Adhyaya 9

Verse 1

श्रीनारद उवाच एवं सुरादय: सर्वे ब्रह्मरुद्रपुर: सरा: । नोपैतुमशकन्मन्युसंरम्भं सुदुरासदम् ॥ १ ॥

Thánh hiền Nārada tiếp lời: Vì vậy, chư thiên—đứng đầu là Brahmā, Rudra (Śiva) và các vị lớn khác—đều không dám tiến đến trước mặt Chúa lúc ấy, bởi cơn thịnh nộ của Ngài vô cùng dữ dội, khó ai có thể đến gần.

Verse 2

साक्षात् श्री: प्रेषिता देवैर्द‍ृष्ट्वा तं महदद्भ‍ुतम् । अदृष्टाश्रुतपूर्वत्वात् सा नोपेयाय शङ्किता ॥ २ ॥

Chư thiên thỉnh cầu chính Lakṣmījī tiến đến trước mặt Chúa vì họ sợ hãi không dám. Nhưng ngay cả Nữ Thần Tài Lộc, khi thấy hình tướng vĩ đại và kỳ diệu ấy—chưa từng thấy hay nghe bao giờ—cũng sinh do dự và không thể đến gần Ngài.

Verse 3

प्रह्रादं प्रेषयामास ब्रह्मावस्थितमन्तिके । तात प्रशमयोपेहि स्वपित्रे कुपितं प्रभुम् ॥ ३ ॥

Bấy giờ Phạm Thiên thỉnh cầu Prahlāda đang đứng gần: “Con yêu, Śrī Nṛsiṁhadeva đang vô cùng phẫn nộ với người cha ác quỷ của con; hãy tiến lên và làm nguôi lòng Chúa.”

Verse 4

तथेति शनकै राजन्महाभागवतोऽर्भक: । उपेत्य भुवि कायेन ननाम विधृताञ्जलि: ॥ ४ ॥

Nārada tiếp lời: “Tâu Đại vương, tuy chỉ là một cậu bé, Prahlāda—bậc đại tín đồ—đáp ‘vâng’ và thuận theo lời Phạm Thiên. Cậu từ từ tiến đến Śrī Nṛsiṁhadeva, rồi phủ phục đảnh lễ với hai tay chắp lại.”

Verse 5

स्वपादमूले पतितं तमर्भकं विलोक्य देव: कृपया परिप्लुत: । उत्थाप्य तच्छीर्ष्ण्यदधात्कराम्बुजं कालाहिवित्रस्तधियां कृताभयम् ॥ ५ ॥

Thấy cậu bé Prahlāda phủ phục dưới chân sen của Ngài, Śrī Nṛsiṁhadeva tràn đầy lòng thương. Ngài nâng Prahlāda dậy và đặt bàn tay sen lên đầu cậu—bàn tay luôn ban sự vô úy cho mọi tín đồ.

Verse 6

स तत्करस्पर्शधुताखिलाशुभ: सपद्यभिव्यक्तपरात्मदर्शन: । तत्पादपद्मं हृदि निर्वृतो दधौ हृष्यत्तनु: क्लिन्नहृदश्रुलोचन: ॥ ६ ॥

Nhờ cái chạm của bàn tay Śrī Nṛsiṁhadeva trên đầu, Prahlāda được gột sạch mọi ô nhiễm và dục vọng trần gian. Lập tức, tri kiến về Paramātmā hiển lộ; thân cậu rùng mình vì hỷ lạc, tim tràn đầy tình yêu, mắt đẫm lệ, và cậu giữ chặt đôi chân sen của Chúa trong tận cùng trái tim.

Verse 7

अस्तौषीद्धरिमेकाग्रमनसा सुसमाहित: । प्रेमगद्गदया वाचा तन्न्यस्तहृदयेक्षण: ॥ ७ ॥

Prahlāda nhất tâm, an trụ trong định sâu, dồn cả tâm và ánh nhìn vào Śrī Hari Nṛsiṁhadeva. Rồi với giọng run run vì tình yêu, lòng và mắt đặt trọn nơi Ngài, cậu bắt đầu dâng lời cầu nguyện tán thán.

Verse 8

श्रीप्रह्राद उवाच ब्रह्मादय: सुरगणा मुनयोऽथ सिद्धा: सत्त्वैकतानगतयो वचसां प्रवाहै: । नाराधितुं पुरुगुणैरधुनापि पिप्रु: किं तोष्टुमर्हति स मे हरिरुग्रजाते: ॥ ८ ॥

Prahlāda thưa: Ngay cả Brahmā cùng chư thiên, các hiền thánh và bậc siddha, tuy an trú trong sattva, cũng chưa thể làm hài lòng Đức Hari đầy vô lượng đức tính bằng dòng lời ca tụng tuyệt mỹ; huống chi con sinh trong dòng asura, làm sao có thể khiến Ngài thỏa lòng?

