Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 133

Devanagari script

दिव्यतेजस्समा युक्तं वह्निमेखलमंडितम् । लक्षमात्रस्थितं शांतं दुर्निरीक्ष्यं तु मानवैः

Transliteration

divyatejassamā yuktaṃ vahnimekhalamaṃḍitam | lakṣamātrasthitaṃ śāṃtaṃ durnirīkṣyaṃ tu mānavaiḥ

Translation

وہ دیویہ جلال سے یُکت تھا، آگ کی میکھلا سے آراستہ؛ لاکھ کے پیمانے تک بلند، نہایت پُرسکون—مگر انسانوں کے لیے دیدار کرنا دشوار۔

Word by Word

• दिव्यतेजः: divine radiance
• दिव्यतेजः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिव्य + तेजस् (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारय (दिव्यं तेजः)

• समम्: equal to
• समम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (equal, matching)

• युक्तम्: endowed with
• युक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषण (endowed/connected)

• वह्निमेखलमण्डितम्: adorned with a girdle of fire
• वह्निमेखलमण्डितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वह्नि + मेखला + मण्डित (प्रातिपदिक; मण्ड् धातोः क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (वह्नि-मेखलया मण्डितम्)

• लक्षमात्रस्थितम्: standing at a distance of a lakh (measure)
• लक्षमात्रस्थितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: लक्ष + मात्रा + स्थित (प्रातिपदिक; स्था धातोः क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (लक्ष-मात्रे स्थितम् = at a measure of a lakh)

• शान्तम्: peaceful
• शान्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (प्रातिपदिक; शम् धातोः क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषण (calm/peaceful)

• दुर्निरीक्ष्यम्: hard to look at
• दुर्निरीक्ष्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुर् (उपसर्ग/अव्यय) + निर्+ईक्ष् (धातु) + यत् (कृदन्त)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive; ‘to be seen’), नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन; दुर्-पूर्वक (hard to behold)

• तु: but/indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (contrast/emphasis)

• मानवैः: by humans
• मानवैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (Instrumental plural)

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Divya-liṅga at Prabhāsa (Somānātha/Prabhāsa liṅga theophany)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A colossal, tranquil liṅga blazing with divine radiance, encircled by a girdle of fire; humans avert their gaze, while yogins and devas perceive it steadily.

Characters & Entities

• Divya Liṅga
• Śiva
• Prabhāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The divine presence can be peaceful yet overwhelming to ordinary perception, indicating transcendence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Liṅga-manifestation site within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it provides a devotional visualization of the Liṅga’s awe-inspiring form.