Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

स्तुवंति विविधैः स्तोत्रैर्मन्यमाना महेश्वरम् । ज्ञात्वा ध्यानेन देवस्य त्रिनेत्रत्वमुपागताः

stuvaṃti vividhaiḥ stotrairmanyamānā maheśvaram | jñātvā dhyānena devasya trinetratvamupāgatāḥ

اس حالت کو مہیشور کی کرپا سمجھ کر انہوں نے طرح طرح کے ستوتر سے اس کی ستائش کی؛ اور دیو کے دھیان کے ذریعے جان لیا کہ وہ تری نیتریت کو پہنچ چکے ہیں۔

स्तुवन्तिthey praise
स्तुवन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलट्-लकारः (Present) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) बहुवचनम्
विविधैःwith various
विविधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying ‘स्तोत्रैः’)
स्तोत्रैःhymns
स्तोत्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचनम्; करणम् (means)
मन्यमानाःconsidering, deeming
मन्यमानाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) (शानच्-प्रत्यय; वर्तमानकाले कृदन्त)
Formशानच्-प्रत्ययान्तः वर्तमानकृदन्तः (present middle participle); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘considering/holding as’
महेश्वरम्Mahēśvara (Śiva)
महेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमह + ईश्वर (प्रातिपदिके; समासः)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचनम्; कर्म
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (gerund/absolutive); ‘having known/realized’
ध्यानेनby meditation
ध्यानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचनम्; करणम् (by meditation)
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्
त्रिनेत्रत्वम्three-eyed state
त्रिनेत्रत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि + नेत्र + त्व (प्रातिपदिके; समासः)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचनम्; कर्म
उपागताःhaving attained
उपागताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउप + गम् (धातु) (क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (PPP) ‘having reached/attained’

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this excerpt)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Naimiṣāraṇya sages

Scene: The sages rise from meditation into collective hymn-singing, hands folded; their faces show gratitude and awe as the third-eye sign glows subtly.

M
Maheśvara (Śiva)

FAQs

Dhyāna and stotra together mature devotion—inner realization expresses itself as praise and recognition of Śiva’s grace.

Prabhāsa-kṣetra (Saṅgāleśvara context), where hymns and meditation are said to bear exceptional fruit.

Stotra-pāṭha (recitation of hymns) and dhyāna (meditation) upon Śiva.