Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 100
Devanagari script
अष्टप्रोतिसंघात्या कृष्णा भिङ्गिसी वर्षवारणमपसारक इति नैपालकम् ॥ कZ_०२.११.१०० ॥
Transliteration
aṣṭaprotisaṃghātyā kṛṣṇā bhiṅgisī varṣavāraṇamapasāraka iti naipālakam
Translation
‘Naipālaka’ (loại len kiểu Nepal) được dệt/xe theo kiểu tám lớp (tám sợi); các loại được công nhận gồm: màu đen, bhiṅgisī, ‘chắn mưa’ (varṣavāraṇa) và ‘thoát nước’ (apasāraka).
Word by Word
अष्टप्रोतिसंघात्याby/with an eight-thread (eight-ply) woven assemblage (a specific weave/ply)
अष्टप्रोतिसंघात्या:
TypeNoun (compound)
Rootअष्टन्/प्रोति/संघात
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन; (…या) करण/हेतु-भावे; समासः—अष्ट-प्रोति-संघात (अष्ट = 8; प्रोति = तन्तु/सूत्र-प्रोत; संघात = समूह)
कृष्णाblack; the ‘Kṛṣṇā’ (black variety)
कृष्णा:
TypeAdjective/Noun
Rootकृष्ण
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; वर्णविशेषणम्
भिङ्गिसीbhiṅgisī (a specific plant/drug used as a material/ingredient)
भिङ्गिसी:
TypeNoun
Rootभिङ्गिसी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; द्रव्य/वनस्पति-नाम (पाठभेदेषु भृङ्गी/भृङ्गिसी इत्यादि)
वर्षवारणम्rain-repellent; protection against rain/water
वर्षवारणम्:
TypeNoun (compound)
Rootवर्ष/वारण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; समासः—वर्षस्य वारणम् / वर्ष-वारणम्
अपसारकःa remover/repeller; that which drives away
अपसारकः:
TypeNoun (agent)
Rootअप-सृ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्तृवाचक-प्रत्यय (ण्वुल्/अक) भावः—अपसारयति इति
इतिthus; so called
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formअव्यय; उक्त्यन्त-निर्देशकः
नैपालकम्the ‘Naipālaka’ (Nepalese type/variety)
नैपालकम्:
TypeNoun/Adjective (gentilic)
Rootनैपालक
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘नेपाल’ देशसम्बन्धी (नैपालक)
Entities Mentioned
N
Nepal region/trade route (Naipālaka)FAQs
It enables differentiated pricing/taxation and procurement based on origin-linked reputation and technical specification.
Rain resistance and water-shedding (varṣavāraṇa, apasāraka), relevant to travel and military use.