Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 111

Devanagari script

पुष्पाणि वर्जनीयानि श्राद्धकर्मणि नित्यशः । सौवर्णं राजतं ताम्रं पितॄणां पात्रमुच्यते

Transliteration

puṣpāṇi varjanīyāni śrāddhakarmaṇi nityaśaḥ | sauvarṇaṃ rājataṃ tāmraṃ pitṝṇāṃ pātramucyate

Translation

شرادھ کے اعمال میں ہمیشہ پھولوں سے اجتناب کرنا چاہیے۔ پِتروں کے لیے سونے، چاندی اور تانبے کے برتن ہی مناسب ظرف قرار دیے گئے ہیں۔

Word by Word

• पुष्पाणि: flowers
• पुष्पाणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• वर्जनीयानि: to be avoided
• वर्जनीयानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वर्जनीय (प्रातिपदिक; वर्ज्-धातु से अनीयर्)
• Form: अनीयर्-प्रत्ययान्त (gerundive: to be avoided); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (पुष्पाणि इति विशेष्य)

• श्राद्धकर्मणि: in the śrāddha rite
• श्राद्धकर्मणि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध + कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (श्राद्धस्य कर्म); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular

• नित्यशः: always
• नित्यशः: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्यशस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; adverb (always/regularly)

• सौवर्णम्: golden
• सौवर्णम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सौवर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (पात्रम् इति विशेष्य)

• राजतम्: silver
• राजतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: राजत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (पात्रम् इति विशेष्य)

• ताम्रम्: copper
• ताम्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ताम्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (पात्रम् इति विशेष्य)

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural

• पात्रम्: a vessel
• पात्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उच्यते: is said / is prescribed
• उच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; Ātmanepada; कर्मणि प्रयोग (passive)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A śrāddha altar: no flowers present; instead, polished copper/silver/gold vessels are arranged with water, sesame, and food offerings; darbha grass forms a sacred boundary as the performer offers tarpaṇa to pitṛs.

Characters & Entities

• Pitṛs

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pitṛ-sevā is performed through disciplined observance—choosing prescribed materials is part of honoring the ancestors with reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where Śrāddha performed with proper dharma is praised as especially meritorious.

What ritualistic prescription is mentioned?

Avoid flowers in Śrāddha; use gold, silver, or copper vessels as appropriate Pitṛ-pātras.