Adhyaya 49

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सगरोपाख्याने सगरप्रतिज्ञापालनं नामाष्टाचत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४८// जैमिनिरुवाच अथानुज्ञाय सगरो वसिष्ठमृषिसत्तमम् / बलेन महता युक्तो विदर्भानभ्यवर्त्तत

Như vậy kết thúc chương 48 có tên 'Sự hoàn thành lời thề của Sagara' trong Brahmanda Mahapurana. Jaimini nói: Sau đó, nhận được sự cho phép từ Vasistha, vị hiền triết vĩ đại nhất, Sagara cùng với một đội quân hùng hậu tiến về Vidarbha.

Verse 2

ततो विदर्भराट् तस्मै स्वसुतां प्रीतिपूर्वकम् / केशिन्याख्यामनुपमामनुरूपां न्यवेदयत्

Bấy giờ vua xứ Vidarbha hoan hỷ dâng gả cho chàng ái nữ của mình, tên Keśinī, người tuyệt mỹ và xứng hợp.

Verse 3

स तस्या राजशार्दूलो विधिवद्वह्निसाक्षिकम् / शुभे मुहूर्ते केशिन्याः पार्णिं जग्राह भूमिपः

Vị vua dũng mãnh như sư tử ấy, theo đúng nghi lễ, lấy lửa thiêng làm chứng, vào giờ lành đã nắm tay Keśinī kết duyên.

Verse 4

स्थित्वा दिनानि कतिचिद्गृहे तस्यातिसत्कृतः / विदर्भराज्ञा संमन्त्र्य ततो गन्तुं प्रजक्रमे

Ở lại nhà ấy vài ngày, được tiếp đãi trọng hậu, rồi bàn bạc với vua Vidarbha, chàng bắt đầu chuẩn bị lên đường.

Verse 5

अनुज्ञातस्ततस्तेन पारिबर्हैश्च सत्कृतः / निष्क्रम्य तत्पुराद्राजा शूरसेनानुपेयिवान्

Sau khi được cho phép và được tôn vinh bằng nhiều lễ vật, nhà vua rời thành ấy, lên đường đến xứ Śūrasena.

Verse 6

संभावितस्ततश्चैव यादवैर्मातृसोदरैः / धनौघैस्तर्पितस्तैश्च मधुराया विनिर्ययौ

Tại đó, các Yādava là anh em bên ngoại đã kính trọng chàng; làm chàng thỏa lòng bằng của cải dồi dào, chàng rời Mathurā mà đi.

Verse 7

एवं स सगरो राजा विजित्य वसुधामिमाम् / करैश्च स नृपान्सर्वांश्चक्रे संकेतगानपि

Như vậy, vua Sagara chinh phục toàn cõi địa cầu này, khiến mọi chư vương đều phải nộp cống, và còn đặt ra các dấu hiệu biểu thị sự thần phục.

Verse 8

ततो ऽनुमान्य नृपतीन्निजराज्याय सानुगान् / अनुजज्ञे नरपतिः समस्ताननुयायिनः

Sau đó, nhà vua kính trọng các chư hầu cùng tùy tùng, cho phép họ trở về vương quốc của mình, và cũng cho toàn thể người theo hầu được lui ra.

Verse 9

ततो बलेन महाता स्कन्धावारसमन्वितः / शनैरपीडयन्देशान्स्वराज्यमुपजग्मिवान्

Rồi với đại quân và doanh trại đi kèm, ông dần dần khuất phục các xứ dọc đường và trở về vương quốc của mình.

Verse 10

संभाव्यमानश्च मुहुरुपदाभिरनेकशः / नानाजनपदैस्तूर्ममयोध्यां समुपागमत्

Ông lại nhiều lần được tôn vinh bằng vô số lễ vật, cùng đoàn người từ nhiều janapada, và nhanh chóng đến Ayodhya.

Verse 11

तदागमनमाज्ञाय नागरः सकलो जनः / नगरीं तामलञ्चक्रे महोत्सवसमुत्सुकः

Biết tin ông trở về, toàn thể dân thành đều háo hức mở đại lễ, và bắt đầu trang hoàng kinh thành ấy.