Verse 9

मन्ये धनाभिजनरूपतप:श्रुतौज- स्तेज:प्रभावबलपौरुषबुद्धियोगा: । नाराधनाय हि भवन्ति परस्य पुंसो भक्त्या तुतोष भगवान्गजयूथपाय ॥ ९ ॥

Con nghĩ rằng giàu sang, dòng dõi, sắc đẹp, khổ hạnh, học vấn, tài năng giác quan, hào quang, ảnh hưởng, sức mạnh, nghị lực, trí tuệ và quyền năng yoga—tất cả vẫn không đủ để làm hài lòng Đấng Tối Thượng; nhưng chỉ bằng bhakti, Bhagavān đã mãn nguyện, như với Gajendra.

Verse 10

विप्राद् द्विषड्‌गुणयुतादरविन्दनाभ- पादारविन्दविमुखात् श्वपचं वरिष्ठम् । मन्ये तदर्पितमनोवचनेहितार्थ- प्राणं पुनाति स कुलं न तु भूरिमान: ॥ १० ॥

Con cho rằng một brāhmaṇa dù đủ mười hai phẩm chất, nhưng quay lưng với chân sen của Đấng Padmanābha, vẫn thấp hơn một người bhakta—even là kẻ ăn thịt chó—đã hiến dâng tâm, lời, việc làm, của cải và mạng sống cho Chúa Tối Thượng. Bhakta ấy thanh tịnh cả dòng tộc mình, còn kẻ brāhmaṇa kiêu mạn giả trá không thanh tịnh nổi chính mình.

Verse 11

नैवात्मन: प्रभुरयं निजलाभपूर्णो मानं जनादविदुष: करुणो वृणीते । यद् यज्जनो भगवते विदधीत मानं तच्चात्मने प्रतिमुखस्य यथा मुखश्री: ॥ ११ ॥

Đức Chúa Tối Thượng tự mãn trong chính Ngài, không cần sự tôn vinh từ kẻ vô tri. Vì lòng từ, mọi sự kính dâng lên Bhagavān rốt cuộc đem lợi ích cho người dâng—như khi trang điểm khuôn mặt, hình phản chiếu trong gương cũng hiện ra rạng rỡ.

Verse 12

तस्मादहं विगतविक्लव ईश्वरस्य सर्वात्मना महि गृणामि यथा मनीषम् । नीचोऽजया गुणविसर्गमनुप्रविष्ट: पूयेत येन हि पुमाननुवर्णितेन ॥ १२ ॥

Vì vậy, không do dự, con sẽ ca ngợi vinh quang của Đức Chúa bằng trọn tâm, trong phạm vi trí tuệ con có thể. Bất cứ ai bị vô minh và māyā đẩy vào dòng guṇa mà rơi vào đời sống vật chất, đều có thể được thanh tịnh nhờ cầu nguyện và lắng nghe vinh quang của Ngài.

Verse 13

सर्वे ह्यमी विधिकरास्तव सत्त्वधाम्नो ब्रह्मादयो वयमिवेश न चोद्विजन्त: । क्षेमाय भूतय उतात्मसुखाय चास्य विक्रीडितं भगवतो रुचिरावतारै: ॥ १३ ॥

Lạy Chúa Tể, chư thiên đứng đầu là Phạm Thiên đều là bậc phụng sự thi hành thánh ý trong cảnh giới thanh tịnh của Ngài, nên họ không run sợ như chúng con. Sự hiển lộ của Ngài trong hình tướng uy mãnh này là trò līlā vì niềm hoan hỷ của chính Ngài; những hóa thân rực đẹp ấy luôn nhằm hộ trì và làm lợi lạc vũ trụ.

Verse 14

तद्यच्छ मन्युमसुरश्च हतस्त्वयाद्य मोदेत साधुरपि वृश्चिकसर्पहत्या । लोकाश्च निर्वृतिमिता: प्रतियन्ति सर्वे रूपं नृसिंह विभयाय जना: स्मरन्ति ॥ १४ ॥

Lạy Nṛsiṁhadeva, nay phụ thân con—ác quỷ Hiraṇyakaśipu—đã bị Ngài diệt trừ; xin hãy nguôi cơn thịnh nộ. Ngay cả bậc hiền cũng vui khi bọ cạp hay rắn bị giết; vì thế muôn cõi đều mãn nguyện trước cái chết của ác quỷ này. Để thoát sợ hãi, người đời sẽ luôn tưởng niệm hóa thân cát tường của Ngài.

Verse 15

नाहं बिभेम्यजित तेऽतिभयानकास्य- जिह्वार्कनेत्रभ्रुकुटीरभसोग्रदंष्ट्रात् । आन्त्रस्रज: क्षतजकेशरशङ्कुकर्णा- न्निर्ह्रादभीतदिगिभादरिभिन्नखाग्रात् ॥ १५ ॥

Lạy Ajita, Đấng không ai khuất phục, con chẳng hề sợ miệng lưỡi dữ dội của Ngài, đôi mắt rực như mặt trời hay hàng mày cau lại. Con không sợ nanh sắc, vòng hoa ruột, bờm thấm máu, tai cao như nêm. Con cũng không sợ tiếng gầm làm voi chạy tán loạn, hay móng vuốt dùng để xé tan kẻ thù của Ngài.

