Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 104

Devanagari script

प्रभासे प्रतिपद्दानं दातव्यं कांचनं शुभम् । द्वितीयायां तथा वस्त्रं तृतीयायां च मेदिनीम्

Transliteration

prabhāse pratipaddānaṃ dātavyaṃ kāṃcanaṃ śubham | dvitīyāyāṃ tathā vastraṃ tṛtīyāyāṃ ca medinīm

Translation

پربھاس میں پرتِپَدہ تِتھی کو مبارک سونا دان کرنا چاہیے۔ دوسری تِتھی کو کپڑا، اور تیسری تِتھی کو میدِنی یعنی زمین کا دان دینا چاہیے۔

Word by Word

• प्रभासे: at Prabhāsa
• प्रभासे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• प्रतिपत्-दानम्: gift on pratipad (1st tithi)
• प्रतिपत्-दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतिपत् + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—प्रतिपदि दानम् इति सप्तमी-तत्पुरुषः (gift on the first lunar day)

• दातव्यम्: should be given
• दातव्यम्: Kriya (Obligation/विधेय)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेयभावः—'should be given'

• काञ्चनम्: gold
• काञ्चनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काञ्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying kāñcana)

• द्वितीयायाम्: on the second (day)
• द्वितीयायाम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वितीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; (on the second tithi)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/समुच्चयार्थ-अव्यय (adverb: 'likewise/also')

• वस्त्रम्: cloth, garment
• वस्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• तृतीयायाम्: on the third (day)
• तृतीयायाम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तृतीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; (on the third tithi)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• मेदिनीम्: land, earth
• मेदिनीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मेदिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; (earth/land)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/seekers

Visual Art Cues

Scene: Three sequential vignettes at Prabhāsa: Pratipad—gold offered; Dvitīyā—folded garments presented; Tṛtīyā—earth/land deed or symbolic soil offered, all before priests near a coastal shrine.

Characters & Entities

• Prabhāsa
• Pratipad
• Dvitīyā
• Tṛtīyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred giving becomes especially potent when aligned with time (tithi) and place (Prabhāsa).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra (Prabhāsa tīrtha region).

What ritualistic prescription is mentioned?

Pratipad: gold; Dvitīyā: clothing; Tṛtīyā: land donation.