Verse 12

ततः सा नगरी सर्वा कृतकौतुकमङ्गला / सिक्तसंमृष्टभूभागा पूर्णकुम्भशतावृता

Bấy giờ toàn thành đều được trang hoàng bằng điềm lành và lễ hội; mặt đất được rảy nước rồi lau sạch, và được bao quanh bởi hàng trăm bình đầy (pūrṇa-kumbha).

Verse 13

समुच्छ्रितध्वजशता पताकाभिरंलकृता / सर्वत्रागरुधूपाञढ्या विचित्रकुसुमोज्ज्वला

Thành ấy được trang hoàng bằng hàng trăm lá cờ và phướn dựng cao; khắp nơi ngào ngạt hương trầm agaru, và rực sáng bởi muôn loài hoa lạ.

Verse 14

सद्रत्नतोरणोत्तुङ्गगोपुराट्टलभूषिता / प्रसूनलाजवर्षैश्च स्वलङ्कृतमहापथा

Nó được tô điểm bằng những cổng vòm gắn châu báu và các tháp cổng (gopura) cao vút; các đại lộ được trang sức bởi mưa hoa và laja (lúa rang) rải xuống.

Verse 15

महोत्सवसमायुक्ता प्रतिगेहमभूत्पुरी / संबूजिताशेषवास्तुदेवतागृहमालिनी

Thành ấy chan hòa đại lễ, khiến mỗi nhà đều như đang hội; và nhờ việc cúng bái trọn vẹn các thần Vāstu trong từng gia cư, thành phố đẹp như một chuỗi nhà thiêng liêng.

Verse 16

दिक्चक्रजयिनो राज्ञः संदर्शनमुदान्वितैः / पौरजानपदैर्त्दृष्टैः सर्वतः समलङ्कृता

Với niềm hân hoan được chiêm bái vị vua chinh phục bốn phương, dân thành và dân các miền đều hiện diện khắp nơi; và thành phố được trang hoàng rực rỡ từ mọi phía.

Verse 17

ततः प्रकृतयः सर्वे तथान्तः पुरवासिनः / वारकाताकदबैश्च नगरीभिश्च सवृताः

Bấy giờ toàn thể thần dân và người trong nội cung, cùng dân các thành như Vārakātākadaba, tụ hội và vây quanh từ bốn phía.

Verse 18

अभ्याययुस्ततः सर्वे समत्य पुरवासिनः / स तैः समेत्य नृपतिर्लब्धाशीर्वाद सक्त्क्रियः

Rồi mọi người trong thành cùng nhau tiến đến. Nhà vua gặp họ, nhận lời chúc phúc và được tôn kính bằng nghi lễ tiếp đón xứng đáng.

Verse 19

बधिरीकृतदिक्चक्रो जयशब्देन भूरिणा / नानावादित्रसंघोषमिश्रेण मधुरेण च

Tiếng hô ‘jaya’ dồn dập khiến bốn phương như điếc lặng; lại hòa cùng âm vang ngọt ngào pha trộn của muôn loại nhạc khí.

Verse 20

सत्कृत्य तान्यथा योगं सहितस्तैर्मुदान्वितैः / आनन्दयन्प्रजाः सर्वाः प्रविवेश पुरोत्तमम्

Sau khi tiếp đãi họ đúng phép, cùng đoàn người hân hoan, ngài làm cho toàn thể dân chúng vui mừng và tiến vào thành đô tối thượng.

Verse 21

वेदघोषैः सुमधुरैर्ब्राह्मणैरभिनन्दितः / संस्तूयमानः सुभृशं सूतमागधवन्दिभिः

Ngài được các Bà-la-môn chào mừng bằng những âm tụng Veda ngọt lành; lại được các sūta, māgadha và những người ca tụng triều đình tán dương hết mực.

Verse 22

जयशब्दैश्च परितो नानाजनपदेरितैः / कलतालरवोन्मिश्रवीणावेणुतलस्वनैः

Bốn bề vang dậy tiếng hô “jaya” của dân chúng từ nhiều xứ sở, hòa cùng tiếng phách karatāla và âm điệu ngọt ngào của đàn vīṇā, sáo veṇu.

