Adhyaya 7

Verse 1

श्रीनारद उवाच एवं दैत्यसुतै: पृष्टो महाभागवतोऽसुर: । उवाच तान्स्मयमान: स्मरन् मदनुभाषितम् ॥ १ ॥

Nārada Muni nói: Dù Prahlāda sinh trong dòng asura, ngài là bậc đại bhāgavata, người sùng kính tối thượng. Khi các con trai asura hỏi, ngài nhớ lời ta dạy và mỉm cười đáp lại.

Verse 2

श्रीप्रह्राद उवाच पितरि प्रस्थितेऽस्माकं तपसे मन्दराचलम् । युद्धोद्यमं परं चक्रुर्विबुधा दानवान्प्रति ॥ २ ॥ H

Prahlāda Mahārāja nói: Khi cha chúng ta, Hiraṇyakaśipu, đến núi Mandarācala để tu khổ hạnh nghiêm khắc, lúc ông vắng mặt, chư thiên do Indra đứng đầu đã ra sức dùng chiến tranh để khuất phục các daitya.

Verse 3

पिपीलिकैरहिरिव दिष्टय‍ा लोकोपतापन: । पापेन पापोऽभक्षीति वदन्तो वासवादय: ॥ ३ ॥

“Than ôi! Như con rắn bị đàn kiến nhỏ ăn mòn, Hiraṇyakaśipu kẻ gây khổ cho thế gian nay bị quật ngã bởi quả báo tội lỗi của chính mình.” Nói vậy, chư thiên do Indra đứng đầu bày trận đánh các daitya.

Verse 4

तेषामतिबलोद्योगं निशम्यासुरयूथपा: । वध्यमाना: सुरैर्भीता दुद्रुवु: सर्वतो दिशम् ॥ ४ ॥ कलत्रपुत्रवित्ताप्तान्गृहान्पशुपरिच्छदान् । नावेक्ष्यमाणास्त्वरिता: सर्वे प्राणपरीप्सव: ॥ ५ ॥

Thấy chư thiên dốc sức chiến đấu một cách chưa từng có, các thủ lĩnh a-tu-la đang bị giết lần lượt liền kinh hãi và tán loạn chạy trốn khắp mọi hướng. Chỉ để giữ mạng, họ vội vã bỏ lại nhà cửa, vợ con, tài sản, gia súc và đồ đạc trong nhà, chẳng ngoảnh nhìn gì nữa mà tháo chạy.

Verse 5

तेषामतिबलोद्योगं निशम्यासुरयूथपा: । वध्यमाना: सुरैर्भीता दुद्रुवु: सर्वतो दिशम् ॥ ४ ॥ कलत्रपुत्रवित्ताप्तान्गृहान्पशुपरिच्छदान् । नावेक्ष्यमाणास्त्वरिता: सर्वे प्राणपरीप्सव: ॥ ५ ॥

Thấy chư thiên dốc sức chiến đấu một cách chưa từng có, các thủ lĩnh a-tu-la đang bị giết lần lượt liền kinh hãi và tán loạn chạy trốn khắp mọi hướng. Chỉ để giữ mạng, họ vội vã bỏ lại nhà cửa, vợ con, tài sản, gia súc và đồ đạc trong nhà, chẳng ngoảnh nhìn gì nữa mà tháo chạy.

Verse 6

व्यलुम्पन् राजशिबिरममरा जयकाङ्‌क्षिण: । इन्द्रस्तु राजमहिषीं मातरं मम चाग्रहीत् ॥ ६ ॥

Các chư thiên khát khao chiến thắng đã cướp phá doanh trại hoàng cung của Hiraṇyakaśipu, vua của loài a-tu-la, và hủy diệt mọi thứ bên trong. Rồi Indra, vua cõi trời, bắt giữ mẹ tôi, vị hoàng hậu.

Verse 7

नीयमानां भयोद्विग्नां रुदतीं कुररीमिव । यद‍ृच्छयागतस्तत्र देवर्षिर्दद‍ृशे पथि ॥ ७ ॥

Khi mẹ tôi bị dẫn đi, bà run rẩy vì sợ hãi và khóc như chim kurarī bị chim săn mồi bắt. Đúng lúc ấy, đại hiền Nārada, tình cờ đi ngang không vướng bận việc gì, đã thấy bà trên đường trong tình cảnh đó.

