Shloka 25
Sāgaropākhyāna—Bhārata-varṣa-māna and Gokarṇa-kṣetra-māhātmya
Sagara Episode: Measure of Bhārata and the Glory of Gokarṇa
Devanagari script
विनाशितेषु देशेषु समुद्रोपान्तवर्त्तिषु / किमकार्षुर्मुनिश्रेष्ठ जनास्तन्निलयास्ततः
Transliteration
vināśiteṣu deśeṣu samudropāntavarttiṣu / kimakārṣurmuniśreṣṭha janāstannilayāstataḥ
Translation
Khi các xứ ven biển bị hủy diệt, bạch bậc hiền triết tối thượng, những người cư trú nơi ấy về sau đã làm gì?
Word by Word
विनाशितेषुin the destroyed
विनाशितेषु:
अधिकरण-विशेषण (Locative-qualifier)
TypeAdjective
Rootविनाशित (कृदन्त, √नश् caus. धातु)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) = ‘destroyed’
देशेषुin the regions
देशेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
समुद्र-उपान्त-वर्तिषुnear the seashore
समुद्र-उपान्त-वर्तिषु:
अधिकरण-विशेषण (Locative-qualifier)
TypeAdjective
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक) + उपान्त (प्रातिपदिक) + वर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; तत्पुरुषः (समुद्रस्य उपान्ते वर्तन्ते ये = situated near the sea)
किम्what
किम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रश्नवाचक
अकार्षुःdid
अकार्षुः:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलुङ् (Aorist/लुङ्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
मुनि-श्रेष्ठO best of sages
मुनि-श्रेष्ठ:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनीनां श्रेष्ठः)
जनाःpeople
जनाः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तत्-निलयाःdwelling there
तत्-निलयाः:
कर्ता-विशेषण (Agent-qualifier)
TypeAdjective
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + निलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुव्रीहिः (तत्र निलयः येषां = those whose dwelling is there / residents there)
ततःthereupon/from there
ततः:
अपादान/क्रम (Source/sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक (from there/thereupon)