Verse 23

गायद्भिर्गायकजनैर्नृत्यद्भिर्गणिकाजनैः / अन्वीयमानो विलसच्छ्वेतच्छत्रविराजितः

Giữa tiếng hát của các ca công và điệu múa của các vũ nữ, Ngài được tháp tùng tiến bước, rực rỡ dưới chiếc lọng trắng đang tỏa sáng.

Verse 24

विकीर्यमाणः परितः सल्लाजकुसुमोत्करैः / पुरीमयोध्यामविशत्स्वपुरीमिव वासवः

Khi những đống hoa sallāja được rải tung bốn phía, Ngài tiến vào thành Ayodhyā như Vāsava (Indra) bước vào Amarāvatī, kinh đô của chính mình.

Verse 25

दृष्टिपूतेन गन्धेन ब्राह्मणानां च वर्त्मना / जगाम मध्येनगरं गृहं श्रीमदलङ्कृतम्

Với hương thơm như được thanh tịnh bởi ánh nhìn, và theo lối đi của các brāhmaṇa, Ngài đến ngôi nhà giữa thành, được trang hoàng rực rỡ đầy phúc quang.

Verse 26

अवरुह्य ततो यानाद्भार्याभ्यां सहितो मुदा / प्रविवेश गृहं मातुर्हृष्टपुष्टजनायुतम्

Rồi Ngài xuống khỏi xe, vui mừng cùng hai phu nhân, và bước vào nhà của mẹ, nơi đầy ắp những người hân hoan và sung mãn khỏe mạnh.

Verse 27

पर्यङ्कस्थामुपागम्य मातरं विनयान्वितः / तत्पादौ संस्पृशन्मूर्ध्ना प्रणाममकरोत्तदा

Với lòng cung kính, chàng đến gần người mẹ đang ngồi trên giường, lấy đầu chạm vào đôi chân mẹ và lập tức đảnh lễ.

Verse 28

साभिनन्द्य तमाशीर्भिर्हर्षगद्गदया गिरा / ससंभ्रमं समुत्थाय पर्यष्वजत चात्मजम्

Bà mẹ chúc phúc và đón mừng chàng; giọng nghẹn vì hoan hỷ, bà vội đứng dậy và ôm chầm lấy con trai.

Verse 29

सहर्षं बहुधाशीर्भिरभ्यनन्ददुभे स्नुषे / स तां संभाव्य कथया तत्र स्थित्वा चिरादिव

Chàng vui mừng ban nhiều lời chúc phúc để đón mừng cả hai nàng dâu; rồi ân cần chuyện trò, tôn trọng họ và ở lại đó như thể rất lâu.

Verse 30

अनुज्ञातस्तया राजा निश्चक्राम तदालयात् / ततः सानुचरो राजा श्वेतव्यजनवीजितः

Được bà cho phép, nhà vua rời khỏi cung thất ấy; rồi cùng đoàn tùy tùng, vua tiến bước trong khi được quạt chāmara trắng phe phẩy hầu bên.

Verse 31

सुरराज इव श्रीमान्सभां समगमच्छनैः / संप्रविश्य सभां दिव्यामनेकनृपसेविताम्

Đấng vinh hiển như Thiên vương Indra, chàng thong thả tiến đến hội đường; rồi bước vào pháp hội huyền diệu, nơi nhiều vua chúa phụng sự.

Verse 32

नत्वा गुरुजनं सर्वमाशीर्भिश्चाभिनन्दितः / सिंहासने शुभे दिव्ये निषसाद नरेश्वरः

Sau khi đảnh lễ tất cả bậc tôn sư và được chúc phúc tán dương, đấng quân vương ngự trên ngai sư tử cát tường, linh thiêng.

Verse 33

संसेव्यमानश्च नृपैर्नानाजनपदेश्वरैः / नानाविधाः कथाः कुर्वन्स तत्र नृपसत्तमः

Được các vua chư hầu, chúa tể nhiều xứ sở, hầu cận phụng sự, bậc minh quân ấy tại đó kể nói muôn chuyện khác nhau.

