Adhyaya 56

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमाभागे तृतीय उपोद्धातपादे सागरोपाख्यानेशुमतो राज्यप्राप्तिर्नाम पञ्चपञ्चशत्तमो ऽध्यायः // ५५// जैमिनिरुवाच एतत्ते चरितं सर्वं सगरस्य महात्मनः / संक्षेपविस्तराभ्यां तु कथितं पापनाशनम्

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa do thần Vāyu thuyết giảng, phần giữa, ở upoddhāta-pāda thứ ba, thuộc truyện Sāgara, chương thứ 55 mang tên “Aṁśumān đắc vương quyền” đã kết thúc. Jaimini nói: Toàn bộ sự tích của bậc đại hồn Sāgara đã được kể cả tóm lược lẫn chi tiết; đó là lời diệt trừ tội lỗi.

Verse 2

खण्डों ऽयं भारतो नाम दक्षिणोत्तरमायतः / नवयोजनसाहस्रं विस्तारपरिमण्डलम्

Vùng này gọi là Bhārata, trải dài từ nam đến bắc; chu vi bề rộng của nó là chín nghìn do-tuần (yojana).

Verse 3

पुत्रैस्तस्य नरेद्रस्य मृगयद्भिस्तुरङ्गमम् / योजनानां सहस्रं तु खात्वाष्टौ विनिपातिताः

Các hoàng tử của vị vua ấy, khi truy tìm con ngựa, đã đào đất đến một nghìn do-tuần; trong số họ có tám người ngã xuống và diệt vong.

Verse 4

सागरस्य सुतैर्यस्माद्वर्द्धितो मकरालयः / ततः प्रभृति लोकेषु सागराख्यामवाप्तवान्

Do các con của Sāgara mà đại dương—nơi cư trú của loài makara—được mở rộng; từ đó về sau, trong các cõi, nó mang danh “Sāgara”.

Verse 5

ब्रह्मपादावधि महीं सतीर्थक्षेत्रकाननाम् / अब्धिः संक्रमयामास परिक्षिप्य निजांभसा

Đại dương dùng chính nước của mình bao bọc rồi nhấn chìm mặt đất ấy—đầy các tīrtha, thánh địa và rừng thiêng—cho đến tận Brahma-pāda (chân của Phạm Thiên).

Verse 6

ततस्तन्निलयाः सर्वे सदेवासुरमानवाः / इतस्ततश्च संजाता दुःखेन महतान्विताः

Rồi tất cả những kẻ ở các nơi ấy—chư thiên, a-tu-la và loài người—sinh ra khắp nơi, mang nặng nỗi khổ lớn.

Verse 7

गोकर्णं नाम विख्यातं क्षेत्रं सर्वसुरार्चितम् / सार्द्धयोजनविस्तारं तीरे पश्चिम वारिधेः

Có thánh địa nổi danh mang tên Gokarna, được chư thiên đồng tôn thờ; rộng một rưỡi do-tuần, ở bờ biển phía tây.

Verse 8

तत्रासंख्यानि तीर्थानि मुनिदेवालयाश्च वै / वसंति सिद्धसंघाश्च क्षेत्रे तस्मिन्पुरा नृप

Tâu bệ hạ, nơi ấy có vô số thánh địa (tīrtha) và đền thờ của các hiền triết; từ thuở xưa, các hội chúng siddha đã cư ngụ trong kṣetra ấy.

Verse 9

क्षेत्रं तल्लोकविख्यातं सर्वपापहरं शुभम् / तत्तीर्थमब्धेरपतद्भागे दक्षिणपश्चिमे

Thánh địa ấy nổi danh khắp thế gian, cát tường và trừ sạch mọi tội lỗi; tīrtha ấy nằm ở phần tây nam của biển cả.

Verse 10

यत्र सर्वे तपस्तप्त्वा मुनयः संशितव्रताः / निर्वाणं परमं प्राप्ताः पुनरावृत्तिवर्जितम्

Nơi mà các hiền triết giữ giới nguyện nghiêm mật đã tu khổ hạnh và chứng đắc Niết-bàn tối thượng, không còn tái hồi (tái sinh).

Verse 11

तत्त्रेत्रस्य प्रभावेण प्रीत्या भूतगणैः सह / देव्या च सकलैर्देवैर्नित्यं वसति शङ्करः

Nhờ uy lực của thánh địa ấy, cùng niềm hoan hỷ với các đoàn Bhūta, và cùng với Nữ Thần cùng tất cả chư thiên, Śaṅkara hằng ngự trú nơi đó.

