn, khi có việc chết hay sinh, sự bất tịnh phát sinh tức thời và kéo dài một đêm—từ lúc trẻ mọc răng cho đến lễ cạo tóc (cūḍā).

Verse 85

त्रिरात्रमौपनयनाद्दशरात्रमतः परम् / क्षत्त्रियो द्वादशहेन दशभिः पञ्चभिर्विशः

Sau lễ upanayana (thọ dây thiêng), thời kỳ kiêng giữ là ba đêm; về sau thì kéo dài đến mười đêm. Đối với Kṣatriya là mười hai ngày; đối với Vaiśya là mười ngày, hoặc năm ngày (tùy theo pháp tắc được theo).

Verse 86

शुध्येन्मासेन वै शूद्रो यतीनां नास्ति पातकम् / रात्रिभिर्मासतुल्याभिर्गर्भस्त्रावेषु शौचकम्

Người Śūdra được thanh tịnh sau một tháng; đối với các yatī (bậc xuất ly) thì không có ô uế. Trường hợp sảy thai, phải giữ thời kỳ tẩy tịnh trong số đêm bằng với một tháng.