Adhyaya 85

Verse 1

श्रीबादरायणिरुवाच अथैकदात्मजौ प्राप्तौ कृतपादाभिवन्दनौ । वसुदेवोऽभिनन्द्याह प्रीत्या सङ्कर्षणाच्युतौ ॥ १ ॥

Śrī Bādarāyaṇi nói: Một hôm, hai người con của Vasudeva—Saṅkarṣaṇa và Acyuta—đến đảnh lễ dưới chân ngài. Vasudeva hoan hỷ đón tiếp với tình thương sâu đậm và nói với Hai Ngài như sau.

Verse 2

मुनीनां स वच: श्रुत्वा पुत्रयोर्धामसूचकम् । तद्वीर्यैर्जातविश्रम्भ: परिभाष्याभ्यभाषत ॥ २ ॥

Nghe lời các bậc hiền triết nói về uy lực của hai người con, và chứng kiến những chiến công dũng mãnh của Hai Ngài, Vasudeva xác tín thần tính của Hai Ngài. Vì thế, ông gọi đích danh và nói như sau.

Verse 3

कृष्ण कृष्ण महायोगिन् सङ्कर्षण सनातन । जाने वामस्य यत् साक्षात् प्रधानपुरुषौ परौ ॥ ३ ॥

Vasudeva thưa: “Ôi Kṛṣṇa, Kṛṣṇa, bậc Đại Du-gi! Ôi Saṅkarṣaṇa vĩnh hằng! Con biết Hai Ngài chính là Pradhāna và Puruṣa tối thượng—vừa là nguyên nhân, vừa là chất liệu của tạo hóa.”

Verse 4

यत्र येन यतो यस्य यस्मै यद् यद् यथा यदा । स्यादिदं भगवान् साक्षात् प्रधानपुरुषेश्वर: ॥ ४ ॥

Lạy Bhagavān, Ngài chính là Chúa tể của Pradhāna và Puruṣa. Bất cứ điều gì hiện hữu—ở đâu, bởi cái gì, từ đâu, thuộc về ai, vì ai, theo cách nào và vào lúc nào—tất cả đều ở trong Ngài, do Ngài, từ Ngài, vì Ngài, và trong mối liên hệ với Ngài.

Verse 5

एतन्नानाविधं विश्वमात्मसृष्टमधोक्षज । आत्मनानुप्रविश्यात्मन् प्राणो जीवो बिभर्ष्यज ॥ ५ ॥

Lạy Đấng Adhokṣaja siêu việt, chính từ Ngài mà vũ trụ muôn hình này được tạo thành; rồi Ngài lại nhập vào trong đó với tư cách Paramātmā. Ôi Linh Hồn Tối Thượng vô sinh, Ngài là prāṇa và ý thức của mọi loài, nên gìn giữ toàn thể tạo hóa.

Verse 6

प्राणादीनां विश्वसृजां शक्तयो या: परस्य ता: । पारतन्त्र्याद् वैसाद‍ृश्याद् द्वयोश्चेष्टैव चेष्टताम् ॥ ६ ॥

Mọi năng lực biểu hiện nơi prāṇa và các yếu tố khác tạo dựng vũ trụ đều là năng lượng riêng của Đấng Tối Thượng; vì cả sự sống lẫn vật chất đều lệ thuộc Ngài, nương tựa Ngài, và khác biệt nhau. Do đó, mọi hoạt động trong thế giới vật chất đều được Ngài khởi động.

Verse 7

कान्तिस्तेज: प्रभा सत्ता चन्द्राग्‍न्यर्कर्क्षविद्युताम् । यत् स्थैर्यं भूभृतां भूमेर्वृत्तिर्गन्धोऽर्थतो भवान् ॥ ७ ॥

Ánh dịu của trăng, sức nóng rực của lửa, quang huy của mặt trời, ánh lấp lánh của sao, tia chớp lóe, sự bền vững của núi, cùng hương thơm và năng lực nâng đỡ của đất—tự tánh mà nói, tất cả đều là Ngài.

Verse 8

तर्पणं प्राणनमपां देवत्वं ताश्च तद्रस: । ओज: सहो बलं चेष्टा गतिर्वायोस्तवेश्वर ॥ ८ ॥

Lạy Chúa tể, Ngài chính là nước, là vị của nước, và là năng lực của nước khiến hết khát và nuôi dưỡng sự sống. Qua sự biểu hiện của gió, Ngài bày tỏ quyền năng như hơi ấm thân thể, sinh lực, sức mạnh tinh thần, sức lực, nỗ lực và sự vận động.

