Adhyaya 49

Verse 1

श्रीशुक उवाच स गत्वा हास्तिनपुरं पौरवेन्द्रयशोऽङ्कितम् । ददर्श तत्राम्बिकेयं सभीष्मं विदुरं पृथाम् ॥ १ ॥ सहपुत्रं च बाह्लीकं भारद्वाजं सगौतमम् । कर्णं सुयोधनं द्रौणिं पाण्डवान् सुहृदोऽपरान् ॥ २ ॥

Śukadeva nói: Akrūra đi đến Hastināpura, thành đô rạng danh bởi vinh quang các vua Paurava. Tại đó ông gặp Dhṛtarāṣṭra, Bhīṣma, Vidura và Pṛthā (Kuntī), cùng Bāhlika với con trai Somadatta. Ông cũng gặp Droṇācārya, Kṛpācārya, Karṇa, Suyodhana, Drauṇi (Aśvatthāmā), các Pāṇḍava và những bằng hữu thân thiết khác.

Verse 2

श्रीशुक उवाच स गत्वा हास्तिनपुरं पौरवेन्द्रयशोऽङ्कितम् । ददर्श तत्राम्बिकेयं सभीष्मं विदुरं पृथाम् ॥ १ ॥ सहपुत्रं च बाह्लीकं भारद्वाजं सगौतमम् । कर्णं सुयोधनं द्रौणिं पाण्डवान् सुहृदोऽपरान् ॥ २ ॥

Śukadeva nói: Akrūra đi đến Hastināpura, thành đô rạng danh bởi vinh quang các vua Paurava. Tại đó ông gặp Dhṛtarāṣṭra, Bhīṣma, Vidura và Pṛthā (Kuntī), cùng Bāhlika với con trai Somadatta. Ông cũng gặp Droṇācārya, Kṛpācārya, Karṇa, Suyodhana, Drauṇi (Aśvatthāmā), các Pāṇḍava và những bằng hữu thân thiết khác.

Verse 3

यथावदुपसङ्गम्य बन्धुभिर्गान्दिनीसुत: । सम्पृष्टस्तै: सुहृद्वार्तां स्वयं चापृच्छदव्ययम् ॥ ३ ॥

Sau khi Akrūra, con của Gāndinī, đến chào hỏi bà con thân quyến một cách đúng lễ, họ hỏi ông tin tức về những người thân hữu; và ông cũng hỏi thăm sự an lành, phúc lợi bền lâu của họ.

Verse 4

उवास कतिचिन्मासान् राज्ञो वृत्तविवित्सया । दुष्प्रजस्याल्पसारस्य खलच्छन्दानुवर्तिन: ॥ ४ ॥

Ngài ở lại Hastināpura vài tháng để xét kỹ hạnh kiểm của vị vua yếu chí, con cái xấu ác, nội lực nông cạn và hay chiều theo ý muốn của bọn mưu sĩ gian trá.

Verse 5

तेज ओजो बलं वीर्यं प्रश्रयादींश्च सद्गुणान् । प्रजानुरागं पार्थेषु न सहद्भ‍िश्चिकीर्षितम् ॥ ५ ॥ कृतं च धार्तराष्ट्रैर्यद् गरदानाद्यपेशलम् । आचख्यौ सर्वमेवास्मै पृथा विदुर एव च ॥ ६ ॥

Kuntī và Vidura thuật lại cho Akrūra tường tận ý đồ độc ác của các con Dhṛtarāṣṭra: họ không chịu nổi những đức hạnh lớn lao của các con Kuntī—oai quang, ảnh hưởng, tài nghệ quân sự, sức mạnh, dũng khí và khiêm cung—cũng như tình thương sâu đậm của dân chúng dành cho họ. Họ còn kể việc mưu đầu độc các Pāṇḍava và những âm mưu khác nữa.