Verse 8

प्राह नैनां सुरपते नेतुमर्हस्यनागसम् । मुञ्च मुञ्च महाभाग सतीं परपरिग्रहम् ॥ ८ ॥

Hiền giả Nārada nói: “Hỡi Indra, chúa tể chư thiên, người nữ này thật sự vô tội; ngài không nên kéo đi một cách tàn nhẫn như vậy. Hỡi bậc hữu phúc, bà là người trinh chính, là vợ của kẻ khác; hãy lập tức thả bà ra, thả ra.”

Verse 9

श्रीइन्द्र उवाच आस्तेऽस्या जठरे वीर्यमविषह्यं सुरद्विष: । आस्यतां यावत्प्रसवं मोक्ष्येऽर्थपदवीं गत: ॥ ९ ॥

Vua Indra nói: Trong bụng người phụ nữ này, vợ của kẻ thù chư thiên, có mầm lực bất khả kháng. Vì vậy hãy giữ nàng trong sự canh giữ của chúng ta cho đến khi sinh nở; rồi sau đó sẽ thả nàng ra.

Verse 10

श्रीनारद उवाच अयं निष्किल्बिष: साक्षान्महाभागवतो महान् । त्वया न प्राप्स्यते संस्थामनन्तानुचरो बली ॥ १० ॥

Narada Muni đáp: Đứa trẻ trong bụng này vô tội, không vết nhơ; quả thật là một đại bhāgavata. Nó là người phụng sự hùng mạnh của Đức Ananta, nên ngài sẽ không thể giết được nó.

Verse 11

इत्युक्तस्तां विहायेन्द्रो देवर्षेर्मानयन्वच: । अनन्तप्रियभक्त्यैनां परिक्रम्य दिवं ययौ ॥ ११ ॥

Khi đại thánh Narada nói như vậy, vua Indra kính trọng lời ngài và lập tức thả mẹ ta. Vì ta là người sùng kính Chúa, chư thiên đã đi nhiễu quanh bà, rồi trở về cõi trời của họ.

Verse 12

ततो मे मातरमृषि: समानीय निजाश्रमे । आश्वास्येहोष्यतां वत्से यावत्ते भर्तुरागम: ॥ १२ ॥

Rồi Devarṣi Nārada đưa mẹ ta về āśrama của ngài, an ủi và nói: “Con yêu, hãy ở lại āśrama này cho đến khi chồng con trở về.”

Verse 13

तथेत्यवात्सीद्देवर्षेरन्तिके साकुतोभया । यावद्दैत्यपतिर्घोरात्तपसो न न्यवर्तत ॥ १३ ॥

Sau khi chấp nhận lời chỉ dạy của Devarṣi Nārada, mẹ ta ở gần ngài, không sợ hãi từ bất cứ phương nào, cho đến khi vua Daitya—cha ta—thoát khỏi khổ hạnh nghiêm khắc ấy.

Verse 14

ऋषिं पर्यचरत्तत्र भक्त्या परमया सती । अन्तर्वत्नी स्वगर्भस्य क्षेमायेच्छाप्रसूतये ॥ १४ ॥

Mẹ tôi khi mang thai mong cho bào thai được an lành và muốn sinh nở sau khi chồng trở về; vì vậy bà ở tại đạo tràng của hiền thánh Nārada và phụng sự Ngài với lòng bhakti tối thượng.

Verse 15

ऋषि: कारुणिकस्तस्या: प्रादादुभयमीश्वर: । धर्मस्य तत्त्वं ज्ञानं च मामप्युद्दिश्य निर्मलम् ॥ १५ ॥

Hiền thánh Nārada, vốn đầy lòng từ mẫn và ở địa vị siêu việt, đã ban dạy cho mẹ tôi và cả tôi trong bào thai về chân lý của dharma và tri kiến tâm linh thanh tịnh, không vướng nhiễm vật chất.