Verse 9

दिशां त्वमवकाशोऽसि दिश: खं स्फोट आश्रय: । नादो वर्णस्त्वम् ॐकार आकृतीनां पृथक्कृति: ॥ ९ ॥

Ngài là các phương hướng và khoảng không dung chứa chúng; Ngài là hư không bao trùm và âm thanh nguyên tố trú trong đó. Ngài là nāda nguyên sơ chưa hiển lộ, là âm tiết đầu tiên “Om”, và cũng là lời nói khiến âm thanh, thành ngôn từ, mang những quy chiếu ý nghĩa riêng biệt.

Verse 10

इन्द्रियं त्विन्द्रियाणां त्वं देवाश्च तदनुग्रह: । अवबोधो भवान् बुद्धेर्जीवस्यानुस्मृति: सती ॥ १० ॥

Ngài là năng lực khiến các giác quan hiển lộ đối tượng của chúng; Ngài là các vị thần chủ quản giác quan và sự chuẩn thuận mà họ ban cho hoạt động giác quan. Ngài là năng lực của trí tuệ để quyết định, và là khả năng ghi nhớ chân thật của sinh linh.

Verse 11

भूतानामसि भूतादिरिन्द्रियाणां च तैजस: । वैकारिको विकल्पानां प्रधानमनुशायिनम् ॥ ११ ॥

Ngài là ngã chấp (ahankāra) trong tính vô minh, nguồn gốc của các đại chủng; Ngài là ngã chấp trong tính dục vọng, nguồn gốc của các căn; Ngài là ngã chấp trong tính thiện (vaikārika), nguồn gốc của chư thiên. Và Ngài là Pradhāna bất hiển—năng lượng vật chất tổng thể làm nền cho muôn loài.

Verse 12

नश्वरेष्विह भावेषु तदसि त्वमनश्वरम् । यथा द्रव्यविकारेषु द्रव्यमात्रं निरूपितम् ॥ १२ ॥

Giữa các pháp hữu hoại nơi đời này, chỉ Ngài là thực thể bất hoại; như trong mọi biến đổi của vật chất, bản thể nền tảng vẫn được nhận biết là không đổi.

Verse 13

सत्त्वं रजस्तम इति गुणास्तद्‌वृत्तयश्च या: । त्वय्यद्धा ब्रह्मणि परे कल्पिता योगमायया ॥ १३ ॥

Ba tính chất của tự nhiên—thiện, dục, và si—cùng mọi chức năng của chúng, được hiển lộ trực tiếp trong chính Ngài, Đấng Tuyệt Đối Tối Thượng, do sự an bài của Yoga-māyā của Ngài.

Verse 14

तस्मान्न सन्त्यमी भावा यर्हि त्वयि विकल्पिता: । त्वं चामीषु विकारेषु ह्यन्यदाव्यावहारिक: ॥ १४ ॥

Vì thế, các thực thể được tạo ra—những biến hóa của tự nhiên vật chất—chỉ hiện hữu khi tự nhiên biểu lộ chúng trong Ngài; và khi ấy Ngài cũng hiển lộ trong chúng. Nhưng ngoài những thời kỳ tạo hóa ấy, Ngài đứng một mình như thực tại siêu việt.

Verse 15

गुणप्रवाह एतस्मिन्नबुधास्त्वखिलात्मन: । गतिं सूक्ष्मामबोधेन संसरन्तीह कर्मभि: ॥ १५ ॥

Những kẻ mê muội bị giam trong dòng chảy các phẩm tính vật chất của thế gian, không biết Ngài—Đấng Paramatma của muôn loài—là đích đến vi tế tối thượng; vì vô minh, họ bị nghiệp trói buộc và lang thang trong vòng sinh tử.

Verse 16

यद‍ृच्छया नृतां प्राप्य सुकल्पामिह दुर्लभाम् । स्वार्थे प्रमत्तस्य वयो गतं त्वन्माययेश्वर ॥ १६ ॥

Nhờ may mắn, linh hồn có thể được thân người khỏe mạnh—cơ hội hiếm có; nhưng nếu vẫn mê muội về lợi ích tối hậu của mình, ôi Chúa tể, Māyā của Ngài khiến cả đời trôi qua uổng phí.

Verse 17

असावहं ममैवैते देहे चास्यान्वयादिषु । स्‍नेहपाशैर्निबध्नाति भवान् सर्वमिदं जगत् ॥ १७ ॥

Ngài trói buộc toàn thế gian bằng sợi dây ái luyến; vì thế người ta nhìn thân xác mà nghĩ “đó là ta”, và nhìn con cháu cùng các mối quan hệ mà nghĩ “đó là của ta”.

