Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 110

Devanagari script

गन्धवन्त्युपपन्नानि यानि चान्यानि कृत्स्नशः । निशिगंधा जपा भिण्डिरूपकः सकुरंटकः

Transliteration

gandhavantyupapannāni yāni cānyāni kṛtsnaśaḥ | niśigaṃdhā japā bhiṇḍirūpakaḥ sakuraṃṭakaḥ

Translation

جو بھی نہایت خوشبودار پھول ہوں، اور اسی قبیل کے دیگر سب—جیسے رات کو مہکنے والے پھول (نِشی گندھا)، جَپا (گڑہل)، بھِنڈی روپک اور کُرَنٹک—یہاں شرادھ کے عمل میں پرہیز کے طور پر بتائے گئے ہیں۔

Word by Word

• गन्धवन्ति: fragrant
• गन्धवन्ति: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गन्धवत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (उपपन्नानि इति विशेष्य)

• उपपन्नानि: available / obtained / present
• उपपन्नानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: उपपन्न (प्रातिपदिक; उप-√पद्/पद्-धातु से क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• यानि: which (things)
• यानि: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; relative pronoun

• च: and
• च: Avyaya (Connector/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; conjunction

• अन्यानि: other
• अन्यानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• कृत्स्नशः: entirely / in full
• कृत्स्नशः: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: कृत्स्नशस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; adverb (distribution/totality)

• निशिगंधा: night-fragrant flower (niśigandhā)
• निशिगंधा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निशि + गन्धा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (निशायां गन्धा यस्याः/निशिगन्धा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जपा: hibiscus (japā)
• जपा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जपा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भिण्डिरूपकः: bhiṇḍirūpaka (a plant/flower)
• भिण्डिरूपकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भिण्डि + रूपक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (भिण्डेः रूपकः/भिण्डिरूपकः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सकुरंटकः: kuraṇṭaka (with/including)
• सकुरंटकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स + कुरंटक (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (सह/युक्तः कुरंटकः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced from Purāṇic framing of Prabhāsa-khaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A śrāddha setting near Prabhāsa: a performer sets aside fragrant blossoms (night-fragrant, hibiscus, etc.) and keeps the śrāddha space austere—kusha grass, water vessel, and simple offerings—signaling niṣedha and discipline.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śrāddha emphasizes suitability and ritual appropriateness; even attractive items like fragrant flowers may be restricted to preserve dharmic correctness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha region), within the Prabhāsakṣetra-māhātmya of the Skanda Purāṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

A cautionary listing of fragrant flowers (and named blossoms) in the context of what is to be avoided for Śrāddha offerings.