Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 135

Devanagari script

देव्युवाच । एवं प्रभावो देवेशः सोमेशः पापनाशनः । केनोपायेन तुष्येत व्रतेन नियमेन वा

Transliteration

devyuvāca | evaṃ prabhāvo deveśaḥ someśaḥ pāpanāśanaḥ | kenopāyena tuṣyeta vratena niyamena vā

Translation

دیوی نے کہا: دیوتاؤں کے ایشور، سومیشور، گناہوں کو ناش کرنے والے—واقعی ایسی ہی اس کی مہिमा ہے۔ وہ کس طریقے سے راضی ہوتا ہے، کس ورت یا کس نیَم سے؟

Word by Word

• देवी: the Goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• एवम्: thus, in this way
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• प्रभावः: power, glory
• प्रभावः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• देवेशः: Lord of the gods
• देवेशः: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देव + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): देवानाम् ईशः

• सोमेशः: Lord of Soma (Moon)
• सोमेशः: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोम + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: सोमस्य ईशः

• पापनाशनः: destroyer of sins
• पापनाशनः: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पाप + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: पापस्य नाशनः

• केन: by what?
• केन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• उपायेन: by means, method
• उपायेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उपाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• तुष्येत: may be pleased
• तुष्येत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तुष् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद

• व्रतेन: by a vow
• व्रतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• नियमेन: by a discipline/observance
• नियमेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नियम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)

Speaker

Devī (Pārvatī/Śivā)

Characters & Entities

• Devī
• Someśvara
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when a deity’s greatness is known, the seeker must ask for concrete sādhana—vows and disciplines that align devotion with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, through the praise of Someśvara as pāpa-nāśana.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse asks for the correct vrata or niyama to please Someśvara; the specific prescription follows in subsequent verses.