Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

Devanagari script

काञ्चनं गरुडं कृत्वा तिलधेनुसमन्वितम् । पौर्णमास्यामथो दद्याद्ब्राह्मणाय कुटुम्बिने । वाराहस्यप्रसादेन पदमाप्नोति वैष्णवम्

Transliteration

kāñcanaṃ garuḍaṃ kṛtvā tiladhenusamanvitam | paurṇamāsyāmatho dadyādbrāhmaṇāya kuṭumbine | vārāhasyaprasādena padamāpnoti vaiṣṇavam

Translation

سونے کا گرُڑ بنا کر اور ‘تل دھینو’ کے دان کے ساتھ، پُورنِما کے دن کسی گھر گرہست برہمن کو دینا چاہیے؛ وَراہ کی کرپا سے وہ ویشنو پد/دھام کو پالیتا ہے۔

Word by Word

• काञ्चनम्: golden / made of gold
• काञ्चनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: काञ्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (गरुडम्)

• गरुडम्: Garuda (figure)
• गरुडम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गरुड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having done)

• तिलधेनु-समन्वितम्: accompanied with a sesame-cow (gift)
• तिलधेनु-समन्वितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तिल + धेनु + समन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (गरुडम्); तृतीया-तत्पुरुषभावः (तिलधेनुना समन्वितम्)

• पौर्णमास्याम्: on the full-moon day
• पौर्णमास्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पौर्णमासी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कालवाचक (time-locative)

• अथो: then
• अथो: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक (then/and)

• दद्याद्: should give
• दद्याद्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• ब्राह्मणाय: to a Brahmin
• ब्राह्मणाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• कुटुम्बिने: to a householder / family man
• कुटुम्बिने: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Adjective
• Root: कुटुम्बिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; विशेषण (ब्राह्मणाय)

• वाराहस्य: of Varāha
• वाराहस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वाराह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• प्रसादेन: by grace / favor
• प्रसादेन: Hetu/Karana (Cause/Instrument/हेतु/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• पदम्: state / abode
• पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• वैष्णवम्: Vaiṣṇava (of Viṣṇu)
• वैष्णवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वैष्णव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (पदम्)

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: munisattamāḥ / sages

Visual Art Cues

Scene: A donor offers a small golden Garuḍa idol and a ceremonial tiladhenu to a dignified gṛhastha brāhmaṇa on Pūrṇimā night; moonlight, temple lamps, and a distant Varāha/Viṣṇu aura signify grace and attainment of Vaiṣṇava abode.

Characters & Entities

• Garuḍa
• Tila-dhenu
• Paurṇamāsī
• Brāhmaṇa
• Varāha
• Vaiṣṇava-pada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional charity dedicated to Viṣṇu’s attendants and avatāras becomes a direct means to spiritual elevation by divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction belongs to Prabhāsakṣetra-māhātmya, presenting Prabhāsa as a field where such dānas yield exceptional fruit.

What ritualistic prescription is mentioned?

On the full moon, donate a golden Garuḍa along with a tila-dhenu gift to a householder brāhmaṇa, seeking Varāha’s favor.