Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

प्रथमे प्रथमे यामे महास्ना नमतः परम् । मध्याह्ने देवदेवस्य ये प्रपश्यन्ति मानवाः । संध्यामारार्तिकं भूयो न जायन्ते च मानुषाः

prathame prathame yāme mahāsnā namataḥ param | madhyāhne devadevasya ye prapaśyanti mānavāḥ | saṃdhyāmārārtikaṃ bhūyo na jāyante ca mānuṣāḥ

ہر پہلے پہر میں جو مہاسنان کر کے پرم نمسکار کرتے ہیں، جو دوپہر میں دیوتاؤں کے دیوتا کے درشن کرتے ہیں، اور پھر شام کی آرتی بھی دیکھتے ہیں—وہ دوبارہ انسان کے طور پر جنم نہیں لیتے۔

prathamein the first
prathame:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (Locative/7th), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying yāme)
prathamein the very first
prathame:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (Locative/7th), एकवचनम्; पुनरुक्ति-बल (repetition for emphasis)
yāmewatch/period (of the day)
yāme:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootyāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी (Locative/7th), एकवचनम्
mahāsnāthe great bath (mahā-snāna)
mahāsnā:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (उपसर्गार्थ/प्रातिपदिक) + snā (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम्; कर्मधारयः (mahā snānam)
namataḥof (the person) bowing
namataḥ:
Sambandha (Genitive relation)
TypeVerb
Root√nam (धातु)
Formशतृ (Present Active Participle), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचनम्; पुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः; 'of one who bows'
paramsupreme
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम्; विशेषणम् (as 'supreme')
madhyāhneat midday
madhyāhne:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhyāhna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (Locative/7th), एकवचनम्
devadevasyaof the God of gods
devadevasya:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (devānāṃ devaḥ)
yewho (those who)
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
prapaśyantibehold / see
prapaśyanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√dṛś (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम्
mānavāḥpeople / humans
mānavāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचनम्
saṃdhyā-māra-ārtikamthe evening ārati (as read)
saṃdhyā-māra-ārtikam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃdhyā (प्रातिपदिक) + māra (प्रातिपदिक) + ārtika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचनम्; तत्पुरुषः (saṃdhyāyāṃ ... ārtikam) — पाठे 'mārārtika' अस्पष्टः (संभवतः 'mahā-ārtika'/'mārga-ārtika'); कर्मपदम्
bhūyaḥagain
bhūyaḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्ययवत्)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययम् (again)
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation)
jāyanteare born
jāyante:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (and)
mānuṣāḥhumans (as mortals)
mānuṣāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचनम्

Śiva (deduced from Prabhāsakṣetra-māhātmya dialogue context)

Tirtha: Somanātha at Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A triptych-like day cycle at Somanātha: dawn—pilgrims after a great bath bowing; noon—bright sanctum darśana of the liṅga; dusk—lamps circling in ārati with gathered devotees, the sea breeze carrying bell tones.

D
Devadeva (Śiva/Someśvara)
M
Mahāsnāna
Ā
Ārati

FAQs

Regular, time-marked temple worship (snāna, namaskāra, darśana, ārati) is portrayed as a direct path toward liberation from rebirth.

Prabhāsa Kṣetra’s worship of Devadeva/Someśvara (Somanātha).

Participating in the great bath (mahāsnāna), bowing (namaskāra), midday darśana, and evening ārati.