Verse 16

तत्तु कालस्य दीर्घत्वात् स्त्रीत्वान्मातुस्तिरोदधे । ऋषिणानुगृहीतं मां नाधुनाप्यजहात्स्मृति: ॥ १६ ॥

Vì thời gian đã trôi qua quá lâu và vì mẹ tôi là phụ nữ nên bà quên những lời dạy ấy; nhưng nhờ ân phúc của hiền thánh Nārada, ký ức đó đến nay vẫn không rời tôi.

Verse 17

भवतामपि भूयान्मे यदि श्रद्दधते वच: । वैशारदी धी: श्रद्धात: स्त्रीबालानां च मे यथा ॥ १७ ॥

Hỡi các bạn thân, nếu các bạn đặt śraddhā nơi lời tôi, thì chính nhờ śraddhā ấy các bạn cũng hiểu được tri thức siêu việt như tôi, dù các bạn còn là trẻ nhỏ. Cũng vậy, người phụ nữ nhờ śraddhā có thể biết đâu là linh hồn và đâu là vật chất.

Verse 18

जन्माद्या: षडिमे भावा द‍ृष्टा देहस्य नात्मन: । फलानामिव वृक्षस्य कालेनेश्वरमूर्तिना ॥ १८ ॥

Như trái và hoa của cây theo thời gian trải qua sáu biến đổi—sinh ra, tồn tại, lớn lên, biến dạng, suy tàn rồi chết—thân xác vật chất này cũng vậy; nhưng linh hồn (ātman) thì không hề chịu những biến đổi ấy.

Verse 19

आत्मा नित्योऽव्यय: शुद्ध एक: क्षेत्रज्ञ आश्रय: । अविक्रिय: स्वद‍ृग् हेतुर्व्यापकोऽसङ्‌‌ग्यनावृत: ॥ १९ ॥ एतैर्द्वादशभिर्विद्वानात्मनो लक्षणै: परै: । अहं ममेत्यसद्भ‍ावं देहादौ मोहजं त्यजेत् ॥ २० ॥

Ātma là vĩnh hằng, bất hoại, thanh tịnh, duy nhất, là kẻ biết ‘cánh đồng’ thân thể và là chỗ nương tựa của muôn loài. Ngài bất biến, tự chiếu sáng, là nguyên nhân của mọi nguyên nhân, trùm khắp, không dính mắc và không bị che phủ. Người trí, nhờ mười hai tướng siêu việt ấy, phải từ bỏ ảo tưởng ‘ta’ và ‘của ta’ phát sinh từ mê lầm đối với thân và các pháp liên hệ.

Verse 20

आत्मा नित्योऽव्यय: शुद्ध एक: क्षेत्रज्ञ आश्रय: । अविक्रिय: स्वद‍ृग् हेतुर्व्यापकोऽसङ्‌‌ग्यनावृत: ॥ १९ ॥ एतैर्द्वादशभिर्विद्वानात्मनो लक्षणै: परै: । अहं ममेत्यसद्भ‍ावं देहादौ मोहजं त्यजेत् ॥ २० ॥

Hiểu đúng mười hai tướng thù thắng của Ātma, người có trí phải hoàn toàn từ bỏ ý niệm hư vọng ‘ta’ và ‘của ta’ đối với thân và mọi điều liên hệ đến thân.

Verse 21

स्वर्णं यथा ग्रावसु हेमकार: क्षेत्रेषु योगैस्तदभिज्ञ आप्नुयात् । क्षेत्रेषु देहेषु तथात्मयोगै- रध्यात्मविद् ब्रह्मगतिं लभेत ॥ २१ ॥

Như người thợ luyện vàng tinh thông nhận ra quặng vàng trong đá và dùng nhiều phương pháp để chiết xuất, cũng vậy bậc thông đạt nội linh thấy được hạt linh trong ‘cánh đồng’ thân thể; nhờ tu tập ātma-yoga, vị ấy đạt brahma-gati—sự viên mãn tối thượng của đời sống tâm linh.

