Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

Devanagari script

कूटसाक्ष्यरता ह्येते कटुवाङ्निरतास्तथा । एते लोहमयास्तम्भान्संतप्तान्पावकप्र भान्

Transliteration

kūṭasākṣyaratā hyete kaṭuvāṅniratāstathā | ete lohamayāstambhānsaṃtaptānpāvakapra bhān

Translation

یہ وہ ہیں جو جھوٹی گواہی میں لذت لیتے اور سخت کلامی پر قائم رہتے تھے؛ انہیں آگ کی طرح دہکتے تپتے لوہے کے ستونوں سے لپٹایا جاتا ہے۔

Word by Word

• कूट-साक्ष्य-रताः: addicted to false testimony
• कूट-साक्ष्य-रताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कूट (प्रातिपदिक) + साक्ष्य (प्रातिपदिक) + रत (कृदन्त; √रम् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण—‘एते’ इत्यस्य

• हि: indeed
• हि: Sambandha/Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• एते: these (people)
• एते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• कटु-वाक्-निरताः: engaged in harsh speech
• कटु-वाक्-निरताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कटु (प्रातिपदिक) + वाक् (प्रातिपदिक) + निरत (कृदन्त; √रम् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण—‘एते’ इत्यस्य

• तथा: likewise
• तथा: Discourse/Modifier
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• एते: these (people)
• एते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• लोह-मयान्: made of iron
• लोह-मयान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: लोह (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण—‘स्तम्भान्’ इत्यस्य

• स्तम्भान्: pillars
• स्तम्भान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्तम्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• संतप्तान्: heated, scorched
• संतप्तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: संतप्त (कृदन्त; सम्+√तप् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण—‘स्तम्भान्’

• पावक-प्रभान्: shining like fire
• पावक-प्रभान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पावक (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण—‘स्तम्भान्’

Speaker

Unspecified (Prabhāsa Khaṇḍa narrative voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇa witness

Visual Art Cues

Scene: Sinners who enjoyed false testimony and harsh speech are forced to cling to blazing iron pillars, glowing like fire; their mouths are shown as the symbolic source of sin, while the pillars represent unyielding truth.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthfulness and gentle speech are pillars of dharma; violating them through perjury and cruelty rebounds as intense suffering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, whose Māhātmya teaches dharma by contrasting pilgrimage merit with the fate of adharma.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the verse emphasizes ethical disciplines: satya (truth) and śubha-vāk (wholesome speech).