Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 134

Devanagari script

इच्छाज्ञानक्रियाख्याश्च तिस्रो वै शक्तयश्च याः । तस्माल्लिंगात्समुत्पन्ना जगत्कर्तृत्वहेतवे

Transliteration

icchājñānakriyākhyāśca tisro vai śaktayaśca yāḥ | tasmālliṃgātsamutpannā jagatkartṛtvahetave

Translation

ارادہ، علم اور عمل کے نام سے معروف تینوں قوتیں یقیناً اسی لِنگ سے ظاہر ہوئیں، تاکہ وہی دنیا کی تخلیق اور نظامِ کائنات کی علت بنیں۔

Word by Word

• इच्छाज्ञानक्रियाख्याः: called will, knowledge, and action
• इच्छाज्ञानक्रियाख्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: इच्छा + ज्ञान + क्रिया + आख्या (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (इच्छा-ज्ञान-क्रिया-आख्याः = named will, knowledge, action)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)

• तिस्रः: three
• तिस्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्याविशेषण

• वै: indeed
• वै: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphasis)

• शक्तयः: powers
• शक्तयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक निपात

• याः: which
• याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम (relative pronoun)

• तस्मात्: from that
• तस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (Ablative singular)

• लिङ्गात्: from the liṅga
• लिङ्गात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• समुत्पन्नाः: arisen
• समुत्पन्नाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्+उत्+पद्/पत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; विशेषण (arisen)

• जगत्कर्तृत्वहेतवे: for the cause of (the) world’s creatorship
• जगत्कर्तृत्वहेतवे: Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: जगत् + कर्तृत्व + हेतु (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (जगतः कर्तृत्वस्य हेतवे = for the cause of world-creation/agency)

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha/Somēśa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī (implied by vocative style continuing in nearby verses)

Visual Art Cues

Scene: A radiant, aniconic Liṅga at Prabhāsa emanates three luminous streams—Will, Knowledge, and Action—forming a mandala that becomes the ordered cosmos.

Characters & Entities

• Śiva
• Liṅga
• Icchā-Śakti
• Jñāna-Śakti
• Kriyā-Śakti
• Jagat

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All cosmic activity is rooted in the divine source—Śiva’s Liṅga—from which will, knowledge, and action proceed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Prabhāsa Liṅga-manifestation context, where the Liṅga is presented as the cosmogenic source.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is stated; the verse provides a theological basis for Liṅga worship as worship of the cosmic source.