Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

Devanagari script

मया तपः प्रभावेन स्थापितं यः प्रपूजयेत् । दिनेदिने भवेत्तस्य गोशतस्य फलं ध्रुवम्

Transliteration

mayā tapaḥ prabhāvena sthāpitaṃ yaḥ prapūjayet | dinedine bhavettasya gośatasya phalaṃ dhruvam

Translation

جو اس شے کی پوجا کرے جسے میں نے اپنی تپسیا کے اثر سے قائم کیا ہے، اس کے لیے روز بہ روز یقینی پھل ہے—سو گایوں کے دان کے پُنّیہ کے برابر۔

Word by Word

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; त्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• तपः: austerity, penance
• तपः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• प्रभावेन: by (its) power, potency
• प्रभावेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• स्थापितम्: established
• स्थापितम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + णिच् (causative) → स्थापयति; क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (लिङ्गम्/देवता) इत्यस्य विशेषण

• यः: who (whoever)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रपूजयेत्: should worship
• प्रपूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र√पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• दिने: in a day
• दिने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• दिने: day by day
• दिने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (पुनरुक्ति; अव्ययीभावार्थे)

• भवेत्: would be, becomes
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• गोशतस्य: of (a gift/merit of) a hundred cows
• गोशतस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (गवां शतम्); नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karta/Pratipadyam (Result as subject)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ध्रुवम्: certain, assured
• ध्रुवम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; फल-विशेषण

Speaker

Agastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Agastya-sthāpita liṅga at Prabhāsa (Hāṭakeśvara vicinity)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Interlocutors/pilgrims

Visual Art Cues

Scene: Agastya consecrates or points to the liṅga he established; devotees perform daily offerings—water abhiṣeka, bilva leaves, lamps—while a symbolic ‘hundred cows’ motif appears as a merit emblem in the background.

Characters & Entities

• Agastya
• Hāṭakeśvara
• Dāna (go-dāna)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady daily worship can equal great acts of charity; consistency in devotion is praised as dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Agastya’s established sacred installation at Prabhāsa Kṣetra near Hāṭakeśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Regular (daily) pūjā of the consecrated sacred object/shrine.