Verse 16

त्रस्तोऽस्म्यहं कृपणवत्सल दु:सहोग्र- संसारचक्रकदनाद् ग्रसतां प्रणीत: । बद्ध: स्वकर्मभिरुशत्तम तेऽङ्‌घ्रिमूलं प्रीतोऽपवर्गशरणं ह्वयसे कदा नु ॥ १६ ॥

Lạy Đấng thương xót kẻ khốn cùng, Chúa Tể bất khả chiến bại, con run sợ trước sự nghiền nát của bánh xe luân hồi dữ dội, khó chịu đựng. Do nghiệp của chính mình, con bị đẩy vào sự giao du với loài asura. Lạy Đấng tối thượng, bao giờ Ngài hoan hỷ gọi con về nương nơi gốc bàn chân sen của Ngài—chốn nương tựa tối hậu đưa đến giải thoát?

Verse 17

यस्मात् प्रियाप्रियवियोगसंयोगजन्म- शोकाग्निना सकलयोनिषु दह्यमान: । दु:खौषधं तदपि दु:खमतद्धियाहं भूमन्भ्रमामि वद मे तव दास्ययोगम् ॥ १७ ॥

Lạy Đấng vĩ đại, do gặp gỡ và chia lìa với cảnh thuận và nghịch, chúng sinh bị thiêu đốt bởi lửa sầu trong mọi loài sinh. Những phương thuốc thế gian để thoát khổ cũng chỉ là khổ, thậm chí còn đau đớn hơn chính nỗi khổ. Vì vậy con nghĩ rằng phương thuốc duy nhất là dāsya-bhakti—phụng sự Ngài như người tôi tớ. Xin chỉ dạy cho con con đường phụng sự ấy.

Verse 18

सोऽहं प्रियस्य सुहृद: परदेवताया लीलाकथास्तव नृसिंह विरिञ्चगीता: । अञ्जस्तितर्म्यनुगृणन्गुणविप्रमुक्तो दुर्गाणि ते पदयुगालयहंससङ्ग: ॥ १८ ॥

Lạy Chúa Nṛsiṁhadeva, trong sự đồng hành của các tín đồ haṁsa đã giải thoát, khi phụng sự Ngài bằng tình yêu siêu việt, con sẽ được thanh tịnh khỏi ô nhiễm của ba guṇa và có thể tụng ca vinh quang Ngài—đấng con yêu kính—noi theo dấu chân Phạm Thiên Brahmā và dòng truyền thừa; nhờ vậy con chắc chắn vượt qua biển vô minh.

Verse 19

बालस्य नेह शरणं पितरौ नृसिंह नार्तस्य चागदमुदन्वति मज्जतो नौ: । तप्तस्य तत्प्रतिविधिर्य इहाञ्जसेष्ट- स्तावद्विभो तनुभृतां त्वदुपेक्षितानाम् ॥ १९ ॥

Lạy Chúa Nṛsiṁhadeva, đối với những linh hồn mang thân xác, mắc kẹt trong ý niệm thân thể và bị bỏ quên khỏi ân huệ của Ngài, ở đời này không có nơi nương tựa bền vững. Cha mẹ không thể luôn bảo vệ con, thầy thuốc và thuốc men không thể cứu khổ hoàn toàn, và chiếc thuyền giữa đại dương cũng không bảo đảm cho người đang chìm; mọi phương kế chỉ tạm bợ và vô thường.

Verse 20

यस्मिन्यतो यर्हि येन च यस्य यस्माद् यस्मै यथा यदुत यस्त्वपर: परो वा । भाव: करोति विकरोति पृथक्स्वभाव: सञ्चोदितस्तदखिलं भवत: स्वरूपम् ॥ २० ॥

Lạy Chúa yêu dấu, trong thế giới vật chất này, bất cứ ai—ở đâu, khi nào, bằng phương tiện nào, vì nguyên nhân nào, hướng đến mục tiêu nào—dù cao nhất hay nhỏ bé—đều hành động dưới ảnh hưởng của ba guṇa. Nguyên nhân, nơi chốn, thời gian, chất liệu, mục tiêu và phương pháp đạt mục tiêu đều chỉ là sự biểu hiện năng lượng của Ngài; vì năng lượng và Đấng sở hữu năng lượng là bất nhị, tất cả thật sự là sự hiển lộ của chính Ngài.

Verse 21

माया मन: सृजति कर्ममयं बलीय: कालेन चोदितगुणानुमतेन पुंस: । छन्दोमयं यदजयार्पितषोडशारं संसारचक्रमज कोऽतितरेत् त्वदन्य: ॥ २१ ॥

Lạy Chúa, lạy Đấng Vô Sinh (Aja), nhờ māyā bên ngoài của Ngài bị thời gian khuấy động, Ngài tạo nên tâm thức đầy nghiệp cho các jīva; với sự cho phép của các guṇa, tâm ấy trói buộc họ trong vô vàn dục vọng theo chỉ dẫn Veda (karma-kāṇḍa) và mười sáu yếu tố. Ai có thể vượt qua bánh xe saṁsāra mười sáu nan này nếu không nương tựa nơi chân sen của Ngài?