Verse 18

युवां न न: सुतौ साक्षात् प्रधानपुरुषेश्वरौ । भूभारक्षत्रक्षपण अवतीर्णौ तथात्थ ह ॥ १८ ॥

Hai Ngài không phải là con trai của chúng tôi, mà chính là Chúa tể của Pradhāna (tự nhiên vật chất) và Puruṣa (Đấng tạo dựng). Như chính Ngài đã nói, Ngài giáng thế để diệt trừ các vua kṣatriya là gánh nặng cho trái đất.

Verse 19

तत्ते गतोऽस्म्यरणमद्य पदारविन्द- मापन्नसंसृतिभयापहमार्तबन्धो । एतावतालमलमिन्द्रियलालसेन मर्त्यात्मद‍ृक् त्वयि परे यदपत्यबुद्धि: ॥ १९ ॥

Vì vậy, ôi bạn của kẻ khổ đau, nay con nương tựa nơi đôi chân sen của Ngài—đôi chân xua tan mọi sợ hãi sinh tử cho người quy phục. Đủ rồi! Đủ rồi sự ham muốn giác quan; vì nó con đã đồng nhất mình với thân xác hữu tử này và còn nghĩ Ngài, Đấng Tối Thượng, là con của con.

Verse 20

सूतीगृहे ननु जगाद भवानजो नौ सञ्जज्ञ इत्यनुयुगं निजधर्मगुप्‍त्‍यै । नानातनूर्गगनवद् विदधज्जहासि को वेद भूम्न उरुगाय विभूतिमायाम् ॥ २० ॥

Ngay trong phòng sinh, Ngài đã nói với chúng con rằng Ngài là Đấng Vô Sinh, nhưng trong các thời đại trước đã nhiều lần giáng sinh làm con trai của chúng con. Để hộ trì chính pháp của mình, Ngài hiển lộ nhiều thân thể siêu việt rồi lại thu nhiếp, hiện rồi ẩn như mây. Ôi Đấng được ca tụng rộng khắp, Chúa Tể trùm khắp, ai có thể hiểu nổi huyền lực mê hoặc của những sự hiển bày uy linh của Ngài?

Verse 21

श्रीशुक उवाच आकर्ण्येत्थं पितुर्वाक्यं भगवान् सात्वतर्षभ: । प्रत्याह प्रश्रयानम्र: प्रहसन् श्लक्ष्णया गिरा ॥ २१ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Nghe lời của phụ thân, Đấng Tối Thượng, bậc lãnh đạo của dòng Sātvata, cúi đầu khiêm cung, mỉm cười và đáp lại bằng giọng nói dịu dàng.

Verse 22

श्रीभगवानुवाच वचो व: समवेतार्थं तातैतदुपमन्महे । यन्न: पुत्रान् समुद्दिश्य तत्त्वग्राम उदाहृत: ॥ २२ ॥

Đức Thế Tôn phán: Thưa phụ thân kính yêu, lời của người thật thích đáng, vì khi nhắc đến chúng con—những người con của người—người đã nêu bày các phạm trù của chân lý, những loại hình của tồn tại.

Verse 23

अहं यूयमसावार्य इमे च द्वारकौकस: । सर्वेऽप्येवं यदुश्रेष्ठ विमृग्या: सचराचरम् ॥ २३ ॥

Hỡi bậc tối thượng trong dòng Yadu, không chỉ riêng Ta, mà cả người, người anh đáng kính của Ta và dân cư Dvārakā này—tất thảy đều nên được quán chiếu trong cùng một ánh sáng triết lý ấy. Thật vậy, mọi sự hiện hữu, động và tĩnh, đều nên được bao hàm như thế.

Verse 24

आत्मा ह्येक: स्वयंज्योतिर्नित्योऽन्यो निर्गुणो गुणै: । आत्मसृष्टैस्तत्कृतेषु भूतेषु बहुधेयते ॥ २४ ॥

Paramātmā quả thật chỉ là Một—tự chiếu sáng, vĩnh hằng, siêu việt các guṇa, vô thuộc tính vật chất. Nhưng qua tác dụng của chính những guṇa do Ngài tạo ra, Chân Lý duy nhất ấy dường như hiển lộ thành nhiều trong các hữu thể được cấu thành bởi các guṇa đó.

Verse 25

खं वायुर्ज्योतिरापो भूस्तत्कृतेषु यथाशयम् । आविस्तिरोऽल्पभूर्येको नानात्वं यात्यसावपि ॥ २५ ॥

Hư không, gió, lửa, nước và đất tùy theo chỗ nương trong muôn vật mà khi hiện khi ẩn, khi vi tế khi rộng lớn. Cũng vậy, Paramātmā tuy là một nhưng dường như hiện thành nhiều.

