Adhyaya 11

Sutra 1

कोशाध्यक्षः कोशप्रवेश्यं रत्नं सारं फल्गुं कुप्यं वा तज्जातकरणाधिष्ठितः प्रतिगृह्णीयात् ॥ कZ_०२.११.०१ ॥

Quan Giám đốc Kho bạc chỉ được tiếp nhận vào kho—dù là châu báu, kim loại/vật liệu quý, đồ quý nhỏ, hay hàng hóa thường/dụng cụ—khi có viên chức phụ trách đúng hạng mục/ban đó đi kèm bàn giao.

Sutra 2

ताम्रपर्णिकं पाण्ड्यकवाटकं पाशिक्यं कौलेयं चौर्णेयं माहेन्द्रं कार्दमिकं स्रौतसीयं ह्रादीयं हैमवतं च मौक्तिकम् ॥ कZ_०२.११.०२ ॥

Ngọc trai (mauktika) được nhận diện theo nguồn gốc/địa phương: Tāmrparṇika, Pāṇḍyaka-vāṭaka, Pāśikya, Kauleya, Caurṇeya, Māhendra, Kārdamika, Srautasīya, Hrādīya và Haimavata.

Sutra 3

शुक्तिः शङ्खः प्रकीर्णकं च योनयः ॥ कZ_०२.११.०३ ॥

Vỏ hàu (śukti), vỏ ốc tù và (śaṅkha) và các nguồn phân tán/đa dạng (prakīrṇaka) là những nguồn gốc (yonayaḥ) của ngọc trai.

Sutra 4

मसूरकं त्रिपुटकं कूर्मकमर्धचन्द्रकं कञ्चुकितं यमकं कर्तकं खरकं सिक्तकं कामण्डलुकं श्यावं नीलं दुर्विद्धं चाप्रशस्तम् ॥ कZ_०२.११.०४ ॥

Các loại ngọc trai sau không được khuyến nghị/không chấp nhận: hình hạt đậu lăng (masūraka), ba thùy (tripuṭaka), hình rùa (kūrmaka), hình bán nguyệt (ardhacandraka), có lớp phủ (kañcukita), đôi/sinh đôi (yamaka), bị cắt (kartaka), thô ráp (kharaka), bị chà cát/nghiền bột (siktaka), hình bầu (kāmaṇḍaluka); cũng như loại ngả nâu, ngả xanh, hoặc khoan lỗ xấu.

Sutra 5

स्थूलं वृत्तं निस्तलं भ्राजिष्णु श्वेतं गुरु स्निग्धं देशविद्धं च प्रशस्तम् ॥ कZ_०२.११.०५ ॥

Ngọc trai được khuyến nghị/chấp nhận khi chúng to, tròn, không tì vết bề mặt, óng ánh, trắng, nặng, trơn mịn/bóng như có dầu, và được khoan đúng chỗ.

Sutra 6

शीर्षकमुपशीर्षकं प्रकाण्डकमवघाटकं तरलप्रतिबद्धं चेति यष्टिप्रभेदाः ॥ कZ_०२.११.०६ ॥

Các loại cán/trục (yaṣṭi) gồm: loại ‘có đầu’ (śīrṣaka), ‘đầu phụ’ (upaśīrṣaka), ‘có thân chính’ (prakāṇḍaka), ‘loại dùng để nện/đập’ (avaghāṭaka), và ‘loại buộc linh hoạt’ (tarala-pratibaddha).

Sutra 7

यष्टीनामष्टसहस्रमिन्द्रच्छन्दः ॥ कZ_०२.११.०७ ॥

Đối với gậy/cán (yaṣṭi), một bộ gọi là “Indracchanda” gồm tám nghìn.

Sutra 8

ततोऽर्धं विजयच्छन्दः ॥ कZ_०२.११.०८ ॥

Một nửa của bộ đó (Indracchanda) được gọi là “Vijayacchanda”.

Sutra 9

चतुष्षष्टिरर्धहारः ॥ कZ_०२.११.०९ ॥

Sáu mươi bốn (đơn vị) cấu thành một “Ardhahāra”.

Sutra 10

चतुष्पञ्चाशद् रश्मिकलापः ॥ कZ_०२.११.१० ॥

Năm mươi bốn (đơn vị) cấu thành một “Raśmikalāpa”.

Sutra 11

द्वात्रिंशद्गुच्छः ॥ कZ_०२.११.११ ॥

Ba mươi hai (đơn vị) cấu thành một “Guccha” (một bó).