Verse 22

स त्वं हि नित्यविजितात्मगुण: स्वधाम्ना कालो वशीकृतविसृज्यविसर्गशक्ति: । चक्रे विसृष्टमजयेश्वर षोडशारे निष्पीड्यमानमुपकर्ष विभो प्रपन्नम् ॥ २२ ॥

Lạy Chúa tôn quý, lạy Aja-īśvara, nhờ vinh quang của thánh cảnh riêng Ngài, Ngài luôn chiến thắng các phẩm tính vật chất; quyền năng tạo dựng và hủy diệt cùng yếu tố thời gian đều nằm trong tay Ngài. Ngài tạo nên thế giới gồm mười sáu thành phần, nhưng Ngài siêu việt các guṇa ấy. Con đang bị bánh xe thời gian nghiền nát, nên xin hoàn toàn quy phục—cúi xin Ngài nâng con vào sự che chở của đôi chân sen Ngài.

Verse 23

द‍ृष्टा मया दिवि विभोऽखिलधिष्ण्यपाना- मायु: श्रियो विभव इच्छति याञ्जनोऽयम् । येऽस्मत्पितु: कुपितहासविजृम्भितभ्रू- विस्फूर्जितेन लुलिता: स तु ते निरस्त: ॥ २३ ॥

Lạy Đấng Tối Thượng, con đã thấy tuổi thọ dài lâu, phú quý, vinh hiển và hưởng lạc ở các cõi trời mà người đời ham muốn, qua hành vi của cha con. Khi cha con nổi giận cười nhạo, chỉ một cái nhíu mày cũng khiến chư thiên tan tác; vậy mà chính kẻ hùng mạnh ấy đã bị Ngài khuất phục trong khoảnh khắc.

Verse 24

तस्मादमूस्तनुभृतामहमाशिषोऽज्ञ आयु: श्रियं विभवमैन्द्रियमाविरिञ्‍च्यात् । नेच्छामि ते विलुलितानुरुविक्रमेण कालात्मनोपनय मां निजभृत्यपार्श्वम् ॥ २४ ॥

Vì vậy, lạy Chúa, những phúc lành mà chúng sinh mang thân xác cầu xin—thọ mạng, phú quý, quyền thế và lạc thú giác quan—từ Brahmā cho đến loài kiến, con không mong cầu. Ngài là Thời Gian tối thượng, dùng uy lực mà nghiền nát tất cả. Xin cho con được gần gũi một tín đồ thanh tịnh của Ngài và được phụng sự người ấy như kẻ tôi tớ chân thành.

Verse 25

कुत्राशिष: श्रुतिसुखा मृगतृष्णिरूपा: क्‍वेदं कलेवरमशेषरुजां विरोह: । निर्विद्यते न तु जनो यदपीति विद्वान् कामानलं मधुलवै: शमयन्दुरापै: ॥ २५ ॥

Trong thế giới vật chất này, mọi ước vọng về hạnh phúc tương lai giống như ảo ảnh giữa sa mạc—nước ở đâu trong sa mạc, tức là hạnh phúc thật ở đâu trong đời? Còn thân xác này chỉ là nơi nảy sinh muôn bệnh; có giá trị gì? Dẫu biết rõ, con người vẫn không chán lìa; vì không chế ngự được giác quan, họ đuổi theo lạc thú tạm bợ, như muốn dập lửa dục bằng vài giọt mật khó kiếm.

Verse 26

क्व‍ाहं रज:प्रभव ईश तमोऽधिकेऽस्मिन् जात: सुरेतरकुले क्व‍ तवानुकम्पा । न ब्रह्मणो न तु भवस्य न वै रमाया यन्मेऽर्पित: शिरसि पद्मकर: प्रसाद: ॥ २६ ॥

Lạy Chúa Tể, con sinh từ rajas và trong dòng asura đầy tamas—con là gì mà đáng kể? Thế nhưng lòng thương vô cớ của Ngài thật vĩ đại! Ân huệ đặt bàn tay sen lên đầu, điều Ngài chưa từng ban ngay cả cho Brahmā, Śiva hay Nữ thần Lakṣmī, lại được Ngài ban cho con.

Verse 27

नैषा परावरमतिर्भवतो ननु स्या- ज्जन्तोर्यथात्मसुहृदो जगतस्तथापि । संसेवया सुरतरोरिव ते प्रसाद: सेवानुरूपमुदयो न परावरत्वम् ॥ २७ ॥

Lạy Chúa, Ngài không phân biệt bạn hay thù, thuận hay nghịch, vì đối với Ngài không có ý niệm cao thấp. Tuy vậy, Ngài ban ân phúc tùy theo mức độ phụng sự, như cây ước nguyện cho quả theo điều người ta cầu, không hề phân biệt thấp hay cao.