Verse 26

श्रीशुक उवाच एवं भगवता राजन् वसुदेव उदाहृत: । श्रुत्वा विनष्टनानाधीस्तूष्णीं प्रीतमना अभूत् ॥ २६ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Tâu Đại vương, nghe lời huấn thị do Bhagavān phán dạy, Vasudeva dứt sạch mọi ý niệm nhị nguyên. Tâm mãn nguyện, ông lặng thinh.

Verse 27

अथ तत्र कुरुश्रेष्ठ देवकी सर्वदेवता । श्रुत्वानीतं गुरो: पुत्रमात्मजाभ्यां सुविस्मिता ॥ २७ ॥ कृष्णरामौ समाश्राव्य पुत्रान् कंसविहिंसितान् । स्मरन्ती कृपणं प्राह वैक्लव्यादश्रुलोचना ॥ २८ ॥

Bấy giờ, hỡi bậc ưu tú trong dòng Kuru, Devakī—được tôn kính như chư thiên—đã nhân dịp thưa với hai con là Kṛṣṇa và Rāma. Trước đó bà kinh ngạc nghe rằng Hai Ngài đã đem con trai của thầy trở về từ cõi chết. Nay nhớ đến các con mình bị Kaṁsa sát hại, mắt đẫm lệ, bà khẩn cầu đầy xót xa với Kṛṣṇa và Balarāma.

Verse 28

अथ तत्र कुरुश्रेष्ठ देवकी सर्वदेवता । श्रुत्वानीतं गुरो: पुत्रमात्मजाभ्यां सुविस्मिता ॥ २७ ॥ कृष्णरामौ समाश्राव्य पुत्रान् कंसविहिंसितान् । स्मरन्ती कृपणं प्राह वैक्लव्यादश्रुलोचना ॥ २८ ॥

Bấy giờ, hỡi bậc ưu tú trong dòng Kuru, Devakī—được tôn kính như chư thiên—đã nhân dịp thưa với hai con là Kṛṣṇa và Rāma. Trước đó bà kinh ngạc nghe rằng Hai Ngài đã đem con trai của thầy trở về từ cõi chết. Nay nhớ đến các con mình bị Kaṁsa sát hại, mắt đẫm lệ, bà khẩn cầu đầy xót xa với Kṛṣṇa và Balarāma.

Verse 29

श्रीदेवक्युवाच राम रामाप्रमेयात्मन् कृष्ण योगेश्वरेश्वर । वेदाहं वां विश्वसृजामीश्वरावादिपूरुषौ ॥ २९ ॥

Śrī Devakī thưa: Ô Rāma, Rāma, Đấng Tối Thượng vô lượng! Ô Kṛṣṇa, Chúa tể của mọi bậc yogī! Con biết Hai Ngài là bậc Chủ tể tối cao ngay cả đối với các đấng tạo hóa của vũ trụ, là Ngôi Vị Thượng Đế nguyên thủy.

Verse 30

कालविध्वस्तसत्त्वानां राज्ञामुच्छास्‍त्रवर्तिनाम् । भूमेर्भारायमाणानामवतीर्णौ किलाद्य मे ॥ ३० ॥

Sinh từ lòng ta, nay các Ngài giáng thế để diệt những vua chúa mà đức hạnh đã bị thời Kali phá hoại, dám trái quyền uy kinh điển, và trở thành gánh nặng cho địa cầu.

Verse 31

यस्यांशांशांशभागेन विश्वोत्पत्तिलयोदया: । भवन्ति किल विश्वात्मंस्तं त्वाद्याहं गतिं गता ॥ ३१ ॥

Ô Linh hồn của vạn hữu! Chỉ bằng một phần nhỏ của sự triển khai của sự triển khai của sự triển khai nơi Ngài mà vũ trụ được tạo, được giữ và bị tiêu tan. Hôm nay con đến nương tựa Ngài, Đấng Tối Thượng.

Verse 32

चिरान्मृतसुतादाने गुरुणा किल चोदितौ । आनिन्यथु: पितृस्थानाद् गुरवे गुरुदक्षिणाम् ॥ ३२ ॥ तथा मे कुरुतं कामं युवां योगेश्वरेश्वरौ । भोजराजहतान् पुत्रान् कामये द्रष्टुमाहृतान् ॥ ३३ ॥

Nghe nói khi vị thầy tâm linh truyền lệnh các Ngài đem về người con đã chết từ lâu, các Ngài đã đưa người ấy từ cõi tổ tiên về làm lễ vật guru-dakṣiṇā. Ôi Chúa tể của mọi bậc yogī! Xin cũng thành tựu ước nguyện của con: hãy đem các con trai của con, bị vua Bhoja sát hại, trở lại để con được thấy họ một lần nữa.