Verse 22

अष्टौ प्रकृतय: प्रोक्तास्त्रय एव हि तद्गुणा: । विकारा: षोडशाचार्यै: पुमानेक: समन्वयात् ॥ २२ ॥

Tám năng lực vật chất (prakṛti), ba guṇa và mười sáu biến hóa—giữa tất cả những điều ấy có một puruṣa, tức linh hồn cá thể, đứng như kẻ chứng tri. Vì vậy các bậc ācārya kết luận rằng jīva bị điều kiện hóa bởi các yếu tố vật chất này.

Verse 23

देहस्तु सर्वसङ्घातो जगत्तस्थुरिति द्विधा । अत्रैव मृग्य: पुरुषो नेति नेतीत्यतत्त्यजन् ॥ २३ ॥

Thân chỉ là sự kết hợp của các yếu tố và có hai dạng: thô và tế (động và tĩnh). Nhưng ngay trong các thân ấy phải tìm puruṣa, tức linh hồn. Bằng sự phân tích ‘không phải cái này, không phải cái này’, loại bỏ điều không phải tự ngã, ta tách linh khỏi vật chất.

Verse 24

अन्वयव्यतिरेकेण विवेकेनोशतात्मना । स्वर्गस्थानसमाम्नायैर्विमृशद्भ‍िरसत्वरै: ॥ २४ ॥

Với trí phân tích theo phép anvaya‑vyatireka và tâm đã thanh tịnh, bậc điềm tĩnh nên quán xét sự liên hệ và sai biệt của linh hồn với mọi vật trải qua sinh‑trụ‑diệt, rồi tìm cầu chân lý về ātman.

Verse 25

बुद्धेर्जागरणं स्वप्न: सुषुप्तिरिति वृत्तय: । ता येनैवानुभूयन्ते सोऽध्यक्ष: पुरुष: पर: ॥ २५ ॥

Trí tuệ biểu hiện trong ba trạng thái—thức, mộng và ngủ sâu. Đấng chứng tri ba trạng thái ấy chính là Puruṣa tối thượng, Chủ tể, Bhagavān chí tôn.

Verse 26

एभिस्त्रिवर्णै: पर्यस्तैर्बुद्धिभेदै: क्रियोद्भ‍वै: । स्वरूपमात्मनो बुध्येद् गन्धैर्वायुमिवान्वयात् ॥ २६ ॥

Nhờ các sai biệt của trí tuệ do hành động sinh ra và nhuốm ba guṇa—như nhận biết gió qua hương thơm nó mang—dưới sự dẫn dắt của Bhagavān, ta hiểu được bản tánh của jīva. Nhưng ba sai biệt ấy không phải linh hồn; chúng thuộc guṇa và do nghiệp tạo.

Verse 27

एतद्‌द्वारो हि संसारो गुणकर्मनिबन्धन: । अज्ञानमूलोऽपार्थोऽपि पुंस: स्वप्न इवार्प्यते ॥ २७ ॥

Chính trí tuệ ô nhiễm là cửa ngõ của luân hồi, bị trói buộc bởi guṇa và nghiệp. Tồn tại vật chất bắt nguồn từ vô minh, như một giấc mộng khiến ta khổ lầm, phải được xem là điều không đáng muốn và tạm bợ.

Verse 28

तस्माद्भ‍वद्भ‍ि: कर्तव्यं कर्मणां त्रिगुणात्मनाम् । बीजनिर्हरणं योग: प्रवाहोपरमो धिय: ॥ २८ ॥

Vì vậy, hỡi các bằng hữu, hỡi con của loài asura, bổn phận các con là nương theo yoga của ý thức Kṛṣṇa, thứ thiêu rụi hạt giống nghiệp quả do ba guṇa tạo nên và dừng dòng trí trong thức‑mộng‑ngủ sâu; nhờ đó vô minh tan biến tức thì.

Verse 29

तत्रोपायसहस्राणामयं भगवतोदित: । यदीश्वरे भगवति यथा यैरञ्जसा रति: ॥ २९ ॥

Trong muôn vàn phương cách, con đường do chính Bhagavān dạy và chấp nhận là viên mãn nhất. Đó là thực hành bổn phận sao cho tình yêu (rati) đối với Đấng Tối Thượng được nảy nở một cách tự nhiên.

