Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3
Devanagari script
अत्र गाथा पुरा गीता ब्रह्मणा लोककर्तृणा । विष्णुकुण्डे नरः स्नात्वा यो वै माधवमर्चयेत् । स यास्यति परं स्थानं यत्र देवो हरिः स्वयम्
Transliteration
atra gāthā purā gītā brahmaṇā lokakartṛṇā | viṣṇukuṇḍe naraḥ snātvā yo vai mādhavamarcayet | sa yāsyati paraṃ sthānaṃ yatra devo hariḥ svayam
Translation
یہاں کبھی لوکوں کے خالق برہما نے یہ گاتھا گائی تھی: وِشنو کُنڈ میں اشنان کر کے جو انسان یقیناً مادھو کی ارچنا کرے، وہ اُس اعلیٰ دھام کو جاتا ہے جہاں خود بھگوان ہری قیام فرماتے ہیں۔
Word by Word
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
गाथाa verse, gāthā
गाथा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगाथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (time-adverb)
गीताsung/uttered
गीता:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeAdjective
Rootगै (धातु) + क्त (कृदन्त) / गीत (प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘गाथा’ इत्यस्य विशेषणम्
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन
लोककर्तृणाby the creator of the worlds
लोककर्तृणा:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootलोक-कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन; ‘ब्रह्मणा’ इत्यस्य विशेषणम्
विष्णुकुण्डेin/at Viṣṇu-kuṇḍa
विष्णुकुण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविष्णु-कुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (Adverbial action/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकाल
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सम्बन्धसूचक
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/अवधारण (indeed)
माधवम्Mādhava (Viṣṇu)
माधवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाधव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
यास्यतिwill go/attain
यास्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट् (Simple Future); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; परस्मैपद
परम्highest
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; ‘स्थानम्’ इत्यस्य विशेषणम्
स्थानम्abode
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक सम्बन्धबोधक (relative locative adverb)
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
हरिःHari (Viṣṇu)
हरिः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘देवः’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
स्वयम्himself
स्वयम्:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive/emphatic)
Speaker
Īśvara (Śiva) quoting Brahmā’s earlier gāthā
Characters & Entities
Ī
ĪśvaraB
BrahmāV
ViṣṇukuṇḍaM
MādhavaH
HariFAQs
Tīrtha-snānā combined with deity-worship is presented as a direct path to the highest divine realm.
Viṣṇukuṇḍa, along with the Mādhava shrine within Prabhāsakṣetra.
Bathing (snāna) in Viṣṇukuṇḍa and then worshipping (arcana) Mādhava.