Verse 28

एवं जनं निपतितं प्रभवाहिकूपे कामाभिकाममनु य: प्रपतन्प्रसङ्गात् । कृत्वात्मसात् सुरर्षिणा भगवन्गृहीत: सोऽहं कथं नु विसृजे तव भृत्यसेवाम् ॥ २८ ॥

Lạy Chúa, vì những ham muốn vật chất, con đang rơi vào cái giếng mù mịt, nhưng Narada Muni đã từ bi chấp nhận con. Làm sao con có thể từ bỏ việc phụng sự ngài?

Verse 29

मत्प्राणरक्षणमनन्त पितुर्वधश्च मन्ये स्वभृत्यऋषिवाक्यमृतं विधातुम् । खड्‌गं प्रगृह्य यदवोचदसद्विधित्सु- स्त्वामीश्वरो मदपरोऽवतु कं हरामि ॥ २९ ॥

Lạy Chúa vô lượng, Ngài đã giết cha con và cứu con chỉ để chứng minh lời của tín đồ Ngài là sự thật. Ông ấy đã nói: 'Nếu có đấng tối cao nào khác ngoài ta, hãy để hắn cứu ngươi.'

Verse 30

एकस्त्वमेव जगदेतममुष्य यत्त्व- माद्यन्तयो: पृथगवस्यसि मध्यतश्च । सृष्ट्वा गुणव्यतिकरं निजमाययेदं नानेव तैरवसितस्तदनुप्रविष्ट: ॥ ३० ॥

Lạy Chúa, chỉ mình Ngài là toàn bộ vũ trụ này, Ngài tồn tại ở khởi đầu, giữa và cuối cùng. Ngài tạo ra thế giới này bằng năng lượng ảo ảnh và đi vào trong đó.

Verse 31

त्वं वा इदं सदसदीश भवांस्ततोऽन्यो माया यदात्मपरबुद्धिरियं ह्यपार्था । यद्यस्य जन्म निधनं स्थितिरीक्षणं च तद्वैतदेव वसुकालवदष्टितर्वो: ॥ ३१ ॥

Lạy Chúa, toàn bộ vũ trụ này là Ngài. Quan niệm 'của tôi và của bạn' chỉ là ảo tưởng. Giống như hạt giống và cái cây, Ngài và thế giới này không khác biệt.

Verse 32

न्यस्येदमात्मनि जगद्विलयाम्बुमध्ये शेषेत्मना निजसुखानुभवो निरीह: । योगेन मीलितद‍ृगात्मनिपीतनिद्र- स्तुर्ये स्थितो न तु तमो न गुणांश्च युङ्‌क्षे ॥ ३२ ॥

Lạy Chúa, sau khi hủy diệt, Ngài chìm trong Yoga-nidra. Đây không phải là giấc ngủ trong vô minh, mà Ngài đang tận hưởng niềm hạnh phúc siêu việt, vượt ra ngoài vật chất.

Verse 33

तस्यैव ते वपुरिदं निजकालशक्त्या सञ्चोदितप्रकृतिधर्मण आत्मगूढम् । अम्भस्यनन्तशयनाद्विरमत्समाधे- र्नाभेरभूत् स्वकणिकावटवन्महाब्जम् ॥ ३३ ॥

Toàn bộ biểu hiện vũ trụ này, thế giới vật chất, cũng chính là thân thể của Ngài. Do năng lực quyền uy gọi là kāla-śakti của Ngài khuấy động khối vật chất tổng thể, các tính chất của prakṛti và ba guṇa liền hiển lộ. Khi Ngài thức dậy từ giường Ananta-Śeṣa, từ rốn Ngài sinh ra một hạt giống siêu việt nhỏ bé; từ hạt ấy nở ra đóa sen của vũ trụ mênh mông, như cây đa lớn lên từ một hạt nhỏ.

Verse 34

तत्सम्भव: कविरतोऽन्यदपश्यमान- स्त्वां बीजमात्मनि ततं स बहिर्विचिन्त्य । नाविन्ददब्दशतमप्सु निमज्जमानो जातेऽङ्कुरे कथमुहोपलभेत बीजम् ॥ ३४ ॥

Từ đóa sen vĩ đại ấy, Brahmā—bậc thi nhân—được sinh ra, nhưng Ngài không thấy gì ngoài đóa sen. Vì tưởng rằng Ngài ở bên ngoài, Brahmā lặn xuống nước và suốt một trăm năm tìm nguồn gốc của đóa sen. Dẫu vậy, Ngài không tìm thấy dấu vết của Ngài, bởi khi hạt giống đã nảy mầm, hạt ban đầu không còn thấy nữa.

