Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

कति संख्याः स्युरेते च नरकाः किंप्रमाणतः । एतत्सर्वं सुरश्रेष्ठ यथावद्वक्तुमर्हसि

Transliteration

kati saṃkhyāḥ syurete ca narakāḥ kiṃpramāṇataḥ | etatsarvaṃ suraśreṣṭha yathāvadvaktumarhasi

Translation

“یہ دوزخ کتنی تعداد میں ہیں، اور ان کی پیمائش یا وسعت کیا ہے؟ اے دیوتاؤں میں برتر، آپ کو یہ سب باتیں ٹھیک ٹھیک بیان کرنی چاہئیں۔”

Word by Word

• कति: how many
• कति: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कति (प्रातिपदिक/सर्वनाम-विशेषण)
• Form: अव्ययवत् प्रश्नविशेषणम्; बहुवचनार्थे (interrogative quantifier, indeclinable-like usage)

• संख्याः: numbers, counts
• संख्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संख्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• स्युः: would be/should be
• स्युः: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन

• एते: these
• एते: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• नरकाः: hells
• नरकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• किम्: what
• किम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्न

• प्रमाणतः: by what measure/extent
• प्रमाणतः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रमाण (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): 'in terms of/according to measure'

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; 'एतत्' इत्यस्य विशेषणम्

• सुरश्रेष्ठ: O best of gods
• सुरश्रेष्ठ: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: सुर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणां श्रेष्ठः)

• यथावत्: properly, as it is
• यथावत्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: यथावत् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• वक्तुम्: to speak
• वक्तुम्: Prayojana (Purpose)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive)

• अर्हसि: you are able/ought
• अर्हसि: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन

Speaker

Brāhmaṇa (unnamed interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: The brāhmaṇa, now composed, asks for the count and extent of hells; Yama is shown as a judge with scroll-like records, suggesting measurement and classification.

Characters & Entities

• Naraka
• Yama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma-teaching includes clarity about consequences; precise knowledge encourages restraint and righteous conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, whose Māhātmya presents cosmological instruction as part of pilgrimage-oriented dharma.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a request for systematic explanation.