Verse 30

गुरुशुश्रूषया भक्त्या सर्वलब्धार्पणेन च । सङ्गेन साधुभक्तानामीश्वराराधनेन च ॥ ३० ॥ श्रद्धया तत्कथायां च कीर्तनैर्गुणकर्मणाम् । तत्पादाम्बुरुहध्यानात तल्लिङ्गेक्षार्हणादिभि: ॥ ३१ ॥

Hãy thọ nhận vị đạo sư chân chính và phụng sự Ngài với śraddhā và bhakti. Mọi điều mình có hãy dâng lên đạo sư; rồi trong hội chúng các sādhū và bhakta, hãy thờ phụng Chúa Tối Thượng.

Verse 31

गुरुशुश्रूषया भक्त्या सर्वलब्धार्पणेन च । सङ्गेन साधुभक्तानामीश्वराराधनेन च ॥ ३० ॥ श्रद्धया तत्कथायां च कीर्तनैर्गुणकर्मणाम् । तत्पादाम्बुरुहध्यानात तल्लिङ्गेक्षार्हणादिभि: ॥ ३१ ॥

Với śraddhā, hãy nghe kathā về Chúa và hát kīrtana ca ngợi các guṇa cùng līlā-karman của Ngài. Luôn thiền quán nơi liên hoa túc của Ngài, và thờ phụng Thánh tượng đúng theo śāstra và lời dạy của guru.

Verse 32

हरि: सर्वेषु भूतेषु भगवानास्त ईश्वर: । इति भूतानि मनसा कामैस्तै: साधु मानयेत् ॥ ३२ ॥

Hãy luôn nhớ rằng Hari, Bhagavān trong hình thái Paramātmā, ngự trong tim mọi chúng sinh. Vì thế, hãy buông bỏ dục vọng và kính trọng mỗi hữu tình tùy theo vị trí và biểu hiện của họ.

Verse 33

एवं निर्जितषड्‌‌वर्गै: क्रियते भक्तिरीश्वरे । वासुदेवे भगवति यया संलभ्यते रति: ॥ ३३ ॥

Nhờ các thực hành ấy, sáu kẻ thù—dục, sân, tham, si, cuồng ngã và ganh ghét—bị chế ngự; khi ấy người ta có thể phụng sự Vāsudeva, Bhagavān. Bằng cách đó, chắc chắn đạt đến rati, tình yêu phụng sự thuần khiết.

Verse 34

निशम्य कर्माणि गुणानतुल्यान् वीर्याणि लीलातनुभि: कृतानि । यदातिहर्षोत्पुलकाश्रुगद्गदं प्रोत्कण्ठ उद्गायति रौति नृत्यति ॥ ३४ ॥

Khi người bhakta thanh tịnh nghe về những phẩm tính vô song, oai lực và hành vi của Đức Chúa trong các hóa thân, được thực hiện qua thân thể līlā, người ấy tràn đầy hỷ lạc thiêng liêng: lông tóc dựng đứng, lệ tuôn, giọng nghẹn lại. Có lúc người ấy hát lớn, có lúc khóc, có lúc nhảy múa.

Verse 35

यदा ग्रहग्रस्त इव क्‍वचिद्धस- त्याक्रन्दते ध्यायति वन्दते जनम् । मुहु: श्वसन्वक्ति हरे जगत्पते नारायणेत्यात्ममतिर्गतत्रप: ॥ ३५ ॥

Có lúc người bhakta ấy như kẻ bị vong nhập: khi thì cười, khi thì khóc lớn; khi thì ngồi thiền, và đảnh lễ mọi chúng sinh, xem họ là người sùng kính của Chúa. Thở dốc liên hồi, chẳng màng lễ nghi thế gian, người ấy kêu lớn như kẻ cuồng vì bhakti: “Hare! Jagatpate! Nārāyaṇa!”

