Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 134

Devanagari script

एवमुक्तस्तु तैः प्रीतः सोमः स्वभवनं ययौ । तदाज्ञया च तत्सर्वं यथोक्तं तेऽपि कुर्वते

Transliteration

evamuktastu taiḥ prītaḥ somaḥ svabhavanaṃ yayau | tadājñayā ca tatsarvaṃ yathoktaṃ te'pi kurvate

Translation

یوں مخاطب کیے جانے پر سوما خوش ہو کر اپنے دھام کو چلا گیا۔ اور اس کے حکم سے وہ لوگ بھی سب کچھ بعینہٖ ویسا ہی کرتے ہیں جیسا کہا گیا تھا۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक

• उक्तः: addressed, spoken to
• उक्तः: Karta (Predicate in passive/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (भूतकर्मणि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having been addressed/said to’

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विशेष/विरोधार्थक

• तैः: by them
• तैः: Karana (Agent-instrument in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• प्रीतः: pleased
• प्रीतः: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √प्री (धातु) + प्रीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—सोमः

• सोमः: Soma (Moon)
• सोमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्वभवनम्: his own abode
• स्वभवनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व-भवन (प्रातिपदिक; स्व + भवन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (स्वं भवनम्)

• ययौ: went
• ययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Demonstrative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तदाज्ञया’ इत्यत्र—आज्ञा-शब्दस्य विशेषणम्

• आज्ञया: by (his) command
• आज्ञया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: आज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘सर्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यथा: as
• यथा: Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमानार्थक

• उक्तम्: as stated
• उक्तम्: Visheshana (Adverbial qualifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘as was said’ (यथोक्तम्)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपि-कार

• कुर्वते: they do/perform
• कुर्वते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

Speaker

Dvijāḥ (the narrating Brāhmaṇas/sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Someśvara/Somnātha (Prabhāsa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Soma, radiant and cool-lustrous, offers respectful departure after being pleased; he ascends toward his celestial abode while devotees/brāhmaṇas below continue the prescribed observances exactly as commanded.

Characters & Entities

• Soma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma bears fruit when instructions are followed faithfully—yathokta—without alteration or negligence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode continues within the Prabhāsakṣetra Māhātmya framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

Exact adherence to the prescribed acts (tatsarvaṃ yathoktaṃ) under rightful instruction.