Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 66

Devanagari script

एतत्क्षेत्रप्रमाणं तु धनुषां पञ्चविंशतिः । अत्र स्नानेन दानेन श्राद्धेन श्रद्धयान्वितः । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं व्रजेन्नरः

Transliteration

etatkṣetrapramāṇaṃ tu dhanuṣāṃ pañcaviṃśatiḥ | atra snānena dānena śrāddhena śraddhayānvitaḥ | sarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokaṃ vrajennaraḥ

Translation

اس مقدس کھیتر کی حد پچیس دھنش کے برابر ہے۔ جو شخص عقیدت کے ساتھ یہاں اشنان کرے، دان دے اور شرادھ ادا کرے، وہ سب گناہوں سے پاک ہو کر وشنو لوک کو پہنچتا ہے۔

Word by Word

• etat-kṣetra-pramāṇam: the measure/extent of this sacred area
• etat-kṣetra-pramāṇam: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक) + pramāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (एतस्य क्षेत्रस्य प्रमाणम्)

• tu: indeed
• tu: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/विरोधार्थक (but/indeed)

• dhanuṣām: of bows (as a unit of length)
• dhanuṣām: Parimana (Measure/परिमाण)
• Type: Noun
• Root: dhanus (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (परिमाण-सम्बन्ध), बहुवचन

• pañca-viṃśatiḥ: twenty-five
• pañca-viṃśatiḥ: Karta (Predicate nominal/विधेय)
• Type: Noun
• Root: pañca (संख्या) + viṃśati (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (पञ्च च विंशतिः = 25)

• atra: here
• atra: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: atra (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• snānena: by bathing
• snānena: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: snāna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• dānena: by giving (charity)
• dānena: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: dāna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• śrāddhena: by śrāddha rite
• śrāddhena: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: śrāddha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• śraddhayā: with faith
• śraddhayā: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: śraddhā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• anvitaḥ: endowed (with)
• anvitaḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: anu-√i (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (नरः)

• sarva-pāpa-viśuddha-ātmā: whose self is purified of all sins
• sarva-pāpa-viśuddha-ātmā: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + pāpa (प्रातिपदिक) + viśuddha (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्यान्तःकरणं सर्वपापैः विशुद्धम्)

• viṣṇu-lokam: Viṣṇu's world
• viṣṇu-lokam: Gati-Karma (Goal/Object/गतिकर्म)
• Type: Noun
• Root: viṣṇu (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (विष्णोः लोकः)

• vrajet: should go
• vrajet: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vraj (धातु)
• Form: विधिलिङ् (आज्ञार्थ/सम्भावना), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• naraḥ: a man
• naraḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Brahmā (deduced for Vaiṣṇavakhaṇḍa–Ayodhyāmāhātmya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sahasradhārā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at Sahasradhārā performs Sarayū snāna, offers dāna to a brāhmaṇa, and conducts śrāddha rites near the riverbank; an implied sacred perimeter encircles the spot, suggesting measured sanctity.

Characters & Entities

• Viṣṇuloka
• kṣetra (Sahasradhārā/Sarayū-tīrtha context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faith-filled ritual action at a sanctioned tīrtha purifies sin and elevates the devotee toward Viṣṇu’s realm.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Sarayū-bank sacred kṣetra associated with Sahasradhārā in Ayodhyā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing), dāna (charity), and śrāddha performed here with śraddhā (faith).