Verse 36

तदा पुमान्मुक्तसमस्तबन्धन- स्तद्भ‍ावभावानुकृताशयाकृति: । निर्दग्धबीजानुशयो महीयसा भक्तिप्रयोगेण समेत्यधोक्षजम् ॥ ३६ ॥

Khi ấy người bhakta được giải thoát khỏi mọi ràng buộc; tâm và thân, hòa theo bhāva và līlā của Chúa, trở thành những phẩm chất thuộc linh. Nhờ thực hành bhakti mãnh liệt, người ấy đến gần Adhokṣaja; vô minh, ý thức vật chất và mọi dục vọng bị thiêu rụi tận gốc, hóa thành tro. Đó là lúc nương tựa nơi chân sen của Ngài.

Verse 37

अधोक्षजालम्भमिहाशुभात्मन: शरीरिण: संसृतिचक्रशातनम् । तद् ब्रह्मनिर्वाणसुखं विदुर्बुधा- स्ततो भजध्वं हृदये हृदीश्वरम् ॥ ३७ ॥

Đối với kẻ mang thân mà tâm còn bất tịnh, nương tựa nơi Adhokṣaja chính là chặt đứt bánh xe luân hồi. Đó là an lạc của Brahma-nirvāṇa, các bậc hiền trí đều biết. Vậy nên, hỡi bằng hữu, hãy thiền quán và thờ phụng Hṛdīśvara—Đấng Chủ Tể trong tim—ngự nơi trái tim mọi người.

Verse 38

कोऽतिप्रयासोऽसुरबालका हरे- रुपासने स्वे हृदि छिद्रवत् सत: । स्वस्यात्मन: सख्युरशेषदेहिनां सामान्यत: किं विषयोपपादनै: ॥ ३८ ॥

Hỡi các con của asura, thờ phụng Hari—Đấng luôn hiện hữu ngay trong tim mình, gần như một lỗ hổng—thì có gì phải gắng sức quá mức? Ngài là Paramātmā, bạn lành và thiện chí của mọi loài. Vậy sao người ta lại nghiện việc tạo ra những phương tiện giả tạo để thỏa mãn dục lạc giác quan một cách vô ích?

Verse 39

राय: कलत्रं पशव: सुतादयो गृहा मही कुञ्जरकोशभूतय: । सर्वेऽर्थकामा: क्षणभङ्गुरायुष: कुर्वन्ति मर्त्यस्य कियत् प्रियं चला: ॥ ३९ ॥

Của cải, người vợ xinh đẹp và bạn nữ, con trai con gái, nhà cửa, gia súc như bò, voi, ngựa, kho tàng, sự thịnh vượng kinh tế và khoái lạc giác quan—tất cả đều tạm bợ và lay động. Khi đời người vô thường, những thứ ấy có thể ban lợi ích bền lâu gì cho người trí biết mình là bất diệt?

Verse 40

एवं हि लोका: क्रतुभि: कृता अमी क्षयिष्णव: सातिशया न निर्मला: । तस्मादद‍ृष्टश्रुतदूषणं परं भक्त्योक्तयेशं भजतात्मलब्धये ॥ ४० ॥

Các cõi đạt được nhờ tế lễ và nghi thức lớn cũng đều hoại diệt; tuy an lạc vượt trội nhưng không thanh tịnh, vì còn vết nhơ của tồn tại vật chất. Vậy hãy thờ phụng Đấng Tối Thượng—Đấng chưa từng được thấy hay nghe là có men say hay tì vết—bằng bhakti theo thánh điển, để tự chứng ngộ.

Verse 41

यदर्थ इह कर्माणि विद्वन्मान्यसकृन्नर: । करोत्यतो विपर्यासममोघं विन्दते फलम् ॥ ४१ ॥

Vì mục tiêu lợi lộc, kẻ duy vật tự cho mình rất thông minh cứ làm việc không ngừng; nhưng từ chính những hành động ấy, hắn tất yếu nhận kết quả trái ngược. Trong đời này hay đời sau, hắn nhiều lần nếm mùi thất vọng.

Verse 42

सुखाय दु:खमोक्षाय सङ्कल्प इह कर्मिण: । सदाप्नोतीहया दु:खमनीहाया: सुखावृत: ॥ ४२ ॥

Trong thế gian này, kẻ hành nghiệp lập ý cầu hạnh phúc và thoát khổ nên hành động. Nhưng thật ra, chừng nào chưa gắng sức để tìm hạnh phúc, người ấy còn được hạnh phúc che chở; hễ bắt đầu hoạt động vì hạnh phúc, cảnh khổ liền khởi lên.