Sutra 12

सप्तविंशतिर्नक्षत्रमाला ॥ कZ_०२.११.१२ ॥

Hai mươi bảy (hợp lại) thành một “Nakṣatramālā”.

Sutra 13

चतुर्विंशतिरर्धगुच्छः ॥ कZ_०२.११.१३ ॥

Hai mươi bốn (hợp lại) thành một “Ardhaguccha” (nửa bó).

Sutra 14

विंशतिर्माणवकः ॥ कZ_०२.११.१४ ॥

Hai mươi (hợp lại) thành một “Māṇavaka”.

Sutra 15

ततोऽर्धमर्धमाणवकः ॥ कZ_०२.११.१५ ॥

Một nửa của (Māṇavaka) đó là “Ardhamāṇavaka”.

Sutra 16

एत एव मणिमध्यास्तन्माणवका भवन्ति ॥ कZ_०२.११.१६ ॥

Chính những chuỗi vòng (đã mô tả trước đó) này, khi có một viên ngọc ở giữa, thì theo cách gọi trong nhà nước được gọi là “māṇavaka” (một loại/tên phân loại).

Sutra 17

एकशीर्षकः शुद्धो हारः ॥ कZ_०२.११.१७ ॥

“Vòng cổ thuần” (śuddha hāra) là loại một đầu/một mút (ekaśīrṣaka).

Sutra 18

तद्वच्छेषाः ॥ कZ_०२.११.१८ ॥

Các loại còn lại được hiểu theo cùng nguyên tắc (như đã định nghĩa ở trên).

Sutra 19

मणिमध्योऽर्धमाणवकः ॥ कZ_०२.११.१९ ॥

Vòng cổ có một viên ngọc ở giữa là “ardha-māṇavaka” (một phân loại phụ bậc nửa trong hệ māṇavaka).

Sutra 20

त्रिफलकः फलकहारः पञ्चफलको वा ॥ कZ_०२.११.२० ॥

“Phalaka-hāra” (vòng cổ dạng tấm/panel) có ba tấm (triphalaka), hoặc cũng có thể là năm tấm (pañcaphalaka).

Sutra 21

सूत्रमेकावली शुद्धा ॥ कZ_०२.११.२१ ॥

Một sợi đơn (sūtra) tạo thành “ekāvalī thuần” (vòng cổ một chuỗi).

Sutra 22

सैव मणिमध्या यष्टिः ॥ कZ_०२.११.२२ ॥

Cũng chiếc ekāvalī ấy, khi gắn một viên ngọc ở giữa, được gọi là “yaṣṭi”.

Sutra 23

हेममणिचित्रा रत्नावली ॥ कZ_०२.११.२३ ॥

“Ratnāvalī” là một chuỗi vòng/cổ kết hợp nhiều màu sắc bằng vàng và đá quý.

Sutra 24

हेममणिमुक्तान्तरोऽपवर्तकः ॥ कZ_०२.११.२४ ॥

“Apavartaka” là một chuỗi vòng được sắp xếp theo các khoảng xen kẽ giữa vàng, đá quý và ngọc trai.

Sutra 25

सुवर्णसूत्रान्तरं सोपानकम् ॥ कZ_०२.११.२५ ॥

“Sopānaka” là một món trang sức có các đoạn/khoảng bằng chỉ vàng (suvarṇa-sūtra) được sắp theo kiểu bậc thang/tăng dần.

Sutra 26

मणिमध्यं वा मणिसोपानकम् ॥ कZ_०२.११.२६ ॥

Cách nạm đá quý có thể là «maṇimadhya»—đặt một viên ở trung tâm—hoặc «maṇisopānaka»—sắp xếp theo bậc/tầng như các nấc đá quý.

Sutra 27

तेन शिरोहस्तपादकटीकलापजालकविकल्पा व्याख्याताः ॥ कZ_०२.११.२७ ॥

Theo nguyên tắc phân loại đó, các biến thể của đồ trang sức cho đầu, tay, chân, eo, và các kiểu hoa văn ‘kalāpa’ và ‘jālaka’ được giải thích.

Sutra 28

मणिः कौटोमालेयकः पारसमुद्रकश्च ॥ कZ_०२.११.२८ ॥

Đá quý gồm các loại gọi là ‘kauṭomāleyaka’ và ‘pārasamudraka’.