Verse 6

तेज ओजो बलं वीर्यं प्रश्रयादींश्च सद्गुणान् । प्रजानुरागं पार्थेषु न सहद्भ‍िश्चिकीर्षितम् ॥ ५ ॥ कृतं च धार्तराष्ट्रैर्यद् गरदानाद्यपेशलम् । आचख्यौ सर्वमेवास्मै पृथा विदुर एव च ॥ ६ ॥

Kuntī và Vidura thuật lại cho Akrūra tường tận ý đồ độc ác của các con Dhṛtarāṣṭra: họ không chịu nổi những đức hạnh lớn lao của các con Kuntī—oai quang, ảnh hưởng, tài nghệ quân sự, sức mạnh, dũng khí và khiêm cung—cũng như tình thương sâu đậm của dân chúng dành cho họ. Họ còn kể việc mưu đầu độc các Pāṇḍava và những âm mưu khác nữa.

Verse 7

पृथा तु भ्रातरं प्राप्तमक्रूरमुपसृत्य तम् । उवाच जन्मनिलयं स्मरन्त्यश्रुकलेक्षणा ॥ ७ ॥

Kuntīdevī nhân dịp em trai Akrūra đến thăm, kín đáo đến gần ông. Nhớ về quê sinh, nàng nói với đôi mắt đẫm lệ.

Verse 8

अपि स्मरन्ति न: सौम्य पितरौ भ्रातरश्च मे । भगिन्यौ भ्रातृपुत्राश्च जामय: सख्य एव च ॥ ८ ॥

[Kuntī nói:] Ôi người hiền hòa, cha mẹ chúng ta, các anh em của ta, các chị em, các cháu trai, những phụ nữ trong gia tộc và bạn bè thuở thiếu thời—họ còn nhớ đến chúng ta chăng?

Verse 9

भ्रात्रेयो भगवान् कृष्ण: शरण्यो भक्तवत्सल: । पैतृष्वस्रेयान् स्मरति रामश्चाम्बुरुहेक्षण: ॥ ९ ॥

Cháu trai ta là Bhagavān Śrī Kṛṣṇa, đấng che chở và thương yêu các bhakta, còn nhớ các con trai của dì mình chăng? Và Rāma mắt như hoa sen cũng còn nhớ họ chăng?

Verse 10

सपत्नमध्ये शोचन्तीं वृकानां हरिणीमिव । सान्‍त्‍वयिष्यति मां वाक्यै: पितृहीनांश्च बालकान् ॥ १० ॥

Giữa kẻ thù, ta than khóc như nai cái giữa bầy sói; Śrī Kṛṣṇa có đến dùng lời Ngài an ủi ta và các con thơ mồ côi cha chăng?

Verse 11

कृष्ण कृष्ण महायोगिन् विश्वात्मन् विश्वभावन । प्रपन्नां पाहि गोविन्द शिशुभिश्चावसीदतीम् ॥ ११ ॥

Kṛṣṇa, Kṛṣṇa! Ô bậc Đại Du-gi, Linh hồn của vũ trụ, đấng nuôi dưỡng muôn loài, Govinda! Xin che chở kẻ đã quy phục; con và các con thơ đang bị khổ nạn vùi dập.

Verse 12

नान्यत्तव पदाम्भोजात् पश्यामि शरणं नृणाम् । बिभ्यतां मृत्युसंसारादीश्वरस्यापवर्गिकात् ॥ १२ ॥

Với những ai sợ hãi cái chết và vòng luân hồi, con không thấy nơi nương tựa nào ngoài đôi chân sen giải thoát của Ngài; vì Ngài là Đấng Tối Thượng.

Verse 13

नम: कृष्णाय शुद्धाय ब्रह्मणे परमात्मने । योगेश्वराय योगाय त्वामहं शरणं गता ॥ १३ ॥

Con đảnh lễ Ngài, hỡi Kṛṣṇa thanh tịnh tối thượng, Brahman và Paramātmā; hỡi Chúa tể của yoga và chính bản thể của yoga. Con đến nương tựa nơi Ngài.

Verse 14

श्रीशुक उवाच इत्यनुस्मृत्य स्वजनं कृष्णं च जगदीश्वरम् । प्रारुदद् दु:खिता राजन् भवतां प्रपितामही ॥ १४ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Khi hồi tưởng đến người thân và cũng đến Śrī Kṛṣṇa, Đấng Chủ Tể của vũ trụ, hỡi Đại vương, cụ tổ mẫu của ngài là Kuntīdevī đã bật khóc trong đau buồn.