Verse 12

एनांसि यत्समुद्दिश्य तीर्थयात्रां प्रकुर्वताम् / नृणामाशु प्रणश्यन्ति प्रवाते शुष्कपर्णवत्

Những ai hành hương đến tīrtha ấy với tâm hướng về đó, tội lỗi của họ mau chóng tiêu tan như lá khô bị gió cuốn đi.

Verse 13

तत्क्षेत्रसेवनरतिर् नैव जात्वभिजायते / समीपे वसमानोनामपि पुंसां दुरात्मनाम्

Niềm ưa thích phụng sự thánh địa ấy không bao giờ khởi lên nơi những kẻ tâm ác, dù họ có sống ở gần kề.

Verse 14

महाता सुकृतेनैव तत्क्षेत्रगमने रतिः / नृणां संजायते राजन्नान्यथा तु कथञ्चन

Tâu Đại vương, chỉ nhờ công đức lớn lao mà nơi con người mới sinh khởi lòng ưa muốn đến thánh địa ấy; ngoài ra tuyệt nhiên không thể.

Verse 15

निर्बन्धेन तु ये तस्मिन्प्राणिनः स्थिरजङ्गमाः / म्रियन्ते नृप सद्यस्ते स्वर्गं प्राप्स्यन्ति शाश्वतम्

Tâu bệ hạ, mọi sinh linh—bất động hay chuyển động—nếu chết tại nơi ấy theo định mệnh không tránh khỏi, liền đạt cõi trời vĩnh cửu.

Verse 16

स्मृत्यापि सकलैः पापैर्यस्य मुच्येत मानवः / क्षेत्राणामुत्तमं क्षेत्रं सर्वतीर्थनिकेतनम्

Nơi thánh địa mà chỉ cần tưởng niệm thôi con người được giải thoát khỏi mọi tội lỗi; ấy là kṣetra tối thượng, chốn quy tụ của mọi tīrtha.

Verse 17

स्नात्वा चैतेषु तीर्थेषु यजन्तश्च सदाशिवम् / सिद्धिकामा वसंति स्म मुनयस्तत्र केचन

Tắm gội tại các tīrtha này và thờ phụng Sadāśiva, một số hiền triết cầu siddhi đã cư trú nơi ấy.

Verse 18

कामक्रोधविनिर्मुक्ता ये तस्मिन्वीतमत्सराः / निवसंत्यचिरेणैव तत्सिद्धिंप्राप्नुवन्ति हि

Những ai cư trú nơi ấy, lìa dục và sân, không ganh ghét, thì chẳng bao lâu sẽ đạt được siddhi ấy.

Verse 19

जपहोमरताः शान्ता निपता ब्रह्मचारिणः / वसंति तस्मिन्ये ते हि सिद्धिं प्राप्स्यन्त्यभीप्सिताम्

Những brahmacārin an tĩnh, khiêm cung, chuyên cần japa và homa, nếu cư trú nơi ấy, ắt sẽ đạt siddhi như ý.

Verse 20

दानहोमजपाद्यं वै पितृदेवद्विजार्चनम् / अन्यस्मात्कोटिगुणितं भवेत्तस्मिन्फलं नृप

Tâu Đại vương, tại đó, quả báo của bố thí, hỏa cúng, trì tụng, cùng việc thờ kính tổ tiên, chư thiên và hàng dvija, tăng lên gấp koṭi lần so với nơi khác.

Verse 21

अंभोधिसलिले मग्न तस्मिन् क्षेत्रे ऽतिपावने / महता तपसा युक्ता मुनयस्तन्निवासिनः

Trong vùng thánh địa vô cùng thanh tịnh ấy, đang chìm trong nước biển, các bậc hiền triết cư trú nơi đó đều chuyên chú vào đại khổ hạnh.

Verse 22

सह्यं शिखरिणं श्रेष्ठं निलयार्थं समारुहन् / वसंतस्तत्र ते सर्वे संप्रधार्य परस्परम्

Để tìm nơi cư trú, họ leo lên núi Sahya với những đỉnh cao tối thắng; rồi tất cả cùng bàn bạc với nhau và ở lại nơi ấy.