Sutra 29

सौगन्धिकः पद्मरागोऽनवद्यरागः पारिजातपुष्पको बालसूर्यकः ॥ कZ_०२.११.२९ ॥

(Các loại gồm) ‘saugandhika’, ‘padmarāga’, ‘anavadyarāga’, ‘pārijātapuṣpaka’ và ‘bālasūryaka’.

Sutra 30

वैडूर्यमुत्पलवर्णः शिरीषपुष्पक उदकवर्णो वंशरागः शुकपत्त्रवर्णः पुष्यरागो गोमूत्रको गोमेदकः ॥ कZ_०२.११.३० ॥

Vaiḍūrya được (xếp loại là) ‘màu utpala’; (có) ‘śirīṣapuṣpaka’; ‘màu nước’; ‘vaṃśarāga’; ‘màu lá vẹt’; ‘puṣyarāga’; ‘gomūtraka’; và ‘gomedaka’.

Sutra 31

इन्द्रनीलो नीलावलीयः कलायपुष्पको महानीलो जम्ब्वाभो जीमूतप्रभो नन्दकः स्रवन्मध्यः ॥ कZ_०२.११.३१ ॥

(Các loại gồm) ‘indranīla’, ‘nīlāvalīya’, ‘kalāyapuṣpaka’, ‘mahānīla’, ‘jambvābha’, ‘jīmūtaprabha’, ‘nandaka’ và ‘sravanmadhya’.

Sutra 32

शुद्धस्फटिको मूलाटवर्णः शीतवृष्टिः सूर्यकान्तश्च । इति मणयः ॥ कZ_०२.११.३२ ॥

(Ngoài ra còn có) pha lê tinh khiết; loại “màu mūlāṭa”; “śītavṛṣṭi”; và “sūryakānta”. Đó là các loại ngọc.

Sutra 33

षडश्रश्चतुरश्रो वृत्तो वा तीव्ररागः संस्थानवानछः स्निग्धो गुरुरर्चिष्मानन्तर्गतप्रभः प्रभानुलेपी चेति मणिगुणाः ॥ कZ_०२.११.३३ ॥

Các phẩm chất của ngọc là: sáu cạnh, bốn cạnh hoặc tròn; màu sắc đậm; hình dáng cân đối; trong; bóng; nặng; rực sáng; có ánh sáng bên trong; và tỏa ánh sáng ra ngoài.

Sutra 34

मन्दरागप्रभः सशर्करः पुष्पच्छिद्रः खण्डो दुर्विद्धो लेखाकीर्ण इति दोषाः ॥ कZ_०२.११.३४ ॥

Khuyết tật là: màu/độ sáng mờ; lợn cợn (có hạt như đường); có các hố/lỗ như hình hoa; bị vỡ; khoan lỗ kém (để xâu/đính); và bị lẫn đầy các vệt/đường sọc.

Sutra 35

विमलकः सस्यकोऽञ्जनमूलकः पित्तकः सुलभको लोहिताक्षो मृगाश्मको ज्योतीरसको मालेयकोऽहिच्छत्रकः कूर्पः प्रतिकूर्पः सुगन्धिकूर्पः क्षीरवकः श्शुक्तिचूर्णकः शिलाप्रवालकः पुलकः शुक्लपुलक इत्यन्तरजातयः ॥ कZ_०२.११.३५ ॥

Các tiểu loại thứ cấp là: vimalaka, sasyaka, añjanamūlaka, pittaka, sulabhaka, lohitākṣa, mṛgāśmaka, jyotīrasaka, māleyaka, ahicchatraka, kūrpa, pratikūrpa, sugandhikūrpa, kṣīravaka, śukticūrṇaka, śilāpravālaka, pulaka và śuklapulaka.

Sutra 36

शेषाः काचमणयः ॥ कZ_०२.११.३६ ॥

Tất cả các loại đá còn lại (kém/không được nêu rõ) đều được coi là “đá thủy tinh” (đồ giả/đá làm nhái).

Sutra 37

सभाराष्ट्रकं तज्जमाराष्ट्रकं कास्तीरराष्ट्रकं श्रीकटनकं मणिमन्तकमिन्द्रवानकं च वज्रम् ॥ कZ_०२.११.३७ ॥

Kim cương được gọi theo xuất xứ/loại như sau: Sabhārāṣṭraka, Tajjamārāṣṭraka, Kāstīrarāṣṭraka, Śrīkaṭanaka, Maṇimantaka và Indravānaka.

