Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

Devanagari script

युगांते चांतको यश्च यश्च लोकांतकांतकः । सेतुर्यो लोकसत्तानां मेध्यो यो मेध्यकर्मणाम्

Transliteration

yugāṃte cāṃtako yaśca yaśca lokāṃtakāṃtakaḥ | seturyo lokasattānāṃ medhyo yo medhyakarmaṇām

Translation

وہ جو یُگ کے اختتام پر خود انجام ہے، اور وہ جو جہانوں کو مٹانے والے کے بھی مٹانے والا ہے۔ وہی عالموں کے جانداروں کے لیے پُل (سیتو) ہے، اور پاکیزگی کے اعمال کرنے والوں کے لیے خود پاکیزگی ہے۔

Word by Word

• yugānte: at the end of the age
• yugānte: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: yuga (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; युगस्य अन्ते इति (षष्ठी-तत्पुरुष)

• ca: and
• ca: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• antakaḥ: the Ender (Death)
• antakaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: antaka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• yaḥ: who
• yaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-यः (relative pronoun)

• ca: and
• ca: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• yaḥ: who
• yaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-यः

• ca: and
• ca: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• lokāntakāntakaḥ: the destroyer of the destroyer of the worlds
• lokāntakāntakaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: loka (प्रातिपदिक) + antaka (प्रातिपदिक) + antaka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; लोकान्तकस्य अन्तकः इति (षष्ठी-तत्पुरुष)

• setuḥ: bridge; support
• setuḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: setu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• yaḥ: who
• yaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-यः

• lokasattānām: of the beings/existences in the worlds
• lokasattānām: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: loka (प्रातिपदिक) + sattā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्; लोकानां सत्ता इति (षष्ठी-तत्पुरुष)

• medhyaḥ: purifying; fit for sacrifice
• medhyaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: medhya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifier)

• yaḥ: who
• yaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-यः

• medhyakarmaṇām: of purificatory rites
• medhyakarmaṇām: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: medhya (प्रातिपदिक) + karman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; मेध्यं कर्म इति (कर्मधारय)

Speaker

A questioner within the Prabhāsakṣetramāhātmya dialogue (listener addressing the narrator/teacher)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A powerful deity stands between stormy cosmic dissolution and a luminous path: on one side, dark yuga-end clouds; on the other, a shining bridge over turbulent waters carrying beings toward safety; ritual vessels and white garments symbolize medhya purity.

Characters & Entities

• Yugānta
• Setu
• Medhya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord governs cosmic endings and also provides the saving ‘bridge’ for beings, purifying even ritual action through His presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra is the contextual sacred landscape in which these epithets are invoked.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is commanded, but ‘medhya-karman’ alludes to sacrificial/purificatory actions whose sanctity depends on divine purity.