Verse 43

कामान्कामयते काम्यैर्यदर्थमिह पूरुष: । स वै देहस्तु पारक्यो भङ्गुरो यात्युपैति च ॥ ४३ ॥

Vì sự dễ chịu của thân xác, con người khát cầu nhiều điều và bày ra nhiều kế hoạch; nhưng thân này vốn thuộc về kẻ khác. Thân hoại diệt ấy ôm lấy sinh linh một thời gian rồi lại bỏ rơi.

Verse 44

किमु व्यवहितापत्यदारागारधनादय: । राज्यकोशगजामात्यभृत्याप्ता ममतास्पदा: ॥ ४४ ॥

Khi thân này rốt cuộc sẽ thành phân uế hoặc đất bụi, thì những thứ gắn với thân—vợ, nhà, của cải, con cái, thân quyến, kẻ hầu, bạn hữu, vương quốc, kho tàng, voi ngựa và các đại thần—có ý nghĩa gì? Tất cả cũng tạm bợ; còn nói gì thêm?

Verse 45

किमेतैरात्मनस्तुच्छै: सह देहेन नश्वरै: । अनर्थैरर्थसङ्काशैर्नित्यानन्दरसोदधे: ॥ ४५ ॥

Những thứ nhỏ nhoi và vô thường này, mất đi cùng thân—thật ra là tai hại nhưng lại giống như lợi ích—liên hệ gì với ātman? Trước đại dương hỷ lạc vĩnh cửu, chúng thật không đáng kể; những ràng buộc nhỏ nhoi ấy ích gì cho linh hồn bất diệt?

Verse 46

निरूप्यतामिह स्वार्थ: कियान्देहभृतोऽसुरा: । निषेकादिष्ववस्थासु क्लिश्यमानस्य कर्मभि: ॥ ४६ ॥

Hỡi bạn hữu, hỡi các con của asura! Chúng sinh nhận nhiều loại thân theo nghiệp quá khứ; và từ lúc thụ thai vào lòng mẹ cho đến mọi cảnh huống của đời sống, nó bị hành hạ bởi quả nghiệp liên hệ đến thân ấy. Vậy hãy suy xét kỹ mà nói: lợi ích chân thật của chúng sinh trong các hành nghiệp hữu lậu dẫn đến nhọc nhằn và khổ đau là gì?

Verse 47

कर्माण्यारभते देही देहेनात्मानुवर्तिना । कर्मभिस्तनुते देहमुभयं त्वविवेकत: ॥ ४७ ॥

Chúng sinh mang thân khởi làm nghiệp bằng chính thân theo mình; và bởi các nghiệp ấy lại dệt nên một thân khác—cả hai đều do vô minh không phân biệt. Có một thân rồi, hành động bằng thân ấy mà tạo ra thân kế; vì vô minh thô nặng, nó luân chuyển từ thân này sang thân khác trong vòng sinh tử.

Verse 48

तस्मादर्थाश्च कामाश्च धर्माश्च यदपाश्रया: । भजतानीहयात्मानमनीहं हरिमीश्वरम् ॥ ४८ ॥

Vì thế, dharma, artha và kāma đều nương nơi ý chỉ của Đấng Tối Thượng. Vậy hỡi bạn hữu, hãy theo dấu chân các bhakta; không còn dục vọng, hoàn toàn nương tựa sự an bài của Chúa Tể, hãy thờ phụng Hari—Īśvara, Paramātmā—bằng phụng sự bhakti.

Verse 49

सर्वेषामपि भूतानां हरिरात्मेश्वर: प्रिय: । भूतैर्महद्भ‍ि: स्वकृतै: कृतानां जीवसंज्ञित: ॥ ४९ ॥

Hari là linh hồn và Siêu Hồn (Paramātmā) của mọi chúng sinh; Ngài là Đấng đáng yêu nhất. Mọi linh hồn và thân xác đều là sự hiển lộ năng lực của Ngài; vì thế Ngài là Đấng Tối Thượng cai quản.