Verse 34

संप्रीयमामः सुतरामुवास सह बन्धुभिः / प्रतिज्ञां पालयित्वैवं जितदिङ्मण्डलो नृपः

Vô cùng hoan hỷ, ngài ở cùng thân quyến; như thế, giữ trọn lời thệ nguyện, nhà vua chinh phục khắp vòng trời bốn hướng.

Verse 35

अन्वतिष्ठद्यन्थान्याय मर्थत्रयमुदारधीः / स्वप्रभावजिताशेषवैरिर्दिङ्मण्डलाधिपः

Bậc minh triết ấy, chúa tể vòng trời bốn hướng, nhờ uy lực riêng mà khuất phục mọi kẻ thù; xa lìa phi nghĩa, ngài thực hành tam mục: Dharma, Artha, Kama.

Verse 36

एकातपत्रां पृथिवीमन्वशासद्वृषो यथा / स्वर्यातस्य पितुः पूर्वं परिभावममर्षितः

Ngài cai trị cõi đất dưới một lọng như bò mộng biểu trưng Dharma; nhưng không thể nhẫn chịu sự sỉ nhục xưa kia đối với phụ vương đã về cõi trời.

Verse 37

स यां प्रतिज्ञामारूढस्तां सम्यक्परिपूर्य च / सप्तद्वीपाब्धिनगरग्रामायतनमालिनीम्

Ngài đã trọn vẹn thực hiện lời thệ nguyện đã lập, rồi gìn giữ cõi đất được điểm trang bởi bảy châu, biển cả, thành thị, thôn làng và các thánh địa tirtha như vòng hoa.

Verse 38

जित्वा शत्रूनशेषेण पालयामास मेदिनीम / एवं गच्छति काले च वसिष्ठो भगवानृषिः

Sau khi thắng trọn mọi kẻ thù, ngài gìn giữ cõi đất. Như vậy theo dòng thời gian, bậc Thánh hiền Vasiṣṭha—đấng Bhagavān—đã đến.

Verse 39

अभ्यजगाम तं भूयो द्रष्टुकामो जरेश्वरम् / तमायान्तमतिप्रेक्ष्य मुनिवर्यं ससंभ्रमः

Lại nữa, vì muốn được yết kiến Jareśvara, ngài đến gần. Thấy vị đại thánh muni ấy đang đến, nhà vua bối rối mà cung kính.

Verse 40

प्रत्युज्जगामार्घहस्तः सहितस्तैर्नपैर्नृपः / अर्ध्यपाद्यादिभिः सम्यक्पूजयित्वा महामतिः

Nhà vua cùng các vương hầu khác, tay nâng lễ arghya, tiến ra nghênh đón. Bậc đại trí ấy đã cúng dường đúng pháp bằng arghya, nước rửa chân (pādya) và các lễ phẩm khác.

Verse 41

प्रणाममकरोत्तस्मै गुरुभक्तिसमन्वितः / आशीर्भिर्वर्द्धयित्वा तं वसिष्ठः सगरं तदा

Với lòng tôn kính bậc thầy, ngài đảnh lễ. Khi ấy hiền thánh Vasiṣṭha ban phúc lành, dùng lời chúc phúc mà nâng đỡ Sagara.

Verse 42

आस्यतामिति होवाच सह सर्वैर्नरेश्वरैः / उपाविशत्ततो राजा काञ्चने परमासने

Bấy giờ ngài cùng các vị vua nói: “Xin hãy an tọa.” Rồi nhà vua ngồi lên bảo tọa tối thượng bằng vàng.

Verse 43

मुनिना समनुज्ञातः सभार्यः सह राजभिः / आपवस्तुनृपश्रेष्ठमुपासीनमुपह्वरे

Được vị hiền triết cho phép, ông cùng hiền thê và các vua khác đến gần bậc quân vương tối thượng đang an tọa tại nơi hội tụ ấy.

Verse 44

उवाच शृण्वतां राज्ञां शनैर्मृद्वक्षरं वचः / वसिष्ठ उवाच कुशलं ननु ते राजन्वाह्येष्वाभ्यन्तरेषु च

Giữa các vua đang lắng nghe, hiền triết Vasiṣṭha chậm rãi nói bằng lời dịu dàng: “Tâu Đại vương, ngoài trong đều được an khang chứ?”