Verse 33

चिरान्मृतसुतादाने गुरुणा किल चोदितौ । आनिन्यथु: पितृस्थानाद् गुरवे गुरुदक्षिणाम् ॥ ३२ ॥ तथा मे कुरुतं कामं युवां योगेश्वरेश्वरौ । भोजराजहतान् पुत्रान् कामये द्रष्टुमाहृतान् ॥ ३३ ॥

Nghe nói khi vị thầy tâm linh truyền lệnh các Ngài đem về người con đã chết từ lâu, các Ngài đã đưa người ấy từ cõi tổ tiên về làm lễ vật guru-dakṣiṇā. Ôi Chúa tể của mọi bậc yogī! Xin cũng thành tựu ước nguyện của con: hãy đem các con trai của con, bị vua Bhoja sát hại, trở lại để con được thấy họ một lần nữa.

Verse 34

ऋषिरुवाच एवं सञ्चोदितौ मात्रा राम: कृष्णश्च भारत । सुतलं संविविशतुर्योगमायामुपाश्रितौ ॥ ३४ ॥

Vị hiền triết nói: Hỡi Bhārata, được mẹ khẩn cầu như vậy, Balarāma và Kṛṣṇa nương vào năng lực Yoga-māyā huyền diệu và bước vào cõi Sutala.

Verse 35

तस्मिन् प्रविष्टावुपलभ्य दैत्यराड् विश्वात्मदैवं सुतरां तथात्मन: । तद्दर्शनाह्लादपरिप्लुताशय: सद्य: समुत्थाय ननाम सान्वय: ॥ ३५ ॥

Khi vua của loài Daitya là Bali Mahārāja thấy hai Đấng Tối Thượng đến, lòng ông tràn ngập hỷ lạc vì biết Các Ngài là Linh Hồn Tối Cao và Thần Linh đáng thờ phụng của toàn vũ trụ, đặc biệt là của chính mình. Ông lập tức đứng dậy và cúi lạy đảnh lễ cùng toàn thể tùy tùng.

Verse 36

तयो: समानीय वरासनं मुदा निविष्टयोस्तत्र महात्मनोस्तयो: । दधार पादाववनिज्य तज्जलं सवृन्द आब्रह्म पुनद् यदम्बु ह ॥ ३६ ॥

Bali hân hoan dâng lên hai Ngài những tòa ngồi cao quý. Khi hai bậc Đại Nhân đã an tọa, ông rửa chân Các Ngài, rồi lấy nước ấy—thứ nước thanh tịnh hóa cả thế gian cho đến cõi Phạm Thiên—rưới lên mình và lên những người theo ông.

Verse 37

समर्हयामास स तौ विभूतिभि- र्महार्हवस्‍त्राभरणानुलेपनै: । ताम्बूलदीपामृतभक्षणादिभि: स्वगोत्रवित्तात्मसमर्पणेन च ॥ ३७ ॥

Ông thờ phụng Hai Ngài bằng mọi của cải mình có—y phục vô giá, trang sức, hương đàn thơm, trầu cau, đèn sáng, mỹ thực và nhiều lễ vật khác. Như vậy, ông dâng hiến toàn bộ tài sản của dòng tộc, và cả chính bản thân mình, lên Hai Ngài.

Verse 38

स इन्द्रसेनो भगवत्पदाम्बुजं बिभ्रन्मुहु: प्रेमविभिन्नया धिया । उवाच हानन्दजलाकुलेक्षण: प्रहृष्टरोमा नृप गद्गदाक्षरम् ॥ ३८ ॥

Bali, kẻ chinh phục đạo quân của Indra, hết lần này đến lần khác nắm lấy đôi chân sen của các Ngài và nói từ trái tim đang tan chảy vì tình yêu bhakti. Tâu Đại vương, mắt ông ngập lệ hoan hỷ, lông tóc dựng đứng, và ông bắt đầu thốt lời trong tiếng nói nghẹn ngào.

Verse 39

बलिरुवाच नमोऽनन्ताय बृहते नम: कृष्णाय वेधसे । साङ्ख्ययोगवितानाय ब्रह्मणे परमात्मने ॥ ३९ ॥

Vua Bali thưa: Kính lễ Ananta, Đấng Vô Hạn, bậc vĩ đại nhất. Kính lễ Śrī Kṛṣṇa, Đấng Tạo Hóa, Đấng vì truyền bá nguyên lý sāṅkhya và yoga mà hiển lộ như Brahman vô tướng và như Paramātmā, Siêu Hồn.