Verse 23

सहेन्द्राद्रौ तपस्यन्तं रामं गन्तुं प्रचक्रमुः / राजोवाच / अगस्त्यपीततोये ऽब्धौ परितो राजनन्दनैः

Họ bắt đầu lên đường để đến gặp Rama đang tu khổ hạnh trên núi Sahyendra. Nhà vua nói: “Hỡi các hoàng tử, quanh biển cả mà nước đã bị hiền triết Agastya uống cạn…”

Verse 24

खात्वाधः पातिते क्षेत्रे सतीर्थाश्रमकानने / भूभागेषु तथान्येषु पुरग्रमाकरादिषु

Trong vùng đất bị đào khoét rồi sụp xuống ấy—tại các thánh địa, đạo viện và rừng; cũng như ở những nơi khác: thành thị, thôn làng, mỏ quặng, v.v.

Verse 25

विनाशितेषु देशेषु समुद्रोपान्तवर्त्तिषु / किमकार्षुर्मुनिश्रेष्ठ जनास्तन्निलयास्ततः

Khi các xứ ven biển bị hủy diệt, bạch bậc hiền triết tối thượng, những người cư trú nơi ấy về sau đã làm gì?

Verse 26

तत्रैव चावसन्कृच्छ्रात्प्रस्थितान्यत्र वा ततः / कियता चैव कालेन संपूर्णो ऽभूदपांनिधिः / केन वापि प्रकारेण ब्रह्मन्नेतद्वदस्व मे

Họ ở lại đó trong gian khổ hay từ đó đi đến nơi khác? Và trong bao lâu thì kho nước (đại dương) lại đầy tràn? Bạch Bà-la-môn, xin nói cho tôi biết điều ấy đã xảy ra theo cách nào.

Verse 27

जैमिनिरुवाच अनूपेषु प्रदेशेषु नाशितेषु दुरात्मभिः

Jaimini nói—khi những kẻ tâm ác đã tàn phá các vùng đất ẩm nước (anūpa).

Verse 28

जनास्तन्निलयाः सर्वे संप्रयाता इतस्ततः / तत्रैव चावसन्कृच्छ्रात्केचित्क्षेत्रनिवासिनः

Tất cả dân cư nơi ấy tản mác đi khắp nơi; nhưng một số người cư trú trong kṣetra vẫn ở lại đó trong gian khó.

Verse 29

एतस्मिन्नेव काले तु राजन्नंशुमतः सुतः / बभूव भुविधर्मात्मा दिलीप इति विश्रुतः

Ngay trong thời ấy, tâu Đại vương, con trai của Aṃśumān—bậc có tâm hồn dharma—xuất hiện trên cõi đất, nổi danh với tên Dilīpa.

Verse 30

राज्ये ऽभिषिच्य तं सम्यग्भुक्तभोगोंऽशुमान्नृपः / वनं जगाम मेधावी तपसे धृतमानसः

Sau khi làm lễ đăng quang cho người ấy đúng nghi thức, vua Aṃśumān—đã hưởng đủ phúc lạc—với trí tuệ và tâm kiên định, đi vào rừng để tu khổ hạnh (tapas).

Verse 31

दिलीपस्तु ततःश्रीमानशेषां पृथिवीमिमाम् / पालयामास धर्मेण विजित्य सकलानरीन्

Sau đó, vua Dilīpa uy nghi đã chinh phục mọi kẻ thù và trị vì toàn cõi địa cầu này theo Dharma.

Verse 32

भगीरथो नाम सुतस्तस्यासील्लोकविश्रुतः / सर्वधर्मार्थकुशलः श्रीमानमितविक्रमः

Con trai ông tên là Bhagīratha, nổi danh khắp thế gian; tinh thông Dharma và Artha, uy nghi và dũng lực vô lượng.

Verse 33

राज्ये ऽभिषिच्य तं राजा दिलीपो ऽपि वनं ययौ / स चापि पालयन्नुर्वीं सम्यग्विहतकण्टकाम्

Sau khi làm lễ đăng quang cho ông, vua Dilīpa cũng vào rừng; còn ông thì cai trị cõi đất một cách đúng đắn, khiến quốc độ sạch mọi “gai” tai họa.

Verse 34

मुमुदे विविधैर्भोगैर्दिवि देवपतिर्यथा / स शुश्रावात्मनः पूर्वं पूर्वजानां महीपतिः

Ông vui hưởng muôn điều thọ lạc như chúa tể chư thiên nơi cõi trời; và vị quân vương ấy cũng được nghe chuyện xưa về các bậc tiền nhân của mình.