Verse 45

मन्त्रिष्वमात्यवर्गेषु राज्ये वा सकले ऽधुना / दिष्ट्या च विजिताः सर्वे समग्रबलवाहनाः

Nay trong hàng đại thần, quan lại, hay trong toàn cõi quốc độ, mọi sự đều ổn thỏa chăng? Và nhờ phúc phần, hết thảy kẻ thù đã bị khuất phục trước đầy đủ binh lực và chiến xa của ngài chăng?

Verse 46

अयत्नेनैव युद्धेषु भवता रिपवो हि यत् / दिष्ट्यारूढप्रतिज्ञेन मम मानयता वचः

Đó cũng là phúc lành: trong các cuộc chiến, ngài đã khuất phục kẻ thù hầu như không cần gắng sức, vì ngài kiên định với lời thệ và tôn trọng lời ta dạy.

Verse 47

अरयस्त्यक्तधर्माणस्त्वया जीवविसर्जिताः / तान्विजित्येतराञ्जेतुं पुनर्दिग्विजयेच्छया

Những kẻ thù đã bỏ rơi dharma đều bị ngươi khiến phải lìa mạng. Thắng họ rồi, để chinh phục kẻ khác, ngươi lại khởi ý muốn làm cuộc digvijaya lần nữa.

Verse 48

गतस्सवाहनबलस्त्वमित्यशृणवं वचः / जितदिङ्मण्डलं भूयः श्रुत्वा त्वां नगरस्थितम्

Ta đã nghe lời rằng ngươi đã lên đường cùng binh lực và chiến xa. Rồi lại nghe rằng sau khi thắng khắp vòng các phương, ngươi nay đang ở trong thành.

Verse 49

प्रीत्याहमागतो द्रष्टुमिदानीं राजसत्तम / जैमिनिरुवाच वसिष्ठेनैवमुक्तस्तु सगरस्तालजङ्घजित्

Hỡi bậc tối thượng trong hàng vua, ta đến nay để được gặp ngươi với lòng hoan hỷ. Jaimini nói: khi Vasiṣṭha nói như vậy, Sagara—kẻ thắng Tālajaṅgha—…

Verse 50

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रत्युवाच महामुनिम् / सगर उवाच कुशलं ननु सर्वत्र महर्षे नात्र संशयः

Chắp tay cung kính, ông đáp lời bậc đại thánh. Sagara nói: “Bạch đại hiền, khắp nơi đều an lành; không có gì nghi ngờ.”

Verse 51

कल्याणाभिमुखाः सर्वे देवताश्च मुने ऽनिशम् / भवान्ध्यायति कल्याणं मनसा यस्य संततम्

Bạch hiền giả, chư thiên luôn hướng về điều cát tường; bởi ngài không ngừng quán niệm kalyāṇa trong tâm, liên tục không gián đoạn.

Verse 52

तस्य मे चोपसर्गाश्च संभवन्ति कथं मुने / भवतानुगृहीतो ऽस्मि कृतार्थश्चाधुना कृतः

Bạch hiền thánh! Những tai chướng ấy sao có thể đến với ta? Ngài đã ban ân; nay ta đã được toại nguyện, thành tựu.

Verse 53

यन्मां द्रष्टुमिहायातः स्वयमेव भवान्गुरो / यन्मह्यमाह भगवान्विपक्षविजयादिकम्

Bạch thầy! Ngài tự thân đến đây để gặp ta; và Đức Bhagavān đã dạy ta về thắng lợi trước phe đối địch cùng các điều khác.

Verse 54

तत्तथानुष्ठितं किं तु सर्वं भवदनुग्रहात् / भवत्प्रसादतः सर्वं मन्ये प्राप्तं महीक्षिताम्

Mọi việc đã được thực hành đúng như thế; nhưng tất cả đều do ân huệ của ngài. Tâu bệ hạ, tôi cho rằng mọi điều đạt được là nhờ ân phúc của ngài.

Verse 55

अन्यथा मम का शक्तिः शत्रून्हन्तुं तथाविधान् / अनल्पी कुरुते फल्यं यन्मे व्यवसितं भवान्

Nếu không, ta lấy sức đâu mà diệt được những kẻ thù như thế? Quyết định ngài định cho ta chẳng hề nhỏ; nó đem lại quả báo lớn lao.