Verse 15

समदु:खसुखोऽक्रूरो विदुरश्च महायशा: । सान्‍त्‍वयामासतु: कुन्तीं तत्पुत्रोत्पत्तिहेतुभि: ॥ १५ ॥

Akrūra, người cùng chia sẻ buồn vui với Kuntī, và Vidura lừng danh đã an ủi bà bằng cách nhắc lại những nguyên do kỳ diệu về sự ra đời của các con trai bà.

Verse 16

यास्यन् राजानमभ्येत्य विषमं पुत्रलालसम् । अवदत् सुहृदां मध्ये बन्धुभि: सौहृदोदितम् ॥ १६ ॥

Ngay trước khi rời đi, Akrūra đến gần vua Dhṛtarāṣṭra đang ngồi giữa bạn hữu và người ủng hộ, nhắc đến sự bất công do lòng luyến ái con trai, rồi truyền đạt thông điệp thân tình mà các thân quyến—Śrī Kṛṣṇa và Śrī Balarāma—gửi đến vì tình bằng hữu.

Verse 17

अक्रूर उवाच भो भो वैचित्रवीर्य त्वं कुरूणां कीर्तिवर्धन । भ्रातर्युपरते पाण्डावधुनासनमास्थित: ॥ १७ ॥

Akrūra nói: Hỡi con của Vicitravīrya, người làm rạng danh nhà Kuru! Khi huynh đệ ngài là Pāṇḍu đã qua đời, nay ngài đã lên ngôi báu.

Verse 18

धर्मेण पालयन्नुर्वीं प्रजा: शीलेन रञ्जयन् । वर्तमान: सम: स्वेषु श्रेय: कीर्तिमवाप्स्यसि ॥ १८ ॥

Bằng cách bảo hộ cõi đất theo dharma, làm đẹp lòng dân chúng bằng đức hạnh, và đối xử bình đẳng với mọi thân quyến, ngài chắc chắn sẽ đạt phúc lành và danh tiếng.

Verse 19

अन्यथा त्वाचरँल्ल‍ोके गर्हितो यास्यसे तम: । तस्मात् समत्वे वर्तस्व पाण्डवेष्वात्मजेषु च ॥ १९ ॥

Nếu ngài hành xử khác đi, người đời sẽ chê trách, và ở đời sau ngài sẽ rơi vào bóng tối địa ngục. Vì vậy, hãy giữ tâm bình đẳng đối với các con của Pāṇḍu và cả con ruột của ngài.

Verse 20

नेह चात्यन्तसंवास: कस्यचित् केनचित् सह । राजन् स्वेनापि देहेन किमु जायात्मजादिभि: ॥ २० ॥

Tâu Đại vương, ở đời này không ai có sự gắn bó vĩnh viễn với ai. Ngay cả với chính thân xác mình ta cũng không thể ở mãi; huống chi vợ con và những người khác.

Verse 21

एक: प्रसूयते जन्तुरेक एव प्रलीयते । एकोऽनुभुङ्क्ते सुकृतमेक एव च दुष्कृतम् ॥ २१ ॥

Mỗi chúng sinh sinh ra một mình và chết đi một mình. Một mình hưởng quả lành, và cũng một mình chịu quả dữ.

Verse 22

अधर्मोपचितं वित्तं हरन्त्यन्येऽल्पमेधस: । सम्भोजनीयापदेशैर्जलानीव जलौकस: ॥ २२ ॥

Của cải tích lũy bằng phi pháp của kẻ trí hèn bị người khác lấy mất dưới danh nghĩa “người thân lệ thuộc”; như cá con uống cạn chính dòng nước nuôi sống con cá.

Verse 23

पुष्णाति यानधर्मेण स्वबुद्ध्या तमपण्डितम् । तेऽकृतार्थं प्रहिण्वन्ति प्राणा राय: सुतादय: ॥ २३ ॥

Kẻ ngu tự cho “đó là của ta” nên làm điều phi pháp để nuôi thân, giữ của, lo cho con cái và họ hàng. Nhưng rốt cuộc, chính mạng sống, tài sản và con cái ấy đều bỏ đi, để lại người ấy trong nỗi bất toại nguyện.