Sutra 38

खनिः स्रोतः प्रकीर्णकं च योनयः ॥ कZ_०२.११.३८ ॥

Nguồn (của đá quý) gồm: mỏ, sông suối và các tụ khoáng phân tán.

Sutra 39

मार्जाराक्षकं शिरीषपुष्पकं गोमूत्रकं गोमेदकं शुद्धस्फटिकं मूलाटीवर्णं मणिवर्णानामन्यतमवर्णमिति वज्रवर्णाः ॥ कZ_०२.११.३९ ॥

Các màu kim cương được công nhận là: giống mắt mèo, giống hoa śirīṣa, màu nước tiểu bò, giống gomedaka, giống pha lê tinh khiết, màu mūlāṭī, hoặc bất kỳ một màu nào trong các màu của đá quý.

Sutra 40

स्थूलं गुरु प्रहारसहं समकोटिकं भाजनलेखि तर्कुभ्रामि भ्राजिष्णु च प्रशस्तम् ॥ कZ_०२.११.४० ॥

Kim cương đáng khen là loại: kích thước lớn, nặng, chịu được va đập, có các cạnh đều, có thể làm xước đồ đựng, có thể làm con quay/ống suốt quay, và sáng bóng.

Sutra 41

नष्टकोणं निराश्रि पार्श्वापवृत्तं चाप्रशस्तम् ॥ कZ_०२.११.४१ ॥

Không chấp nhận là loại có góc bị hỏng, không có đế/điểm tựa thích hợp, hoặc có một mặt bên bị cong lệch (biến dạng).

Sutra 42

प्रवालकमालकन्दकं वैवर्णिकं च रक्तं पद्मरागं च करटगर्भिणिकावर्जमिति ॥ कZ_०२.११.४२ ॥

Các loại đá: giống san hô, giống củ āmalaka, loang màu và màu đỏ, cùng với padmarāga (hồng ngọc) đều được tính—trừ loại karaṭagarbhiṇikā.

Sutra 43

चन्दनं सातनं रक्तं भूमिगन्धि ॥ कZ_०२.११.४३ ॥

Gỗ đàn hương được (xếp loại là) sātana, màu đỏ và có mùi thơm đất.

Sutra 44

गोशीर्षकं कालताम्रं मत्स्यगन्धि ॥ कZ_०२.११.४४ ॥

(Các loại đàn hương gồm) gośīrṣaka, màu đồng sẫm và có mùi cá.

Sutra 45

हरिचन्दनं शुकपत्त्रवर्णमाम्रगन्धि तार्णसं च ॥ कZ_०२.११.४५ ॥

(Các loại đàn hương gồm) haricandana; màu như lá vẹt; thơm mùi xoài; và tārṇasa.

Sutra 46

ग्रामेरुकं रक्तं रक्तकालं वा बस्तमूत्रगन्धि ॥ कZ_०२.११.४६ ॥

“Grāmeruka” có màu đỏ, hoặc đỏ-đen, và có mùi như nước tiểu dê.

Sutra 47

दैवसभेयं रक्तं पद्मगन्धि जापकं च ॥ कZ_०२.११.४७ ॥

‘Daivasabheya’ có màu đỏ, thơm mùi hoa sen và (cũng) là ‘jāpaka’ (một phân loại/dấu hiệu phụ được công nhận).

Sutra 48

जोङ्गकं रक्तं रक्तकालं वा स्निग्धम् तौरूपं च ॥ कZ_०२.११.४८ ॥

‘Joṅgaka’ có màu đỏ hoặc đỏ-đen; nó bóng/nhờn và có hình dạng/diện mạo ‘taurūpa’.

Sutra 49

मालेयकं पाण्डुरक्तम् ॥ कZ_०२.११.४९ ॥

‘Māleyaka’ có màu đỏ nhạt.

Sutra 50

कुचन्दनं रूक्षमगुरुकालं रक्तं रक्तकालं वा ॥ कZ_०२.११.५० ॥

‘Kucandana’ khô; (nó) sẫm như aguru và có màu đỏ hoặc đỏ-đen.

Sutra 51

कालपर्वतकं रक्तकालमनवद्यवर्णं वा ॥ कZ_०२.११.५१ ॥

‘Kālaparvataka’ có màu đỏ-đen, hoặc nếu không thì có màu sắc hoàn hảo/không tì vết.