Verse 35

निरये पतनं घोरं विप्रकोपसमुद्भवम् / ब्रह्मदण्डहतान्सर्वान्पितञ्छ्रुत्वातिदुःखितः

Nghe rằng do cơn thịnh nộ của Bà-la-môn mà có sự sa đọa ghê gớm vào địa ngục, và rằng mọi bậc tổ tiên đều bị trừng phạt bởi Brahma-daṇḍa, ông vô cùng đau buồn.

Verse 36

राज्ये बन्धुषु भोगे वा निर्वेदं परमं ययौ / स मन्त्रिप्रवरे राज्यं विन्यस्य तपसे वनम्

Ngài sinh tâm yếm ly tối thượng đối với vương quyền, thân tộc và dục lạc. Ngài giao quốc độ cho vị đại thần rồi vào rừng tu khổ hạnh.

Verse 37

प्रययौ स्वपितॄन्नाकं निनीषुर्नृपसत्तमः / तपसा महाता पूर्वमायुषे कमलोद्भवम्

Vị minh vương ấy lên đường với nguyện ước đưa các bậc tổ tiên lên cõi trời. Trước hết, bằng đại khổ hạnh, ngài phụng thờ Phạm Thiên—Đấng sinh từ hoa sen—để cầu thọ mạng.

Verse 38

आराध्य तस्माल्लेभे च यावदायुर्निजेप्सितम् / ततो गङ्गां महाराज समाराध्य प्रसाद्य च

Sau khi phụng thờ Ngài, ông đạt được thọ mạng đúng như điều mong cầu. Rồi, tâu Đại vương, ông lại chí thành thờ phụng Thánh Nữ Hằng Hà và được ban ân phúc.

Verse 39

वरमागमनं वव्रे दिवस्तस्या महींप्रति / ततस्तां शिरसा धर्त्तु तपसाऽराधयच्छिवम्

Nàng cầu xin ân huệ được từ cõi trời giáng xuống trần gian. Khi ấy, để có thể đội nàng trên đỉnh đầu, ông tu khổ hạnh và phụng thờ Thần Śiva.

Verse 40

स चापि तद्वरं तस्मै प्रददौ भक्तवत्सलः / मेरोर्मूर्ध्नस्ततो गङ्गां पतं ती शिरसात्मनः

Śiva, Đấng thương yêu người sùng tín, đã ban cho ông ân huệ ấy. Từ đỉnh núi Meru, sông Hằng liền đổ xuống, được giữ lại trên đỉnh đầu của ông.

Verse 41

सग्राहनक्रमकरां जग्राह जगतां पतिः / सा तच्छिरः समासाद्य महावेगप्रवाहिनी

Đấng Chúa tể muôn cõi đã nâng giữ dòng nước ấy cùng với graha, nakra và makara; nàng tuôn chảy mãnh liệt và chạm đến đỉnh đầu Ngài.

Verse 42

तज्जटामण्डले शुभ्रे विलिल्ये सातिगह्वरे / चुलकोदकवच्छंभोर्विलीनां शिरसि प्रभोः

Nàng tan vào vòng tóc kết trắng trong và thăm thẳm của Ngài; như chút nước trong lòng bàn tay, nàng hòa vào đỉnh đầu của Thần Śambhu.

Verse 43

विलोक्य तत्प्रमोक्षाय पुनराराधयद्धरम् / स तां शर्वप्रसादेन लब्ध्वा तु भुवमागताम्

Thấy con đường giải thoát cho nàng, ông lại phụng thờ Dharma/Hara; nhờ ân sủng của Śarva, ông đạt được và nàng đã giáng xuống cõi đất.

Verse 44

आनिन्ये सागरा दग्धा यत्र तां वै दिशं प्रति / सऽनुव्रजन्ती राजानं राजर्षेर्यजतः पथि

Ông đưa nàng về hướng nơi các con của Sagara bị thiêu cháy nằm đó; và trên con đường tế lễ của vị vương-ṛṣi, nàng theo sát nhà vua.

Verse 45

तद्यज्ञवाटमखिलं प्लावयामास सर्वतः / स तु राजऋषिः क्रुद्धो यज्ञवाटे ऽखिले तया

Nàng làm ngập tràn toàn bộ khu đàn tế từ mọi phía; vì nàng khiến cả đàn tế chìm trong nước, vị vương-ṛṣi liền nổi giận.