Verse 40

दर्शनं वां हि भूतानां दुष्प्रापं चाप्यदुर्लभम् । रजस्तम:स्वभावानां यन्न: प्राप्तौ यद‍ृच्छया ॥ ४० ॥

Lạy hai Đấng Chúa Tể! Đối với phần lớn chúng sinh, được thấy Thánh nhan của Ngài là điều vô cùng hiếm khó. Nhưng ngay cả chúng con, vốn ở trong rajas và tamas, cũng có thể dễ dàng được thấy Ngài khi Ngài tự bày lộ theo ý nguyện ngọt lành của chính Ngài.

Verse 41

दैत्यदानवगन्धर्वा: सिद्धविद्याध्रचारणा: । यक्षरक्ष:पिशाचाश्च भूतप्रमथनायका: ॥ ४१ ॥ विशुद्धसत्त्वधाम्न्यद्धा त्वयि शास्‍त्रशरीरिणि । नित्यं निबद्धवैरास्ते वयं चान्ये च ताद‍ृशा: ॥ ४२ ॥ केचनोद्बद्धवैरेण भक्त्या केचन कामत: । न तथा सत्त्वसंरब्धा: सन्निकृष्टा: सुरादय: ॥ ४३ ॥

Nhiều kẻ từng luôn chìm trong thù nghịch với Ngài rốt cuộc lại bị cuốn hút về Ngài—Đấng là hiện thân trực tiếp của tịnh thiện siêu việt và có Thánh thân chính là hình thể của kinh điển mặc khải. Những kẻ thù đã được chuyển hóa ấy gồm Daitya, Dānava, Gandharva, Siddha, Vidyādhara, Cāraṇa, Yakṣa, Rākṣasa, Piśāca, Bhūta, Pramatha, Nāyaka, cùng cả chúng con và nhiều người khác như vậy. Có kẻ bị kéo đến bởi hận thù dữ dội, có kẻ bởi tâm bhakti nương theo dục vọng; nhưng chư thiên và những ai say đắm thiện tính vật chất lại không có sức hút như thế đối với Ngài.

Verse 42

दैत्यदानवगन्धर्वा: सिद्धविद्याध्रचारणा: । यक्षरक्ष:पिशाचाश्च भूतप्रमथनायका: ॥ ४१ ॥ विशुद्धसत्त्वधाम्न्यद्धा त्वयि शास्‍त्रशरीरिणि । नित्यं निबद्धवैरास्ते वयं चान्ये च ताद‍ृशा: ॥ ४२ ॥ केचनोद्बद्धवैरेण भक्त्या केचन कामत: । न तथा सत्त्वसंरब्धा: सन्निकृष्टा: सुरादय: ॥ ४३ ॥

Ngài là nơi ngự của tịnh thiện tuyệt đối, và Thánh thân của Ngài chính là thân thể trực tiếp của kinh điển mặc khải; vậy mà những kẻ luôn bị trói buộc trong thù nghịch với Ngài—họ, chúng con và những người giống như chúng con—rốt cuộc cũng bị cuốn hút về Ngài.

Verse 43

दैत्यदानवगन्धर्वा: सिद्धविद्याध्रचारणा: । यक्षरक्ष:पिशाचाश्च भूतप्रमथनायका: ॥ ४१ ॥ विशुद्धसत्त्वधाम्न्यद्धा त्वयि शास्‍त्रशरीरिणि । नित्यं निबद्धवैरास्ते वयं चान्ये च ताद‍ृशा: ॥ ४२ ॥ केचनोद्बद्धवैरेण भक्त्या केचन कामत: । न तथा सत्त्वसंरब्धा: सन्निकृष्टा: सुरादय: ॥ ४३ ॥

Có kẻ bị kéo đến bởi hận thù dữ dội, có kẻ bởi bhakti nương theo dục vọng; nhưng chư thiên và những ai say đắm thiện tính vật chất lại không cảm nhận sức hút như thế đối với Ngài.

Verse 44

इदमित्थमिति प्रायस्तव योगेश्वरेश्वर । न विदन्त्यपि योगेशा योगमायां कुतो वयम् ॥ ४४ ॥

Lạy Đấng Chúa Tể của mọi bậc yogī! Ngay cả những nhà huyền nhiệm vĩ đại nhất cũng thường không biết Yogamāyā của Ngài là gì và vận hành ra sao; huống chi chúng con.