Sutra 52

कोशागारपर्वतकं कालं कालचित्रं वा ॥ कZ_०२.११.५२ ॥

‘Kośāgāraparvataka’ có màu đen, hoặc đen lốm đốm/loang lổ.

Sutra 53

शीतोदकीयं पद्माभं कालस्निग्धं वा ॥ कZ_०२.११.५३ ॥

‘Śītodakīya’ có vẻ ngoài giống hoa sen, hoặc nếu không thì sẫm màu và bóng.

Sutra 54

नागपर्वतकं रूक्षं शैवलवर्णं वा ॥ कZ_०२.११.५४ ॥

‘Nāgaparvataka’ khô/nhám, hoặc có màu xanh như rong biển.

Sutra 55

शाकलं कपिलम् । इति ॥ कZ_०२.११.५५ ॥

‘Śākala’ có màu vàng nâu/nâu. Vậy là (kết thúc danh sách).

Sutra 56

लघु स्निग्धमश्यानं सर्पिःस्नेहलेपि गन्धसुखं त्वगनुसार्यनुल्बणमविराग्युष्णसहं दाहग्राहि सुखस्पर्शनमिति चन्दनगुणाः ॥ कZ_०२.११.५६ ॥

Các phẩm chất của gỗ đàn hương là: nhẹ; nhờn mịn; không quá cứng đặc; dễ bám lớp phủ bơ sữa (ghee)/dầu; hương thơm dễ chịu; mùi lưu trên da mà không quá nồng; không phai màu; chịu được nhiệt; khi chà xát dễ tiết tinh chất; và có cảm giác chạm dễ chịu.

Sutra 57

अगुरु जोङ्गकं कालं कालचित्रं मण्डलचित्रं वा ॥ कZ_०२.११.५७ ॥

Trầm hương (aguru) có các loại sau: joṅgaka; đen (kāla); đen lốm đốm/đen pha (kālacitra); hoặc có vân hình vòng (maṇḍalacitra).

Sutra 58

श्यामं दोङ्गकम् ॥ कZ_०२.११.५८ ॥

Loại doṅgaka có màu sẫm (śyāma).

Sutra 59

पारसमुद्रकं चित्ररूपमुशीरगन्धि नवमालिकागन्धि वा । इति ॥ कZ_०२.११.५९ ॥

Loại pārasamudraka có vẻ ngoài loang lổ và có mùi của uśīra (cỏ hương bài) hoặc navamālikā (vòng hoa nhài tươi).

Sutra 60

गुरु स्निग्धं पेशलगन्धि निर्हार्यग्निसहमसम्प्लुतधूमं विमर्दसहमित्यगुरुगुणाः ॥ कZ_०२.११.६० ॥

Các phẩm chất của trầm hương (aguru) là: nặng; bóng nhờn; thơm dịu; tiết ra tinh chất; chịu được lửa/nhiệt; khói không quá nhiều hay ngột ngạt; và chịu được sự chà xát/va chạm—đó là các phẩm chất của aguru.

Sutra 61

तैलपर्णिकमशोकग्रामिकं मांसवर्णं पद्मगन्धि ॥ कZ_०२.११.६१ ॥

Loại tailaparṇika (còn gọi là aśokagrāmika) có màu da thịt và mùi hương hoa sen.

Sutra 62

जोङ्गकं रक्तपीतकमुत्पलगन्धि गोमूत्रगन्धि वा ॥ कZ_०२.११.६२ ॥

Giống joṅgaka có màu đỏ vàng và hoặc có mùi thơm như hoa súng (utpala) hoặc có mùi như nước tiểu bò.

Sutra 63

ग्रामेरुकं स्निग्धं गोमूत्रगन्धि ॥ कZ_०२.११.६३ ॥

Giống grāmeruka có tính nhờn bóng và có mùi như nước tiểu bò.

Sutra 64

सौवर्णकुड्यकं रक्तपीतं मातुलुङ्गगन्धि ॥ कZ_०२.११.६४ ॥

Giống sauvarṇakuḍyaka có màu đỏ vàng và có hương thơm của mātuluṅga (thanh yên/citron).

Sutra 65

पूर्णकद्वीपकं पद्मगन्धि नवनीतगन्धि वा ॥ कZ_०२.११.६५ ॥

Giống pūrṇakadvīpaka hoặc có mùi thơm như hoa sen hoặc có hương như bơ tươi.