Verse 46

मग्ने गण्डूषजलवत्स पपौ तामशेषतः / अतन्द्रितो वर्षशतं शुश्रूषितवा स तं पुनः

Đắm mình, ông uống cạn nước ấy như nước súc miệng. Rồi không hề lười nhác, ông lại phụng sự người ấy suốt một trăm năm.

Verse 47

तस्मात्प्रसन्नान्नृपतिर्लेमे गङ्गां महात्मनः / उषित्वा सुचिरं तस्यनिसृता जठराद्यतः

Vì thế nhà vua hoan hỷ và tiếp nhận sông Hằng của bậc đại hồn. Sau khi lưu lại rất lâu, nàng Hằng từ bụng ngài mà tuôn ra.

Verse 48

प्रथितं जाह्नवीत्यस्यास्ततो नामाभवद्भुवि / भगीरथानुगा भूत्वा तत्पितॄणामशेषतः

Từ đó trên cõi đời, nàng được gọi nổi danh là “Jāhnavī”. Theo bước Bhagiratha, nàng trở thành ân phúc cho toàn thể tổ tiên của ngài.

Verse 49

निजांभसास्थिभस्मानि सिषेच सुरनिम्नगा / ततस्तदंभसा सिक्तेष्वस्थिभस्मसु तत्क्षणात्

Dòng sông thiêng đã rưới lên đống tro cốt ấy bằng chính nước của mình. Khi tro cốt được thấm nước ấy, lập tức (kết quả hiển lộ).

Verse 50

निरयात्सागराः सर्वे नष्टपापा दिवं ययुः / एवं सा सागरान्सर्वान्दिवं नीत्वा महान्दी

Tất cả con cháu Sagara thoát khỏi địa ngục, tội lỗi tiêu tan và lên cõi trời. Như vậy, dòng đại hà Gangga đã đưa hết thảy họ đến thiên giới.

Verse 51

तेनैव मार्गेण जवात्प्रयाता पूर्वसागरम् / सेनोर्मूर्ध्नश्चतुर्भेदा भूत्वा याता चतुर्द्दिशम्

Theo chính con đường ấy, họ mau chóng tiến về Biển Đông; mũi quân chia làm bốn đạo và tỏa đi khắp bốn phương.

Verse 52

चतुर्भेदतया चाभूत्तस्या नाम्नां चतुष्टयम् / सीता चालकनन्दा च सुचक्षुर्भद्रवत्यपि

Vì chia làm bốn nhánh nên danh xưng cũng thành bốn: Sītā, Alakanandā, Sucakṣu và Bhadravatī.

Verse 53

अगस्त्यपीतसलिलाच्चिरं शुष्कोदका अपि / गङ्गांभसा पुनः पूर्णाश्चत्वारो ऽम्बुधयो ऽभवन्

Dẫu đã lâu khô cạn vì nước bị Agastya uống, bốn biển ấy lại được nước sông Hằng làm đầy, và trở nên viên mãn.

Verse 54

पूर्वमाणे समुद्रे तु सागरैः परिवर्द्धिते / अन्तर्हिताभवन्देशा बहवस्तत्समीपगाः

Khi biển cả lan về phương đông và được các đại dương làm cho dâng rộng, nhiều xứ sở ở gần đó bị nước nhấn chìm và biến mất.

Verse 55

समुद्रोपान्तवर्त्तीनि क्षेत्राणि च समन्ततः / इतस्ततः प्रयाताश्च जनास्तन्निलया नृप

Tâu Đại vương, những ruộng đất ven biển khắp nơi đều bị tổn hại; dân cư ở đó phải tản đi đây đó, rời bỏ chốn ở.

Verse 56

गोकर्णमिति च क्षेत्रं पूर्वं प्रोक्तं तु यत्तव / अर्मवोपात्तवर्त्तित्वात्समुद्रे ऽतर्द्धिमागमत्

Hỡi ngươi! Thánh địa từng được gọi là ‘Gokarṇa’ trước kia, do ảnh hưởng của Armava, đã chìm vào biển cả và biến mất khỏi tầm mắt.

Verse 57

ततस्तन्निलयाः सर्वे तदुद्धाराभिकाङ्क्षिणः / सह्याद्रेर्भृगुशार्दूलं द्रष्टुकामा ययुर्नृप

Bấy giờ mọi cư dân nơi ấy, khát vọng được cứu vớt, hỡi quốc vương, đã lên đường để yết kiến ‘Bhṛgu-Śārdūla’ trên núi Sahya.