Verse 45

तन्न: प्रसीद निरपेक्षविमृग्ययुष्मत्- पादारविन्दधिषणान्यगृहान्धकूपात् । निष्क्रम्य विश्वशरणाङ्घ्रय‍ुपलब्धवृत्ति: शान्तो यथैक उत सर्वसखैश्चरामि ॥ ४५ ॥

Lạy Chúa Tối Thượng, xin thương xót con để con thoát khỏi cái giếng mù của đời sống gia đình—ngôi nhà giả tạm này—và nương tựa chân thật nơi đôi chân sen của Ngài, điều mà các bậc hiền triết vô tư hằng tìm cầu. Khi ấy, lòng con an tịnh, dù đi một mình hay cùng các thánh nhân—bạn của muôn loài—con sẽ thong dong du hành, nhận đủ nhu cầu sống dưới bóng những cây ban phát cho khắp thế gian.

Verse 46

शाध्यस्मानीशितव्येश निष्पापान् कुरु न: प्रभो । पुमान् यच्छ्रद्धयातिष्ठंश्चोदनाया विमुच्यते ॥ ४६ ॥

Lạy Chúa, Đấng cai quản mọi loài lệ thuộc, xin chỉ dạy chúng con phải làm gì và khiến chúng con sạch mọi tội lỗi. Hỡi Bậc Tôn Chủ, ai với lòng tin mà thi hành mệnh lệnh của Ngài thì không còn bị ràng buộc bởi các nghi lễ Veda thông thường.

Verse 47

श्रीभगवानुवाच आसन्मरीचे: षट् पुत्रा ऊर्णायां प्रथमेऽन्तरे । देवा: कं जहसुर्वीक्ष्य सुतं यभितुमुद्यतम् ॥ ४७ ॥

Đức Thế Tôn phán: Trong thời đại Manu thứ nhất, hiền triết Marīci có sáu người con trai với phu nhân Ūrnā. Họ đều là các thiên thần cao quý, nhưng khi thấy Brahmā chuẩn bị giao hợp với chính con gái mình, họ đã cười nhạo.

Verse 48

तेनासुरीमगन् योनिमधुनावद्यकर्मणा । हिरण्यकशिपोर्जाता नीतास्ते योगमायया ॥ ४८ ॥ देवक्या उदरे जाता राजन् कंसविहिंसिता: । सा तान् शोचत्यात्मजान् स्वांस्त इमेऽध्यासतेऽन्तिके ॥ ४९ ॥

Vì hành vi bất xứng ấy, họ lập tức rơi vào kiếp sinh của loài asura và sinh làm con của Hiraṇyakaśipu. Rồi Nữ thần Yoga-māyā đem họ đi khỏi Hiraṇyakaśipu và khiến họ tái sinh từ lòng Devakī. Tâu Đại vương, sau đó Kaṁsa đã sát hại họ. Devakī vẫn than khóc, xem họ là con mình; chính những người con ấy của Marīci nay đang sống ở đây, gần ngài.

Verse 49

तेनासुरीमगन् योनिमधुनावद्यकर्मणा । हिरण्यकशिपोर्जाता नीतास्ते योगमायया ॥ ४८ ॥ देवक्या उदरे जाता राजन् कंसविहिंसिता: । सा तान् शोचत्यात्मजान् स्वांस्त इमेऽध्यासतेऽन्तिके ॥ ४९ ॥

Vì hành vi bất xứng ấy, họ lập tức rơi vào kiếp sinh của loài asura và sinh làm con của Hiraṇyakaśipu. Rồi Nữ thần Yoga-māyā đem họ đi khỏi Hiraṇyakaśipu và khiến họ tái sinh từ lòng Devakī. Tâu Đại vương, sau đó Kaṁsa đã sát hại họ. Devakī vẫn than khóc, xem họ là con mình; chính những người con ấy của Marīci nay đang sống ở đây, gần ngài.

Verse 50

इत एतान् प्रणेष्यामो मातृशोकापनुत्तये । तत: शापाद् विनिर्मुक्ता लोकं यास्यन्ति विज्वरा: ॥ ५० ॥

Chúng Ta sẽ đưa họ rời nơi này để xua tan nỗi sầu của người mẹ. Rồi khi được giải khỏi lời nguyền và không còn khổ não, họ sẽ trở về cõi trời, về bản xứ của mình.

Verse 51

स्मरोद्गीथ: परिष्वङ्ग: पतङ्ग: क्षुद्रभृद् घृणी । षडिमे मत्प्रसादेन पुनर्यास्यन्ति सद्गतिम् ॥ ५१ ॥

Nhờ ân điển của Ta, sáu vị này—Smara, Udgītha, Pariṣvaṅga, Pataṅga, Kṣudrabhṛt và Ghṛṇī—sẽ lại trở về thiện cảnh, nơi cư ngụ của bậc thánh hiền.