Sutra 66

भद्रश्रियं पारलौहित्यकं जातीवर्णम् ॥ कZ_०२.११.६६ ॥

“Bhadrāśrī” và “Pāralauhityaka” có màu tự nhiên đúng theo loài/giống (tức là khớp với sắc chuẩn được kỳ vọng của giống đó).

Sutra 67

आन्तरवत्यमुशीरवर्णम् ॥ कZ_०२.११.६७ ॥

“Āntaravatya” có màu như uśīra (sắc màu giống cỏ hương bài/vetiver).

Sutra 68

उभयं कुष्ठगन्धि च । इति ॥ कZ_०२.११.६८ ॥

Cả hai (loại vừa nêu) cũng có mùi như kuṣṭha (costus); như vậy (việc nhận định/định danh) được nêu ra.

Sutra 69

कालेयकः स्वर्णभूमिजः स्निग्धपीतकः ॥ कZ_०२.११.६९ ॥

“Kāleyaka”, sản sinh ở “Svarṇabhūmi”, có độ bóng và hơi ngả vàng.

Sutra 70

औत्तरपर्वतको रक्तपीतकः । इति साराः ॥ कZ_०२.११.७० ॥

“Auttarapārvataka” có màu vàng pha đỏ; đây là các hạng thượng hảo (sāra).

Sutra 71

तेन काशिकं पौण्ड्रकं च क्षौमं व्याख्यातम् ॥ कZ_०२.११.१०६ ॥

Theo cùng các tiêu chí (đã nêu trước), vải lanh của Kāśī và Pauṇḍra cũng được giải thích/đánh giá tương tự.

Sutra 72

मागधिका पौण्ड्रिका सौवर्णकुड्यका च पत्त्रोर्णा ॥ कZ_०२.११.१०७ ॥

Vải dệt từ sợi lá (pattrorṇā) gồm: Māgadhikā, Pauṇḍrikā và Sauvarṇakuḍyakā.

Sutra 73

नागवृक्षो लिकुचो बकुलो वटश्च योनयः ॥ कZ_०२.११.१०८ ॥

Các nguồn (yonayaḥ) là: cây nāgavṛkṣa, likuca, bakula và vaṭa.

Sutra 74

पीतिका नागवृक्षिका ॥ कZ_०२.११.१०९ ॥

Loại dựa trên nāgavṛkṣa được gọi là ‘pītikā’ (loại hơi vàng).

Sutra 75

गोधूमवर्णा लैकुची ॥ कZ_०२.११.११० ॥

Loại dựa trên likuca (laikucī) có màu như lúa mì (godhūma-varṇā).

Sutra 76

श्वेता बाकुली ॥ कZ_०२.११.१११ ॥

Loại dựa trên bakula (bākulī) có màu trắng (śvetā).

Sutra 77

शेषा नवनीतवर्णा ॥ कZ_०२.११.११२ ॥

Những loại còn lại có màu như bơ (navanīta-varṇā).

Sutra 78

तासां सौवर्णकुड्यका श्रेष्ठा ॥ कZ_०२.११.११३ ॥

Trong số đó, Sauvarṇakuḍyakā là tốt nhất (hạng cao nhất).

Sutra 79

तया कौशेयं चीनपट्टाश्च चीनभूमिजा व्याख्याताः ॥ कZ_०२.११.११४ ॥

Theo cùng tiêu chuẩn đó, lụa (kauśeya) và các loại lụa Trung Hoa (cīna-paṭṭāḥ) sản xuất tại đất Trung Hoa cũng được giải thích/đánh giá theo cùng quy tắc.

Sutra 80

माधुरमापरान्तकं कालिङ्गं काशिकं वाङ्गकं वात्सकं माहिषकं च कार्पासिकं श्रेष्ठम् । इति ॥ कZ_०२.११.११५ ॥

Trong các loại vải bông (kārpāsika), tốt nhất là loại của Mādhura, Aparāntaka, Kāliṅga, Kāśī, Vāṅga, Vatsa và Māhiṣa—như vậy.

Sutra 81

श्यामिका कालिका कदली चन्द्रोत्तरा शाकुला चारोहजाः ॥ कZ_०२.११.८१ ॥

(Các giống được công nhận gồm:) Śyāmikā, Kālikā, Kadalī, Candrottarā, Śākulā và Ārohajā.

