Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

प्रभासक्षेत्रमास्थाय भित्त्वाऽविर्भावमास्थितम् । वज्रेण रुंधिते देवि भित्त्वा चैव वसुंधराम्

prabhāsakṣetramāsthāya bhittvā'virbhāvamāsthitam | vajreṇa ruṃdhite devi bhittvā caiva vasuṃdharām

پربھاس-کشیتر میں ٹھہر کر وہ پھاڑتا ہوا ظاہر ہو گیا۔ اے دیوی، بجرا سے روکے جانے پر بھی وہ پھوٹ نکلا اور زمین کو بھی چیر گیا۔

प्रभासक्षेत्रम्the Prabhāsa sacred field
प्रभासक्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभासस्य क्षेत्रम्)
आस्थायhaving taken refuge in / having entered
आस्थाय:
Kriya-viseshana (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having resorted to/entered’; √स्था with उपसर्ग ‘आ’
भित्त्वाhaving pierced/split
भित्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘having split/broken’
अविर्भावम्manifestation, appearance
अविर्भावम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअविर्भाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आस्थितम्assumed/attained
आस्थितम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि-कृदन्त (Past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन; ‘attained/assumed’ (context: assumed manifestation)
वज्रेणwith a thunderbolt
वज्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
रुंधितेwhen (it was) obstructed
रुंधिते:
Adhikarana (Locative circumstance/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootरुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि-कृदन्त (Past passive participle), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; नपुंसक/पुं-सम्भाव्य (contextual) ‘when obstructed/blocked’
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
भित्त्वाhaving split
भित्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
वसुंधराम्the earth
वसुंधराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवसुंधरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra prādurbhāva-sthāna (manifestation point of the liṅga)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: At Prabhāsa, the liṅga breaks through restraint and splits the earth, manifesting openly; the ground cracks with light pouring out, forming a revealed liṅga.

P
Prabhāsa-kṣetra
V
Vajra
E
Earth (Vasundharā)

FAQs

The tīrtha’s sanctity is presented as divinely self-revealing—no worldly force can permanently obstruct dharma and divine manifestation.

Prabhāsa-kṣetra, specifically the Mahāprabhāsa manifestation episode.

None directly; the verse establishes the site’s authority through a miraculous emergence.