Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 103

Devanagari script

एवं कृत्वा नरो भक्त्या लभते जन्मनः फलम् । तीर्थेषु दानं वक्ष्यामि येषु यद्दीयते तिथौ

Transliteration

evaṃ kṛtvā naro bhaktyā labhate janmanaḥ phalam | tīrtheṣu dānaṃ vakṣyāmi yeṣu yaddīyate tithau

Translation

یوں بھکتی کے ساتھ کرنے سے انسان اپنے انسانی جنم کا حقیقی پھل پاتا ہے۔ اب میں تیرتھوں میں دیے جانے والے دان بیان کرتا ہوں کہ کس تِتھی کو کیا دان دینا چاہیے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'thus')

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): 'having done'

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• जन्मनः: of birth (one's life)
• जन्मनः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• तीर्थेषु: in/at the sacred places
• तीर्थेषु: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन

• दानम्: donation
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• वक्ष्यामि: I shall describe
• वक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट् (simple future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• येषु: in which (places)
• येषु: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun: 'in which')

• यत्: what (gift)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative: 'what/which [gift]')

• दीयते: is given
• दीयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive)

• तिथौ: on the lunar day (tithi)
• तिथौ: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/seekers within the māhātmya frame

Visual Art Cues

Scene: A teacher-narrator addresses pilgrims, announcing a systematic tithi-wise schedule of gifts at Prabhāsa; listeners hold prayer beads and calendars, indicating disciplined devotion.

Characters & Entities

• Tīrtha
• Tithi
• Dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Human life finds fulfillment through bhakti expressed as tīrtha-sevā and well-timed, scripturally guided charity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, as the immediate setting, while introducing a broader tīrtha-wise and tithi-wise dāna system.

What ritualistic prescription is mentioned?

A forthcoming schedule of donations according to lunar tithis at sacred places.