Sutra 82

कपिला बिन्दुचित्रा वा श्यामिका ॥ कZ_०२.११.८२ ॥

Śyāmikā có màu nâu vàng (kapilā) hoặc lốm đốm/chấm điểm loang (binducitrā).

Sutra 83

कालिका कपिला कपोतवर्णा वा ॥ कZ_०२.११.८३ ॥

Kālikā có màu nâu vàng (kapilā) hoặc màu như chim bồ câu (kapotavarṇā).

Sutra 84

तदुभयमष्टाङ्गुलायामम् ॥ कZ_०२.११.८४ ॥

Cả hai loại vừa nêu đều phải có chiều dài tám aṅgula.

Sutra 85

परुषा कदली हस्तायता ॥ कZ_०२.११.८५ ॥

Kadalī có chất thô/nhám và dài bằng một hasta (một gang tay).

Sutra 86

सैव चन्द्रचित्रा चन्द्रोत्तरा ॥ कZ_०२.११.८६ ॥

(Các loại da:) ‘Saiva’, ‘hoa văn mặt trăng’ (candracitrā), và ‘trội hơn mặt trăng’ (candrottarā).

Sutra 87

कदलीत्रिभागा शाकुला कोठमण्डलचित्रा कृतकर्णिकाजिनचित्रा वा । इति ॥ कZ_०२.११.८७ ॥

(Các loại da gồm:) ‘chuối chia ba phần’ (kadalītribhāgā), ‘śākulā’, ‘lốm đốm các vòng tròn như kho’ (koṭhamaṇḍalacitrā), và ‘hoa văn da nai với các rosette/mô-típ dạng tai được tạo tác’ (kṛtakarṇikājinacitrā) — như vậy.

Sutra 88

सामूरं चीनसी सामूली च बाह्लवेयाः ॥ कZ_०२.११.८८ ॥

Các loại Bāhlaveya (Bactria/ngoại quốc) là: sāmūra, cīnasī và sāmūlī.

Sutra 89

षट्त्रिंशदङ्गुलमञ्जनवर्णं सामूरम् ॥ कZ_०२.११.८९ ॥

Sāmūra (được quy định) dài ba mươi sáu aṅgula và có màu như thuốc kẻ mắt/antimon (đen sẫm).

Sutra 90

चीनसी रक्तकाली पाण्डुकाली वा ॥ कZ_०२.११.९० ॥

Cīnasī hoặc là đen-đỏ (raktakālī) hoặc là đen nhạt (pāṇḍukālī).

Sutra 91

सामूली गोधूमवर्णा । इति ॥ कZ_०२.११.९१ ॥

Sāmūlī có màu lúa mì (godhūmavarṇā) — như vậy.

Sutra 92

सांतिना नलतूला वृत्तपृच्छा चौद्राः ॥ कZ_०२.११.९२ ॥

Các loại Caudra gồm: sāṃtinā, nalatūlā và vṛttapṛcchā.

Sutra 93

सातिना कृष्णा ॥ कZ_०२.११.९३ ॥

Sātinā có màu đen (kṛṣṇā).

Sutra 94

नलतूला नलतूलवर्णा ॥ कZ_०२.११.९४ ॥

Nalatūlā có màu đặc trưng của nalatūlā (tức sắc ‘nalatūlā’ tiêu chuẩn).

Sutra 95

कपिला वृत्तपुच्छा च । इति चर्मजातयः ॥ कZ_०२.११.९५ ॥

Kapilā và vṛttapucchā—đó là các loại da thuộc.

Sutra 96

चर्मणां मृदु स्निग्धं बहुलरोम च श्रेष्ठम् ॥ कZ_०२.११.९६ ॥

Trong các sản phẩm da, loại mềm, bóng/mịn như có dầu và có lông dày được coi là hạng tốt nhất.

Sutra 97

शुद्धं शुद्धरक्तं पक्षरक्तं चाविकं खचितं वानचित्रं खण्डसंघात्यं तन्तुविच्छिन्नं च ॥ कZ_०२.११.९७ ॥

(Vải len) được phân loại như sau: loại thuần/không pha, nhuộm đỏ đồng đều, đỏ từng phần/đỏ theo sọc, và loại bằng len; ngoài ra còn có: loại thêu/khảm, loại hoa văn rừng/loang lổ, loại ghép miếng, và loại có sợi bị đứt hoặc yếu.