Verse 52

इत्युक्त्वा तान् समादाय इन्द्रसेनेन पूजितौ । पुनर्द्वारवतीमेत्य मातु: पुत्रानयच्छताम् ॥ ५२ ॥

Nói vậy xong, Đức Śrī Kṛṣṇa và Đức Śrī Balarāma—được Bali Mahārāja cung kính lễ bái đúng nghi—đem sáu người con ấy trở về Dvārakā và trao lại cho mẹ của Các Ngài.

Verse 53

तान् द‍ृष्ट्वा बालकान् देवी पुत्रस्‍नेहस्‍नुतस्तनी । परिष्वज्याङ्कमारोप्य मूर्ध्‍न्यजिघ्रदभीक्ष्णश: ॥ ५३ ॥

Thấy những đứa con thơ ấy, Nữ thần Devakī trào dâng tình mẫu tử đến nỗi sữa tuôn từ bầu ngực. Bà ôm chầm lấy, đặt lên lòng và hết lần này đến lần khác ngửi hương trên đầu con.

Verse 54

अपाययत् स्तनं प्रीता सुतस्पर्शपरिस्‍नुतम् । मोहिता मायया विष्णोर्यया सृष्टि: प्रवर्तते ॥ ५४ ॥

Với niềm hoan hỷ, bà cho các con bú nơi bầu ngực đã ướt sữa chỉ vì sự chạm của chúng. Bà bị mê hoặc bởi chính māyā của Viṣṇu—năng lực khởi động dòng sáng tạo của vũ trụ.

Verse 55

पीत्वामृतं पयस्तस्या: पीतशेषं गदाभृत: । नारायणाङ्गसंस्पर्शप्रतिलब्धात्मदर्शना: ॥ ५५ ॥ ते नमस्कृत्य गोविन्दं देवकीं पितरं बलम् । मिषतां सर्वभूतानां ययुर्धाम दिवौकसाम् ॥ ५६ ॥

Khi uống phần sữa cam lồ còn lại mà chính Śrī Kṛṣṇa, Đấng cầm chùy, đã uống trước, sáu người con ấy được chạm vào thân thể siêu việt của Nārāyaṇa và bừng tỉnh nhận ra bản thể nguyên sơ của mình.

Verse 56

पीत्वामृतं पयस्तस्या: पीतशेषं गदाभृत: । नारायणाङ्गसंस्पर्शप्रतिलब्धात्मदर्शना: ॥ ५५ ॥ ते नमस्कृत्य गोविन्दं देवकीं पितरं बलम् । मिषतां सर्वभूतानां ययुर्धाम दिवौकसाम् ॥ ५६ ॥

Họ đảnh lễ Govinda, Devakī, người cha của mình và Balarāma; rồi trước mắt muôn loài, họ lên đường đến cõi ngự của chư thiên.

Verse 57

तं द‍ृष्ट्वा देवकी देवी मृतागमननिर्गमम् । मेने सुविस्मिता मायां कृष्णस्य रचितां नृप ॥ ५७ ॥

Tâu Đại vương, thấy các con trở về từ cõi chết rồi lại ra đi, thánh nữ Devakī vô cùng kinh ngạc và cho rằng tất cả chỉ là māyā do Kṛṣṇa tạo tác.

Verse 58

एवंविधान्यद्भ‍ुतानि कृष्णस्य परमात्मन: । वीर्याण्यनन्तवीर्यस्य सन्त्यनन्तानि भारत ॥ ५८ ॥

Hỡi hậu duệ Bharata, những kỳ diệu và uy lực của Śrī Kṛṣṇa, Đấng Paramātmā, Chúa tể có dũng lực vô hạn, quả thật vô số vô biên.

Verse 59

श्रीसूत उवाच य इदमनुश‍ृणोति श्रावयेद् वा मुरारे- श्चरितममृतकीर्तेर्वर्णितं व्यासपुत्रै: । जगदघभिदलं तद्भ‍क्तसत्कर्णपूरं भगवति कृतचित्तो याति तत्क्षेमधाम ॥ ५९ ॥

Śrī Sūta nói: Līlā của Murāri, Đấng có danh xưng bất tử, do các bậc con của Vyāsa thuật lại, diệt trừ tội lỗi của thế gian và là trang sức siêu việt cho tai của người bhakta; ai chăm chú nghe hoặc kể lại sẽ an trú tâm nơi Bhagavān và đạt đến cõi an lành tối thượng.