Verse 35

स त्वात्मयोनिरतिविस्मित आश्रितोऽब्जं कालेन तीव्रतपसा परिशुद्धभाव: । त्वामात्मनीश भुवि गन्धमिवातिसूक्ष्मं भूतेन्द्रियाशयमये विततं ददर्श ॥ ३५ ॥

Brahmā, được tôn xưng là ātma-yoni vì sinh ra không cần mẹ, vô cùng kinh ngạc. Ngài nương tựa đóa sen và sau thời gian dài khổ hạnh nghiêm mật, tâm ý được thanh tịnh. Khi ấy, hỡi Īśa, Ngài thấy Ngài lan tỏa khắp chính thân thể, các giác quan và nội tâm mình—như hương thơm tuy rất vi tế vẫn được cảm nhận trong đất.

Verse 36

एवं सहस्रवदनाङ्‌घ्रिशिर:करोरु- नासाद्यकर्णनयनाभरणायुधाढ्यम् । मायामयं सदुपलक्षितसन्निवेशं द‍ृष्ट्वा महापुरुषमाप मुदं विरिञ्च: ॥ ३६ ॥

Khi ấy Brahmā thấy Ngài có muôn ngàn khuôn mặt, bàn chân, đầu, tay, đùi, mũi, tai và mắt. Ngài được trang sức tuyệt đẹp bằng vô số châu báu và vũ khí. Thấy Ngài trong hình tướng Viṣṇu, với những dấu hiệu siêu việt và đôi chân vươn đến các cõi thấp, Viriñca (Brahmā) đạt được niềm hỷ lạc siêu nhiên.

Verse 37

तस्मै भवान्हयशिरस्तनुवं हि बिभ्रद् वेदद्रुहावतिबलौ मधुकैटभाख्यौ । हत्वानयच्छ्रुतिगणांश्च रजस्तमश्च सत्त्वं तव प्रियतमां तनुमामनन्ति ॥ ३७ ॥

Lạy Chúa tôn kính, khi Ngài hiện thân làm Hayagrīva với đầu ngựa, Ngài đã diệt hai ác ma Madhu và Kaiṭabha—những kẻ xúc phạm Veda, đầy rajas và tamas—rồi trao lại kho tàng śruti Veda cho Brahmā. Vì thế các bậc thánh hiền đều thừa nhận các hình tướng của Ngài là siêu việt, không vấy nhiễm phẩm tính vật chất, là thân thể śuddha-sattva mà Ngài yêu quý nhất.

Verse 38

इत्थं नृतिर्यगृषिदेवझषावतारै- र्लोकान् विभावयसि हंसि जगत्प्रतीपान् । धर्मं महापुरुष पासि युगानुवृत्तं छन्न: कलौ यदभवस्त्रियुगोऽथ स त्वम् ॥ ३८ ॥

Lạy Chúa, Ngài thị hiện bằng nhiều hóa thân: người, thú, đại thánh, chư thiên, cá hay rùa, để nâng đỡ các cõi và diệt trừ nguyên lý ma quỷ. Tùy theo từng thời đại Ngài hộ trì chánh pháp; riêng thời Kali, Ngài không tự xưng là Đấng Tối Thượng, nên được gọi là Triyuga, Đấng xuất hiện trong ba yuga.

Verse 39

नैतन्मनस्तव कथासु विकुण्ठनाथ सम्प्रीयते दुरितदुष्टमसाधु तीव्रम् । कामातुरं हर्षशोकभयैषणार्तं तस्मिन्कथं तव गतिं विमृशामि दीन: ॥ ३९ ॥

Lạy Chúa Vaikuṇṭha, tâm trí con chẳng vui trong những câu chuyện về Ngài; nó đầy tội lỗi, hung bạo và dữ dằn, bị dục vọng thiêu đốt, lúc vui lúc buồn, ngập tràn than khóc và sợ hãi, luôn khát khao tiền của. Trong cảnh hèn mọn ấy, làm sao con có thể suy niệm về hành trạng và đường lối của Ngài?

Verse 40

जिह्वैकतोऽच्युत विकर्षति मावितृप्ता शिश्नोऽन्यतस्त्वगुदरं श्रवणं कुतश्चित् । घ्राणोऽन्यतश्चपलद‍ृक् क्व‍ च कर्मशक्ति- र्बह्व्य: सपत्‍न्य इव गेहपतिं लुनन्ति ॥ ४० ॥

Lạy Acyuta, các giác quan của con như nhiều người vợ tranh nhau lôi kéo chủ nhà: lưỡi chạy theo món ngon, dục căn chạy theo ái dục, da chạy theo xúc chạm mềm mại. Bụng dù no vẫn muốn thêm; tai không muốn nghe chuyện về Ngài mà nghiêng về khúc hát thế tục; mũi và đôi mắt bất an cũng đuổi theo cảnh trần. Vì thế con thật bối rối và xấu hổ.

Verse 41

एवं स्वकर्मपतितं भववैतरण्या- मन्योन्यजन्ममरणाशनभीतभीतम् । पश्यञ्जनं स्वपरविग्रहवैरमैत्रं हन्तेति पारचर पीपृहि मूढमद्य ॥ ४१ ॥

Lạy Đấng đưa qua bờ, do quả báo nghiệp riêng, chúng con rơi vào dòng bhava-vaitaraṇī, run sợ sinh tử và những thứ ăn uống ghê rợn. Thấy người đời vì chấp thân ‘ta-người’ mà mắc vào bạn-thù, lại kêu “giết!”. Xin Ngài đoái nhìn kẻ ngu này, cứu vớt và gìn giữ chúng con.