Verse 56

फलमल्पमपि प्रीत्यै स्यादगस्याधिरोपितुः / जैमिनिरुवाच एवं संभावितः सम्यक्सगेरण महामुनिः

Dù quả báo nhỏ cũng đủ làm vui lòng người tôn lập hiền thánh Agastya. Jaimini nói: như vậy, Sagara đã kính lễ Mahāmuni một cách đúng mực.

Verse 57

अभ्यनुज्ञाय तं भूयः प्रजागाम निजाश्रमम् / वसिष्टे तु गते राजा सगरःप्रीतमानसः

Sau khi ban phép cho người ấy lần nữa, ông trở về đạo tràng của mình. Khi hiền thánh Vasiṣṭha đã đi, vua Sagara lòng tràn đầy hoan hỷ.

Verse 58

अयोध्यायामभिवसन्प्रशशासाखिलां भुवम् / भार्याभ्यां समुपेताभ्यां रूपशीलगुणादिभिः

Ngự tại Ayodhyā, ngài cai trị trọn cõi địa cầu. Ngài ở cùng hai hoàng hậu đầy đủ sắc đẹp, đức hạnh và mọi phẩm chất cao quý.

Verse 59

बुभुजे विषयान्रम्यान्यथाकामं यथासुखम् / सुमतिः केशिनी चोभे विकसद्वदनांबुजे

Ngài hưởng thụ những thú vui mỹ lệ theo ý muốn và theo an lạc. Hoàng hậu Sumati và Keśinī, cả hai đều có dung nhan như sen nở.

Verse 60

रूपौदार्यगुणोपेते पीनवृत्तपयोधरे / नीलकुञ्चितकेशाढ्ये सर्वाभरणभूषिते

Họ đầy đủ sắc đẹp, lòng rộng lượng và đức hạnh; bầu ngực đầy đặn tròn trịa; tóc xanh đen uốn lượn dày mượt, và được trang sức bằng mọi thứ châu báu.

Verse 61

सर्वलक्षणसंपन्ने नवयौवनगोचरे / प्रिये सन्निहिते तस्य नित्यं प्रियहिते रते

Họ đầy đủ mọi tướng tốt, rạng ngời trong vẻ tươi mới của tuổi xuân. Là người yêu dấu ở bên ngài, họ luôn gần kề và thường hằng tận tâm vì điều lợi ích mà ngài ưa thích.

Verse 62

स्वाचारभावचेष्टाभिर्जह्रतुस्तन्मनो ऽनिशम् / स चापि भरणोत्कर्षप्रतीतात्मा महीपतिः

Nhờ phong thái, nếp sống và cử chỉ của hai người ấy, tâm trí chàng luôn bị cuốn hút không ngừng. Vị quân vương cũng vững lòng vì cảm nhận sự ưu việt trong việc chăm lo nuôi dưỡng.

Verse 63

रममाणो यथाकामं सह ताभ्यां पुरे ऽवसत् / अन्येषां भुवि राज्ञां तु राजशब्दो न चाप्यभूत्

Chàng ở trong thành cùng hai người ấy, vui hưởng theo ý muốn. Đối với các vua khác trên cõi đất, dường như danh xưng “vua” cũng chẳng còn nữa.

Verse 64

गुणेन चाभवत्तस्य सगरस्य महात्मनः / अल्पो ऽपि धर्मः सततं यथा भवति मानसे

Đó là đức tính của bậc đại nhân Sagara: dù chỉ một chút dharma cũng luôn an trú bền vững trong tâm ông.

Verse 65

रा५स्तस्यार्थकामौ तु न तथा विपुलावपि / अलुब्धमानसोर्ऽथं च भेजे धर्ममपीडयन्

Với ông, artha và kama dù dồi dào cũng không quan trọng đến thế; với tâm không tham, ông theo đuổi artha mà không làm tổn hại dharma.

Verse 66

तदर्थमेव राजेन्द्र कामं चापीडयंस्तयोः

Hỡi Rajendra, chính vì vậy ông không đàn áp kāma giữa hai người ấy, mà giữ nó trong khuôn phép thích đáng.