Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 135

Devanagari script

तस्मिंल्लिंगे लयं याति जगदेतच्चराचरम् । पुनस्तेनैव संभूतं दृश्यते सचराचरम्

Transliteration

tasmiṃlliṃge layaṃ yāti jagadetaccarācaram | punastenaiva saṃbhūtaṃ dṛśyate sacarācaram

Translation

اسی لِنگ میں یہ سارا جہان—متحرک و ساکن—فنا ہو جاتا ہے؛ پھر اسی پرم تत्त्व سے دوبارہ پیدا ہو کر متحرک و غیر متحرک صورت میں پھر نظر آتا ہے۔

Word by Word

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Locative singular)

• लिङ्गे: in the liṅga
• लिङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• लयम्: dissolution, absorption
• लयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• याति: goes, attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदम

• जगत्: the world
• जगत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (this)

• चराचरम्: moving and unmoving
• चराचरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चर + अचर (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—द्वन्द्व (चरं च अचरं च)

• पुनः: again
• पुनः: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक क्रियाविशेषण (again)

• तेन: by that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular)

• एव: indeed, only
• एव: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात (only/indeed)

• सम्भूतम्: produced
• सम्भूतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्+भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषण (arisen/produced)

• दृश्यते: is seen, appears
• दृश्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम; कर्मणि-प्रयोग (is seen/appears)

• सचराचरम्: together with the moving and unmoving
• सचराचरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स + चराचर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सहितं चराचरम् = together with moving and unmoving)

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somēśa/Somnātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī (implied)

Visual Art Cues

Scene: The universe—planets, beings, mountains—streams inward like sparks into a blazing Liṅga, then unfurls outward again as a renewed cosmos.

Characters & Entities

• Liṅga
• Jagat (universe)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is presented as the ultimate ground where the cosmos dissolves and from whom it re-emerges—encouraging devotion to the Liṅga as the Supreme Reality.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, centered on the Somnātha (Somēśa) Liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated here; the verse establishes metaphysical greatness of the Liṅga that underlies later pilgrimage merit.