Verse 42

को न्वत्र तेऽखिलगुरो भगवन्प्रयास उत्तारणेऽस्य भवसम्भवलोपहेतो: । मूढेषु वै महदनुग्रह आर्तबन्धो किं तेन ते प्रियजनाननुसेवतां न: ॥ ४२ ॥

Lạy Bhagavān, bậc Thầy nguyên sơ của muôn loài, có gì khó cho Ngài khi đưa các linh hồn ra khỏi xiềng xích bhava—nguyên nhân của sinh tử? Lạy Bạn của kẻ khổ đau, ban ân cho người ngu muội là bản tính của bậc đại nhân. Vì thế, chúng con—những người phụng sự Ngài như kẻ thân yêu—ắt sẽ được Ngài rải lòng từ bi vô cớ.

Verse 43

नैवोद्विजे पर दुरत्ययवैतरण्या- स्त्वद्वीर्यगायनमहामृतमग्नचित्त: । शोचे ततो विमुखचेतस इन्द्रियार्थ मायासुखाय भरमुद्वहतो विमूढान् ॥ ४३ ॥

Lạy Đấng Đại Nhân tối thượng, con hoàn toàn không sợ sự tồn tại vật chất khó vượt như sông Vaitaraṇī, vì tâm con chìm trong đại cam lộ của việc ca tụng vinh quang và chiến công của Ngài. Con chỉ xót thương những kẻ mê muội đang bày mưu cầu lạc thú huyễn ảo của giác quan và gánh vác gánh nặng gia đình, xã hội và quốc gia.

Verse 44

प्रायेण देव मुनय: स्वविमुक्तिकामा मौनं चरन्ति विजने न परार्थनिष्ठा: । नैतान्विहाय कृपणान्विमुमुक्ष एको नान्यं त्वदस्य शरणं भ्रमतोऽनुपश्ये ॥ ४४ ॥

Lạy Chúa, phần nhiều các bậc hiền triết chỉ mong giải thoát cho riêng mình; họ giữ lời nguyện im lặng nơi vắng vẻ, không chuyên tâm cứu độ người khác. Nhưng con không muốn được giải thoát một mình, bỏ mặc những kẻ nghèo hèn mê muội này; đối với các linh hồn lang thang, con không thấy nơi nương tựa nào ngoài sự quy y dưới đôi chân sen của Ngài.

Verse 45

यन्मैथुनादिगृहमेधिसुखं हि तुच्छं कण्डूयनेन करयोरिव दु:खदु:खम् । तृप्यन्ति नेह कृपणा बहुदु:खभाज: कण्डूतिवन्मनसिजं विषहेत धीर: ॥ ४५ ॥

Lạc thú của kẻ gṛhamedhi—như đời sống tình dục—thật nhỏ nhoi; nó như chà hai bàn tay để giảm ngứa: nhẹ nhõm chốc lát rồi lại khổ. Những kẻ kṛpaṇa gánh nhiều đau khổ không bao giờ thỏa mãn dù hưởng thụ lặp đi lặp lại. Còn người dhīra thì chịu đựng “cơn ngứa” của dục vọng và không rơi vào khổ não của kẻ mê muội.

Verse 46

मौनव्रतश्रुततपोऽध्ययनस्वधर्म- व्याख्यारहोजपसमाधय आपवर्ग्या: । प्राय: परं पुरुष ते त्वजितेन्द्रियाणां वार्ता भवन्त्युत न वात्र तु दाम्भिकानाम् ॥ ४६ ॥

Lạy Đấng Tối Thượng, các phương pháp hướng đến giải thoát—giữ im lặng, giữ giới nguyện, nghe Veda, khổ hạnh, học tập, hành svadharma, giảng giải śāstra, ở nơi cô tịch, niệm chú thầm, và nhập định—thường chỉ trở thành nghề nghiệp và kế sinh nhai của những người chưa chế ngự giác quan. Với kẻ kiêu mạn giả hình, các cách ấy khó thành tựu.

Verse 47

रूपे इमे सदसती तव वेदसृष्टे बीजाङ्कुराविव न चान्यदरूपकस्य । युक्ता: समक्षमुभयत्र विचक्षन्ते त्वां योगेन वह्निमिव दारुषु नान्यत: स्यात् ॥ ४७ ॥

Nhờ tri thức Veda chân chính, người ta thấy rằng hình thái của nhân và quả trong vũ trụ—cả hữu và vô—đều thuộc về Ngài, như hạt giống và mầm. Đối với Thực tại vô tướng, không có gì tách rời khỏi đó. Những người hợp nhất trong bhakti-yoga thấy Ngài hiện tiền trong cả nhân lẫn quả, như người trí thấy lửa thấm khắp trong gỗ.