Verse 50

देवोऽसुरो मनुष्यो वा यक्षो गन्धर्व एव वा । भजन्मुकुन्दचरणं स्वस्तिमान् स्याद्यथा वयम् ॥ ५० ॥

Dù là chư thiên, asura, loài người, Yakṣa hay Gandharva—ai phụng sự đôi chân sen của Mukunda, Đấng ban giải thoát, người ấy ở trong cảnh giới cát tường tối thượng như chúng ta.

Verse 51

नालं द्विजत्वं देवत्वमृषित्वं वासुरात्मजा: । प्रीणनाय मुकुन्दस्य न वृत्तं न बहुज्ञता ॥ ५१ ॥ न दानं न तपो नेज्या न शौचं न व्रतानि च । प्रीयतेऽमलया भक्त्या हरिरन्यद् विडम्बनम् ॥ ५२ ॥

Hỡi các con của asura! Không thể làm Mukunda hoan hỷ chỉ bằng địa vị Bà-la-môn, chư thiên hay bậc hiền thánh; cũng không bởi lễ nghi tốt hay học vấn uyên bác. Bố thí, khổ hạnh, tế lễ, thanh tịnh hay lời nguyện cũng không đủ. Śrī Hari chỉ vui lòng bởi bhakti thuần khiết, kiên định; thiếu phụng sự chí thành, mọi thứ chỉ là phô trương.

Verse 52

नालं द्विजत्वं देवत्वमृषित्वं वासुरात्मजा: । प्रीणनाय मुकुन्दस्य न वृत्तं न बहुज्ञता ॥ ५१ ॥ न दानं न तपो नेज्या न शौचं न व्रतानि च । प्रीयतेऽमलया भक्त्या हरिरन्यद् विडम्बनम् ॥ ५२ ॥

Hỡi các con của asura! Không thể làm Mukunda hoan hỷ chỉ bằng địa vị Bà-la-môn, chư thiên hay bậc hiền thánh; cũng không bởi lễ nghi tốt hay học vấn uyên bác. Bố thí, khổ hạnh, tế lễ, thanh tịnh hay lời nguyện cũng không đủ. Śrī Hari chỉ vui lòng bởi bhakti thuần khiết, kiên định; thiếu phụng sự chí thành, mọi thứ chỉ là phô trương.

Verse 53

ततो हरौ भगवति भक्तिं कुरुत दानवा: । आत्मौपम्येन सर्वत्र सर्वभूतात्मनीश्वरे ॥ ५३ ॥

Vì vậy, hỡi các dānava! Như các ngươi nhìn mình với thiện ý và chăm sóc chính mình, hãy dâng bhakti lên Bhagavān Hari—Đấng hiện diện khắp nơi như Paramātmā của mọi chúng sinh.

Verse 54

दैतेया यक्षरक्षांसि स्त्रिय: शूद्रा व्रजौकस: । खगा मृगा: पापजीवा: सन्ति ह्यच्युततां गता: ॥ ५४ ॥

Hỡi các bạn của tôi, hỡi những người con của quỷ, tất cả mọi người, bao gồm cả Yaksha, Rakshasa, phụ nữ, người lao động, người chăn bò, chim chóc, thú vật và những kẻ tội lỗi, đều có thể hồi sinh đời sống tâm linh vĩnh cửu của mình chỉ bằng cách chấp nhận các nguyên tắc của bhakti-yoga.

Verse 55

एतावानेव लोकेऽस्मिन्पुंस: स्वार्थ: पर: स्मृत: । एकान्तभक्तिर्गोविन्दे यत्सर्वत्र तदीक्षणम् ॥ ५५ ॥

Trong thế giới vật chất này, phụng sự đôi chân hoa sen của Govinda, nguyên nhân của mọi nguyên nhân, và nhìn thấy Ngài ở khắp mọi nơi, là mục tiêu duy nhất của cuộc đời. Đây là mục đích tối thượng của đời người, như đã được giải thích trong tất cả các kinh điển.