Verse 24

स्वयं किल्बिषमादाय तैस्त्यक्तो नार्थकोविद: । असिद्धार्थो विशत्यन्धं स्वधर्मविमुखस्तम: ॥ २४ ॥

Mang theo nghiệp tội của chính mình, bị những kẻ “nương tựa” giả dối bỏ rơi, không biết mục đích chân thật của đời sống và quay lưng với svadharma, kẻ ngu không thành tựu sở nguyện liền rơi vào bóng tối địa ngục.

Verse 25

तस्माल्ल‍ोकमिमं राजन् स्वप्नमायामनोरथम् । वीक्ष्यायम्यात्मनात्मानं सम: शान्तो भव प्रभो ॥ २५ ॥

Vì vậy, tâu Đại vương, hãy nhìn thế gian này như giấc mộng, như ảo thuật của māyā hay như mộng tưởng của tâm; dùng trí tuệ chế ngự tâm mình và trở nên quân bình, an tịnh, thưa Chúa thượng.

Verse 26

धृतराष्ट्र उवाच यथा वदति कल्याणीं वाचं दानपते भवान् । तथानया न तृप्यामि मर्त्य: प्राप्य यथामृतम् ॥ २६ ॥

Dhṛtarāṣṭra nói: Hỡi bậc chủ của bố thí, nghe những lời cát tường của ngài, ta chẳng bao giờ thấy thỏa; ta như kẻ phàm nhân được nếm cam lộ của chư thiên.

Verse 27

तथापि सूनृता सौम्य हृदि न स्थीयते चले । पुत्रानुरागविषमे विद्युत् सौदामनी यथा ॥ २७ ॥

Dẫu vậy, hỡi Akrūra hiền hòa, vì trái tim bất định của ta bị thiên lệch bởi tình luyến ái đối với các con, nên những lời êm dịu của ngài không thể trụ vững nơi đó, như tia chớp không thể đứng yên trong mây.

Verse 28

ईश्वरस्य विधिं को नु विधुनोत्यन्यथा पुमान् । भूमेर्भारावताराय योऽवतीर्णो यदो: कुले ॥ २८ ॥

Ai có thể trái nghịch thánh ý của Đấng Tối Thượng, Đấng đã giáng sinh trong dòng Yadu để giảm bớt gánh nặng cho địa cầu?

Verse 29

यो दुर्विमर्शपथया निजमाययेदं सृष्ट्वा गुणान् विभजते तदनुप्रविष्ट: । तस्मै नमो दुरवबोधविहारतन्त्र- संसारचक्रगतये परमेश्वराय ॥ २९ ॥

Con xin đảnh lễ Đấng Tối Thượng, Đấng dùng māyā không thể nghĩ bàn tạo dựng vũ trụ này rồi nhập vào trong tạo hóa để phân chia các guṇa. Từ Ngài, Đấng mà ý nghĩa các līlā sâu thẳm khó lường, phát sinh cả vòng luân hồi sinh tử và con đường giải thoát khỏi nó.

Verse 30

श्रीशुक उवाच इत्यभिप्रेत्य नृपतेरभिप्रायं स यादव: । सुहृद्भ‍ि: समनुज्ञात: पुनर्यदुपुरीमगात् ॥ ३० ॥

Śukadeva nói: Hiểu rõ ý định của nhà vua như vậy, Akrūra—hậu duệ của Yadu—được thân quyến và bằng hữu thiện tâm cho phép, rồi trở về kinh đô của người Yādava.

Verse 31

शशंस रामकृष्णाभ्यां धृतराष्ट्रविचेष्टितम् । पाण्डवान् प्रति कौरव्य यदर्थं प्रेषित: स्वयम् ॥ ३१ ॥

Akrūra thuật lại cho Balarāma và Śrī Kṛṣṇa việc Dhṛtarāṣṭra đã cư xử với các Pāṇḍava ra sao. Vì thế, hỡi hậu duệ nhà Kuru, ông đã hoàn thành mục đích của chuyến đi được sai phái.