Sutra 98

कम्बलः कौचपकः कुलमितिका सौमितिका तुरगास्तरणं वर्णकं तलिच्छकं वारवाणः परिस्तोमः समन्तभद्रकं चाविकम् ॥ कZ_०२.११.९८ ॥

Hàng len gồm: kambala, kaucapaka, kulamitikā, saumitikā, tấm phủ ngựa (turagāstaraṇa), varṇaka, talicchaka, vāravāṇa, paristoma và samantabhadraka—đều là các loại bằng len.

Sutra 99

पिच्छिलमार्द्रमिव च सूक्ष्मं मृदु च श्रेष्ठम् ॥ कZ_०२.११.९९ ॥

Loại vải/sợi có cảm giác hơi trơn như ẩm, thớ mịn và mềm, được xem là hạng tốt nhất.

Sutra 100

अष्टप्रोतिसंघात्या कृष्णा भिङ्गिसी वर्षवारणमपसारक इति नैपालकम् ॥ कZ_०२.११.१०० ॥

‘Naipālaka’ (loại len kiểu Nepal) được dệt/xe theo kiểu tám lớp (tám sợi); các loại được công nhận gồm: màu đen, bhiṅgisī, ‘chắn mưa’ (varṣavāraṇa) và ‘thoát nước’ (apasāraka).

Sutra 101

सम्पुटिका चतुरश्रिका लम्बरा कटवानकं प्रावरकः सत्तलिकेति मृगरोम ॥ कZ_०२.११.१०१ ॥

Đồ làm từ lông hươu (mṛgaroma) được gọi là: sampuṭikā, caturaśrikā, lambarā, kaṭavānaka, prāvaraka và sattalikā—đó là các dạng/loại tiêu chuẩn.

Sutra 102

वाङ्गकं श्वेतं स्निग्धं दुकूलम् ॥ कZ_०२.११.१०२ ॥

Vải dukūla Vāṅgaka (từ Vanga) có màu trắng và bề mặt trơn mịn, bóng láng.

Sutra 103

पौण्ड्रकं श्यामं मणिस्निग्धम् ॥ कZ_०२.११.१०३ ॥

Vải Pauṇḍraka (từ Puṇḍra) có màu sẫm và độ bóng mịn như ngọc.

Sutra 104

सौवर्णकुड्यकं सूर्यवर्णं मणिस्निग्धोदकवानं चतुरश्रवानं व्यामिश्रवानं च ॥ कZ_०२.११.१०४ ॥

Vải Sauvarṇakuḍyaka có màu vàng như ánh mặt trời, có độ bóng mịn như ngọc, và «giàu nước» (được hoàn tất/xử lý tốt); về kiểu dệt/cấu trúc, còn được nêu là có hoa văn dạng ô vuông và dạng hoa văn pha trộn/kết hợp.

Sutra 105

एतेषामेकांशुकमध्यर्धद्वित्रिचतुरंशुकमिति ॥ कZ_०२.११.१०५ ॥

Đối với các mặt hàng này, các cỡ chuẩn là: một āṃśuka, một rưỡi, hai, ba và bốn āṃśuka (tính theo số đơn vị chiều dài).

Sutra 116

अतः परेषां रत्नानां प्रमाणं मूल्यलक्षणम् ॥ कZ_०२.११.११६ ॥

Vì vậy, đối với các vật phẩm quý khác (còn lại), cần quy định các chuẩn đo lường và các tiêu chí định giá.

Sutra 117

जातिं रूपं च जानीयान्निधानं नवकर्म च ॥ कZ_०२.११.११७ ॥

Ông ta phải xác định rõ loại (phân hạng), hình dáng, nguồn gốc/dòng hàng, và liệu đó có phải là đồ mới làm (vừa gia công) hay không.

Sutra 118

पुराणप्रतिसंस्कारं कर्म गुह्यमुपस्करान् ॥ कZ_०२.११.११८ ॥

(Ông ta phải phát hiện) việc tân trang đồ cũ, tay nghề gia công bị che giấu, và (việc dùng) dụng cụ/đồ nghề giấu kín (để sửa đổi gian trá).

Sutra 119

देशकालपरीभोगं हिंस्राणां च प्रतिक्रियाम् ॥ कZ_०२.११.११९ ॥

Ông ta phải đánh giá sự phù hợp theo nơi chốn và thời điểm (điều kiện địa phương/theo mùa và cách sử dụng), đồng thời cả các biện pháp đối phó đối với những yếu tố nguy hiểm (rủi ro gây hại).