Verse 48

त्वं वायुरग्निरवनिर्वियदम्बु मात्रा: प्राणेन्द्रियाणि हृदयं चिदनुग्रहश्च । सर्वं त्वमेव सगुणो विगुणश्च भूमन् नान्यत् त्वदस्त्यपि मनोवचसा निरुक्तम् ॥ ४८ ॥

Lạy Đấng Tối Thượng, chính Ngài là gió, lửa, đất, hư không và nước. Ngài là đối tượng của giác quan, là prāṇa, là các căn, là tâm, là trái tim, là ý thức và cái ngã giả. Ôi Đấng Bao La, thô hay tế đều là Ngài; mọi điều được nghĩ hay nói cũng không ngoài Ngài.

Verse 49

नैते गुणा न गुणिनो महदादयो ये सर्वे मन: प्रभृतय: सहदेवमर्त्या: । आद्यन्तवन्त उरुगाय विदन्ति हि त्वा- मेवं विमृश्य सुधियो विरमन्ति शब्दात् ॥ ४९ ॥

Lạy Đấng Uru-gāya, không phải ba guṇa của tự nhiên, cũng không phải các thần chủ quản của chúng, không phải mahattattva và các yếu tố, không phải tâm, chư thiên hay loài người có thể hiểu thấu Ngài, vì tất cả đều có sinh và diệt. Suy xét vậy, bậc trí nương tựa vào phụng sự bhakti và không còn bận lòng với sự học chỉ dựa trên lời chữ.

Verse 50

तत्तेऽर्हत्तम नम: स्तुतिकर्मपूजा: कर्म स्मृतिश्चरणयो: श्रवणं कथायाम् । संसेवया त्वयि विनेति षडङ्गया किं भक्तिं जन: परमहंसगतौ लभेत ॥ ५० ॥

Vì thế, lạy Bhagavān đáng tôn kính nhất, con xin đảnh lễ Ngài. Nếu không phụng sự Ngài bằng sáu chi phần—dâng lời cầu nguyện tán thán, hiến dâng quả của nghiệp, thờ phụng, làm việc vì Ngài, luôn tưởng niệm đôi chân sen, và lắng nghe vinh quang của Ngài—thì ai có thể đạt được bhakti đưa đến cảnh giới của bậc paramahaṁsa?

Verse 51

श्रीनारद उवाच एतावद्वर्णितगुणो भक्त्या भक्तेन निर्गुण: । प्रह्रादं प्रणतं प्रीतो यतमन्युरभाषत ॥ ५१ ॥

Đại thánh Nārada nói: Khi Prahlāda, người bhakta, tán dương như thế bằng lòng sùng kính, Bhagavān Nṛsiṁhadeva—Đấng vượt ngoài mọi guṇa—liền nguôi dịu. Thấy Prahlāda đang phủ phục, Ngài dẹp cơn giận, hoan hỷ và phán như sau.

Verse 52

श्रीभगवानुवाच प्रह्राद भद्र भद्रं ते प्रीतोऽहं तेऽसुरोत्तम । वरं वृणीष्वाभिमतं कामपूरोऽस्म्यहं नृणाम् ॥ ५२ ॥

Bhagavān phán: “Prahlāda hiền lành, cầu phúc lành đến với con. Hỡi bậc ưu tú trong dòng asura, Ta rất hài lòng về con. Việc làm vui của Ta là đáp ứng ước nguyện của muôn loài; vì vậy, hãy xin Ta ân huệ mà con mong muốn.”

Verse 53

मामप्रीणत आयुष्मन्दर्शनं दुर्लभं हि मे । द‍ृष्ट्वा मां न पुनर्जन्तुरात्मानं तप्तुमर्हति ॥ ५३ ॥

Hỡi Prahlāda, con hãy sống lâu. Không làm Ta hoan hỷ thì chẳng ai hiểu Ta đúng thật; người đã được thấy Ta hay làm Ta hài lòng sẽ không còn than sầu vì sự thỏa mãn riêng mình nữa.

Verse 54

प्रीणन्ति ह्यथ मां धीरा: सर्वभावेन साधव: । श्रेयस्कामा महाभाग सर्वासामाशिषां पतिम् ॥ ५४ ॥

Hỡi Prahlāda đại phúc, hãy biết rằng những bậc trí và thánh thiện luôn cố làm Ta hoan hỷ bằng trọn vẹn mọi tâm tình bhakti; vì Ta là Chúa tể của mọi ân phúc, đấng duy nhất có thể thành tựu mọi ước nguyện của muôn loài.

Verse 55

श्रीनारद उवाच एवं प्रलोभ्यमानोऽपि वरैर्लोकप्रलोभनै: । एकान्तित्वाद् भगवति नैच्छत्तानसुरोत्तम: ॥ ५५ ॥

Nārada Muni nói: Dù được Bhagavān dùng những ân huệ hấp dẫn thế gian để lôi cuốn, Prahlāda—bậc ưu tú trong dòng asura—vì tâm thức Kṛṣṇa thuần nhất nên không muốn nhận lợi ích vật chất để thỏa mãn giác quan.